MỤC LỤC
Lời giới thiệu........................................................... ..........................3
PHẦN A
Giới thiệu đề tài
I. Khái niệm về hình thái kinh tế xã hội.........................................................4
II.
Tính cấp thiết của đề tài.............................................................................4
III. ..................................................
Mục đích,ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài
....................................................................................................................5
PHẦN B
Nội dung
I. Học thuyết Hình thái kinh tế xã hội.............................................................5
II. Quá độ lên Chủ nghĩa Xã hội,con đường phát triển tất yếu của cách mạng Xã
hội Chủ nghĩa ở nước ta hiện nay......................................................................11
PHẦN C
Trang 1Trang 1
Kết luận ............................................................................................................18
Danh mục tài liệu tham khảo..............................................................................20
LỜI GIỚI THIỆU
ôn ” Triết học Mác - LêNin ” có thể nói là một môn học rất khó để có
thể hiểu được cặn kẽ, rõ ràng về nó. Do vậy việc làm bài ” Tiểu luận Triết học ”
cũng hẳn không nằm ngoài mục đích giúp cho sinh viên có thể hiểu sâu, rộng hơn về
môn học này. Muốn vậy mỗi người phải tự tìm tòi, tra khảo các tài liệu, sách báo để
phục vụ cho công việc của mình.Và vì thế bề dầy kiến thức của mỗi người sẽ được
tăng lên.Về đề tài "Vận dụng Lý luận về Hình thái kinh tế - xã hội giải thích
quá trình phát triển của Việt Nam ngày nay” hẳn rất bổ ích và cần thiết vì từ
xưa con người đã muốn tìm hiểu về chính mình, về thế giới xung quanh mà vấn đề
đặt ra hết sức bức xúc là Kinh tế - Xã hội nó bao trùm lên tất cả, nó gắn liền với mỗi
người mà ở đây hình thái Kinh tế - Xã hội của Mác là một bước đột phá, là nền tảng
lý luận của Chủ nghĩa duy vật lịch sử. Việc nghiên cứu nó như thế nào để vận dụng

chất kinh tế cụ thể và những quan hệ cơ bản khác của xã hội.
II.
Tính cấp thiết của đề tài.

Học thuyết của Mác về Hình thái Kinh tế - Xã hội ra đời là một cuộc cách mạnh
trong toàn bộ quan niệm về lịch sử xã hội, là cơ sở phương pháp luận của sự phát
triển khoa học về quá trình vận động và phát triển xã hội. Nhờ có lý luận Hình thái
Kinh tế - Xã hội này lần đầu tiên trong lịch sử Mác đã chỉ rõ được bản chất của từng
chế độ xã hội. Như vậy, lý luận hình thái Kinh tế - Xã hội giúp chúng ta nghiên cứu
một cách đúng đắn và khoa học về sự vận hành của xã hội trong giai đoạn phát triển
nhất định.
Do đặc điểm về lịch sử về những quan hệ và thời gian, không phải quốc gia nào
cũng phải trải qua tất cả các hình thái Kinh tế - Xã hội theo một sơ đồ chung.Lịch sử
cho thấy có những nước đã bỏ qua một hình thái Kinh tế - Xã hội nào đó trong tiến
trình phát triển của mình. Vận dụng điều này vào hoàn cảnh cụ thể ở nước ta hiện
nay chúng ta có cơ sở khoa học để chứng minh rằng con đường quá độ lên Chủ
nghĩa xã hội bỏ qua Tư bản chủ nghĩa ở nước ta - cả trong điều kiện hiện nay - vẫn
là tất yếu và hoàn toàn có khả năng thực hiện được.
Như vậy, việc nghiên cứu đề tài : "Vận dụng Lý luận về Hình thái kinh tế -
xã hội giải thích quá trình phát triển của Việt Nam ngày nay” là rất thực tiễn
và cấp bách cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn.
III.
Mục đích và ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài.
1.
Mục đích
Nghiên cứu đề tài "Vận dụng Lý luận về Hình thái kinh tế - xã hội giải
thích quá trình phát triển của Việt Nam ngày nay” giúp chúng ta thêm phần
hiểu rõ về hình thái Kinh tế - Xã hội của Mác và áp dụng lý luận này vào thực tiễn ở
nước ta hiện nay.
2.

Mác đưa ra một trong những luận điểm được coi là quan trọng nhất trong quan điểm
duy vật về lịch sử của ông : ”Trong tính hiện thực của nó, bản chất của con
người là tổng hoà các mối quan hệ xã hội ”. Theo C.Mác con người tồn tại trong
xã hội với tư cách là sản phẩm của xã hội, hơn nữa con người không phải là sản
phẩm của xã hội nói chung mà bao giờ cũng là sản phẩm của một hình thái xã hội
nhất định.
Mặt khác, Mác nhận thấy phương thức tồn tại của con người chính là hoạt động
của họ. Các quy định hành vi lịch sử đầu tiên và cũng là động lực thúc đẩy con
người hoạt động trong suốt lịch sử của mình là nhu cầu và lợi ích. F.Ăngen đã viết:
”... đã phát hiện ra quy luật phát triển của lịch sử loài người nghĩa là tìm ra
sự thực đơn giản... là trước hết con người cần phải ăn mặc, ở uống trước khi
có thể lo đến chuyện làm chính trị, khoa học, nghệ thuật, tôn giáo... ”. Như
vậy, nhu cầu tồn tại của con người hình thành một cách khách quan và có nhiều
thang bậc mà trước đó là nhu cầu sống (ăn, uống, mặc, ở...) sau đó mới đến nhu cầu
khác như giao tiếp và tham gia vào các sinh hoạt cộng đồng, nhu cầu phát triển tâm
hồn và trí tuệ,... Vì vậy mà hoạt động lịch sử đầu tiên của con người là sản xuất ra
những tư liệu cần thiết để thoả mãn những nhu cầu của mình. Với quan niệm đó
C.Mác đã đi dến kết luận rằng : Phương thức sản xuất là cái quyết định toàn bộ đời
sống xã hội và nhưng mặt cơ bản của hoạt động xã hội thể hiện ra với tư cách là
những hình thức khác của sản xuất vật chất.Sản xuất vật chất chính là yếu tố nền
tảng vì nó tạo ra những điều kiện vật chất cho xã hội tồn tại, là động lực phát triển
của xã hội, chi phối những yếu tố khác trong cấu trúc xã hội, là cơ sở của lịch sử
loài người, tạo ra những tư liệu sinh hoạt, mà những tư liệu sinh hoạt này đáp ứng
nhu cầu sống của con người, tạo ra những tư liệu sản xuất mà những tư liệu sản xuất
này tạo ra những thời đại lịch sử của loài người. Cũng như trong quá trình sản xuất
vật chất thì con người tự tạo ra và hoàn thiện chính bản thân mình.
Như vậy, sản xuất vật chất là điều kiện không thể thiếu trong bất kì một xã hội
nào. Tuy nhiên sản xuất chỉ là yếu tố nền tảng của hoạt động sản xuất. Trên cơ sở
vật chất và sản xuất vật chất hay trên cơ sở tồn tại xã hội thì con người đã sản sinh
ra ý thức mà đặc trưng là hệ tư tưởng đạo đức, tôn giáo. Các nhà sáng lập ra chủ

thái Kinh tế - Xã hội.
ϕ
Lực lượng sản xuất.
Lực lượng sản xuất là nền tảng vật chất, kỹ thuật mà mỗi Hình thái Kinh tế - Xã
hội. Sự hình thành và phát triển của mỗi Hình thái Kinh tế - Xã hội xét đến cùng là
do Lực lượng sản xuất quyết định. Lực lượng sản xuất phát triển qua các Hình thái
Kinh tế - Xã hội nối tiếp nhau từ thấp đến cao thể hiện tính liên tục trong sự phát
triển của xã hội loài người. Lực lượng sản xuất bao gồm :
⇓
Người lao động với những kinh nghiệm sản xuất, thói quen lao động, biết sử
dụng tư liệu sản xuất để tạo ra của cải vật chất.
⇓
Tư liệu sản xuất do xã hội tạo ra bao gồm Tư liệu lao động và Đối tượng lao
động. Đối tượng lao động là bộ phận của giới tự nhiên được đưa vào trong
sản xuất như là đất canh tác, nước...ngoài ra, còn có đối tượng không có sẵn
trong tự nhiên mà con người sáng tạo ra. Tư liệu lao động là những vật thể
mà con người dùng để tác động vào đối tượng lao động nhằm tạo ra những
tư liệu sinh hoạt nhằm phục vụ cho nhu cầu của con người. Tư liệu lao động
chỉ trở thành lực lượng tích cực cải biến đối tượng lao động khi chúng kết
hợp vơí lao động sống. Chính con người với trí tuệ và kinh nghiệm của
mình đã chế tạo ra tư liệu lao động và sử dụng nó để thực hiện sản xuất. Tư
liệu lao động dù có ý nghĩa lớn lao đến đâu nhưng nếu tách khỏi người lao
động thì cũng không phát huy được tác dụng, không thể trở thành lực lượng
sản xuất của xã hội. LêNin viết : ” Lực lượng sản xuất hấp dẫn của toàn
thể nhân loại là công nhân, là người lao động”. Giữa các yếu tố của Lực
lượng sản xuất có sự tác động biện chứng. Sự tác động của tư liêu lao động
phụ thuộc vào trí thông minh, sự hiểu biết, kinh nghiệm của con người.
Đồng thời bản thân những phẩm chất của con người, những kinh nghiệm và
thói quen của họ đều phụ thuộc vào Tư liệu sản xuất hiện có, phụ thuộc vào
chỗ họ sử dụng những tư liệu lao động nào.

cơ sở hạ tầng, phản ánh cơ sở hạ tầng. Song không phải tất cả các yếu tố của Kiến
trúc thượng tầng đều liên hệ như nhau trên cơ sở hạ tầng của nó. Trái lại, mỗi bộ
phận như một tổ chức chính trị, pháp luật có liên hệ trực tiếp với cơ sở hạ tầng con
các yếu tố khác như Triết học, nghệ thuật, tôn giáo... thì ở xa cơ sở hạ tầng và chỉ
liên hệ gián tiếp với nó.