giối thiẻu vậ
bẻnh h c cỏng trệnh
PGs L KIềU
Gãn ẵày trong mổt sõ tĂi liẻu trong nừốc nh c ẵặn kh i niẻm Bẻnh h c
Cỏng trệnh vối ỷ nghỉa nhừ viẻc thiặt kặ vĂ thỳc hiẻn sứa chựa mổt sõ cỏng trệnh
hừ hịng .
Chợng tỏi thảy khỏng n n ẵỗn giăn nhừ thặ .
B o c o nĂy chợng tỏi trệnh bĂy mổt c ch ng n g n nhựng nắt ẵ i cừỗng vậ
Bẻnh h c Cỏng trệnh ẵè xày dỳng mổt quan niẻm hoĂn chình hỗn vậ Bẻnh h c
Cỏng trệnh .
Chừỗng thử Nhảt : phãn chung
Cỏng trệnh Xày dỳng lĂ phừỗng tiẻn băo ẵăm cho sỳ tón ti c a loĂi ngừội ,
lĂ mỏi trừộng sõng , mỏi trừộng lĂm viẻc nh m lĂm cho con ngừội ph t sinh,
ph t trièn .
Viẻc to n n cỏng trệnh xày dỳng ẵơ phửc t p ẵặn mửc mổt con ngừội khĩ bao
qu t ẵừỡc hặt m i kiặn thửc vậ xày dỳng dạn ẵặn sỳ phàn cỏng thĂnh nhiậu lỉnh
vỳc hp dãn ẵi mĂ chợng ta thảy phăn nh trong sỳ phàn c c khoa ờ ngay trừộng
i h c Xày dỳng chợng ta .
Trừốc thỳc tặ phàn hĩa kiặn thửc vậ cỏng trệnh xày dỳng dạn ẵặn sỳ phiặn
diẻn hĩa trong c ch nhện nh n vậ mổt cỏng trệnh , nhảt lĂ vậ mổt cỏng trệnh cĩ
nhựng hiẻn từỡng sứ dũng khỏng bệnh thừộng theo thiặt kặ ( cỏng trệnh b bẻnh ).
Viẻc xày dỳng mổt mỏn tọng hỡp ẵè nghi n cửu mổt c ch toĂn diẻn sỳ
ph t sinh, ph t trièn c a c c bẻnh c a cỏng trệnh , nh m nàng cao tuọi th cho
cỏng trệnh xày dỳng lĂ ẵiậu hỡp lỷ vĂ cãn thiặt .
Chừa nghi n cửu tọng thè vậ cỏng trệnh , vậ bẻnh c a cỏng trệnh mĂ quyặt
ẵ nh ngay c ch chựa tr khi sứa chựa cỏng trệnh lĂ c ch lĂm ch quan . Theo
c ch ẵĩ , nhiậu khi tõn kắm th m chẽ nguy hièm hỗn cho cỏng trệnh .
B o c o nĂy hẻ thõng hĩa nhựng quan niẻm vậ Bẻnh h c Cỏng trệnh , nàng
thĂnh lỷ thuyặt nhựng kh i niẻm rội r c vậ chựa tr cỏng trệnh b bẻnh .
Viẻc lĂm nĂy ẵang tiặn hĂnh ,n n ờ ẵày mối trệnh bĂy nhựng kặt quă
ban ẵãu, giối thiẻu nhựng ỷ niẻm cỗ băn nhảt .

Nghi n cửu quy lu t t c ẵổng gày hừ hịng c a tững lo i nguy n nhàn , tệm
c c t c ẵổng chuán x c , tệm c c quy lu t hừ hịng ẵièn hệnh , tệm ra yặu tõ gày
bẻnh , tệm c c quy lu t ph t sinh bẻnh , theo dòi vĂ tệm hièu qu trệnh tiặn trièn
c a hừ hịng cỏng trệnh thệ giăi ph p tr liẻu cho cỏng trệnh mối mong chuán x c .
Lảy thẽ dũ mổt m i nhĂ b dổt , nguy n nhàn lĂ nừốc tù ẵ ng tr n m i , thảy
ẵợng nguy n nhàn ,viẻc chựa tr cĩ khi chì cãn thỏng õng tho t nừốc , quắt r c ờ
m ng nừốc lĂ hặt dổt .
Bẻnh h c Cỏng trệnh mang tẽnh tỏng hỡp , chì hệnh thĂnh khi khoa h c
cỏng nghẻ xày dỳng ph t trièn ẵặn mửc ẵổ cãn thiặt . Phừỗng ph p phàn tẽch cho
thảy nhựng thỏng tin vậ chiậu sàu c a bẻnh , c a hừ hịng thệ phừỗng ph p tọng
hỡp giợp ta kh i qu t ẵè tệm nhựng quy lu t chung .
Sứa chựa hừ hịng cỏng trệnh ẵíi hịi ngừội kỵ sừ mổt nhơn quan tọng hỡp ,
phăi thảy c i c thè trong t p thè , trong c i t p thè bao góm c c c thè . Khỏng
thè chì sứa chựa triẻu chửng mĂ phăi sứa chựa tữ c n nguy n , ch n ẵửng tiặn
2
trièn c a hừ hịng , theo nhựng thỏng tin tọng hỡp , chuán x c , theo phừỗng ph p
lu n bẻnh h c cỏng trệnh khoa h c .
II. Sỳ hệnh thĂnh mỏn Bẻnh h c Cỏng trệnh .
Trừốc ẵày , khi cỏng trệnh hừ hịng ẵừỡc ph t hiẻn qua hệnh th i xuảt hiẻn
hừ hịng, thừộng ẵừỡc sứa chựa ngay . Thội kỹ ẵĩ , v t liẻu xày dỳng sứ dũng phãn
lốn thỏ sỗ vĂ cỏng trệnh thừộng thảp tãng , cỏng n ng ẵỗn giăn , kặt cảu ẵỗn giăn .
Viẻc ph t hiẻn vĂ sứa chựa cỏng trệnh theo hệnh th i xuảt hiẻn hừ hịng rảt
nhiậu khi khỏng chẽnh x c , dạn ẵặn sỳ sứa chựa kắo dĂi mĂ khỏng giăm hừ
hịng .
Xem xắt bẻnh cho cỏng trệnh cãn theo phừỗng ph p lu n bẻnh h c cho
ngừội. ĩ lĂ mổt phừỗng ph p tọng hỡp , coi c c bổ ph n cỏng trệnh cĩ quan hẻ
từỗng hồ vối nhau .
Chừỗng trệnh c a trừộng Giao thỏng Cỏng chẽnh Quõc gia Ph p ( Ecole
Nationale des Travaux publics de l Etat ) cĩ xặp vĂo n m cuõi ( Chừỗng trệnh so n
thăo tm thội vĂo 31-3-1993 , Document provisoire ắtabli au 31 Mars 1993 ) ,

Cỏng nghiẻp Hĩa chảt , t c giă ẵơ phăi thiặt kặ khỏi phũc nhiậu cỏng trệnh hừ
hịng , b ph ho i do chiặn tranh ph ho i , kặt hỡp tham khăo s ch Nga , cuõn s ch
cĩ ỷ nghỉa thỳc tặ cao trong c c bĂi to n cũ thè .
NgoĂi ra , cín mổt sõ s ch l t , tiặng vang khỏng ẵ ng kè .
Vậ tĂi liẻu nừốc ngoĂi phãn lốn trệnh bĂy c c d ng sứa chựa hừ hịng mổt
sõ dng kặt cảu , mổt sõ dng bẻnh cũ thè .
Mảy n m gãn ẵày , chợng ta tiặp xợc vối nhiậu tĂi liẻu phừỗng Tày củng
lĂ nhựng n m hệnh thĂnh mỏn Bẻnh h c Cỏng trệnh . S ch lỷ lu n chung ẵang
cín rội rc vĂ chừa nhiậu .
Mổt cỏng cũ quan tr ng khi khăo nghiẻm trong Bẻnh h c Cỏng trệnh
lĂ ẵ nh gi khă n ng ch u lỳc c a cỏng trệnh hiẻn hựu . Quy ph m Hoa kỹ ACI
318-83 ( Building Code Requirements for Reinforced Concrete - ACI -
318-83 ) cĩ phãn 6 mang t n : Strength Evaluation of Existing Structures .
Hiẻn nay , vối nhựng phừỗng tiẻn khăo nghiẻm chẽnh x c theo phừỗng ph p
ph h y mạu vĂ kh nhiậu phừỗng ph p khăo nghiẻm khỏng ph h y mạu , cho
phắp khăo nghiẻm mạu kh chẽnh x c . Nhựng khăo nghiẻm giợp ta kièm tra
nhựng giă thiặt ẵừỡc xày dỳng tr n cỗ sờ hệnh th i vĂ triẻu chửng ẵơ gĩp phãn
ngĂy cĂng hoĂn chình lỷ lu n Bẻnh h c Cỏng trệnh .
Khi nghi n cửu mổt thè bẻnh c a cỏng trệnh , ngừội ta củng b t ẵãu tữ
nhựng hiẻn từỡng thè hiẻn ra b n ngoĂi , sau ẵĩ mối tệm hièu cỗ chặ ho t ẵổng b n
trong . Cho n n khỏng lảy gệ lĂm l khi nghi n cửu hiẻn từỡng ph t trièn c a bẻnh
chì tiặn hĂnh sau khi quan s t hệnh th i b n ngoĂi .
Tữ nhựng quan s t b n ngoĂi ta cĩ ỷ niẻm thỏ sỗ vậ nhựng thay ẵọi chửc
ph n nổi t i cỏng trệnh . Nhựng ỷ niẻm nĂy ẽt nhiậu mang tẽnh chảt tỉnh vệ hiẻn
từỡng thảy ẵừỡc chì lĂ hệnh ănh c a mổt thội ẵièm nĂo ẵĩ trong xuõt qu trệnh
bẻnh lỷ .
Nhộ qu trệnh quan s t theo nhiậu phừỗng ph p thẽ nghiẻm kh c nhau ờ
nhiậu bổ ph n kặt cảu kh c nhau , ngừội ta rợt ra ẵừỡc nhựng quy lu t v n ẵổng
c a cỏng trệnh b bẻnh . Tho t ẵãu lĂ tững bẻnh , sau ẵĩ lĂ tững nhĩm bẻnh . Tữ ẵĩ
thảy ẵừỡc qu trệnh bẻnh lỷ chung cho nhiậu bẻnh kh c nhau , ẵợc kặt thĂnh mỏn

tr c thỳc tặ , khăo nghiẻm thỳc tặ , xem xắt sỳ v t trong mỏi trừộng cũ thè . Tữ
quan tr c tr n cỏng trệnh thỳc ti n , phăi thăi lo i nhựng yặu tõ xa l vối thỳc ti n ho
c thãn bẽ do ỷ chẽ sinh ra ẵè cĩ nhựng kặt lu n ẵợng ẵ n vậ c c hệnh th i thỳc
chảt .
Viẻc xem xắt nguy n nhàn gày bẻnh , cỗ chặ bẻnh sinh phăi theo phừỗng
ph p biẻn chửng . Nguy n nhàn vĂ kặt quă lĂ hai ph m trù ri ng biẻt nhừng cĩ ănh
hừờng từỗng hồ , g n ch t vối nhau qua mõi quan hẻ biẻn chửng . Nguy n nhàn vĂ
kặt quă lĂ mổt thè thõng nhảt , nhàn nĂo , quă ảy .
Qu trệnh ph t trièn bẻnh lĂ qu trệnh biẻn chửng . Sỳ ph t trièn tiẻm tiặn
ẵặn mổt mửc nĂo ẵĩ s sinh thay ẵọi vậ chảt . Tuy thặ , khi cĩ t c ẵổng ẵổt biặn s
gày nhựng thay ẵọi vậ chảt trong hệnh th i cỏng trệnh .
3.2 Bẻnh h c cỏng trệnh lĂ phừỗng ph p cỗ sờ cho sỳ lu n ẵ nh chảt lừỡng cỏng
trệnh :
Qua nghi n cửu vậ bẻnh c n , nguón gõc gày bẻnh cho cỏng trệnh , nghi n
cửu qu trệnh bẻnh sinh ẵè thảy sỳ tiặn trièn c a bẻnh khi khỏng cĩ sỳ thay ẵọi
mỏi trừộng tẽch cỳc hỗn cho viẻc hn chặ ph t trièn bẻnh , sỳ ẵ nh gi mửc cín l i
c a sỳ lĂm viẻc c a cỏng trệnh , ta cĩ nhựng ỷ niẻm rò rĂng vậ chảt lừỡng cỏng
trệnh . Qua nghi n cửu Bẻnh h c Cỏng trệnh , ta ch ẵổng ẵừỡc c c giăi ph p
cỏng nghẻ nh m nàng cao chảt lừỡng , h n chặ c c bẻnh ti n thi n , lĂ lo i bẻnh ẵơ
cĩ mãm mõng gày bẻnh ngay tữ khi b t ẵãu xày dỳng cỏng trệnh .
Hn chặ ngay tữ khi b t tay xày dỳng cỏng trệnh lĂ mổt y u cãu cãn ẵ t ẵừỡc
trong qu trệnh nghi n cửu bẻnh h c cỏng trệnh . ĩ lĂ c ch nàng cao chảt lừỡng
5
cỏng trệnh trong ẵiậu kiẻn ẵãu từ ẵợng mửc . Qua kiặn thửc c a mỏn Bẻnh h c
Cỏng trệnh , ta s cĩ thè thu ẵừỡc mổt chảt lừỡng cỏng trệnh cao nhảt .
3.3 Bẻnh h c cỏng trệnh lĂ mỏn cỗ sờ cho ngĂnh xày dỳng hiẻn ẵ

i :
Cãn xày dỳng mổt quan ẵièm coi cỏng trệnh lĂ mổt tọng thè ẵừỡc t p hỡp
g n bĩ nhiậu bổ ph n , nhiậu kặt cảu .Mổt kặt cảu hừ hịng , khỏng lĂm viẻc ẵợng

phừỗng ph p chuy n gia , theo phừỗng ph p kặt quă quan tr c , theo phừỗng ph p
thõng k vĂ nhựng cỏng cũ to n h c. Bảt kỹ phừỗng ph p nĂo vậ dỳ b o vậ hừ
hịng , vậ bẻnh lỷ c a cỏng trệnh , ti u chuán ẵ nh gi cao nhảt lĂ thỳc ti n .
Viẻc sứ dũng nhựng cỏng cũ thẽ nghiẻm mối theo phừỗng ph p ph h y
mạu ho c khỏng ph h y mạu ẵíi hịi mổt kiặn thửc hiẻn ẵ i . Sỳ c p nh t kiặn thửc
hiẻn ẵi nàng tãm Bẻnh h c Cỏng trệnh thĂnh mổt khoa h c lỷ lu n chử khỏng ẵỗn
thuãn lĂ mổt khoa h c thỳc nghiẻm nhảt thội , ng n h n .
6
3.5 Bẻnh h c Cỏng trệnh soi s ng cho cỏng t c dỳ b o , dỳ phíng vĂ ẵiậu tr .
Nghi n cửu triẻu chửng bẻnh , bẻnh lỷ , tệm bẻnh c n , dỳ b o bẻnh sinh ,
ngoĂi mũc ẵẽch chựa tr , sứa chựa cỏng trệnh cín dỳ b o , dỳ phíng nhựng tai
biặn , nhựng viẻc s ẵặn khi chừa k p sứa chựa . Cĩ mổt sõ cỏng trệnh xuảt hiẻn
vặt nửt . Khi nghi n cửu bẻnh sinh thảy khỏng ẵ ng nguy hièm , bẻnh c n cĩ thè
kh ng ẵ nh giăn ẵỗn . Nhừ thặ viẻc nghi n cửu Bẻnh h c giợp ta kh ng ẵ nh bẻnh
lỷ , dỳ b o vĂ ho ch ẵ nh kặ ho ch sứa chựa k p thội , thịa ẵ ng vĂ ẵợng lợc .
Nhộ cĩ nghi n cửu Bẻnh h c Cỏng trệnh mĂ viẻc sứa chựa ẵợng bẻnh , cãn
sứa chựa mửc nĂo thệ sứa chựa mửc ảy . LĂm nhừ thặ , vữa ẵ p ửng tẽnh kinh tặ ,
vữa cĩ hiẻu quă thiặt thỳc . Viẻc ẵiậu tr mĂ tị từộng bẻnh c n , n m vựng bẻnh
sinh , khi ẵiậu tr xong , hoĂn toĂn y n tàm vĂ tin từờng .
IV. Phừỗng ph p trong Bẻnh h c Cỏng trệnh .
Phừỗng ph p lĂ ẵiậu rảt quan tr ng . Claude Bernard nĩi :" Chì cĩ phừỗng
ph p tõt mối cho phắp chợng ta ph t trièn vĂ sứ dũng tõt hỗn nhựng khă n ng
thi n nhi n mĂ trội phợ cho chợng ta , cín nhừ phừỗng ph p xảu thệ cĩ thè ng n
khỏng cho chợng ta thu ẵừỡc c i lỡi mĂ chợng ta mong muõn . c ph t minh rảt
quỷ trong khoa h c cĩ thè b giăm hay t liẻt bời mổt phừỗng ph p xảu tr i l i
phừỗng ph p tõt lĂm t ng hay ph t trièn nĩ l n ".
Theo tữ ẵièn thệ phừỗng ph p lĂ c ch lỷ lu n , tiặn hĂnh xứ trẽ ẵè ẵ t ẵặn
mũc ẵẽch , ẵặn mổt sỳ hièu biặt hay chửng minh mổt sỳ th t .
Trong bẻnh h c Cỏng trệnh củng nhừ mổt d ng khoa h c thỳc nghiẻm kh c
cĩ mũc ẵẽch lĂ tệm hièu quy lu t ho t ẵổng c a bẻnh , c a c c qu trệnh bẻnh lỷ

ẵi vĂo tững chi tiặt cĩ thè thảy ẵừỡc . T c phong qua loa . ẵ i kh i ẵơ lĂm mảt ẵi
nhựng dự liẻu mổt c ch ch quan .
ổ chẽnh x c ngĂy mổt nàng cao nhộ c c cỏng cũ to n h c , thiặt b quang
h c , thiặt b quan tr c kh c . Nhựng thiặt b ẵiẻn tứ giợp nhiậu cho viẻc phàn
tẽch vĂ sứ lỷ sõ liẻu . M i kặt quă quan tr c vĂ thu ẵừỡc qua sứ lỷ cãn ẵõi chiặu
vối chuán mỳc . M y mĩc thiặt b tinh vi cho nhựng kặt quă chẽnh x c cao .
Tẽnh trung thỳc lĂ ẵíi hịi cao nhảt ẵõi vối ngừội lĂm cỏng t c khoa h c .
Mổt hiẻn từỗng. cĩ thè nhện theo gĩc ẵổ nĂy hay gĩc ẵổ kh c . Sỳ băo ẵăm tẽnh
kh ch quan vĂ trung thỳc giợp ta lỳa ch n ra gĩc ẵổ tõi ừu , xắt theo ỷ nghỉa khoa
h c .
LĂm khoa h c khỏng ẵừỡc phũ thuổc vĂo nhựng ẵ nh kiặn cĩ s n ho c hiẻn
hĂnh . Trong khoa h c cĂng khỏng ẵừỡc ch u ănh hừờng c a mổt tỏn gi o ho c
luóng chẽnh tr nĂo chi phõi .
Khỏng cĩ ẵ nh kiặn lĂ ngừội lĂm thỳc nghiẻm phăi luỏn luỏn nghi ngộ .
C i nghi ngộ c a nhĂ khoa h c . iậu cãn nghi ngộ trừốc ti n lĂ nghi ngộ chẽnh
băn thàn mệnh . C i nghi ngộ khoa h c nh m tr nh nhựng ch quan do ẵ nh
kiặn , ẵè cho mệnh ẵừỡc tỳ do ph n ẵo n nhựng hiẻn từỡng s xăy ra trong thỳc
nghiẻm .
Cĩ thè tĩm t t phừỗng ph p lu n trong bẻnh h c cỏng trệnh nhừ sau :
@ Thu th p dự liẻu .
B ng m t thừộng , b ng dũng cũ quan tr c .
@ Giă thiặt vậ bẻnh c n , bẻnh sinh
Thỳc chảt lĂ xày dỳng mỏ hệnh tệnh trng hừ hịng vối nhựng nguy n
nhàn vĂ tiặn trièn c a hừ hịng .
@ Kièm tra .
ày lĂ nhựng cỏng viẻc thiặt yặu trong Bẻnh h c Cỏng trệnh . Kièm
tra cĩ thè b ng lỷ thuyặt , thỏng thừộng b ng thẽ nghiẻm . Qua kièm tra mĂ kh ng
ẵ nh giă thiặt .
@ Dỳ b o giăi ph p sứ lỷ .
Trong quy trệnh 4 giai ẵon cĩ hai giai ẵon thiặt kặ vĂ hai giai ẵon thỳc

NgoĂi chửc n ng ch u tăi , nhựng chửc n ng kh c nhừ ng n c ch , giăi
ph p kiặn trợc khỏng thịa ẵ ng củng lĂ mãm bẻnh chửa ngay trong cỏng trệnh .
Chì cãn qua thội gian ng n sứ dũng , cỏng trệnh bổc lổ ngay hừ hịng . NhĂ cĩ
nhiẻm vũ ng n n ng nĩng ch ng h n . Nặu cảu to sai phãn giăi ph p chõng nĩng thệ
ẵảy củng lĂ cỏng trệnh b bẻnh .
9
Bẻnh ti n thi n cĩ thè do v t liẻu xày dỳng chừa ẵ t c c chì ti u sứ dũng ,
th m chẽ cĩ thè do khăo s t ẵ a chảt sỗ sĂi dạn ẵặn giăi ph p nận mĩng khỏng tõt ,
ngay khi lĂm xong nhĂ ẵơ cĩ mãm mõng bẻnh cho cỏng trệnh .
Nhựng ẵiậu cãn chợ ỷ trong mổt kh i niẻm vậ bẻnh cỏng trệnh :
Khi cỏng trệnh b bẻnh , trong nổi t

i cỏng trệnh hệnh thĂnh mổt càn b ng
mối .
Sau khi cỏng trệnh ẵừa vĂo sứ dũng ho c mồi khi thay ẵọi tr ng th i nổi lỳc thệ
trong cỏng trệnh cĩ sỳ phàn phõi li nổi lỳc ẵè băo ẵăm sỳ ch u lỳc .
ày lĂ quan ẵièm rảt ẵ ng lừu tàm trong viẻc theo dòi mổt cỏng trệnh b
bẻnh . ày lĂ quan ẵièm hiẻn ẵ i trong bẻnh h c cỏng trệnh . Quan ẵièm nĂy xuảt
ph t tữ viẻc coi cỏng trệnh lĂ mổt tọng thè vĂ ẵ t cỏng trệnh trong mỏi trừộng
chửa ẵỳng cỏng trệnh, ẵ t kặt cảu trong toĂn cỏng trệnh .
Khi thiặt kặ , ta kièm tra ẵổ bận cho tững kặt cảu . Khi kièm tra ọn ẵ nh ,
chợng ta ẵ t kặt cảu trong hẻ . Khi cỏng trệnh hoĂn thĂnh tảt că c c bổ ph n , tảt
că c c kặt cảu thệ m i bổ ph n , m i kặt cảu to thĂnh mổt tọng thè , thệ khi mổt
kặt cảu hừ hịng , tùy theo mõi li n hẻ gãn hay xa mĂ cĩ t c ẵổng từỗng hồ , cĩ mõi
cổng ẵóng thẽch hỡp . Sỳ phàn phõi li nổi lỳc ẵè to ra sỳ càn b ng mối lĂ mổt
thỳc ti n mĂ mỏn bẻnh h c cỏng trệnh , nhộ phừỗng ph p lu n tọng hỡp ẵơ ph t
hiẻn ra vĂ ẵừỡc thỳc tặ kièm chửng , chửng minh lĂ ẵợng ẵ n .
Thỏng thừộng sỳ phàn phõi li nổi lỳc , trong mổt giai ẵon nĂo ẵĩ , giwủ cho
cỏng trệnh ẵừỡc bận vựng . Ngừỡc li , cĩ sỳ phàn phõi li nổi lỳc thệ cỏng trệnh s cĩ
nguy cỗ giăm ẵổ bận vựng khi khỏng cĩ nhựng t c ẵổng can thiẻp c a con ngừội .

nĩi chung sửc ch u tăi c a nận lĂ yặu . Nhựng hièu biặt vậ nận vĂ mĩng c a
nhựng ngừội thiặt kặ cín hn chặ . Ănh r ng phãn nhiậu bẻnh t t c a cỏng trệnh
ẵậu xuảt ph t tữ nận vĂ mĩng . Nhừng khỏng phăi m i bẻnh ẵậu do lợn vĂ chì do
lợn .
Nguy n nhàn gày bẻnh rảt kh c nhau . Cĩ thè mổt bẻnh do nhiậu nguy n
nhàn . Li củng cĩ thè mổt nguy n nhàn gày ra nhiậu bẻnh .
Li xắt vậ sỳ t c ẵổng . Cĩ thè cĩ nguy n nhàn nĂy t c ẵổng trừốc , nguy n
nhàn kia t c ẵổng sau . Cĩ thè xăy ra sỳ t c ẵổng ẵóng thội .
Vậ m t mửc ẵổ , cĩ thè nguy n nhàn nĂy thệ t c ẵỏng yặu , nguy n nhàn
kia t c ẵổng m nh . Li củng khỏng loi trữ nhiậu nguy n nhàn ẵóng thội t c ẵổng
vối mửc ẵổ xảp xì nhau .
Thuyặt nguy n nhàn ẵỗn thuãn khỏng kè ẵặn nhựng ẵiậu kiẻn kh c thu n
lỡi cho bẻnh ph t sinh , khỏng xắt ẵặn cỗ chặ c a cỏng trệnh chõng l i nhựng yặu tõ
gày bẻnh , ph nh n nhựng ănh hừờng kh c quan tr ng trong bẻnh c n .
Mổt kh i niẻm sai vậ bẻnh c n ẵừa ẵặn nhựng lẻch l c trong sứa chựa củng
nhừ phừỗng n ng n ngữa sỳ ph t trièn c a bẻnh . Chõng ẵở tẽch cỳc vối nguy n
nhàn gày bẻnh lĂ mổt khẽa cnh quan tr ng khi sứa chựa cỏng trệnh . Căi t o hoĂn
cănh ẵè yắu tõ gày bẻnh khỏng mờ rổng ẵừỡc t c ẵổng củng lĂ mổt m t kh c c a
sứa chựa cỏng trệnh .
Nặu chì biặt mổt nguy n nhàn gày bẻnh vĂ chì chựa tr mổt nguy n nhàn
ảy thỏi , cĩ khă n ng phiặn diẻn . LĂm nhừ thặ , ta ẵơ t ch cỏng trệnh khịi mỏi
trừộng c a nĩ .
Cỏng trệnh vĂ mỏi trừộng cĩ cỏng trệnh phăi ẵừỡc xem lĂ mổt thè thõng
nhảt .
Lảy mổt thẽ dũ hp vậ lợn vĂ nửt . Giă thứ cĩ cỏng trệnh tữ lợn gày ra nửt .
Tr lợn cho khịi nửt tiặp . Cĩ thè gia cừộng cho ngỏi nhĂ ẵè tệnh tr ng ch u lỳc trờ
li nhừ khi chừa b lợn nửt vệ ch c ch n r ng do lợn , nửt khă n ng lĂm viẻc b
giăm yặu . Nặu chì tr liẻu triẻu chửng , chì tệm c ch b t nửt mĂ khỏng ng n lợn
tiặp thệ biặt bao giộ mối ng n ẵừỡc nửt .
11

cõt thắp qu mịng lĂ nguy n nhàn gì cõt thắp . Nguy n nhàn nĂy chì ph t huy
t c ẵổng khi cĩ mỏi trừộng cũ thè thẽch hỡp . Mỏi trừộng ám ven bièn cĩ hỗi muõi
trong khỏng khẽ thệ sỳ gì di n ra nhanh chĩng . Mỏi trừộng thừộng xuy n khỏ r o ,
khỏng khẽ khỏng lạn hỗi muõi , khỏng chửa c c t c nhàn n mín thệ phăi rảt làu ,
cĩ khi hĂng chũc n m mối thảy dảu hiẻu cõt thắp b gì .
Trong thẽ dũ nĂy thệ cừộng ẵổ gày bẻnh củng lĂ mổt ẵiậu kiẻn . Giă dũ ờ
vùng ven bièn , quy ẵ nh lĂ lốp băo vẻ cõt thắp c a b tỏng lĂ 50 mm . Nặu lĂm
mối ẵt 40 mm , cĩ khi 20 mm ho c ẽt hỗn . Nguy cỗ thắp gì s lốn nhảt vối trừộng
hỡp lốp băo vẻ mịng hỗn 10 mm , rói ẵặn loi 20 mm
12
Nguy n nhàn vĂ nhựng ẵiậu kiẻn nhảt ẵ nh gày n n mổt bẻnh ẵừỡc g i
chung lĂ nhựng yặu tõ bẻnh c n .
2.2.1.2 Trong nhựng hoĂn cănh nhảt ẵ nh , nguy n nhàn cĩ thè thĂnh ẵiậu kiẻn .
Trong mổt hoĂn cănh nĂo ẵĩ , mổt yặu tõ cĩ thè lĂ nguy n nhàn nhừng
sang hoĂn cănh kh c , nĩ cĩ thè biặn thĂnh ẵiậu kiẻn . Thẽ dũ ẵổ ch c ẵ c c a b
tỏng kắm lĂ nguy n nhàn ẵè nừốc thảm vĂo cỏng trệnh . Muõn b thảm phăi cĩ
nguy n nhàn lĂ cĩ lốp b tỏng ng n nừốc kắm ch c ẵ c . Nhừng nặu cỏng trệnh ờ
nỗi khỏ r o thệ dĂu b tỏng cĩ xõp củng khỏng cĩ thảm . Phăi cĩ nừốc muõn vĂo
cỏng trệnh . iậu kiẻn nừốc vĂo ẵừỡc cỏng trệnh lĂ cĩ lốp ng n nừốc b tỏng kắm
ch c ẵ c . Nguy n nhàn trong trừộng hỡp nĂy ẵơ biặn thĂnh ẵiậu kiẻn .
2.2.2

Quy lu t nhàn quă trong bẻnh c n .
ày lĂ mổt quan ẵièm ẵợng ẵ n trong quyặt ẵ nh lu n trong nghi n cửu
bẻnh h c cỏng trệnh .
2.2.2.1 Mồi bẻnh lĂ h u quă c a nguy n nhàn nhảt ẵ nh vĂ nguy n nhàn cĩ trừốc
h u quă .
Bảt kỹ bẻnh nĂo củng cĩ nguy n nhàn . Tuy cĩ thè cĩ mổt sõ bẻnh chừa tệm
ra nguy n nhàn nhừng phăi tin theo quyặt ẵ nh lu n nĂy . Cĩ thè cĩ nhựng nguy n
nhàn tĂng án khĩ tệm hoc do b h n chặ vệ phừỗng tiẻn khăo nghiẻm , cín cĩ khă

Ngừội kỵ sừ sứa chựa khi nhện vĂo kặt cảu cử nhừ thảy hiẻn s ng rò sỗ ẵó
nổi lỳc . Nhừ v y mổt yắu tõ bẻnh c n phăi ẵừỡc quan niẻm rảt khoa h c . Nhện
tọng hỡp nhừng am từộng chi tiặt . Khỏng ẵừỡc ch quan phiặn diẻn củng nhừ
ẵ nh kiặn khi chán ẵo n nguy n nhàn bẻnh .
2.3 Xặp loi yặu tõ bẻnh c n :
Nhựng yặu tõ bẻnh c n trong ẵĩ că nguy n nhàn gày bẻnh lạn ẵiậu kiẻn gày
bẻnh thệ vỏ cùng nhiậu . Tuy thặ cĩ thè phàn loi thĂnh yặu tõ b n trong vĂ yặu tõ
b n ngoĂi .
2.3.1 Yặu tõ bẻnh c n b n ngoĂi :
C c yặu tõ mỏi trừộng b n ngoĂi cỏng trệnh , khi t c ẵổng qu mửc dỳ
kiặn cho kặt cảu ho c cho cỏng trệnh ẵậu cĩ thè gày bẻnh cho cỏng trệnh .
2.3.1.1 Yặu tõ cỗ h c :
Loi yặu tõ nĂy lĂ loi ch yặu gày bẻnh cho cỏng trệnh . Nận mĩng cĩ biặn
dng lợn qu mửc quy ẵ nh lĂ mổt d ng bẻnh kh phọ biặn . Tệnh tr ng lốp ẵảt ch u
tăi dừối ẵ y mĩng cĩ nhựng biặn ẵọi nhừ rợt rồng củng hay xăy ra .Th m tăi l n
lốp ẵảt nận do cỏng trệnh làn c n gày lợn ănh hừờng ho c khi xày dỳng cỏng trệnh
b n c nh cĩ cỳ ly khỏng thịa ẵ ng , giăi ph p thi cỏng tùy tiẻn dạn ẵặn sũt lợn cỏng
trệnh ẵơ cĩ .
Mửc nừốc ngãm l n xuõng nhảt lĂ do h mửc nừốc ngãm ho c khai th c
nừốc ngãm mnh củng lĂ nguy n nhàn gày sũt lợn .
ĩng c c cho cỏng trệnh xày dỳng trong ẵỏ th cĩ cỳ ly kh gãn nhựng cỏng
trệnh ẵơ cĩ củng gày nguy hièm cho cỏng trệnh nĂy .
Sỳ bõ trẽ sỗ ẵó kặt cảu khỏng phù hỡp vối cỏng trệnh củng lĂ nhựng t c
nhàn cỗ h c gày bẻnh cho cỏng trệnh . Sỳ ẵ t tăi kh c vối giă thiặt khi tẽnh to n
kặt cảu củng gày nhựng nổi lỳc lĂm hừ hịng cỏng trệnh .
Nĩi chung thệ nguy n nhàn bẻnh cho cỏng trệnh do nhựng yặu tõ cỗ h c
lĂ kh phọ biặn vĂ lĂ ch yặu trong c c nguy n nhàn .
14
2.3.1.2 Yặu tõ v t lỷ :
Yặu tõ v t lỷ gày bẻnh cho cỏng trệnh củng kh nhiậu . Dừối ẵày lĂ nhựng

ch u xung m nh .
2.3.1.3 Yặu tõ hĩa h c :
C c yặu tõ hĩa h c gày t c h i cho cỏng trệnh kh phọ biặn . Nhựng cỏng
trệnh săn xuảt thăi c c chảt axit nhừ nhĂ m y accuy thệ dung d ch axit thăi t c
ẵổng l n cỏng trệnh lĂm hừ hịng c c bổ ph n kặt cảu . Hỗi chửa hĩa chảt nhừ
khỏng khẽ ờ ven bièn , khỏng khẽ ờ vùng b ỏ nhi m củng cĩ t c ẵổng ẵặn cỏng
trệnh .
Khỏng khẽ ờ mỏi trừộng gãn nhĂ m y hĩa chảt củng lĂm cho kặt cảu b
ănh hừờng .
Mỏi trừộng bièn phăi cĩ giăi ph p chõng n mín ẵ c biẻt cho kặt cảu .
Sỳ sứ dũng phũ gia hĩa ẵíi hịi phăi nghi n cửu th n tr ng . Trong c c ti u
chuán thừộng hặt sửc lừu tàm ẵặn sỳ sứ dũng c c hĩa chảt sinh clo , sunphat
2.3.1.4 C c yặu tõ sinh h c :
Nhiậu khi chợng ta khỏng ngộ r u b m m t ngoĂi cỏng trệnh hay tăo sinh
sỏi trong khe k nửt c a kặt cảu l i gày t c h i cho cỏng trệnh . C c vi khuán , r
r u , tăo qu trệnh hợt nừốc nhă ra c c axit lĂm cho hịng v t liẻu xày dỳng , n
mín kặt cảu . ỗn giăn chì lĂ r u tăo giự nừốc tr n m t kặt cảu củng thợc ẵáy sỳ gì
nhanh cho kặt cảu .
2.3.1.5

C c yặu tõ sứ dũng :
15
Qu trệnh sứ dũng cỏng trệnh , sỳ duy tu , băo dừởng ẵ nh kỹ khỏng thỳc
hiẻn ẵè cỏng trệnh cĩ nguy cỗ hừ hịng n ng mối nghỉ ẵặn sứa chựa lĂ mổt nguy n
nhàn lĂm ng n tuọi th cỏng trệnh .
Viẻc sứ dũng tùy tiẻn , sỳ ẵũc ẵo vỏ tổi v , va ẵ p m nh thừộng xuy n
lĂ nguy n nhàn gày nhiậu thử bẻnh cho cỏng trệnh .
2.3.2 C c yặu tõ bẻnh c n b n trong :
C c yặu tõ chửa ẵỳng trong nổi t i cỏng trệnh củng cĩ thè lĂ nguy n nhàn
vĂ ẵiậu kiẻn ẵè gày bẻnh . Ta n u nhựng yặu tõ b n trong ch yặu :

cỏng trệnh . Trong tẽnh to n cỏng trệnh thệ giăi ph p sỗ ẵó kặt cảu lĂ yặu tõ quan
tr ng . Cảu t o kặt cảu củng lĂ mổt yặu tõ b n trong cỏng trệnh quan tr ng . Cảu t -
o sai củng lĂ nỗi nguón gõc bẻnh cỏng trệnh .
16
III . Kh i niẻm vậ bẻnh sinh :
Bẻnh sinh lĂ mỏn nghi n cửu vậ cỗ chặ ph t sinh , ph t trièn vĂ kặt thợc
c a bẻnh .
Khi cỏng trệnh hay kặt cảu ch u c c t c nhàn gày bẻnh thệ qu trệnh di n
biặn ra sao , cỗ chặ c a qu trệnh di n biặn , sỳ tiặn trièn c a bẻnh lĂ ẵõi từỡng
nghi n cửu c a bẻnh sinh .
Bẻnh c n vĂ bẻnh sinh lĂ hai lỉnh vỳc nghi n cửu li n quan m t thiặt vối
nhau . Biặt bẻnh c n thệ giăi ph p sứa chựa chẽnh x c . Biặt bẻnh sinh cĩ thè ng n
ch sốm ẵừỡc bẻnh , h n chặ ẵừỡc t c h i củng nhừ tr liẻu ngay tữ khi mửc ẵổ hừ
hịng chừa ẵ ng kè lĂ mổt giăi ph p tõt .
Nghi n cửu bẻnh sinh , ẵậ ra nguy n t c phíng bẻnh , biặt c ch gện giự cho
cỏng trệnh bận làu , kắo dĂi tuọi th phũc vũ lĂ ẵiậu hựu ẽch .
Mổt bẻnh trong di n biặn ẵãy ẵ trăi qua c c thội kỹ : m c bẻnh , thội kỹ
tiẻm ph t , thội kỹ toĂn ph t vĂ thội kỹ kặt thợc .
Trong mồi thội kỹ nĂy cĩ t c ẵổng c a bẻnh ẵóng thội củng cĩ t c ẵổng c a
sỳ chõng ẵở li bẻnh . Sỳ chõng ẵờ li bẻnh chẽnh lĂ sỳ tỳ s p xặp , ẵiậu chình l i nổi
lỳc ẵè cổng ẵóng c c kặt cảu tham gia ch u lỳc chung khi mổt kặt cảu nĂo ẵĩ suy
giăm ch u lỳc .
iậu kh c giựa bẻnh h c c a ngừội vối bẻnh h c cỏng trệnh ờ chồ ngừội
lĂ mổt sinh v t cín cỏng trệnh khỏng phăi lĂ sinh v t . Sinh v t thừộng tỳ ẵiậu
chình cỗ thè b ng sỳ săn sinh ra kh ng nguy n chõng l i kẽch thẽch ngoi lai . Cỏng
trệnh khỏng tỳ lĂm ẵừỡc ẵiậu ẵĩ . Sỳ phàn phõi li nổi lỳc lĂ hiẻn từỡng b ẵổng
theo nhựng quy lu t cỗ h c , v t lỷ h c do ngừội thiặt kặ cảu t o n n vĂ cĩ thè dỳ
liẻu tữ khi thiặt kặ cỏng trệnh .
N m quy lu t bẻnh sinh giợp con ngừội can thiẻp k p thội vối cỏng trệnh b
bẻnh . Khỏi phũc k p thội cỏng trệnh hừ hịng cĩ thè t o li sỳ lĂm viẻc bệnh thừộng

ĩng c c b ng bợa cho nhiậu c c sàu s ănh hừờng ẵặn c c cỏng trệnh làn
c n trong ph m vi b n kẽnh ănh hừờng .
2.3.1.3 V trẽ t c ẵổng :
V trẽ t c ẵổng c a c c yặu tõ bẻnh c n rảt ănh hừờng ẵặn bẻnh h c cỏng
trệnh . Cõt thắp b gì ờ nhựng v trẽ nổi lỳc nhị ẽt nguy h i hỗn ờ v trẽ nổi lỳc lốn
.
Thỏng thừộng bẻnh c n kh c nhau gày ra nhựng t c ẵổng l n v trẽ kh c
nhau . V trẽ t c ẵổng theo bẻnh c n cĩ nhựng quy lu t c a nĩ . Nhừng củng cĩ thè
cĩ nhựng yặu tõ bẻnh c n khỏng theo quy lu t phọ biặn , thừộng v trẽ xuảt hiẻn
triẻu chửng ờ nhựng nỗi xung yặu c a kặt cảu hay ờ chồ cĩ mãm bẻnh ti n thi n .
2.3.2

Vai trí c a sỳ chõng ẵở c a cỏng trệnh vĂ kặt cảu trong qu trệnh bẻnh sinh :
Cỏng trệnh vĂ kặt cảu ẵừỡc chặ to phù hỡp vối mỏi trừộng thệ ẽt b bẻnh
hỗn nhựng cỏng trệnh khỏng phù hỡp vối mỏi trừộng . Nhựng cỏng trệnh ờ mỏi
trừộng cĩ tẽnh n mín thệ nhựng cỏng trệnh ho c kặt cảu cĩ băo vẻ chõng n mín
thừộng bận vựng hỗn nhựng cỏng trệnh băo vẻ kắm .
Cãn cĩ nhựng quy chặ sứ dũng cho nhựng cỏng trệnh cãn cĩ chặ ẵổ sứ dũng
ẵ ng lừu tàm ẵè kắo dĂi tuọi th cỏng trệnh .
2.3.2.1 Tuọi cỏng trệnh hay kặt cảu :
Cỏng trệnh sứ dũng ẵơ làu n m , nhựng t c ẵổng c a mỏi trừộng vĂ thội
gian lĂm cho nĩ khỏng thè ch u tăi tõt nhừ củng cỏng trệnh ảy mối lĂm . Qua thội
gian , tẽnh chảt cỗ , hĩa , lỷ c a v t liẻu tọ hỡp n n cỏng trệnh thừộng thay ẵọi .
Khi nghi n cửu bẻnh c n củng nhừ tệm hièu bẻnh sinh cãn chợ ỷ ẵặn ẵ c
ẵièm nĂy . Sau mổt thội gian sứ dũng , khi cãn thiặt , cĩ sỳ ẵ nh gi l i khă n ng
ch u lỳc c a kặt cảu hiẻn hựu .
2.3.2.2 Loi , dng cỏng trệnh :
18
Loi , dng cỏng trệnh kh c nhau cĩ qu trệnh bẻnh sinh kh c nhau . Cỏng
trệnh b ng kặt cảu kim lo i cĩ qu trệnh bẻnh sinh kh c vối cỏng trệnh b tỏng cõt

Mổt cỏng trệnh bận vựng ẵừỡc to n n tữ nhựng kặt cảu ẵăm băo chảt lừỡng .
Kặt cảu tọ thĂnh chừa ẵt y u cãu t o n n hẻ kặt cảu khỏng bận vựng .
Kặt cảu b hịng s ănh hừờng ẵặn toĂn bổ cỏng trệnh . nh hừờng nhiậu hay
ẽt tuàn theo c c c p quan hẻ mĂ lu n ẵ nh .
2.3.4

Víng xo n bẻnh lỷ vĂ khàu chẽnh :
19
Trong tiặn trièn , bẻnh lỷ thừộng ph t trièn qua nhiậu giai ẵo n g i lĂ khàu .
Nhựng khàu ẵõ s p xặp li n tũc theo mổt trệnh tỳ vĂ li n quan m t thiặt vối nhau .
Bẻnh sinh h c nghi n cửu cỗ chặ ph t trièn c a bẻnh củng nhừ nghi n cửu nhựng
quan hẻ từỗng t c lạn nhau giựa c c khàu trong qu trệnh ph t trièn . Trong nhiậu
qu trệnh bẻnh lỷ , nhựng khàu xăy ra sau cĩ t c ẵổng trờ l i khàu trừốc lĂm cho
cỏng trệnh n ng th m . Qu trệnh kặt cảu b n mín sau khi cĩ nhựng vặt nửt sinh
ra do va chm mnh cỗ h c thệ t c ẵổng cỗ h c b nguy hièm th m do cĩ t c ẵổng
n mín tiặp theo .
Trong bẻnh h c c a ngừội , coi hiẻn từỡng nĂy lĂ víng xo n bẻnh lỷ vệ sau
mồi t c ẵổng lĂm cho cĩ sỳ hệnh thĂnh ẵiậu mối m vậ lừỡng . Tọng qu t thệ cĩ
thè t c ẵổng sau lĂm cho bẻnh n ng th m , nhừng củng khỏng lo i trữ khă n ng
ẵiậu nĂy li lĂm giăm nh bẻnh ẵơ cĩ .
Nghi n cửu víng xo n bẻnh lỷ hay lĂ nghi n cửu t c ẵổng qua l i c a mổt
chuồi kắo theo nhau c a Bẻnh h c Cỏng trệnh nh m khỏng ẵè nhựng phăn ửng
bẻnh d t dày gày t c ẵổng kắo dĂi mổt ănh hừờng bẻnh củng nhừ lĂm cho nhiậu
nguy n nhàn dạn d t nhau t c ẵổng dạn cỏng trệnh tối x p , xũp .
2.3.4

Qu trệnh bẻnh lỷ Cỏng trệnh :
2.3.4.1 nh nghỉa :
Vối mổt cỏng trệnh b bẻnh , ta phàn biẻt : phăn ửng bẻnh lỷ , qu trệnh
bẻnh lỷ , trng th i bẻnh lỷ .

chuyèn sang thội kỹ mối , cĩ nhựng dãu hiẻu thẽch ửng vối hoĂn cănh mối . Thẽ
dũ , trừốc ẵày kặt cảu chì ch u tăi ờ mửc tẽnh to n nĂo ẵĩ . Nay do bổ ph n kh c
b giăm yặu ch u lỳc lĂm cho kặt cảu ảy b th m t c ẵổng mối ẵè giự cho cỏng
trệnh ờ thặ càn b ng mối .
Thội gian c a thội kỹ nĂy tùy thuổc bẻnh , tùy cừộng ẵổ c a bẻnh thè hiẻn
qua triẻu chửng . Khi quan s t cỏng trệnh thảy ẵơ cĩ triẻu chửng , tuy ờ vùng nguy
hièm nhừng mửc ẵổ cín trong phm vi cho phắp ẵừỡc thệ bẻnh củng chừa phăi ờ mửc
cảp b ch . Cĩ khi thè hiẻn qua triẻu chửng thảy cín chừa nguy hièm nhừng l i cĩ
nguy cỗ x p ẵọ bảt kỹ nặu cõ nhựng tai biặn ngạu nhi n cĩ tãn suảt lốn .
Cho n n phăi hặt sửc th n tr ng vĂ thỏng minh trong c c quyặt ẵ nh khi
ẵ nh liẻu giăi ph p . Khỏng thè m y mĩc , nhừng củng khỏng thè qu lỹ .
Theo tẽnh chảt vĂ thội gian di n biặn c a bẻnh mĂ ta chia ra ba thè :
Thè cảp tẽnh

: Triẻu chửng rò rẻt . Cĩ thè lĂm cho cỏng trệnh ho c kặt cảu hừ hịng
ho c x p ẵọ ngay .
Thè b n cảp tẽnh

: Triẻu chửng tuy rò rĂng nhừng yặu tõ nguy hièm cho cỏng
trệnh chừa khán trừỗng nhừ ờ thè cảp tẽnh .
Thè m

n tẽnh

: Cỏng trệnh b bẻnh khỏng gày nguy hièm cho ngừội sứ dũng
nhừng gày khĩ ch u . Thẽ dũ nhừ vặt nửt nhị , thảm dổt chợt ẽt .
(iv) Thội kỹ kặt thợc bẻnh

:
Khi cỏng trệnh ẵừỡc chựa tr ho c khỏng ẵừỡc chựa tr mĂ sỳ tỳ càn b ng

* La Pathologie en g¾n¾rale
* La Pathologie des structures .
THAM KHAO CHINH
1. Robert Morehead Human Pathology Washinton,New-York 1965
2. J.B. Walter , M.S. Israel General Pathology J&A Churchill-London
1963
3. Vñ TriÎu An ‡i cõçng Sinh lû BÎnh h cà NXB Y h c - H¡ næi 1977à
4. Theodor A. Burge Concrete Durability Symposium Hanoi January
18/1993
5. ViÎn KHKTXD Bæ XD Tháng b o KHKTXD-Sâ c biÎt Ÿ ‡´ H¡ næi 1988
23
6. Nguy n v n t Khoa h c B tỏng ngĂy nay NXB KHKT - HĂ nổi 1992
7. L v n Kièm Hừ hịng vĂ sứa chựa cỏng trệnh ,2 t p T s ch HXD
1971
8. V.A. Durỗnatgiừ Gia cõ nận vĂ mĩng khi sứa chựa nhĂ NXB Xày dỳng -
1981
9 . Nguy n xuàn Bẽch Sứa chựa vĂ gia cõ cỏng trệnh xày dỳng NXB KHKT -
1993
10. Hổi thăo NDT 29-30/8/1991 ThĂnh phõ Hó chẽ Minh
11. Tọng cũc Ti u chuán Kỵ thu t Kièm tra b ng Si u àm HĂ nổi
1990
12. Nguy n v n t Sứ dũng NDT ẵè khăo s t chảt lừỡng b tỏng
tr n cỏng trệnh Trung tàm Hồ trỡ Kỵ thu t
1990
13. ASME- Section IX. Qualification Standard for Welding and Brazing
Procedures , Welders,Brazers and Welding and Brazing Operators July 1
, 1992.
14. ASME - Nondestructive Examination - Codes and Standards - 1992
15. Vò v n Thăo vĂ cổng sỳ BĂi giăng vậ Thẽ nghiẻm Cỏng trệnh ( dy cho
KhoaXD)