CHƯƠNG III: THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG
Page  2
NỘI DUNG
I. Giới thiệu về lịch sử áp dụng thuế GTGT
II. Một số khái niệm về thuế GTGT
III. Nội dung cơ bản của thuế GTGT
IV. Phương pháp tính thuế
V. Chế độ miễn giảm thuế và hoàn thuế
VI. Đăng ký, kê khai, nộp thuế và quyết toán thuế
VII. Khiếu nại và xử lý vi phạm
VIII.Điều kiện cần thiết cho việc áp dụng thuế GTGT
Page  3
I. Giới thiệu về lịch sử áp dụng thuế GTGT
1. Nguồn gốc ra đời và quá trình phát triển

Bắt nguồn từ thuế doanh thu ở Pháp

Năm 1920: đánh vào từng khâu của quá trình sản xuất → Trùng lặp
thuế, thuế đánh chồng lên thuế, càng nhiều khâu thì càng chịu nhiều
thuế.

Năm 1936: đánh vào khâu cuối cùng của quá trình sản xuất (khi sản
phẩm được đưa vào lưu thông lần đầu) → tránh được đánh chồng thuế
nhưng thu thuế chậm.

1948: đánh vào giá trị gia tăng qua các khâu của quá trình sản xuất,
viết tắt là TVA, còn ở Mỹ gọi là VAT (Value Added Tax)

1954: áp dụng chính thức thuế GTGT tại Pháp đối với ngành sản xuất
và thương nghiệp bán buôn.


ngày 29 tháng 11 năm 2005, có hiệu lực ngày 1/1/2006.

Luật thuế GTGT số 13/2008/QH12 ngày 03 tháng 06 năm 2008, có
hiệu lực thi hành vào 1/1/2009

Nghị định 123/2008/NĐ-CP ngày 08/12/2008

Thông tư 129/2008/ TT-BTC ngày 26/12/2008
II. MỘT SỐ KHÁI NIỆM THUẾ GTGT
1. Giá trị gia tăng

Là giá trị tăng thêm đối với một sản phẩm hàng hóa hoặc dịch vụ do cơ
sở sản xuất, chế biến, buôn bán tác động vào nguyên vật liệu thô hay
hàng hóa mua vào, làm cho giá trị của chúng tăng lên.

Là số chênh lệch giữa “giá đầu ra” và “giá đầu vào” do đơn vị kinh tế
tạo ra trong quá trình sản xuất, kinh doanh dịch vụ.

GTGT có thể tính bằng:

Phương pháp cộng: Giá trị gia tăng = tiền công/lương + lợi nhuận

Phương pháp trừ: GTGT = Gía đầu ra – Giá đầu vào.
Page  7
2. Thuế GTGT (VAT)

Thuế GTGT là thuế đánh trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát
sinh ở từng khâu trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.

Ví dụ tổng quát về cơ chế vận hành thuế GTGT: Giả sử một sản phẩm hàng hóa


Kết luận: Thuế GTGT do người tiêu dùng chịu, còn các tổ chức A, B, C đều cộng
thuế GTGT vào giá bán, bản thân mỗi khâu chỉ phải nộp thuế GTGT chênh lệch
dương vào NSNN.

Nếu trong trường hợp ở ví dụ trên, C xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài thì thuế
GTGT ở khâu C là: $ 150 x 0% = $ 0 (Do thuế suất thuế GTGT hàng hóa xuất
khẩu là 0%).

Số thuế GTGT C phải nộp: $ 0 – $ 12 = - $ 12 (Số tiền này sẽ được hoàn lại,
hoặc khấu trừ thuế GTGT, tức là doanh nghiệp C sẽ được hoàn lại $ 12 hoặc
khấu trừ thuế trong cả kỳ kinh doanh).
Page  9
3. Đặc điểm của thuế GTGT

Thuế GTGT là sắc thuế tiêu dùng nhiều giai đoạn không trùng lắp

Thuế GTGT có tính trung lập kinh tế cao

Là yếu tố cộng thêm ngoài giá bán của người cung cấp hàng hóa, dịch vụ.

Thuế GTGT không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi kết quả kinh doanh của người
nộp thuế.

Thuế GTGT là một sắc thuế thuộc loại thuế gián thu

Gánh nặng thuế chuyển từ người nộp thuế sang người chịu thuế

Thuế được cộng vào giá cả hàng hóa, dịch vụ



Giống với thuế doanh thu: đều áp dụng đối với tất cả các hàng hóa,
dịch vụ.
c) Điều chỉnh, quản lý và hành thu thuế dễ dàng

Gánh nặng thuế được chuyển từ người nộp thuế sang người chịu thuế

Người chịu thuế không cảm nhận gánh nặng thuế một cách trực tiếp
d) Góp phần khuyến khích xuất khẩu và hạn chế nhập khẩu

Thuế suất 0% đối với hàng hóa xuất khẩu

Thu thuế GTGT khi nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ
Page  12
4. Ưu điểm và nhược điểm của thuế GTGT
4.2 Nhược điểm
a) Chi phí hành thu lớn: do phạm vi áp dụng lớn
b) Quản lý và yêu cầu về hạch toán phức tạp

Yêu cầu phải có hóa đơn, chứng từ trong hàng hóa

Theo dõi thuế đầu ra, đầu vào để khấu trừ thuế
c) Trốn lậu thuế phát sinh

Trốn lậu thuế ở khâu nhập khẩu khi không kê khai đúng giá trị hải quan

Làm giả bộ chứng từ để được hoàn thuế GTGT
d) Tính công bằng chưa cao

Việc đánh thuế không phụ thuộc vào thu nhập của người chịu thuế

Hàng hóa dịch vụ dùng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng ở Việt
nam là đối tượng chịu thuế GTGT, trừ các đối tượng không thuộc diện
chịu thuế quy định tại điều 5, luật thuế GTGT số 13/2008/QH12.
3. Đối tượng không thuộc diện chịu thuế

Luật 1999: 26 nhóm mặt hàng

Luật 2004: 28 nhóm mặt hàng

Luật 2008: 25 nhóm mặt hàng
Q: Đối tượng không thuộc diện chịu thuế thường là những nhóm hàng
nào?
Page  15
III. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA THUẾ GTGT
3. Đối tượng không thuộc diện chịu thuế
1. Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản chưa chế biến
thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường của các tổ
chức, cá nhân tự sản xuất và bán ra và ở khâu nhập khẩu
2. Sản phẩm là giống vật nuôi, giống cây trồng, bao gồm trứng giống, con
giống, cây giống, hạt giống, tinh dịch, phôi, vật liệu di truyền.
3. Tưới, tiêu nước; cày, bừa đất; nạo vét kênh, mương nội đồng phục vụ
sản xuất nông nghiệp; dịch vụ thu hoạch sản phẩm nông nghiệp.
(Luật năm 1999: Hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế TTĐB không
phải nộp thuế GTGT ở khâu đã chịu thuế TTĐB

luật 2004 đã bỏ
mục này)
Page  16
III. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA THUẾ GTGT
3. Đối tượng không thuộc diện chịu thuế

(Luật 2004: Hoạt động văn hóa, triển lãm và thể dục thể thao không
nhằm mục đích kinh doanh, biểu diễn – Luật mới bỏ → 5%)
11. Dịch vụ phục vụ công cộng về vệ sinh, thoát nước đường phố và khu
dân cư; duy trì vườn thú, vườn hoa, công viên, cây xanh đường phố,
chiếu sáng công cộng; dịch vụ tang lễ.
12. Duy tu, sửa chữa, xây dựng bằng nguồn vốn đóng góp của nhân
dân, vốn viện trợ nhân đạo đối với các công trình văn hóa, nghệ
thuật, công trình phục vụ công cộng, cơ sở hạ tầng và nhà ở cho đối
tượng chính sách xã hội.
Page  19
13. Dạy học, dạy nghề theo quy định của pháp luật.
14. Phát sóng truyền thanh, truyền hình bằng nguồn vốn ngân sách nhà
nước. 15. Duy tu, sửa chữa, xây dựng các công trình văn hóa, nghệ
thuật, công trình phục vụ công cộng, cơ sở hạ tầng và nhà tình nghĩa
bằng nguồn vốn đóng góp của nhân dân và vốn viện trợ nhân đạo
15. Xuất bản, nhập khẩu, phát hành báo, tạp chí, bản tin chuyên ngành,
sách chính trị, sách giáo khoa, giáo trình, sách văn bản pháp luật, sách
khoa học - kỹ thuật, sách in bằng chữ dân tộc thiểu số và tranh, ảnh, áp
phích tuyên truyền cổ động, kể cả dưới dạng băng hoặc đĩa ghi tiếng,
ghi hình, dữ liệu điện tử; in tiền.
16. Vận chuyển hành khách công cộng bằng xe buýt, xe điện.
III. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA THUẾ GTGT
3. Đối tượng không thuộc diện chịu thuế
Page  20
17. Máy móc, thiết bị, vật tư thuộc loại trong nước chưa sản xuất được
cần nhập khẩu để sử dụng trực tiếp cho hoạt động nghiên cứu khoa
học, phát triển công nghệ; máy móc, thiết bị, phụ tùng thay thế,
phương tiện vận tải chuyên dùng và vật tư thuộc loại trong nước chưa
sản xuất được cần nhập khẩu để tiến hành hoạt động tìm kiếm, thăm
dò, phát triển mỏ dầu, khí đốt; tàu bay, dàn khoan, tàu thuỷ thuộc loại

22. Vàng nhập khẩu dạng thỏi, miếng chưa được chế tác thành sản phẩm mỹ nghệ,
đồ trang sức hay sản phẩm khác.
23. Sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác chưa chế biến theo
quy định của Chính phủ.
24. Sản phẩm nhân tạo dùng để thay thế cho bộ phận cơ thể của người bệnh;
nạng, xe lăn và dụng cụ chuyên dùng khác cho người tàn tật.
25. Hàng hóa, dịch vụ của cá nhân kinh doanh có mức thu nhập bình quân tháng
thấp hơn mức lương tối thiểu chung áp dụng đối với tổ chức, doanh nghiệp trong
nước.
Cơ sở kinh doanh hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế giá trị gia tăng quy định tại
Điều này không được khấu trừ và hoàn thuế giá trị gia tăng đầu vào, trừ trường
hợp áp dụng mức thuế suất 0% quy định tại khoản 1 Điều 8 của Luật này.
III. Nội dung cơ bản của thuế GTGT
3. Đối tượng không thuộc diện chịu thuế
Page 23
3. i tng khụng chu thu

Hàng hoá, dịch vụ thiết yếu phục vụ nhu cầu đời sống xã hội, cộng
đồng.

Các ngành, sản xuất, lĩnh vực đang còn khó khan cần khuyến khích tạo
điều kiện phát triển.

Các sản phẩm nông, lâm, thủy, hải sản không thuộc diện chịu thuế
GTGT khi: Là sản phẩm mới qua sơ chế; Do ng=ời trực tiếp sản xuất,
trực tiếp khai thác, trực tiếp bán ra hoặc trực tiếp nhập khẩu.

Hàng hoá, dịch vụ sử dụng không nhằm mục đích kinh doanh hoặc vi
các mục đích xã hội.


Phương pháp 1: cộng trực tiếp

Thuế GTGT = thuế suất x (tiền công + lợi nhuận)

Phương pháp 2: cộng gián tiếp

Thuế GTGT = (thuế suất x tiền công) + (thuế suất x lợi nhuận)

Phương pháp 3: trừ trực tiếp/tính trực tiếp trên GTGT

Thuế GTGT = thuế suất x (giá đầu ra – giá đầu vào)

Phương pháp 4: trừ gián tiếp/khấu trừ thuế

Thuế GTGT =Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào

Trích đoạn Kấ KHAI, QUYẾT TOÁN THUẾ GTGT

---