Kiểm soát ô nhiễm tại các khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Quyển 2: HƯỚNG DẪN
x©y dùng
kÕ ho¹ch hμnh ®éng kiÓm so¸t
« nhiÔm cÊp ®Þa ph−¬ng
13
2.1.1. Môi trường tự nhiên 14
2.1.2. Thực trạng kinh tế xã hội 15
2.1.3. Thực trạng môi trường 15
2.1.4. Các dạng công tác kiểm soát ô nhiễm 15
2.2. Thực trạng hệ thống văn bản pháp luật
16
2.3. Chính sách, tầm nhìn và mục tiêu
16
2.3.1. Thể chế 18
2.3.2. Chính sách 19
2.3.2. Xây dựng tầm nhìn
20
2.3.4. Xây dựng mục tiêu chung 22
2.3.5. Xây dựng mục tiêu cụ thể 23
3. Các dự án và hành động
25
3.1. Phân tích lựa chọn các dự án và hành động
25
3.1.1. Các quy định 25
3.1.2. Hoàn thiện công cụ bảo vệ môi trường 26
3.1.3. Quy hoạch 28
3.1.3.1. Quy hoach - Kế hoạch liên quan tới ngành công nghiệp 28
3.1.3.2. Quản lý và kiểm soát các khu công nghiệp 30
3.1.3.3. Quản lý và kiểm soát các làng nghề thủ công 31
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 3 -


4.2.2. Doanh thu 61
5. Lựa chọn các ưu tiên
61
5.1. Các tiêu chí lưa chọn ưu tiên
61
5.2. Cách lựa chọn ưu tiên
63
5.3. Tiêu chí thông qua dự án
64
6. Tổ chức thực hiện
65
6.1 Giải pháp thực hiện
66
6.1.1. Giải pháp cơ cấu chính sách
66
6.1.2. Giải pháp nguồn lực
67
6.1.3. Giải pháp kỹ thuật
67
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 4 -

6.1.4. Giải pháp cưỡng chế
67
6.1.5. Tuyên truyền, giáo dục và nâng cao ý thúc cộng đồng
67
6.2. Tổ chức, sắp xếp thực hiện
67

BVTV Bảo vệ thực vật
BXD Bộ Xây dựng
CBO Tổ chức cộng đồng
COD Nhu cầu Oxy hoá học
CP Chính phủ
DANIDA Tổ chức phát triển quốc tế Đan Mạch
DO Oxy hoà tan
DONRE Sở Tài nguyên Môi trường
ĐMC Đánh giá tác động môi trường chiến lược
ĐTM Đánh giá tác động môi trường
GIS Hệ thống thông tin địa lý
GPS Định vị vệ tinh
KCN Khu công nghiệp
KKHHĐKSONMT Khung kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm môi trường
KT - XH Kinh tế - Xã hội
KSON Kiểm soát ô nhiễm
N Ni tơ
NĐ Nghị định
NGO Tổ chức phi chính phủ
NO2 Dioxit Nitơ
P Phốt pho
PCDA Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo
PM Bụi lơ lửng
PPP Chương trình phòng ngừa ô nhiễm
QA/QC Đảm bảo chất lượng/Kiểm soát chất lượng
QĐ Quyết định
SOWT Mạnh - yếu - cơ hội - thách thức.
TCMT Tiểu chuẩn môi trường
TP Thành phố
TT Thông tư

- Xác định và
đánh giá vấn đề môi trường trong điều kiện hiện tại;
- Xác định giải pháp hợp lý, các dự án và hành động cho sự cải thiện môi trường;
- Tiêu chí lựa chọn các dự án ưu tiên, tính toán chi phí thực hiện;
- Tổ chức thực hiện, giám sát và quan trắc.
Trên cơ sở khung kế hoạch (quyển 1), các hướng dẫn hiện tại và các điều kiện của
từng địa phương, mỗi địa phương s
ẽ phát triển KKHHĐKSON một cách phù hợp và có
tính khả thi.
Việc xây dựng KHHĐKSONMT này sẽ được thực hiện bởi đơn vị, tổ chức do UBND
tỉnh, TP của các địa phương, phân công hoặc ủy quyền có sự phối hợp của các Sở ban
ngành liên quan. Kiến nghị Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ chịu trách nhiệm thực thi với
sự tham gia phối hợp của các bên liên quan là phù hợp nhất.
1.1. Khái niệm về kiể
m soát ô nhiễm
Tại phần 1.1 trong KKHHĐKSON đã giải thích khái niệm của KSON dựa trên Chính
sách môi trường quốc gia và Quyết định 328/2005/QĐ-TTg .Việc xây dựng KHKSON dựa
trên hệ thống văn bản pháp luật hay chính sách KSONMT hiện nay. Điều này có nghĩa
KHHĐKSON ở các địa phương phải có cùng một khuôn mẫu tuân theo các cấp bậc trong
quá trình xây dựng KHHĐKSON cấp địa phương. Kế hoạch này được bắt đầu từ Tầm
nhìn, M
ục tiêu chung, Mục tiêu cụ thể nhằm xây dựng các dự án và hành động.
1.2. Giới thiệu hướng dẫn và tổ chức lập kế hoạch
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 7 -

Như đã miêu tả kỹ trong bản KKHHĐKSON, kế hoạch hành động KSON phải tập
trung vào mục tiêu của Quyết định 328/2005/QĐ-TTg và đưa ra những kết quả quan trọng

m chí cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa các cơ quan
C
ộ
n
g
đồn
g
L
ĩ
nh v
ự
c kinh tế tư nhân

Các trường đại học
Các tổ chức
Chính quyền cấp địa phương
Chính quyền cấp trung ương
Môi trường chúng ta đang có Môi trường chúng ta mong muốn
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 8 -

chức năng để thực hiện một cách hiệu quả. Từng bước của khung kế hoạch hành động
sẽ được trình bày càng đơn giản càng tốt nhưng vẫn đảm bảo kế hoạch đi đúng hướng
để đạt được mục tiêu.
1.2.1. Kế hoạch hành động có tính chiến lược (một công cụ cần thiết)
Chỉ có thể sử dụng khái niệm Kế hoạch hành
động chiến lược để xây dựng Kế
hoạch nhằm đạt được những mục tiêu quan trọng đã đề cập tới ở trên. Có thể thấy rằng :


bằng cách trả lời

bốn câu hỏi sau:

1
Ngày nay chúng ta
đang ở đâu?

Dự đoán và phân tích
hiện trạng
4
Làm sao có thể đảm
bảo chúng ta sẽ đạt
được mục tiêu ?

Các chỉ tiêu đánh giá, công tác
giám sát, các phương pháp
kiểm tra và công bố kết quả
2
Chúng ta muốn
tiến tới đâu?

Luật pháp, chính sách,
định hướng, các mục tiêu
chiến lược và phối hợp
hành đ
ộng
3
Làm thế nào để

ban đầu lên đến tình hình đã được cải thiện sẽ được đánh giá bằng biện pháp giám
sát/quan trắc với các chỉ số xác định
Trong bối cảnh được sự trợ giúp tài chính của DANIDA, hợp phần PCDA tập trung
vào các khu vực đông dân cư, nghèo và sức khỏe, các thông số này sẽ trở thành các tiêu
chí lựa chọn quan trọng cho việc thực hiện các dự án bên cạnh các thông số kỹ thuật về
nguồn ô nhi
ễm, tài nguyên nước Trong chu trình dưới đây (hình 3) chỉ ra các lớp thông
tin quan trọng cần xem xét để cuối cùng kết hợp với khung pháp lý, môi trường, phát triển
và chính sách đầu tư, định hướng và các mục tiêu được xác định. Lớp "Lập kế hoạch"
được minh họa làm thế nào các thông số được xem xét và đưa ra được KHKSON cấp địa
phương. Hình 2. Quy trình kết hợp hiện trạng, luật pháp, chính sách, tầm nhìn và , mục tiêu để xây dựng
cơ sở cho KHHĐKSON
Lập kế hoạch
Mật độ dân số
Sức khỏe

vấn Ban chỉ
đạo để được ủng hộ. Hơn nữa nên : .
• Chỉ định ít nhất một người có đủ thẩm quyền để đưa ra quyết định chiến lược, ví
dụ lựa chọn mục tiêu nào và cách để đạt mục tiêu
• Càng nhiều bên liên quan tham gia vào quá trình lập kế hoạch càng tốt
• Những người chịu trách nhiệm viết và thực hiện kế hoạch cũng tham gia vào quá
trình lập kế hoạch
• Chỉ định một người điều hành quá trình bao gồm các việc sắp xếp họp mặt, hỗ
trợ thu thập thông tin quan trọng, theo dõi tiến độ…
• Điều hành viên phải lưu giữ hồ sơ những pha quan trọng trong quá trình lập kế
hoạch để có thể dễ dàng cập nhật sau này.
1.2.4. Các nguồn lực và thông tin cần thiết để lập kế hoạch
1.2.4.1. Các nguồn lực
Để xây dự
ng một kế hoạch chiến lược sẽ cần các nguồn lực như: con người, địa
điểm và các thứ khác (máy tính, thiết bị…). Một số công cụ, thiết bị gợi ý để có thể thu
thập được các thông tin chính xác và trình bày tốt:

Công cụ đề xuất:
• Giấy can;
• Bảng can dùng để can ảnh và hình vẽ;
• Băng dinh trong;
• Bút chì đen, bút chì màu, bút màu, thước kẻ;
• Thiết bị GPS (để định vị nguồn ô nhiễm);
• Máy ảnh kỹ thuật số;
• Máy tính và máy in màu;
• Máy ghi âm để sử dụng trong các cuộc họp và hội thảo ;
• Bìa kẹp hồ sơ (để ghi chép tại hiện trường);
• Máy tính;
• Thước đo (30 mét).

phần PCDA có thể tìm thấy các bản đồ có sẵn miễn phí trên internet. Ta có thể tìm thấy
thông tin về đường sá, các lưu vực sông, đường ranh giới, các khu đông dân.v.v. Dữ liệu
để tạo nên bản đồ này có thể tìm thấy tại địa chỉ:
trang web này được xây dựng nên nhằm phục vụ cho mục đích giáo dục nhưng nếu
muốn sử dụ
ng cần phải có 1 phần mềm về hệ thống thông tin địa lý (GIS). Có điểm thuận
lợi là dung lượng không lớn (do không có nhiều màu sắc) nên bản đồ này có thể sử dụng
trong các cuộc trình bày về các thông tin môi trường, xác định điểm nóng, các dự án khả
thi… Mặc dù độ chính xác của bản đồ không cao nhưng vẫn có thể dùng ở cấp tỉnh và
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 12 -

huyện. Nếu cần độ chính xác cao hơn, ta có thể dễ dàng cập nhật, nâng cấp loại bản đồ
này với một chút kiến thức, kinh nghiệm cơ bản về GIS.
Lựa chọn và chuẩn bị bản đồ:
• Lựa chọn và xây dựng bản đồ hiện trạng cho toàn tỉnh;
• Nếu cần thiết có thể xây dựng bản đồ chi tiết hơn ở cấp huyện;
• Bản đồ chỉ bao gồm các chi tiết cần thiết nhất;
• Lưu ý tỷ lệ và tọa độ;
• Bản đồ dùng cho báo cáo chỉ cần nhỏ bằng khổ giấy A4, còn dùng cho hội
thảo thì kích thước nên to bằng một bức tường. Hình 5. Ví dụ về bản đồ hiện trạng đánh dấu các điểm nóng , thông tin môi trường và vị trí các
dự án ưu tiên
Xây dựng bản đồ chủ đề
Sau khi xây dựng bản đồ hiện trạng nên xây dựng 1 bản đồ chủ đề:
• Các điểm và khu vực quan tâm;


Hình 6. Khái niệm tổng quát về khung kế hoạch (bao gồm các thành tố của KHHĐKSONMT và
cấu trúc báo cáo)
Mỗi ô tượng trưng cho một phần chính trong Khung kế hoạch hành động KSON và
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch KSON. Khi đề cập tới phần nào thì ô tương ứng được
bôi đậm để người đọc tiện theo dõi.
2. Các yếu tố cần thiết để xây dựng KHHĐKSONMT
2.1. Các thực trạng
Thực trạng
môi trường
Những phản hồi
Thực trạng
các văn bản
pháp quy
Chính sách,
Tầm nhìn và
mục tiêu
Xây dựng các hành động hay các dự án nhằm
cải thiện môi trường
Lựa chọn những hành động ưu tiên theo tầm
quan trọng, chi phí, thời gian và định hướng

Hình dưới đây là một ví dụ xác định vị trí đánh giá nguồn BOD tu
ỳ theo mức độ .
Cũng áp dụng phương pháp tương tự đối với với các loại ô nhiễm khác. Việc xác định vị
trí và đánh giá riêng cho từng loại ô nhiễm, ví dụ ô nhiễm không khí (PM); chất thải rắn
không thu gom, chất thải y tế không xử lý, các nguồn thải nguy hại chưa được giải
quyết, chính là đầu mối hiện trạng trước khi thực hiện KHHĐ cấp địa phương và các
hành động, d
ự án được thực hiện nên cho thấy tác động tới việc xác định vị trí và đánh
giá trong tương lai.

Hình 7. Ví dụ minh họa đánh giá và xác định vị trí tải lượng BOD tuỳ theo mức độ nguồn thải. Cỡ
độ lớn nhỏ của vòng tròn thể hiện mức độ nguồn thải.
2.1.1. Môi trường tự nhiên
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 15 -

KHHĐKSON phải phản ánh được các đặc điểm tự nhiên của địa phương, đó là
điểm quan trọng trong kế hoạch kiểm soát ô nhiễm; như: địa lý, địa hình, khí hậu, thủy
văn và ngữ cảnh hiện tại của bản đồ hành chính địa phương.
2.1.2. Thực trạng kinh tế xã hội
KHHĐKSON phải miêu tả và đánh giá được tốc độ phát triển dân số và tình
trạng s
ức khỏe, kinh tế chung của địa phương. Đối tượng cải thiện chất lượng môi
trường trong vùng đói nghèo và thực trạng kinh tế xã hội vùng đông dân cư là rất quan
trọng trong việc hỗ trợ nhóm thực hiện kế hoạch.
2.1.3. Thực trạng môi trường
Trên cơ sở các thông tin về chất lượng không khí, nước, đất, sinh thái, chất thải
rắn, chất thải y tế, chất thải nguy hại và các thông tin khác, KHH

- Xử lý chất thải y tế;
- Giáo dục và tuyên truyền;
- Sự tham gia của cộng đồng.
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 16 -

2.2 Thực trạng hệ thống văn bản pháp luật
Để xây dựng và thực hiện kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm mỗi tỉnh
cần đánh giá:
• Hiện trạng tổ chức và thực hiện các văn bản pháp quy;
• Làm rõ những khó khăn, tồn tại của hệ thống văn bản pháp luật;
• Đề xuất hoàn thiện những thiếu sót trong hệ thống văn bả
n pháp quy
ở cấp Trung ương v à địa phương;
• Sắp xếp ưu tiên theo trật tự ban hành các văn bản pháp quy, hướng
dẫn kỹ thuật, tiêu chuẩn cần thiết tại địa phương nhằm thực hiện
KHHĐKSON.
Để giúp việc phân tích và đánh giá hệ thống văn bản pháp quy liên quan tới kiểm
soát ô nhiễm, hình dưới đây chỉ ra cấp văn bản pháp quy trong hệ thống văn bản pháp
lu
ật môi trường cần đề cập, xem xét và đánh giá.

Hình 8 Thứ tự các văn bản Luật, Nghị quuyết, Nghị định, Quyết định, Thông tư, Tiêu chuẩn,
hướng dẫn và Quyết định cấp địa phương phục vụ việc đánh giá thực trạng hệ thống văn bản
pháp luật.
2.3. Chính sách, tầm nhìn và mục tiêu
Văn bản quan trọng liên quan tới chính sách môi trường Việt Nam là Chiến
lược Bảo vệ môi trường quốc gia đã được phê chuẩn, cập nhật hệ thống

Đ
ị
nh
Lu
ậ
t
- Luật Bảo vệ Môi trường 2005
- Luật tài nguyên nước 1998
- Luật đất đai 2003
….
- Nghị Quyết số 41/NQ-
TW
-Nghị định số
80/2006/ND-CP
- Nghị định
81/2006/ND-CP
- Quyết định số
256/2003/QD-TTg
- Quyết định số
328/2005/QD-TTg
- Quyết định số
155/1999/QD-TTg

- Thông tư số 276-
TT/MTg
- Thông tư số
01/2001/TTLB-
BKHCNMT-BXD
…
- Tiêu chuẩn môi

Ví dụ các vấn đề cần xác định và đánh giá trong SWOT có thể là:
• Các điểm mạnh về nguồn l
ực và nhân lực của hệ thống ĐTM cấp địa phương;
• Các điểm mạnh trong 1 cơ cấu luật pháp tương đối rành mạch;
• Các điểm mạnh của 1 bộ máy các quy định hoạt động tương đối tốt;
• Mức độ hiệu quả của hệ thống ĐTM;
• Xác định tính hiệu quả của quá trình sàng lọc và lựa chon để đảm bảo rằ
ng công
tác quản lý hành chính cũng thực sự chú ý vấn đề ô nhiễm;
• Xác định bao nhiêu nguồn ô nhiễm theo điểm trên thực tế ảnh hưởng tới nước
ngầm và các dòng sông gần đó;
• Xác định sự đầy đủ của thông tin dữ liệu về hiện trạng, mạng lưới lấy mẫu, quá
trình phân tích và lấy mẫu, cách tiếp cận với dữ liệu (nếu có);
• Xác định xem liệu đ
ánh giá môi trường có tập trung vào cả ảnh hưởng sơ cấp và
thứ cấp hay không?
• Đánh giá hiện trang giám sát (quan trắc) và việc thực hiện hệ thống giám sát;
• Đánh giá việc tham gia của công chúng;
• Đánh giá chất lượng báo cáo ĐTM;
• Điều tra xem liệu có sự phối hợp giữa các cơ quan trong các vấn đề về môi
trường;
• Đánh giá cơ hội nâng cao giáo dục và nhận thức về môi trường;
• Đánh giá cơ hội về việc tuân thủ quy định trong các nhà máy;
• Đánh giá tiềm năng trong việc thúc đẩy đánh giá môi trường chiến lược;
• Phân tích những mối đe doạ, ví dụ từ tính không hiệu quả và phức tạp của thủ
tục hành chính trong lĩnh vực môi trường;
• Đánh giá những mối đe doạ từ những chính sách ủng hộ sự phát triển kinh tế có
thể dẫ
n tới tập trung quá nhiều vào kinh tế và quá ít cho những ảnh hưởng môi
trường lâu dài;

• Ảnh hưởng của cơ hội/thách thức là quan trọng hay không?
• Liệu có thể kiểm soát ảnh hưởng của cơ hội/mối đe doạ?
Sau khi hoàn thành việ
c phân tích SWOT và xác định được những vấn đề lớn,
việc Lập Chiến Lược phù hợp có thể bắt đầu. Kết quả của việc phân tích SWOT sẽ
giúp xác định các mục tiêu, chiến lược, các dự án khả thi và các hoạt động hỗ trợ.
2.3.1. Thể chế
Xác định những cơ quan chức năng nào quản lý hoặc đồng quản lý khu vực nào.
Ví dụ : nước, là một trong số 4 nguồn quan trọng
được quản lý bởi một số cơ quan
chức năng khác nhau tùy theo mục đích sử dụng : nước uống, nước sử dụng trong
ngành thủy điện, nước sử dụng cho sản xuất công nghiệp, nước tưới tiêu, nước nuôi
trồng thủy sản, nước xả thải…vv
Việc phân bổ trách nhiệm giữa các cơ quan liên quan đến mỗi nguồn ô nhiễm hay
kế hoạch hành động là việc làm c
ần thiết nhằm đảm bảo sự hợp tác và phối hợp liên
ngành (hình 9). Điều này có ưu điểm là liên kết được cá nhân/cơ quan ra quyết định với
một hành động cụ thể chứ không phải là truy tìm một thành phần ô nhiễm riêng biệt từ
nhiều nguồn, nhiều đơn vị. Đối với một vấn đề có thể có nhiều cơ quan cùng tham gia
giải quyết, phải có sự phân bổ
trách nhiệm tại mỗi tỉnh bởi vì mỗi địa phương đều hiểu
rõ vấn đề cùng các giải pháp có liên quan.
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 19 - Hình 9. Lập sơ đồ phân bổ quyền hạn của các cơ quan đối với các nguồn ô nhiễm theo điểm và
theo diện. Khi đề ra kế hoạch thì mối quan hệ giữa các cơ quan phải rõ ràng và thoả thuận giữa

Sở TNMT
Trách nhiệm của các cơ quan chức năng
Sở NNPTNT
Sở Công nghiệp
KSON và giám
sát môi trường
UBND Tỉnh
Sở Xây dựng
Sở Y tế
Bệnh viện
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 20 -

• Áp dụng công nghệ sản xuất sạch hơn và/hoặc công nghệ cụ thể/phù hợp để xử
lý ô nhiễm môi trường;
• Đảm bảo việc áp dụng tiêu chuẩn môi trừơng để tiếp cận với các tiêu chuẩn từ
các quốc gia khác trong khu vực.
2.3.3. Xây dựng tầm nhìn
Tầm nhìn là hình ảnh chỉ dẫn tới sự thành công, được hình thành dưới hình thức
đóng góp cho xã hội. Tầm nhìn có thể đưa ra những kỳ
vọng, sự khao khát và hiệu qủa
mà mỗi địa phương đều mong muốn đạt được hoặc mơ ước hiện thực hóa nó trong một
ngày nào đó khi nói về việc kiểm soát ô nhiễm. Vì vậy tại sao chúng ta lại phải lo lắng
nếu không có được một tầm nhìn sâu rộng, mạnh mẽ, hấp dẫn và có giá trị? Cũng
giống như một kế hoạch chiến lược, xây dựng một tầm nhìn
được bắt đầu dựa trên trực
giác cũng như mong ước. Là một phần của quá trình vận dụng trí tuệ tổng hợp từ các
chuyên gia/cán bộ, những người lãnh đạo và những người có liên quan về điều họ

ụcti
êu 2
M
ụcti
êu n
Chỉ số 2Chỉ số 1 Chỉ số n
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 21 - Phương thức tập trung vào tầm nhìn:

• Tầm nhìn phải cung cấp được nội dung mà địa phương đạt được trong 5 hoặc
10 năm nữa
• Đưa ra ý tưởng của một môi trường tương lai lý tưởng cho địa phương, đảm
bảo các giá trị và các nguyên tắc định hướng tập trung cho sự hình thành Kế
hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm
• Đóng vai trò tham khảo nhằm giúp các bên liên quan (và cộng đồng) tập trung
vào các vấn đề trọng điểm
• Cung cấp và hướng dẫn các quyết định dài và ngắn hạn
• Không phải lúc nào cũng hoàn thành trọn vẹn nhưng phải đua ra được những
hình ảnh cụ thể và rõ ràng để địa phương hướng tới
• Nên bao gồm một cách trực tiếp hoặc gián tiếp sự diễn giải một cách tổng thể
của địa phương vê 4 mục đích chính trong quyết định 328
• Miêu tả về tương lai chứ không miêu tả cách thức địa phương đạt được tương
lai đó
• Có khung thời hạn hợp lý, có thể kiểm soát được như từ 5 đến 10 năm
• Mời các bên có liên quan tham gia nhóm thực hiện để cùng đóng góp xây

tiêu chung và mục tiêu cụ thể sẽ cho phép các nhóm xây dựng và phát triển mối liên hệ
giữa mục tiêu khi phát triển các kế hoạch chiến lược và tiêu chí để đưa ra sự lựa chọn.
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 22 -

Sự hình thành và chọn lựa của các Dự án và Hoạt động sẽ cho thấy mối quan hệ tốt
đẹp của các dự án với mục tiêu.
Khi quá trình lập kế hoạch được thực hiện theo phương thức này nó sẽ chỉ ra
cách lựa chọn các kế hoạch và ưu tiên dựa trên nền tảng các tiêu chí mục tiêu. Do đó,
sẽ làm tăng khả năng tìm kiếm đầu tư cho các dự án và tăng tính khả thi của chúng.
B
ảng 1: Mẫu xây dựng tầm nhìn cùng với mục tiêu chung, mục tiêu cụ thể, kế hoạch và
các hoạt động. Sau khi xây dựng tâm nhìn thì nên điền vào bảng dưới dạng khuôn mẫu
sau:
Tầm nhìn
Các mục tiêu
chung
Các mục tiêu
cụ thể
Các dự án Các hoạt động

Đến năm 2010
địa phương sẽ
có…;


Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 23 -

• Các hành động đang thực hiện có hỗ trợ cho mục tiêu?
• Mục tiêu là kết quả ngắn, trung bình hay dài hạn?
Bảng 2: Điền vào cùng 1 mẫu sau khi xây dựng các mục tiêu
2.3.5. Xây dựng mục tiêu cụ thể
Xây dựng các mục tiêu cụ thể:
• Mục tiêu cụ thể chi tiết hơn mục tiêu chung, nó cung cấp một cách chi tiết và
phương pháp xác định các thành phần cụ thể của mục tiêu chung;
• Mục tiêu cụ thể
nên ở mức vừa phải, dễ quản lý về mặt thời gian hay các chỉ số
sản phẩm/kết quả;
• Mỗi mục tiêu chung sẽ có một vài mục tiêu cụ thể từ ngắn hạn, trung hạn đến
dài hạn;
• Mục tiêu cụ thể nên nằm trong phạm vi có thể đạt được và nên dựa trên các thu
thập về tình trạng môi trường trong khu vực địa phương và phân tích SWOT;
• Mục tiêu cụ
thể là phần bổ sung, nghĩa là không nên có tác động tiêu cực lên
các mục tiêu chung hoặc mục tiêu khác. Ví dụ đề xuất thiêu hủy các chất thải
rắn hoặc chất thải y tế có thể xung đột với mục tiêu giảm thiểu ô nhiễm môi
Tầm nhìn
Các mục tiêu
chung
Các mục tiêu
cụ thể
Các dự án
Các hoạt
động
Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 24 -

trường ở địa phương. Vì vậy, tốt nhất là làm thế nào để hai mục tiêu này có thể
bổ trợ cho nhau.
Mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể đều là những cách thức giải quyết các vấn đề
được xác định trong việc đánh giá môi trường địa phương. Chúng đều vạch rõ việc lựa
chọn các dự án kiểm soát ô nhiễm và các hoạt động cũng như các kết quả dự đoán (có
thể th
ực hiện được) của công tác kiểm soát ô nhiễm. Chúng tạo nên nền tảng cho việc
thực thi chiến lược. Do vậy sự thành công của chiến lược kiểm soát ô nhiễm được đánh
giá dựa trên mức độ đạt được các mục tiêu chiến lược tổng thể.
Khi xây dựng các mục tiêu cần cân nhắc những vấn đề sau:
• Các kết quả dự đoán cuối cùng của mục tiêu có được trình bày rõ ràng
không?
•
Mục tiêu có khả năng thực thi, có thể xác định được số lượng hoặc/và có thể
nhận thấy được?
• Mục tiêu có tính hiện thực và có khả năng thực thi không? khi trong điều kiện
môi trường địa phương và năng lực quản lý hiện có.
• Mục tiêu có đặt ra ngày cụ thể? Có thể có giới hạn về thời gian cho mục tiêu
đó.
Sẽ có rất nhiều đòi hỏi khác nhau để

thay đổi địa
phương…
Mục tiêu1: 01:
Vào năm 2010,
cải thiện tình
trạng môi
trường….

Kiểm soát ô nhiễm khu vực đông dân nghèo (PCDA)
Hướng dẫn xây dựng kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp địa phương

- 25 -

Tầm nhìn
Các mục tiêu
chung
Các mục tiêu cụ
thể
Các dự án
Các hoạt
động
có…
Mục tiêu 2:
Đảm bảo sự
cung cấp thích
hợp…
Mục tiêu 2: 01:
Vào năm 2010
đảm bảo, thông
qua việc sử dụng

chức
Mục tiêu 4: 01:
Tăng cường mức
đầu tư trong địa
phương về công
nghệ sạch trong
lĩnh vực X và Y 3. Các dự án và hành động
3.1. Phân tích lựa chọn các dự án và hành động
Mục này đưa ra các ví dụ miêu tả tóm tắt các dự án và hành động đối với
các vấn đề ô nhiễm ở các cấp độ khác nhau bao gồm: 1) Hoàn thiện các
công cụ bảo vệ môi trường (ĐTM, Hướng dẫn…); 2) Hoàn thiện các quy
trình (ĐTM, tích lũy, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá rủi ro môi
trường …); 3) Hoàn thiện các công cụ pháp lý và hiệu quả thực thi; 4) Một
loạt các giải pháp kỹ thu
ật cho các ngành và vấn đề cụ thể; 5) Các khía cạnh khác nhau
từ sự tham gia của cộng đồng; 6) Thực trạng quan trắc; 7) Giải pháp thông qua hợp tác
liên ngành; 8) Các công cụ hành chính.
Mỗi địa phương cần quan tâm tới danh sách này, phân tích và đưa ra các hành
động khác nhau để đạt được chất lượng môi trường như mong muốn theo mục tiêu
ngắn, trung bình và dài hạn đã đặt ra cho kế hoạch hành động kiểm soát ô nhiễm cấp
địa phương.
3.1.1. Các quy định