© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
1 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CÁC PHƯƠNG PHÁP CHẾ TẠO PHÔI
Các phương pháp chế tạo phôi
CHƯƠNG 4 - CÔNG NGHỆ ĐÚC KIM LOẠI VÀ HỢP KIM
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
CHƯƠNG 6 - CÔNG NGHỆ HÀN VÀ CẮT KIM LOẠI
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
2 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
I. Thực chất, đặc điểm, phân loại và ứng dụng
II. Khái niệm về biến dạng của kim loại và hợp kim
V. Công nghệ và thiết bị kéo kim loại
III. Công nghệ và thiết bị nung nóng kim loại khi gia công
IV. Công nghệ và thiết bị cán kim loại
VI. Công nghệ và thiết bị ép
VII. Công nghệ và thiết bị rèn tự do
VIII. Công nghệ và thiết bị dập khối
IX. Công nghệ và thiết bị dập tấm
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
3 / 72

Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
I. Thực chất, đặc điểm, phân loại và ứng dụng
I.2- Đặc điểm
 Độ chính xác cao hơn đúc: Một số SP ko cần qua GC cơ khí.
VD: Dập bình xăng xe máy  Đưa vào sử dụng ngay.
 Xô lệch mạng tinh thể  bề mặt KL biến cứng  Độ cứng và độ bền ↑.
 Dễ cơ khí hóa và tự động hóa.

Nhược điểm: Trang bị máy móc, thiết bị đắt tiền.
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
6 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
I. Thực chất, đặc điểm, phân loại và ứng dụng
I.3- Phân loại
Người ta phân làm 2 loại:
 Nhóm 1: Thường đặt trong các XN luyện kim: Cán, kéo sợi, ép.
 Nhóm 2: Trong các nhà máy CK: Rèn tự do, dập thể tích, dập tấm.
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
7 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương

Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
II. Khái niệm về biến dạng của kim loại và hợp kim
II.1- Khái niệm
 Khi tác dụng ngoại lực vào KL thì KL bị biến dạng.
 Biến dạng của KL bao gồm: bd đàn hồi, bd dẻo và bd phá hủy.
 Khi td lực, KL bị bd. Khi bỏ lực, KL
trở lại trạng thái ban đầu.  Bd đàn hồi
là bd mà bd tỉ lệ thuận với lực.
Đoạn OA: Bd đàn hồi; Đoạn AC: Bd
dẻo; Đoạn CD: Bd phá hủy.
P P
F
∆L
L
P
O
A
B
C D
Biểu đồ Hooke
 Nguyên nhân của bd đàn hồi: Do
lực tác dụng tương hỗ của các ng/tử.
 Khi ta kéo  Các ng/tử xuất hiện
lực hút đưa nó về trạng thái ban đầu.
II.1.1. Biến dạng đàn hồi
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543

Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
11 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
II. Khái niệm về biến dạng của kim loại và hợp kim
II.1- Khái niệm
II.1.2. Biến dạng dẻo
II.1.2.1. Biến dạng của đơn tinh
1) Sự trượt: Khi td lực vào KL  Bên trong các phần tử KL
chịu 2 loại ƯS:
 ƯS pháp tuyến:
ƯS này chỉ gây nên bd đàn hồi hoặc phá hủy.
 ƯS tiếp tuyến τ: Làm cho các tinh thể KL trượt lên nhau.
Trượt là quá trình dưới td của ƯS tiếp, các lớp KL có hiện tượng trượt lên nhau
theo các mặt gọi là mặt trượt.
σ
σ
τ
τ
P
P
τ
τ
Sau khi bd
Trước khi bd
Mặt trượt

13 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
II. Khái niệm về biến dạng của kim loại và hợp kim
II.1- Khái niệm
II.1.2. Biến dạng dẻo
II.1.2.1. Biến dạng của đơn tinh
2) Song tinh Dưới tác dụng của ƯS tiếp trong tinh thể có những bộ phận của
mạng tinh thể vừa trượt vừa xoay tương đối với 1 mặt gọi là mặt song tinh.
Trước khi bd
Sau khi bd
Sự song tinh
Mặt song
tinh
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
14 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
II. Khái niệm về biến dạng của kim loại và hợp kim
II.1- Khái niệm
II.1.2. Biến dạng dẻo
II.1.2.1. Biến dạng của đơn tinh
2) Song tinh



 Trong GCAL ta cần bd dẻo: Nhanh chóng vượt qua miền bd đàn hồi để
sang miền bd dẻo.
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
16 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
II. Khái niệm về biến dạng của kim loại và hợp kim
II.1- Khái niệm
II.1.3. Biến dạng phá hủy
 Khi lực tác dụng vượt quá giới hạn cho phép lúc đó lực ko tăng nữa nhưng bd
vẫn tăng  Bd phá hủy.
Đoạn OA: Bd đàn hồi; Đoạn AC:
Bd dẻo; Đoạn CD: Bd phá hủy.
P P
F
∆L
L
P
O
A
B
C D
Biểu đồ Hooke
Student Version

Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
18 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
II. Khái niệm về biến dạng của kim loại và hợp kim
II.2- Ảnh hưởng của gia công áp lực đến tính chất và tổ chức của kim loại
II.2.2. Ảnh hưởng của gia công áp lực đến tổ chức và cơ tính của kim loại
 GCAL ảnh hưởng lớn đến tổ chức và cơ tính của KL.
 GCAL làm cho độ mịn chặt KL ↑. Biến tổ chức hạt thành tổ chức thớ. Có
khả năng tạo các thớ uốn, xoắn  Làm cho cơ tính tăng.
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
19 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
II. Khái niệm về biến dạng của kim loại và hợp kim
II.2- Ảnh hưởng của gia công áp lực đến tính chất và tổ chức của kim loại
II.2.2. Ảnh hưởng của gia công áp lực đến tổ chức và cơ tính của kim loại
 Chú ý: Vận dụng tính năng của tổ chức thớ, khi thiết kế c/tiết phải để lực
kéo ⁄⁄ thớ, lực cắt thẳng góc với thớ. Tránh cắt đứt thớ khi gia công.
a) Cắt gọt b) Vuốt phần thân b) Chồn
Các phương pháp chế tạo bu lông
 VD: Chế tạo bu lông chịu lực dùng các phương pháp:

II. Khái niệm về biến dạng của kim loại và hợp kim
II.2- Ảnh hưởng của gia công áp lực đến tính chất và tổ chức của kim loại
II.2.3. Ảnh hưởng của gia công áp lực đến lý hóa tính của kim loại
1) Lý tính: GCAL làm thay đổi sự phân bố từ trường trong KL  Giảm tính
dẫn điện (tăng điện trở), ↓ tính dẫn nhiệt, ↓ tính dẫn từ.
2) Hóa tính: GCAL làm ↑ hoạt tính hóa học của các ng/tử  KL dễ bị
ăn mòn. Vì sau khi GCAL mạng tinh giới bị vỡ  ↑ hoạt tính (làm cho
các chất khác dễ len lỏi vào mạng)
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
22 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
I. Thực chất, đặc điểm, phân loại và ứng dụng
II. Khái niệm về biến dạng của kim loại và hợp kim
V. Công nghệ và thiết bị kéo kim loại
III. Công nghệ và thiết bị nung nóng kim loại khi gia công
IV. Công nghệ và thiết bị cán kim loại
VI. Công nghệ và thiết bị ép
VII. Công nghệ và thiết bị rèn tự do
VIII. Công nghệ và thiết bị dập khối
IX. Công nghệ và thiết bị dập tấm
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
23 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương

+ (40÷50)
o
C
b) Thời gian nung:
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
24 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
III. Công nghệ và thiết bị nung nóng kim loại khi gia công
III.1- Công nghệ nung nóng kim loại
III.1.3. Các hiện tượng xảy ra khi nung
a) Quá nhiệt
b) Cháy
c) Ôxy hoá:
Student Version
© Bộ môn Hàn & Công nghệ Kim loại - ĐHBKHN, Email: , ĐT: 04.3869 2204, Fax: 04.3868 4543
25 / 72
TÊN HỌC PHẦN
Chương ?: Tên chương
DWE
CƠ KHÍ ĐẠI CƯƠNG - ME2030
CHƯƠNG 5 - CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC
III. Công nghệ và thiết bị nung nóng kim loại khi gia công
III.1- Công nghệ nung nóng kim loại
III.1.3. Các hiện tượng xảy ra khi nung
d) Thoát cacbon: