13/05/2014 1
NGHIỆP VỤ NHTW
GVC.ThS.Nguyễn Thị Minh Quế
Trường Đại học Kinh tế quốc dân
Chương 3
Nghiệp vụ phát hành và
Điều hòa tiền mặt
của NHTW
13/05/2014 2
Luật NHNN 2010, Chương 3, Mục 2,
Điều 17.Phát hành tiền giấy, tiền kim loại
1. Ngân hàng Nhà nước là cơ quan duy
nhất phát hành tiền giấy, tiền kim loại
của nước Cộng hoà XHCN Việt Nam.
2. Tiền giấy, tiền kim loại do Ngân hàng
Nhà nước phát hành là phương tiện
thanh toán hợp pháp trên lãnh thổ nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
13/05/2014 3
Luật NHNN 2010, Chương 3, Mục 2,
Điều 17.Phát hành tiền giấy, tiền kim loại
3. Ngân hàng Nhà nước bảo đảm cung
ứng đủ số lượng và cơ cấu tiền giấy,
tiền kim loại cho nền kinh tế.
4. Tiền giấy, tiền kim loại phát hành vào
lưu thông là tài sản "Nợ" đối với nền
kinh tế và được cân đối bằng tài sản
"Có" của Ngân hàng Nhà nước.
13/05/2014 4
Nghị định 96/2008/NĐ-CP,
Điều 2. Nhiệm vụ và quyền hạn của NHTW

độ phát hành tiền pháp định)
13/05/2014 7
1.1. Phát hành tiền theo nguyên tắc
có sự bảo đảm bằng vàng

CP quy định việc phát hành tiền phải
dưa vào dự trữ vàng. Vàng trở thành
hàng hóa bảo đảm cho giá trị của tiền
giấy. NHTW cho lưu hành tiền giấy với
một khối lượng giá trị tương đương dự
trữ vàng.

NHTW bảo đảm và cam kết rằng người
có tiền giấy có quyền đổi ra vàng bất cứ
lúc nào nếu họ muốn.
13/05/2014 8
1.1. Phát hành tiền theo nguyên tắc
có sự bảo đảm bằng vàng

 Tiền giấy được định nghĩa là Giấy Nợ
của NHTW, dùng để thay thế cho những
đồng tiền vàng hay bạc trong lưu thông
trước đây. Tiền giấy lúc này được gọi là
tín tệ vì cơ sở để nó được lưu hành đó
là lòng tin của nhân dân vào việc tiền
giấy có thể đổi ra vàng bất cứ lúc nào.
13/05/2014 9
1.1. Phát hành tiền theo nguyên tắc
có sự bảo đảm bằng vàng


- M: Khối lượng tiền cần được tạo ra cho
nền kinh tế.
13/05/2014 12
Các phương trình về
lượng tiền cung ứng

MV = PY (1)
P.Y

M = (2)
V
M Y

L = = (3)
P V
13/05/2014 13
Quan điểm của Fisher (2,3)

“Nhà nước và NHTW chỉ nên phát
hành thêm tiền vào lưu thông khi và
chỉ khi có những đơn vị hàng hóa,
SP, DV tăng thêm trong nền kinh tế.

Ngược lại, nếu số lượng SP được tạo
ra ít hơn trước thì phải rút bớt tiền
về nếu muốn giữ cho giá cả tiếp tục
ổn định”.
13/05/2014 14
Cơ sở cho việc phát hành tiền của
các quốc gia


Tốc độ tăng trưởng kinh tế (% GDP
tăng thêm),

Sự biến động của giá cả (Tỷ lệ %
lạm phát dự kiến),

Tốc độ lưu thông tiền tệ dự tính
13/05/2014 17
2. Các kênh phát hành tiền
của NHTW
2.1. Phát hành tiền qua kênh Chính phủ
2.2. Phát hành tiền qua kênh tín dụng
2.3. Phát hành tiền qua kênh thị trường
mở
2.4. Phát hành tiền qua kênh thị trường
vàng và ngoại tệ
2.5. Phát hành để cân đối Bảng CĐTS
13/05/2014 18
2.1. Phát hành tiền qua kênh
Chính phủ

Nếu CP vay tiền của NHTW, NHTW
phải tạm ứng cho NSNN hoặc mua
trái phiếu của CP

Nếu CP vay nước ngoài bằng hàng
hóa, vàng hoặc ngoại tệ; những tài
sản này đem về nước sẽ được ký
quỹ tại NHTW để đổi thành nội tệ

làm tăng khối lượng tiền tệ trong
lưu thông
13/05/2014 22
2.5. Phát hành để cân đối
Bảng CĐTS

Khi có sự gia tăng không chủ động của
các khoản mục bên TS Có, NHTW phát
hành thêm tiền để tăng TS Nợ nhằm
cân đối giữa TS Nợ và TS Có.

Vàng và ngoại tệ từ nước ngoài vào
trong nước được sử dụng dưới dạng ký
quỹ để vay trên NHTW, nên cần bơm
tiền vào lưu thông

13/05/2014 23
3. Sơ đồ phát hành và điều hòa tiền mặt
trong hệ thồng NH ở một số quốc gia
3.1. Ngân hàng Trung ương Pháp
3.2. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản
3.3. Ngân hàng Trung ương Trung
quốc

(Tham khảo trong Giáo trình)
13/05/2014 24
4. Nghiệp vụ phát hành và tổ chức điều
hòa tiền mặt trong Hệ thống NHNN VN
4.1. Cơ sở phát hành tiền
4.2. Tổ chức in, đúc tiền, vận chuyển