LỜI MỞ ĐẦU
Phân công lao động xã hội chính là sự chuyên môn hoá sản xuất trong phạm
vi xã hội. Trong các xã hội cũ, phân công lao động xã hội diễn ra có tính tự phát,
còn trong xã hội chủ nghĩa, phân công lao động xã hội được tiến hành một cách tự
giác.
Phân công lao động xã hội phản ánh trình độ phát triển của lực lượng sản
xuất xã hội, đồng thời mỗi bước tiến của sự phân công lao động xã hội lại có tác
dụng thúc đẩy lực lượng sản xuất của xã hội phát triển, lực lượng sản xuất của xã
hội phát triển lại tạo ra năng suất lao động xã hội cao, thúc đẩy cao, thúc đẩy quá
trình xã hội hoá sản xuất diễn ra mạnh hơn. Bởi bậy xã hội hoá sản xuất vừa là tiền
đề vừa là kết quả của phân công lao động xã hội. Xã hội hoá sản xuất cao chính là
cái đảm bảo cho phương thức sản xuất xã hội chủ nghĩa chiến thắng phương thức
sản xuất cũ. Điều này càng có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa nền sản xuất nhỏ,
lạc hậu lên nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa giữa thế kỷ XIX. Các Mac đã làm
cuộc cách mạng trong lịch sử các học thuyết kinh tế và triết học xây dựng nên học
thuyết của chính mình. Học thuyết của C.Mac ra đời là sự kế thừa những học thuyết
của các đại biểu xuất sắc nhất trong triết học, trong kinh tế chính trị học và trong
chủ nghĩa xã hội khoa học. Quan niệm của chủ nghĩa Mac đã vạch rõ sự phát sinh,
phát triển của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, nêu lên những mặt tiến bộ,
đồng thời cũng vạch rõ những khuyết tật và mâu thuẫn của chủ nghĩa tư bản. Chủ
nghĩa tư bản tất yếu sẽ bị thay thế bởi một phương thức sản xuất mới tiến bộ hơn đó
là phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa. Mà nguyên nhân sâu xa chính là mối
quan hệ giữa phân công lao động xã hội và xã hội hoá sản xuất. Điều này được thể
hiện rõ trong các tác phẩm thời kỳ đầu của Mac như bản thảo kinh tế triết học, gia
đình thần thánh, hệ tư tưởng Đức, tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, sự phát triển của
chủ nghĩa tư bản ở Nga, tiền công giá cả và lợi nhuận…
Để nghiên cứu những cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa phân công lao động
xã hội và xã hội hoá sản xuất, nhằm quán triệt hơn nữa đường lối quan điểm của
Đảng ta về vấn đề này. Chính vì vậy em chọn đề tài: "Tìm hiểu mối quan hệ giữa
Trang 1
phân công lao động xã hội và xã hội hoá sản xuất qua một số tác phẩm thời kỳ

rệt nhất ở trình độ phát triển của sự phân công lao động. Bất cứ sức sản xuất mới
nào trong chừng mực không phải chỉ là một sự mở rộng đơn thuần về số lượng của
những lực lượng sản xuất mà cho đến lúc đó người ta đã biết (sự khai phá đất đai
mới chẳng hạn), thì cũng đều mang lại kết quả là sự phát triển thêm sự phân công
lao động xã hội"…
Trang 3
Cac - Mac chỉ ra rằng: "Sự phân công lao động bên trong một dân tộc trước
hết đưa tới sự tách rời giữa một bên là lao động công nghiệp và thương nghiệp và
một bên là lao động nông nghiệp và do đó đưa tới sự tách rời giữa thành thị và nông
thôn và sự đối lập quyền lợi của hai bên. Đồng thời do phân công lao động bên
trong các ngành khác nhau nên sự phân công giữa những cá nhân cùng lao động với
nhau trong cùng một ngành lao động cũng ngày càng tỉ mỉ thêm..".
Phân công lao động xã hội biểu hiện mối quan hệ giữa con người với tự
nhiên trong quá trình sản xuất. Thể hiện năng lực thực tiễn của con người trong quá
trình sản xuất ra của cải vật chất, là cơ sở tiền đề xuất phát của sức sản xuất.
Trang 4
CHƯƠNG II
XÃ HỘI HOÁ SẢN XUẤT - VAI TRÒ CỦA NÓ ĐỐI VỚI
SỰ PHÁT TRIỂN SỨC SẢN XUẤT
Sản xuất bao giờ cũng mang tính chất xã hội. Ngay trong buổi bình minh của
lịch sử, trong quá trình hái lượm, săn bắt theo bầy, đàn không có hoạt động sản xuất
nào diễn ra độc lập. Tính xã hội của sản xuất không chỉ tồn tại trong buổi đầu hình
thành xã hội con người, mà còn phát triển cao hơn trong điều kiện xã hội hiện đại.
Tính xã hội hoá của sản xuất phát triển từ thấp lên cao gắn liền với trình độ phát
triển của lực lượng sản xuất trong tiến trình phát triển của lịch sử. Trong các xã hội
gắn liền với nền sản xuất nhỏ, kinh tế tự nhiên tự cung tự cấp, các hoạt động kinh tế
trong xã hội thường được tiến hành bởi các đơn vị kinh tế độc lập với nhau, hoặc
nếu có quan hệ với nhau cũng chỉ là quan hệ tập hợp theo số cộng đơn thuần, chưa
có quan hệ hữu cơ với nhau. Nền sản xuất ở đây tuy mnag tính chất xã hội nhưng
nền sản xuất vẫn chưa xã hội hoá. Bởi vậy, nếu xem xét xã hội hoá sản xuất với tư