Hình dạng ngoài của lá
1.1. Các bộ phận của lá
Lá của đa số của cây thực vật hạt kín, thường gồm 3
bộ phận chính: phiến lá,
cuống lá và bẹ lá.
a. Phiến lá
Là một bản mỏng màu lục, gồm các tế bào thịt lá
chứa nhiều lạp lục, phiến lá
của thực vật hạt kín rất đa dạng, có ý nghĩa lớn trong
phân loại thực vật, chúng ta
khó có thể mô tả chi tiết hình thái của nó, khi mô tả
về phiến lá ngưới ta đưa ra các
khái niệm về gốc lá, chóp lá và mép lá.
+Gốc lá: gốc lá có hình dạng rất đa dạng, có thể có
dạng hình tim, hình thận
hoặc hình mũi mác, gốc lá có thể nhọn, tròn hoặc
lõm...
+Chóp lá: chóp lá của lá cây thực vật hạt kín rất đa
dạng, có thể phân biệt các
kiểu chóp lá sau của thực vật hạt kín: chóp dài xoắn,
chóp nhọn kéo dài, chóp nhọn
hoắt, chóp có gai nhọn, chóp nhọn chóp tù, chóp
bằng, chóp lõm hoặc chóp có 2
thùy....
Hình 3.12. Các bộ phận của lá
A. Phiến lá:1. Chóp lá; 2. Mép lá; 3. Gốc
lá; B. Cuống lá; C. Lá kèm; D. Chồi.
73
+Mép lá: mép lá có hình dạng rất đa dạng, có thể
phân biệt: mép nguyên,
lõm lượn sóng hoặc uốn cong, có lông hoặc có gai, có
- Lá nguyên có phiến phẳng: tùy thuộc vào chiều dài,
sự đối xứng và đặc điểm
của mép lá, người ta phân biệt ra các kiểu sau đây: lá
hình tròn (lá Sen), lá hình bầu
dục (lá Táo), lá hình trứng ngược (lá Bàng), lá hình
trứng thuận (lá Tía tô), lá hình
mũi mác (lá Trúc đào), lá hình dải (lá Sả, lá Lúa), lá
hình kim (lá Thông), lá hình
mũi tên (lá Rau muống), lá hình thận (lá Rau má), lá
hình tim (lá Trầu không), lá
hình lưỡi liềm (lá Bạch đàn), lá hình quạt (lá Cọ), lá
hình tam giác (lá Giang bảng
qui), lá hình nhiều cạnh (lá Bát giác liên)...
- Lá nguyên có phiến không phẳng: là dạng lá khi mặt
cắt ngang của phiến lá
thường có dạng hình tròn, hình thoi, hình tam giác...
(lá Hành).
+ Lá có thùy: lá dạng lá, tại mép lá có những chỗ lồi
lõm tạo thành những
thùy nhỏ ăn sâu đến 1/2 của nửa phiến lá. Có 2 dạng
lá: Lá có thùy hình lông chim
(Cúc liên chi) và lá có thùy hình chân vịt (lá Bông,
Sau sau).