Phần II:
NHỮNG CÔNG CỤ PRA CẦN THIẾT
ĐỂ LẬP KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG XÃ
________
1. Tóm tắt tài liệu hiện có.
Số liệu hiện có là những nguồn thông tin quan trọng của một vùng hoặc
một đối tượng của PRA đã được hoạch đònh và đang hiện có ở dạng công bố
hoặc chưa công bố (thí dụ như các loại báo cáo, số liệu thống kê, bài báo, hình
ảnh, phim tài liệu v.v )
Nguồn thông tin hiện có sẽ là cơ sở để xác đònh những thông tin cần thu
thập tiếp theo và những thông tin không cần thu thập nữa, từ đó tiết kiệm được
nhiều thời gian. Các nguồn số liệu hiện có (còn gọi là nguồn tài liệu thứ cấp)
cũng bổ ích cho việc làm rõ các các đề tài PRA và trình bình các giả thiết bằng
cách xem xét lại những gì đã được nói hoặc viết về đề tài đó và những gì chưa
thu thập được trong những nguồn tài liệu thư cấp.
Các nguồn tài liệu thứ cấp đã có cần được xem xét trước khi thu thập số
liệu tại hiện trường và được tóm tắt dưới dạng.
- Biểu đồ
- Bảng biểu thống kê, danh mục
- Tóm tắt ngắn từng chương mục
- Bản sao các bản đồ và hình ảnh
2. Quan sát trực tiếp
Khái niệm
Quan sát trực tiếp là quan sát một cách có hệ thống các đối tượng, sự kiện,
quá trình, quan hệ hoặc con người và ghi chép lại các quan sát này. Quan sát
trực tiếp là một cách tốt để kiểm tra chéo các câu trả lời của người được hỏi, cần
sử dụng một bảng câu hỏi kiểm tra để quan sát một cách có hệ thống.
Các bước tiến hành
1. Suy nghó về các mục tiêu và chủ đề của đợt PRA.
2. Xác đònh các chỉ số có thể đánh giá thông qua quan sát.
3. Từ các chỉ số này tạo ra biểu câu hỏi kiểm tra

kiến thức của bản thân nhóm PRA.
3.2 Các loại phỏng vấn bán đònh hướng
* Phỏng vấn cá nhân: Là để có được những thông tin mang tính đại diện,
thông tin thu được từ những cuộc phỏng vấn cá nhân thường chứa nhiều cá tính
hơn là các cuộc phỏng vấn nhóm và nó có thể phát hiện nhiều hơn những mâu
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
8
thuẫn trong nội bộ cộng đồng, vì người trả lời cảm thấy có thể nói một cách tự
nhiên nếu không có sự hiện diện của người hàng xóm.
* Phỏng vấn người cung cấp thông tin chủ yếu: Để có những hiểu biết đặc
biệt, người cung cấp tin chủ yếu là người có những hiểu biết đặc biệt về một chủ
đề riêng biệt (lái buôn về vận chuyển hàng hoá và tín dụng, các bà đỡ về thực
tiễn kiểm soát sinh đẻ, những nông dân về thực tiễn canh tác).
* Phỏng vấn theo nhóm: Để thu được thông tin ở mức cộng đồng, phỏng
vấn nhóm có nhiều ưu việt, nó tạo điều kiện tiếp xúc với một lượng thông tin
rộng lớn hơn và tạo điều kiện kiểm tra chéo ngay lập tức về nguồn thông tin khi
thông tin đó do những người khác nhau trong nhóm cung cấp.
Các cuộc nói chuyện không chính thức sau cuộc họp có thể rất hữu ích để
có được những thông tin của những người không thể trình bày ý kiến của mình
trong cuộc phỏng vấn nhóm, phỏng vấn nhóm đòi hỏi nhiều sự chuẩn bò và lập
kế hoạch trước hơn là các cuộc phỏng vấn cá nhân.
* Thảo luận nhóm có trọng tâm: Để thảo luận kỹ các chủ đề đặc biệt, một
nhóm những người dân (6-12 người) có những hiểu biết hoặc quan tâm đến chủ
đề sẽ được mời tham dự cuộc thảo luận nhóm có trọng tâm. Một người điều
khiển cuộc họp sẽ được lựa chọn để bảo đảm không có thành viên nào chiếm ưu
thế trong cuộc thảo luận.
3.3 Những sai sót thường gặp khi phỏng vấn
- Không nghe kỹ
- Hay nhắc lại câu hỏi
- Giúp người được hỏi trả lời

Người trả lời Tổng
số điểm
Xếp
hạng
A B C D E F
Hạn hán 5 5 3 5 4 5 27 a
Sâu bệnh 4 3 5 4 5 4 25 b
Hạt giống 3 4 4 1 3 3 18 c
Chi phí đầu tư 2 1 2 2 2 2 11 d
Thiếu lao động 1 2 1 3 1 1 9 e
5. Xếp hạng cặp đôi
5.1 Mục đích
Xếp hạng theo cặp (đôi) cho phép chúng ta xác đònh các vấn đề hoặc ưu
tiên chính của các thành viên cộng đồng, hình thành các chỉ tiêu xếp hạng và dễ
dàng so sánh các ưu tiên của các cá nhân khác nhau
5.2 Các bước tiến hành
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
10
Bước 1. Chọn một nhóm các vấn đề hoặc ưu tiên cần được sắp xếp thư tự
ưu tiên, thí dụ: các khó khăn trong canh tác hoặc các ưu tiên chọn các loại cây
trồng
Bước 2. Với sự giúp đỡ của người được phỏng vấn (hoặc qua thao luận
trước với 1 người cung cấp thông tin chính) chọn 6 chi tiết hoặc ít hơn được xem
là quan trọng nhất cho nhóm (thí dụ các loại cây).
Bước 3. Ghi mỗi một trong các chi tiết trên vào một tờ bìa riêng (cỡ lá bài)
Bước 4: Đặt 2 con bài này trước mặt người được phỏng vấn và hỏi họ sẽ
coi vấn đề nào quan trọng hơn (hoặc ưu tiên nào quan trọng hơn) và cho biết các
lý do chọn. Ghi lại câu trả lời vào một ô thích hợp trong ma trận xếp hạng.
Bước 5: Hỏi xem còn vấn đề khác ngoài hai vấn đề/ưu tiên vừa nêu còn
quan trọng hơn hoặc thông dụng hơn là cặp đầu không.

Nhạc
Thể
dục
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
11
Mẫu ma trận chỉ tiêu xếp hạng
Hoạt
động
Ưa thích Không ưa thích
Xem
Ti vi
Đọc
Sách
Ngủ
Nghe
Nhạc
Thể
Dục
6. Xếp hạng ma trận trực tiếp
6.1 Mục đích
Xếp hạng ma trận trực tiếp cho phép nhóm PRA xác đònh danh sách các
chỉ tiêu cho một đối ntượng nhất đònh. Nó cho phép nhóm hiểu các lí do xếp ưu
tiên cho các vật như loài cây hoặc các loài hoa màu. Các chỉ tiêu dễ thay đổi từ
nhóm nọ sang nhóm kia và phụ nữ có thể dùng các chỉ tiêu khác trong việc chọn
các loài cây so với nam giới.
6.2 Các bước tiến hành
Bước 1: Tự chọn hoặc đề nghò người dân tự chọn một nhóm các đối tượng
với họ (thí dụ: loài cây, các loài gỗ củi dùng để nấu)
Bước 2: Ghi các chi tiết quan trọng nhất ( 3 Đến 8 chi tiết)
Bước 3: Đưa ra chỉ tiêu bằng cách hỏi các gì tốt đối với mỗi chi tiết ? còn

®Þnh thø tù u tiªn. Cha ghi tªn ngêi ®iỊu tra vµo biĨu
7. Xếp hạng giàu nghèo
7.1 Mục đích
Nhận ra sự khác biệt giàu nghèo và sự bất công trong cộng đồng, phát
hiện các chỉ số và chỉ tiêu về giàu nghèo của đòa phương và mức sống của họ,
thiết lập vò trí tương đối của các hộ trong một cộng đồng.
Thông tin sơ lược về kinh tế xã hội cộng đồng này có thể được dùng làm
cơ sở cho việc chọn mẫu điều tra sau này, hoặc để xác đònh các thành viên của
dự án (như người nghèo nhất, người cần được huấn luyện) và để xem sau một
thời gian các gia đình tham gia dự án đời sống của họ có được cải thiện không,
xếp hạng này cũng hữu ích như phần mở đầu để thảo luận về các chiến lược, cơ
hội, khó khăn và giải pháp có thể có.
7.2 Các bước tiến hành
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
13
1. L p danh sách tồn b các h trong c ng ng, gi i h n m i danhậ ộ ộ ộ đồ ớ ạ ỗ
sách khơng q 100 h , n u trong c ng ng có s h l n thì ph i l p nhi uộ ế ộ đồ ố ộ ớ ả ậ ề
danh sách theo t ng khu v c, ho c t ng t , ghi tên t ng ch h vào t ngừ ự ặ ừ ổ ừ ủ ộ ừ
th ho c gi y hình tròn.ẻ ặ ấ
2. Chọn từng nhóm thành viên trong cộng đồng tham gia xếp hạng, mỗi nhóm
xếp hạng 1 danh sách, mỗi nhóm từ 5 đến 7 người, những người tham gia
xếp hạng phải là người sống trong cộng đồng với thời gian dài và hiểu được
hết các hộ trong danh sách xếp hạng.
3. Người xếp hạng sẽ sắp xếp những phiếu (thẻ) có ghi tên chủ hộ này thành
các loại, mỗi loại tương ứng với một hạng kinh tế theo tiêu chuẩn của mình,
nếu người tham gia xếp hạng khơng biết chữ thì tác viên đọc to tên của chủ
hộ trong tờ phiếu và đưa cho họ, đề nghị họ lựa chọn xem nên xếp vào loại
nào.
4. Nên sử dụng một số hộp nhỏ, mỗi hộp tương ứng với một hạng kinh tế hộ,
(số hạng kinh tế hộ do người xếp hạng quy định)

Ví dụ: Có kết quả bỏ phiếu của 7 người dân về xếp hạng giàu nghèo của
một cộng đồng gồm 30 hộ như sau (xem trong bảng).
TT
Họ và tên
chủ hộ
Người tham gia xếp hạng
Điểm
Xếp
Hạng
Tuấn Út Bé Đá Vũ Nhung Bảnh
01 Vương Quốc Tuấn TB N K K N N N
02 Trần Văn Vọng N N TB TB N K K
03 Lâm Thò Lệ Hoa G TB N N TB G G
04 Tô Quốc Nam K K G G K TB TB
05 Vương Quốc Minh N K K K K N G
06 Huỳnh Quang Vũ G K TB TB K N K
07 Đặng Văn Thuận K TB N N N N TB
08 Thạch Minh Thống TB N N K K K N
09 Nguyễn Văn Bé N G TB G G K G
10 Thạch ChuộL G K K TB TB G K
11 Hà Văn Nhung K N K N N N TB
12 Phan Văn Bảnh TB N K N N K N
13 Nguyễn Văn Đá N K N N TB TB N
14 Lê Thanh Hùng K TB K N N N TB
15 Tạ Văn Thăng TB N G TB K G TB
16 Lê Văn Nam K G TB K G K TB
17 Trần Văn Hai G K N K K TB N
18 Trần Văn Xem TB TB N K TB N K
19 Đinh Văn Be TB K TB TB N K G
20 Huỳnh Ngọc Tấn N TB K K G G TB

∗ Bản đồ hành chính địa lý: Thể hiện sự phân bố dân cư, lao động, các cơng
trình cơ sở hạ tầng, ranh giới giữa các vùng trong địa phương.
∗ Bản đồ về đất và sử dụng đất: Thể hiện sự phân bố đất đai trong các ngành
sản xuất, đất chun dùng, đất thổ cư, đất hoang hố và tình hình sử dụng
đất.
∗ Bản đồ sản xuất nơng nghiệp: Thể hiện các ngành nghề sản suất nơng
nghiệp trên địa bàn như trồng trọt, chăn ni, ni trồng thuỷ sản.
∗ Bản đồ thuỷ văn: Thể hiện hệ thống thuỷ lợi cung cấp nước cho sản xuất,
hệ thống cấp nước sinh hoạt, tình hình nhiễm phèn, nhiễm mặn.
8.3 Các bước tiến hành
∗ Chọn chủ đề cần vẽ: Căn cứ vào mục đích nghiên cứu đề chọn chủ đề cần
vẽ như bản đồ xã hội, kinh tế, hay sản xuất nơng nghiệp v .v
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
16
∗ Chọn nhóm người vẽ: Chọn thành viên trong cộng đồng là những nguời
hiểu biết tường tận tận về địa phương và tiếp thu được các vấn đề cần thể
hiện của bản đồ, nhiệt tình tham gia và sẵn sàng chia sẻ những hiểu biết,
những kinh nghiệm đó với chúng ta.
∗ Chọn giấy, bút hoặc vật liệu gì đó để vẽ cho phù hợp.
∗ Cần hướng dẫn giúp đỡ họ bắt đầu vẽ, nhưng phải để họ tự vẽ.
∗ Cần chú thích tất cả những điều mà bản đồ quan tâm
∗ Đây là bản đồ của cộng đồng, do chính các thành viên trong cộng đồng tự
vẽ nên khơng đòi hỏi mức độ chính xác cao nhưng phải đầy đủ và thể hiện
đúng hiện trạng của địa phương.
VÝ dơ S¬ ®å hiƯn trang Êp ®Çu giång x trung b×nh ·
hun long phó tØnh sãc tr¨ng
NhËn xÐt: S¬ ®å ph¶i thĨ hiƯn ®đ ®Þa danh, vÞ tri c¸c c«ng tr×nh, c¬ së h¹ tÇng

5. Thảo luận những khó khăn và thuận lợi
6. Xác đònh các vùng nông nghiệp và tự nhiên chủ yếu, phác hoạ các đặc
điểm nổi bật, đối với mỗi vùng cần mô tả
- Đất
- Hoa màu
- Chăn nuôi
- Các khó khăn
- Các thuận lợi
- Các giải pháp
7. Vẽ mặt cắt
8. Cùng với những người cung cấp thông tin chính kiểm tra lại các mặt cắt
đã vẽ, điểu chỉnh bổ sung lần cuối cùng.
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
18
Phương pháp
∗ Sử dụng giấy carô và phác thảo đòa hình lên trên giấy.
∗ Khái quát hoá các đặc điểm, đừng đi vào chi tiết quá.
∗ Nên ghi các số đo sơ bộ về tỷ lệ xích của mặt cắt
Chỉnh sửa mặt cắt thông qua đi hiện trường
VÝ dơ s¬ ®å ®iỊu tra theo tun
Êp §Çu Giång x· Trung B×nh hun Long Phó tØnh Sãc Tr¨ng

BiĨu T×m hiĨu nhu cÇu thủ Lỵi cđa Êp
Êp Nhµ Thê x· Trung B×nh hun Long Phó tØnh Sãc Tr¨ng
Tªn c«ng HiƯn tr¹ng c«ng tr×nh Mơc ®Ých sư dơng Sè hé Ai lµm Thø tù u
tr×nh
(§Ëp, Kinh, Hå )
(t×nh tr¹ng cÇn sưa. Sè lỵng
vµ N s¸ch dù kiÕn)
Tíi lóa Nu«i T«m hëng lỵi (ngêi thi

hiĨu dù kiÕn ngêi sÏ thùc hiƯn c«ng tr×nh trªn
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
19
NhËn xÐt: VÝ dơ
trªn cßn thiÕu:
- Cha cã kÕt qu¶ t×m
hiĨu c¸c khã kh¨n vµ
mong mn cđa d©n
trªn tõng d¹ng ®Êt
nhãm ®i qua
- PhÇn mơc ®Ých sư dơng c«ng tr×nh, nÕu cã nhiỊu mơc ®Ých sư dơng sÏ ghi
cho mơc ®Ých chÝnh.
BiĨu T×m hiĨu nhu cÇu Giao th«ng cđa Êp
Êp Nhµ Thê x· Trung B×nh hun Long Phó tØnh Sãc Tr¨ng
Tun giao th«ng
M« t¶ c¸c tiªu chÝ kü tht
(chiỊu dµi, khèi lỵng, c«ng
xt, dù kiÕn ng©n s¸ch ®Çu t)
Khã kh¨n gỈp ph¶i Mong mn cđa th«n
I. Tun cò
1.Êp chỵ ®i kinh tÇm vu
2 C¸i chÞ ®Õn nhµ thê
II. Tun Míi
1TØnh lé 8 ®Õn kinh
T©m vu
- R¶i ®a s« bå, dµi 1.490m.
réng 3 m
- T. nhùa, dµi 840m, réng 2,5 m
- §¸ s« bå dµi 2.200m réng 3 m
- ®i l¹i khã kh¨n vß mïa

1 Trêng häc
2. Nhµ céng ®ång,
ban , Tr¹m x¸
3. Chỵ vµ dÞch vơ th-
¬ng m¹i
Ghi chó: Ngµy th¸ng n¨m 2003
- BiĨu cha cã vÝ dơ cơ thĨ ®Ĩ minh ho¹ Trëng th«n Êp ký
Bài tập vẽ một mặt cắt
1. Chia thành ______nhóm
2. Vẽ một mặt cắt của ấp ________
3. Sử dụng giấy vẽ gắn lên bảng và bút vẽ (đầu tiên vẽ nháp lên một tờ
giấy nhỏ)
4. Cần sáng tạo
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
20
Thời gian: 1 giờ
Sau khi làm xong bài, các nhóm sẽ trình bày các mặt cắt của nhóm mình
cho cả lớp nghe và thảo luận.
10. Xây dựng lòch thời vụ
10.1 Khái niệm: Là một phương pháp biểu diễn những sự vật, hiện tượng, các
hoạt động gắn liền với những mốc thời gian bằng những hình tượng cụ thể nhằm
lượng hố những sự vật, hiện tượng, hoạt động đó ở những khoảng thời gian khác
nhau (có 5 loại biểu đồ mùa vụ).
10.2 Mục đích: Xây dựng biểu đồ mùa vụ để biết được
1. Các hoạt động diễn ra ở địa phương theo từng mùa vụ
- Thời vụ ở địa phương
- Khí hậu (lượng mưa và nhiệt độ)
- Thứ tự gieo trồng hoa màu (từ khi trồng đến khi thu hoạch)
- Sâu bệnh của hoa màu
- Thu hái quả dại và cây thuốc

Êp Nhµ Thê x· Trung B×nh hun Long Phó tØnh Sãc Tr¨ng

- Lª kiỊu th¬ ( C Mau) Ngµy 25 th¸ng 4 n¨m 2003
Tªn ngêi ®iỊu tra: - Ngun Thanh An ( C bé x· T. B×nh)
11. Sơ lược lòch sử cộng đồng
11.1 Mục đích
Các bản sơ lược về lòch sử cho ta các thông tin quan trọng để hiểu biết về
tình hình hiện tại của một cộng đồng (thí dụ mối nhân quả giữa quyền về sở hữu
đất thuộc đòa về sự suy thoái rừng và xói mòn).Nó cho ta một cách nhìn khái
lược về các sự kiện lòch sử chủ yếu cuả một cộng đồng và tầm quan trọng của
chúng đối với tình hình hiện tại . Các sự kiện đó có thể là:
- Xây dựng hạ tầng cơ sở (đường xá, trường học, kênh mương, đường sắt)
- Đưa vào các lòai cây trồng mới
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
22
NhËn xÐt vÝ dơ:
- Cha ghi râ ®Þa ph¬ng
t×m hiĨu mïa vơ.
- Cha cã tªn ngêi ®iỊu
tra
- BiĨu cÇn t×m hiĨu
thªm mét sè th«ng tin
vỊ thiªn tai, thêi ®iĨm
cÇn vèn, cÇn nh©n lùc,
cÇn tËp hn kü
tht
- Sự bùng phát các nạn dòch
- Hạn hán thiên tai
- Thay đổi quyền sử dụng đất
- Thay đổi về hành chánh và tổ chức

2000
Êp cã 617 hé d©n, sù t¨ng nµy do t¸ch hé vµ t¸i ®Þnh c
2001 Êp cã 32 hé nu«i t«m c«ng nghiƯp, n¨ng xt BQ 3 tÊn / ha
2002
Êp cã 791 hé d©n, n¨m chun dÞch s¶n xt tõ trång lóa sang nu«i
t«m só víi gÇn 80 % diƯn tÝch ®Êt lóa cđa Êp
Ngµy 25 th¸ng 4 n¨m 2003
Ngßi ®iỊu tra: - Tr¬ng Qc Léc , Trëng Êp
- Cïng mét sè hé d©n, l·o n«ng ë Êp
NhËn xÐt: BiĨu trªn ®· thu thËp t¬ng ®èi chi tiÕt c¸c diƠn biÕn cđa Êp. Cét thêi gian
cÇn t×m hiĨu cã tÝnh liªn tơc h¬n.
12 T×m hiĨu c¸c khuynh híng diƠn biÕn theo thêi gian
Mơc ®Ých:N¾m ®ỵc chiỊu híng thay ®ỉi cđa c¸c lÜnh vùc s¶n xt, ph¸t triĨn x· héi
cđa Êp, tõ ®ã ®Þnh híng vµ ®Ị xt c¸c ho¹t ®éng nh»m ph¸t triĨn kinh tÕ x· héi cđa Êp.
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
23
VÝ dơ diƠn biƠn ®µn gia sóc Êp nhµ thê x trung b×nh·
hun long phó tØnh sãc tr¨ng
42
44
42
28
16
256
187
630
325
217
1992 1995 1998 2000 2002
Tr©u,Bß

Có một vài hợ tác trong việc xây dựng
các quyết đònh
Vòng tròn chồng lên
nhau nhiều
=
Có hợp tác đáng kể trong việc đáng kể
trong việc xây các quyết đònh
- Vẽ sơ đồ venn trước hết bằng bút chì và điều chỉnh kích cở hoặc sắp xếp
các vòng tròn cho đến khi chúng thể hiện chính xác .
- Khuyến khích các thành viên cộng đồng vẽ sơ đồ venn riêng cho họ.
BiĨu ph©n tÝch mèi quaN hƯ hç trỵ cđa c¸c tỉ chøc víi Êp (§©y lµ vÞ dơ gi¶
®Þnh).
TÕn c¸c ỉ chøc trong, ngoµi
Êp cã t¸c ®éng ®Õn céng
®ång Êp
Tỉ chøc ®ã ®· gióp g× cho Êp
Møc ®é quan
träng víi Êp
møc ®é
quan hƯ
víi Êp
1. §¶ng ủ, UBND x· 1 2
2. H¹t kiĨm L©m 3 3
3. Phßng n«ng nghiƯp hun 3 3
4. Ng©n hµng hun 2 2
5. Tr¹m Khuyªn ng 3 1
6. Chi héi phơ n÷ Êp 4 1
7. Chi héi CCB Êp 4 1
8. Chi ®oµn thanh niªn Êp 4 1
9. MËt trËn Êp 3 1

4. Cần có óc sáng tạo
Thời gian : 1 giờ
Sau khi vẽ xong các nhóm nhỏ sẽ trình bài các sơ đồ cho toàn lớp thảo luận
các kết quả .
14. Thảo luận nhóm (họp thôn)
∗ Đó là một bài học bán đònh hướng và sôi nổi trong các thông tin đã thu thập ở
hiện trường sẽ được phân tích và kiến nghò các hành động trong tương lai sẽ
được đưa ra .
∗ Đó là một công cụ cho sự tham gia tích cực của các thành viên cộng đồng
trong quá trình xây dựng các quyết đònh .
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
7
∗ Có sự tham gia của nhóm công tác hiện trường và thường là những người bên
ngoài có nănh lực và kinh nghiệm ( thí dụ các cán bộ làm công tác phổ cập ,
giáo viên , bà đỡ )
∗ Sử dụng các biểu đồ dể tóm tắt các kết quả và làm dễ dàng cho các tác động
qua lại
∗ Cho phép người dân tập trung và đònh hướng các ý nghó của họ .
∗ Cho phép các thành viên cộng đồng biểu lộ các ưu tiên và lựa chọn của họ và
tự tiền hành phân tích .
Các nguyên tắt cho thảo luận nhóm là
∗ NGHE HỌ
∗ TẠO ĐIỀU KIỆN DỄ DÀNG CHO HỌ
∗ ĐỪNG DẠY HỌ
∗ LẮNG NGHE CÁC Ý KIẾN CỦA NGƯỜI KHÁC
∗ HỌC HỎI HỌ
∗ ĐỪNG TỊCH THƯNG VỚI HỌ
∗ ĐỪNG NGẮT LỜI HỌ
Xây dựng chương trình và chuẩn bò cho thảo luận bằng cách tóm tắt các
kết quả lại.

mở, dễ trả lời, người được phỏng vấn cảm thấy thoải mái, không bò thẩm vấn,
không nên tạo bầu không khí quá trang nghiêm trong khi đến phỏng vấn hộ.
* Kỹ năng phân tích kinh tế hộ gia đình:
- Thường các hộ gia đình rất ngại nói hết các khó khăn, mong muốn, vì thế
các bộ PRA cần đưa ra các câu hỏi mang tính gợi mở (tại sao? Theo ý gia đình
nên làm thế nào?…) để có thêm thông tin.
- Khi phân tích tình hình kinh tế gia đình, nên để tự tay hộ viết bằng phấn
lên đất. Sau khi thống nhất và hoàn thành phỏng vấn chuyển lên biểu giấy to
(A0). Phần vẽ sơ đồ có thể cán bộ PRA giúp đỡ cần hỏi chủ hộ để thể hiện thật
chi tiết về cự ly? Diện tích? Hiện đang làm gì?….lên sơ đồ.
- Phân tích kinh tế hộ gia đình nên tập trung vào các lónh vực chủ yếu: An
toàn lương thực (cân đối lương thực trong gia đình), thu nhập bằng tiền mặt và
hiện vật (cân đối thu, chi)
Tổng hợp những nét tổng về: lao động, trình độ sản xuất, nghề nghiệp, sức
khỏe và trí tuệ, vò trí nơi ở. Các khó khăn, tồn tại, những đề xuất, nhu cầu cần hỗ
trợ của gia đình cùng các giải pháp của họ và đònh hướng sản xuất trong tương
lai của gia đình là gì?
BiĨu Ph©n tÝch t×nh h×nh kinh tÕ hé
VÝ dơ ®iỊu tra t¹i Êp nhµ thê x· Trung B×nh hun Long Phó tØnh Sãc tr¨ng
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
9

Chđ hé : Ngun v¨n Hå sinh 1940 Lo¹i hé theo ph©n lo¹i kinh tÕ hé n¨m 2003 hé lo¹i 2
Sè nh©n khÈu / sè lao ®éng :
HiƯn tr¹ng sư dơng ®Êt theo sỉ ®á
- §Êt nu«i trång thđ s¶n qu¶ng canh: 0,7 ha.
- §Êt trång c©y l©u n¨m ( dõa); 0,5 ha
- §Êt mÇu: 0,25 ha
- §Êt vên ¨n tr¸i: 0,1 ha
- Ao tèm(c¸): 0,12 ha

NhËn xÐt: VÝ dơ trªn cßn mét sè thiÕu sãt
- Cha cã tªn ngêi ®iỊu tra hé
- PhÇn thu b»ng hiƯn vËt cha ghi râ cã thu tõ lua, mÇu hay kh«ng, t¹i sao
kh«ng cã ?
- PhÇn chi cÇn chi tiÕt h¬n n÷a.
- Kh«ng nªn ®a ngn tÝch l ®· cã vµo ngn thu vµ mơc chi mua ®Êt, tµi
s¶n lín vµo mơc chi, C¸c h¹ch to¸n chØ lµ kho¶n t¬ng ®èi trong 12 th¸ng cđa hé ( th-
êng lÊy kÕt qu¶ n¨m tríc)
Ban quản lý dự án CWPDP tỉnh Trà Vinh (tháng 5/2003)
10
MẪU BẢNG PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH KINH TẾ HỘ
Chủ hộ: _____________________________
Loại hộ theo phân loại kinh tế năm _______
Số nhân khẩu/số lao động_______________
Hiện trạng sử dụng đất
(Theo sơ đồ bên phải)
_____
- Đất trồng rừng.
- Đất trồng lúa 2 vụ.
- Đất trồng cây ăn trái.
- Đất trồng màu các loại.
- Ao nuôi cá.
- Đất thổ cư.
Sơ đồ sử dụng đất
Ruộng luá 5 công
Ao cá 500m
2
(N.suất 17giạ/vụ)
Vườn ổi, táo, sari 1c Đất trồng màu 2c
♣♣♣♣

đình Đánh gía hộ gia
Năm đánh gía 200…
Rừng mới trồng
♣♣♣♣
Nhà ở
7
17. Tìm hiểu nhu cầu tín dụng tại thôn ấp.
Mục đích Xác định nhu cầu và các u tiên trong mục đích sử dụng vốn tại ấp.
ví dụ Biểu Phân tích hiện trạng hoạt động vay vốn tại thôn ấp
ấp Nhà Thờ xã Trung Bình huyện Long Phú tỉnh Sóc Trăng
Chỉ Tiêu
T.Chức cho vay
Thời
hạn
Vay
( tháng
)
Lãi xuất
vay
(%/
tháng)
Thủ tục vay
Lợng tiền
vay / lợt
(triệu
đồng)
Cách trả lãi
1. Ngân hàng NN &
PTNT huyện
2. Hội nông dân

Số hộ
vay
(hộ)
Lợng vay/
hộ
(tr đồng)
Thời hạn vay
( tháng)
thời điểm
vay thuận
lợi nhất
thứ tự u tiên
(1-2-3-4)
1
2
Dầu t cho trồng trọt
Nuôi tôm Sú
- Nuôi công nghiệp
- Bán công nghiệp
- Nuôi quảng canh
120
300
36
30
284
1,0
80,0
40,0
10,0
12