ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN ĐẠI HỌC TỔNG HỢP NAM LUZON
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Cộng hòa Philippin LÊ MINH HÙNG

CHIẾN LƯỢC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG
THANH TRA GIÁO DỤC TẠI TỈNH THANH HÓA

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN, 2014 Công trình được hoàn thành tại:
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
Hướng dẫn khoa học: Tiến sĩ. Dr. Apolonia A.Espinosa

chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng của hoạt động thanh tra
trong tất cả các trường trung học nói riêng. Tuy nhiên, hoạt động thanh
tra còn chưa đáng tin cậy. Ví dụ, có những thanh tra viên và nhân viên
đoàn thanh tra chưa đủ kinh nghiệm để thực hiện nhiệm vụ của
mình. Để khắc phục những hạn chế và đáp ứng các yêu cầu của hoạt
động thanh tra trong tương lai, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa cần
phải tăng số lượng thanh tra viên, đặc biệt là các nhân viên đoàn thanh
viên có năng lực để thay đổi việc quản lý hoạt động thanh tra. Để làm
được điều này, tỉnh Thanh Hoá cần phải thực hiện các biện pháp phù
hợp để đẩy mạnh hoạt động thanh tra, từ đó nâng cao chất lượng của tất
cả các trường trung học một cách ổn định trong dài hạn.
Hơn thế nữa, rất nhiều nghiên cứu ở bậc tiến sĩ Quản lý giáo dục
đề cập đến hoạt động thanh tra giáo dục trong các khóa thanh tra đào
tạo đã được tiến hành với trọng tâm là hoạt động thanh tra, thanh tra
và cung cấp thêm kiến thức cho các nhân viên thanh tra. Những đề tài
và bài viết nói trên đã đặc biệt tập trung vào các vấn đề điển hình của 2
công tác thanh tra, nhưng các khía cạnh cốt lõi của công tác thanh tra
là việc thanh tra giáo viên, trường học và các chiến lược quản lý công
tác thanh tra, và các tài liệu có giá trị và hữu ích khác. Tuy nhiên,
chưa có tài liệu nào trong số đó thảo luận các chi tiết và tiến hành
nghiên cứu cụ thể về cách làm thế nào để đào tạo và phát triển nhân
viên thanh tra trên cơ sở hệ thống giáo dục quốc dân nói chung và nền
giáo dục của Thanh Hoá nói riêng. Xem xét vấn đề này, việc xây
dựng và phát triển các nhân viên thanh tra là thực sự cần thiết, do vậy
cần phải tiến hành một nghiên cứu cả về lý thuyết và thực tiễn các
hoạt động thanh tra giáo dục ở Thanh Hóa, việc nghiên cứu đề tài này
là hoạt động cấp thiết để đóng góp lên ý tưởng và chiến lược nhằm

3. Xác định việc thanh tra giáo dục giữa các trường có tồn tại sự khác
biệt đáng kể hay không, theo các cấp độ: Thanh tra chuyên ngành,
Thanh tra quản lý, Quản lý khiếu nại;
4. Thiết lập sự liên hệ giữa trình độ chuyên môn của giáo viên và hoạt
động thanh tra giáo dục.
5. Làm rõ mối quan hệ giữa kết quả học tập của học sinh và hoạt
động thanh tra giáo dục; và từ đó
6. Đề xuất một chương trình thanh tra giúp cải thiện các hoạt động
thanh tra giáo dục. 4
Giả thuyết nghiên cứu
Hoạt động thanh tra giáo dục không có mối liên hệ nào đến chất
lượng giáo dục.
Hoạt động thanh tra giáo dục tại các trường được điều tra không
tồn tại sự khác biệt đáng kể.
Tầm quan trọng của nghiên cứu
Nghiên cứu được thực hiện với mục đích tìm ra các điểm yếu của
chất lượng giáo dục đào tạo và đề xuất các biện pháp phù hợp để nâng
cao chất lượng giáo dục ở tất cả các cấp học trong tỉnh Thanh Hóa.
Phạm vi và giới hạn của nghiên cứu
Nghiên cứu này được tập trung vào việc điều tra tình hình hoạt
động thanh tra giáo dục của mẫu gồm mười (10) trường học trong tỉnh
Thanh Hóa. Thời gian thực hiện của nghiên cứu là từ tháng 04 đến
tháng 10 năm 2013. 5
Chương II

Hoạt động thanh tra giáo dục đã xuất hiện tại Pháp từ rất sớm (thế
kỷ 19), song hành với sự thành lập các trường học. Ban đầu, hoạt
động thanh tra chỉ có chức năng kiểm tra chương trình giảng dạy, sau
đó, phát triển lên thành kiểm tra trách nhiệm của đội ngũ cán bộ giáo
dục và việc đánh giá sư phạm.
Hiện nay, hoạt động thanh tra tại Pháp, ngoại từ thanh tra cá
nhân, mang một nhiệm vụ mới: đó là đẩy mạnh việc thực hiện con
đường giáo dục mà các nhà làm luật đã vạch ra và phân tích môi
trường giáo dục địa phương, quốc gia cũng cũng như các kế hoạch
của nhà trường.
Hoạt động thanh tra giáo dục tại Việt Nam
Khi Đảng cộng sản và chính phủ Việt Nam còn non trẻ, các nhà
lãnh đạo đã thể hiện sự quan tâm và lo lắng đối với giáo dục, sự thiếu
hiểu biết (vì thiếu giáo dục) được xem là nguy hiểm và là kẻ xâm
lược. Ngày nay, giáo dục được coi như là “chính sách hàng đầu của
quốc gia”, tất cả mọi người cần cùng nhau góp sức để cải thiện nền
giáo dục quốc gia bởi vì họ chắc chắn rằng “giáo dục là nền tảng để
phát triển khoa học và kỹ thuật và giáo dục cũng là nguồn gốc dân
giàu, nước mạnh, với xã hội công bằng và dân chủ” 7
Các chiến lược trong Hoạt động Thanh tra Giáo dục
Ông Nguyễn Ngọc Quang - tác giả của “Khái niệm nền tảng của
lý thuyết quản lý giáo dục” - trường cao đẳng cán bộ quản lý, năm
1989, chỉ ra rằng quy trình quản lý bao gồm 5 giai đoạn: chuẩn bị, lập
kế hoạch, chỉ đạo, tổ chức và thanh tra. Thanh tra là giai đoạn cuối
cùng của quy trình này, có vai trò một kết nối chung giúp các đối
tượng quản lý kiểm soát hệ thống quản lý một cách tốt nhất, chúng ta
có thể nói rằng “Nếu không có thanh tra, quản lý sẽ không tồn tại”.

tộc: Kinh, Thái, Mường, Thổ, Mông, Dao và Hoa
Tỉnh Thanh Hóa được chia thành 27 huyện, thị xã, thành phố, với
11 huyện miền núi (với dân số hơn 1 triệu người, chủ yếu là dân tộc
thiểu số), bao gồm ba thị trấn và 1 thành phố. So với các tỉnh khác,
tỉnh Thanh Hóa có điều kiện tự nhiên đa dạng và điều kiện xã hội
phức tạp: đồng bằng, núi cao ven biển, biên giới mở rộng và dân số
đông. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển kinh tế của tỉnh, mặt
khác có thách thức về quản lý xã hội.
Cấu trúc nghiên cứu
Nghiên cứu này sử dụng phương pháp mô tả, dựa trên hình thức
bảng hỏi và phỏng vấn. Nghiên cứu sử dụng phương pháp đối chiếu
mô tả trong việc phân tích các biến số điều tra. Cấu trúc của nghiên 9
cức giúp xác định phạm vi các biến số khác nhau liên quan đến nhau
trong tổng thể, các biến số không mang tính ngẫu nhiên vì quá trình
nghiên cứu có sự tham gia của các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh
Thanh Hóa.
Đối tượng nghiên cứu và mẫu
Các mẫu và đôí tượng thực hiện nghiên cứu là các nhà quản lí và
giáo viên làm việc trong các cơ sở giáo dục quốc dân tại tỉnh Thanh
Hóa.
Công cụ nghiên cứu
Bảng hỏi được thiết kế tập trung vào việc đánh giá tổng quan các
hoạt động thanh tra giáo dục, thanh tra quản lý và quản lý khiếu nại.
Chất lượng giáo dục của các trường được điều tra cũng được xem xét
một cách cụ thể về trình độ chuyên môn của giáo viên và kết quả học
tập của học sinh. Sau đó, bảng hỏi được gửi các chuyên gia tư vấn để
thu nhận ý kiến góp ý và khuyến nghị. Cuối cùng, bảng hỏi đã được

nghiên cứu này dựa trên nhu cầu thông tin tương ứng, ví dụ: trọng số,
độ lệch chuẩn và bình phương. 11
Chương IV
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tất cả giáo viên của Tỉnh
Thanh Hóa luôn sử dụng chuẩn chấm điểm tương đương với điểm
trung bình 5,00. Các giáo viên cũng thường xuyên theo học cao học
với điểm trung bình là 4,40. Và ở Thanh Hóa, có thể thấy rằng ít khi
giáo viên duy trì hay giúp cho học sinh dạt mức khá giỏi với điểm
trung bình 1,98. Nhìn chung, hoạt động thanh tra giáo dục ở Thanh
Hóa ít xảy ra với trung bình chung 3,32. Có thể nói rằng cấp độ thanh
tra ở các trường học ở Thanh Hóa ở mức trung bình, trong đó không
phải tất cả các khía cạnh chuyên môn được giám sát trong hoạt động
thanh tra. Thiếu vắng việc nâng cao năng lực học sinh để có năng lực
cạnh tranh. Nó cho thấy kiến thức sẵn có của học sinh trong quá trình
học tập đôi khi không đủ đáp ứng. Có sự hình thành và duy trì tính
cạnh tranh giữa các học sinh, nhưng không đủ đáp ứng nhu cầu của
trường học ở Tỉnh Thanh Hóa nhằm giúp các trường này có năng lực
tri thức cao hơn so với các trường khác trong nước hay so với các
nước khác.
Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các trường học ở Thanh Hóa
luôn thiết lập ngày thi cụ thể. Và các hoạt động hành chính của hiệu
trưởng và ban giám hiệu luôn tuân theo chỉ thị của Sở giáo dục và đào
tạo; tuy nhiên, ít thấy có sự minh bạch về tài chính của trường đối với
học sinh, nhân viên và phụ huynh. Nhìn chung, hoạt động quản lí


trường đó có số giáo viên có bằng thạc sĩ đạt ít nhất một nửa số giáo
viên trong trường. Các trường Nguyễn Mộng Tuân và Hàm Rồng có tỉ
lệ giáo viên có bằng thạc sĩ cao nhất ở Thanh Hóa với 54% số giáo
viên có bằng thạc sĩ. Như vậy, trình độ giáo dục của các giáo viên ở
Tỉnh Thanh Hóa đa số ở cấp độ 1 trong thanh tra giáo dục vì tất cả giáo
viên có bằng cử nhân và một số giáo viên có bằng thạc sĩ.
Kết quả nghiên cứu cho thấy học sinh trường trung học phổ thông
ở Thanh Hóa đạt kết quả mức 70 tới 75% ở cấp lớp học, 50 đến 65%
ở cấp liên trường và chỉ đạt mức 25 đến 30% ở cấp khu vực. Trong
khi đó kết quả học tập của học sinh trung học cơ sở đạt mức 40 tới
50% trong lớp học, 35 tới 40% cấp liên trường và đạt 15-20% ở cấp
tỉnh.
Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy kết quả học tập của sinh viên
ở các trường tiểu học đạt mức 45 tới 55% ở cấp lớp học, 40 tới 50% ở
cấp liên trường và 20 tới 35% ở cấp tỉnh. Chúng ta có thể dễ thấy rằng
kết quả học tập ở các trường khác nhau ở tỉnh Thanh Hóa giảm theo
mức độ khó. Các trường đặt ra chuẩn càng cao thì học sinh càng đạt
kết quả thấp đi. Cũng có thể dễ dàng thấy rằng ở cấp trường và liên
trường thì sự khác biệt trong kết quả học tập của học sinh không
nhiều, nhưng khi tới cấp tỉnh thì kết quả đó giảm đi gần một nửa so
với hai cấp thấp hơn.
Kết quả nghiên cứu cho thấy các hoạt động thanh tra chuyên môn
được quan sát có sự khác biệt lớn ở 10 trường. Giá trị P 0,03 nhỏ hơn
giá trị ngưỡng 0,05 dẫn tới việc loại giả quyết rỗng; vì vậy 10 trường 14
được chọn ở tỉnh Thanh Hóa có các cấp độ khác nhau về các hoạt
động thanh tra chuyên môn trong thanh tra giáo dục. Trường mầm
non Đông Tân là trường có ít hoạt động thanh tra chuyên môn nhất so

giáo viên có bằng cấp thấp. Các nhân tố khác như năng lực của học
sinh cũng giúp nâng cao chuyên môn cho trường.
Kết quả nghiên cứu cho thấy bằng cấp của giáo viên ở Tỉnh
Thanh Hóa không ảnh hưởng tới cấp độ thanh tra quản lý ở trường.
Giá trị P 0,226 lớn hơn giá trị ngưỡng 0,05 dẫn tới việc chấp nhận giả
thiết rỗng; vì vậy cấp độ các hoạt động thanh tra quản lý giáo dục ở
các trường không ảnh hưởng bằng cấp của giáo viên. Việc giáo viên
phát triển chuyên môn không ảnh hưởng tới quản lý hành chính. Việc
giáo viên theo đuổi học tập để nâng cao chuyên môn không phải là lý
do dẫn tới thất bại trong quản lý hành chính. Dù cho trường có nhiều
chuyên gia thì không có nghĩa là hiệu quả của quản lý hành chính
không thể được nâng cao. Quản lý hành chính ở trường giúp họ nâng
tầm phát triển của trường thông qua kinh nghiệm và năng lực tri thức
của các nhân viên dẫn dắn hay đóng vai trò là người đưa ra những
thay đổi quan trọng cho trường.
Kết quả nghiên cứu cho thấy bằng cấp của giáo viên ở Thanh Hóa
không ảnh hưởng tới cấp độ khiếu nại ở trường. Giá trị P 0,908 lớn
hơn giá trị ngưỡng 0,05 dẫn tới việc chấp nhận giả thiết rỗng; vì vậy
cấp độ các hoạt động thanh tra giáo dục về quản lý khiếu nại ở trường 16
không ảnh hưởng tới bằng cấp của giáo viên. Việc giáo viên phát triển
chuyên môn không đồng nghĩa với loại trừ các hành vi giáo dục có
vấn đề. Thậm chí các vị trí có năng lực cao cũng có hành vi giáo dục
sai trái, đặc biệt là các ví trí quản lý. Đôi khi vì họ đã biết những việc
nên và không nên làm trong môi trường giáo dục vì kiến thức họ có
theo đuổi để được phát triển sự nghiệp càng làm cho họ thực hiện các
hành vi sai trái vì họ đã sẵn biết làm sao để thoát khỏi các tình huống
xấu.

ảnh hưởng bởi thanh tra quản lý và 90% còn lại chịu ảnh hưởng bởi
các nhân tố hay biến khác. Có thể thấy rằng năng lực của học sinh ở
Thanh Hóa không bị ảnh hưởng bởi quản lý trường học. Họ có xu
hướng đạt được mức cạnh tranh cho dù trường có được cung cấp sáng
kiến hay không thì năng lực của học sinh không phụ thuộc vào cách
thức quản lí của lãnh đạo
Năng lực của học sinh ở mức liên trường và mức tỉnh không có
mối liên hệ có ý nghĩa với quản lý khiếu nại của trường. Các giá trị p
0,175 và 0,945 cao hơn giá trị ngưỡng 0,05 dẫn tới việc chấp nhận gia
thiết rỗng vì thế năng lực của trường cao hơn không ảnh hưởng tới
năng lực học sinh trong quản lý khiếu nại. Mặt khác, năng lực học sinh
ở cấp lớp học có mối liên hệ có ý nghĩa với quản lý khiếu nại với giá trị
p 0,046 nhỏ hơn giá trị ngưỡng 0,05 dẫn tới việc loại giả thiết rỗng; vì
vậy năng lực của học sinh ở cấp lớp bị ảnh hưởng bởi các haotj động 18
giáo dục về mặt quản lý khiếu nại. Chúng ta thấy có tương quan ngược
ở các cấp khác nhau, nghĩa là khiếu nại ít hơn thì trường đó hoạt động
tốt hơn hay là nâng cao năng lực của học sinh là biến chính ở cấp lớp
dẫn tới 41% mối liên hệ giữa năng lực học sinh và quản lý khiếu nại và
59% còn lại thì do các biết khác và không bị ảnh hưởng bởi quản lý
khiếu nại. Cũng có thể thấy rằng năng lực của học sinh bị ảnh hưởng
bời môi trường học tập. Các trường ảnh hưởng tới năng lực của học
sinh qua việc cổ vũ họ học tập. 19
Chương V
TÓM TẮT, KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

Trong khi đó các hoạt động thanh tra giáo dục xét trên phương
diện thanh tra quản lý, có thể thấy rằng các trường học ở Thanh Hóa
luôn thiết lập ngày thi cụ thể. Và các hoạt động hành chính của hiệu
trưởng và ban giám hiệu luôn tuân theo chỉ thị của Sở giáo dục và đào
tạo. Tuy nhiên, ít thấy có sự minh bạch về tài chính của trường đối
với học sinh, nhân viên và phụ huynh. Nhìn chung, hoạt động quản lí
thanh tra thường được theo dõi với trung bình có trọng số là 3,89.
Và, về khía cạnh quản lý khiếu nại của các hoạt động thanh tra
giáo dục, có thể thấy các khiếu nại chưa được giải quyết thường được
chuyển trực tiếp tới quản lý giáo dục cao nhất với điểm trung bình
4,26. Nhưng các khiếu nại thi thoảng được xử lý trực tiếp trong 5
ngày làm việc với điểm trung bình 2,66. Nhìn chung, hoạt động thanh
tra quản lý khiếu nại ít xuất hiện với trung bình chung 3,30.
2. Xem xét chất lượng của các trường được điều tra trên phương
diện trình độ chuyên môn của giáo viên, số liệu cho thấy rằng trong
tổng số 289 giáo viên giảng dạy được phỏng vấn, có 26% đã đạt được
bằng thạc sĩ và 74% còn lại có bằng cử nhân. Kết quả này thể hiện sự 21
phân bổ của 10 trường tại tỉnh Thanh Hóa trên cơ sở những thành tựu
giáo dục cao nhất của các giáo viên trong trường.
Trong khi đó chất lượng giáo dục của đối tượng điều tra xét trên
phương diện kết quả học tập của học sinh, số liệu cho thấy học sinh
trường trung học phổ thông ở Thanh Hóa đạt kết quả mức 70 tới 75%
ở cấp lớp học, 50 đến 65% ở cấp liên trường và chỉ đạt mức 25 đến
35% ở cấp khu vực; kết quả học tập của học sinh trung học cơ sở đạt
mức 40 tới 50% trong lớp học, 35 tới 40% cấp liên trường và đạt 15-
20% ở cấp tỉnh. Và, kết quả học tập của sinh viên ở các trường tiểu
học đạt mức 45 tới 55% ở cấp lớp học, 40 tới 50% ở cấp liên trường

chuyên môn không bị ảnh hưởng bởi bằng cấp của giáo viên.
Kết luận
Dựa vào các kết quả nghiên cứu, tác giả kết luận rằng với xu
hướng hiện nay, các hoạt động thanh tra giáo dục tại các trường ở tỉnh
Thanh Hóa,
1. Hoạt động thanh tra giáo dục xét trên các phương diện thanh
tra chuyên môn, quản lý thanh tra và quản lý khiếu nại cần được cải
tiến và sửa đổi để hoàn thiện hoạt động thanh tra giáo dục.
2. Từ kết quả học tập chưa tốt của học sinh tại hầu hết các trường,
giáo viên nên tham gia các bậc đào tạo cao hơn để phát triển, nâng
cao năng lực chuyên môn. Từ đó việc quản lý trường học sẽ được 23
đảm bảo bằng những người quản lý tốt hơn và phù hợp hơn, đó là
những giáo viên năng động và nhiệt huyết, điều này giúp tạo nên cho
học sinh thông minh và có kết quả học tập tốt.
3. Xem xét hoạt động thanh tra giáo dục với vai trò thanh tra ban
quản lý trường học một cách có chủ định nhằm nâng cao chất lượng
giáo dục, cần đẩy mạnh các hoạt động thanh tra giáo dục trong tỉnh.
4. Hoạt động thanh tra giáo dục tại nhiều trường trên địa bàn tỉnh
Thanh Hóa cần được nâng cao.
Khuyến nghị
Sau khi tiến hành nghiên cứu này, cùng với việc phân tích vấn đề
và thu thập, giải thích số liệu, sau đây là các khuyến nghị có thể giúp
cải thiện các hoạt động quản lý giáo dục tại tỉnh Thanh Hóa. Do đó
người viết khuyến nghị nên sử dụng các hoạt động được đề xuất sau
đây để nâng cao hoạt động thanh tra giáo dục tại tỉnh Thanh Hóa:
1. Về các hoạt động thanh tra chuyên môn, các giáo viên và hiệu
trưởng nên được ủng hộ để theo đuôi việc học lên cao hơn nhằm tạo