Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
1
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT 3
PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG MỞ 4
1. Khái niệm và vai trò của nghiệp vụ thị trường mở 4
1.1. Khái niệm thị trường mở 4
1.2. Khái niệm nghiệp vụ thị trường mở 4
1.3. Cơ chế tác động của Nghiệp vụ thị trường mở 5
1.3.1 Tác động về mặt lượng (Tác động vào cơ số tiền tệ) 5
1.3.2 Tác động về mặt giá ( tác động về mặt lãi suất) 5
1.4. Vai trò thị trường mở 6
2. Hoạt động của nghiệp vụ thị trường mở 7
2.1. Phương thức hoạt động của nghiệp vụ thị trường mở 7
2.1.1 Các loại giao dịch của thị trường mở 7
2.1.2 Phương thức đấu thầu của nghiệp vụ thị trường mở (Theo Quyết định số 01/2007/QĐ-
NHNN về việc ban hành Quy chế nghiệp vụ thị trường mở) 7
2.2. Hàng hóa trên thị trường mở 9
2.3. Những chủ thể tham gia thị trường mở 10
3. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA NGHIỆP VỤ THỊ TRƯỜNG MỞ 11
3.1. Phạm vi thành viên tham gia 11
3.2. Phạm vi hàng hoá 11
3.3. Giá và lãi suất 11
3.4. Phương thức giao dịch 12
3.5. Trình độ phối hợp giữa các công cụ trong điều hành chính sách tiền tệ 12
3.6. Công nghệ thông tin và hệ thống thanh toán 12
4. Những ưu điểm và hạn chế 13
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
3
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
5
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
1.3. Cơ chế tác động của Nghiệp vụ thị trường mở
1.3.1 Tác động về mặt lượng (Tác động vào cơ số tiền tệ)
y, th ng m tu kin cho các ngân hàng s dng ngun vn tm
thi nhàn ri hiu qu ng hoá thêm các nghip v kinh doanh ca các ngân
hàng. OMO góp phng hoá các nghip v kinh doanh ca các TCTD. Các TCTD
không ch n thc hin các nghip v kinh doanh truyn tho
lãnh, dch v dng mt ngun vn nhn thc hin nghip v kinh
doanh my các mi quan h mang tính kinh
doanh gia các thành viên tham gia th ng.
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
7
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
2. Hoạt động của nghiệp vụ thị trường mở
2.1. Phương thức hoạt động của nghiệp vụ thị trường mở
2.1.1 Các loại giao dịch của thị trường mở
a.
a.
- d.
- không th
.
-
N.
-
các tín và
.
-
tính .
-
các
.
b.
-
;
- là 5 lãi
trong th
;
-
p thiu ht tm thi ci hn ca tín phiu kho bc
i hàng hoá ch yu ca TTM hu ht th ng m
c vì mt s lý do sau: (i) Có tính thanh khonh k
vi khng lng nhu cu can thip ca NHTW vi m và quy mô khác
nhau.
Tín phiu NHTW
TTM
Trái phiu Chính ph - Chính quy
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
10
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
Trái phiu chính ph là chng khoán n dài hc phát hành nhm bù
p thiu ht ngân sách . Mc dù là chng khoán dài hc s dng ph bin
trong nghip v th ng m vì tính an toàn, nh và khng
ln, có kh ng trc tin giá c trên th ng tài chính.
trái phiu ca chính quykhác v thi hn
và u ki thu thu nhp t trái phing do các chính quya
n phát hành.
Chng ch tin gi
Chng ch tin gi là giy nhn n ca ngân hàng hay t chc tài chính phi ngân hàng
phát hành, xác nhn mt món tic gi vào ngân hàng vi mt k hn và lãi sut
nhnh. Chng ch tin gc s dng khá ph bin trên th ng tin t do các
d dàng chuyi thành tin khi cn thit mà không phi rút tin gi
c hn.
y, hàng hóa trên th ng m ng hóa:
- Mt là do cnh tranh trên th ng tài chính ngày càng tr nên gay gc bit
-
viên.
3.2. Phạm vi hàng hoá
ngân hàng
3.3. Giá và lãi suất
-
- Giá
-
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
12
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
-
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
13
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
4. Những ưu điểm và hạn chế
4.1. Ưu điểm
- có th c khng giao dch
u này không th có các công c khác
- Nghip v th ng m có th s dng bt k quy mô nào. Khi có yêu ci
v d tr ho tin t, dù mc nh th nào thì nghip v th ng m
th c bng cách mua hoc bán mng nh chc li, nu có yêu
ci d tr ho tin t quy mô l kh
c hic thông qua vic mua hoc bán mt khng lng các
chng khoán.
- Nghip v th ng m d o chiu. Nc phi sai
c hin nghip v th ng m, thì có th ngay lp tc sa
chn thy lãi sut trên th ng tin t
(lái sut ngn hn) hip do vc hin
mua quá nhiu trên th tng m, thì có th ngay tc khc sa cha nó bng cách bán
ngay các giy t có giá cho các ngân hàng.
- Nghip v th ng m có tính an toàn cao. Giao dch trên th ng m h
không gp r c n các Ngân hàng
i b m bo cho các giao dch th ng m u là nhng giy t
i có th mua các giy t
i mt khon li nhun chc chn. Thông qua các
hong mua và bán th ng mu hành vic cung ng
tin và lãi sut ngn hn.
PHẦN II: THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG MỞ VIỆT NAM
TRONG GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2008 ĐẾN NAY
1. Tình hình thực hiện nghiệp vụ Thị trường mở giai đoạn từ năm 2008 đến
nay
c yêu ci mi mnh m ca hong ngân hàng và s phát trin
nhanh chóng ca công ngh thông tin, t Giao dc Thc
NHNN giao Ch t b máy móc, ni mng và thit k phn mm
nghip v th ng tin t i S Giao dc -
H tr Pháp và Ngân hàng Phát trin Châu Á tài tr (gi tt là D án
AFD).
dng, cho phép các
giao dch th ng tin t nói chung và các giao dch nghip v c kt
ni trc tip gia NHNN và các thành viên, nhanh chóng và hiu qu, tu kin cho
NHNN thc hin nghip v TTM mt cách kp thi, th hin kt qu hong trong 5
n 2012
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
15
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
Năm 2008: nghip v u hành khá linh hot, kt hp vi các công c
C u tit vn kh dng cho các TCTD mc hp lí, góp phn nh th
ng tin t. Các nghip v c thc hin hàng ngày, ch yu thông qua hình
thu thu khng, công b lãi sut nhm nh th ng.
c hin chào bán tín phiu NHNN k hn 182
và 364 ngày, vi lãi sut ph bing lng
th h tr vn ngn hc hin các phiên chào mua
95% khng chào mua ct khong 6.000 t ng/phiên, gp 6 ln so
vi m c bit trong n
kênh nghip v TTMvi khng bình quân xp x 15.000 t h tr
thanh khon cho các TCTD do nhu cp Tch. K
hc thc hin linh hot 7 ngày và 14 ngày vi lãi su
-ng th ch ng kim soát lu tit
linh hot vn kh dng ca các TCTD trong hthc hin chào bán tín
phiu NHNN vnh k 3 phiên/tun, k hu thu
lãi sut, xét thu thng nh u thu bán tín phiu NHNN ch
có 2 phiên bán trúng thu vi doanh s t 102 t ng.
Năm 2010 ch nghip v c thc hin hàng
ngày, ch yu là các giao dch mua giy t có giá vi k hn ngn (7, 14 và 28 ngày) vi
mi chính sách tin t tht cht; h tr vn cho các TCTD, hn ch tình
trng thiu vn dn cht.
y t có giá k hn ngn vi lãi sut 7%
cho k hn 7 ngày; 7,5% cho k hn 14 ngày và 8% cho k hn 28 ngày. Khng
chào thu bình quân là 5.400 t/phiên vi mc trúng thu bình quân là 3.200 t/phiên.
Trong 3 tháng cu còn chào mua k hn 7 ngày, vi lãi sut
n t 7% lên 10%. Kh ng chào thu bình quân là 7.160 t/phiên vi mc
trúng thu bình quân là 6.970 t/phiên.
Năm 2011: vi mc tiêu là tip ti CSTT tht cht nhm kim ch lm
m bo an toàn cho h thng các TCTD, trong su
2011, NHNN ch yu chào mua giy t có giá vi k hn ch 7 ngày, lãi sunh
t ng chào thu bình quân là 8.400 t/phiên
vi mc trúng thu bình quân là 8000 t/phiên.
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
17
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
Bu t khong na cui tháng 9, khi mà t ng tín dc kim
mc 18,13% so vi cùng k m phát li gim xung
mc 6,8% và n ht quý I/2013.
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
18
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết Nguồn: Ủy ban giám sát tài chính quốc gia
c du hiu l c
hin chào bán tín phiu NHNN k hn 182 và 364 ngày, vi lãi sut ph bing
l c bit, vào tháng 3/2008, NHNN th hin s
mnh tay trong vic kim ch lm phát bt phát hành tín phiu bt buc k hn
ng ra khi th ng thi, các
c phép s dng tín phiu này trong nghip v tái cp vn vi
NHNN.
Nu xét riêng v ng kim ch lp v TTM không có
tác dng. Khng 20.300 t ng tín phiu phc các TCTD mua trong mt thi
gian rt ngn, gp 20 40 ln con s 500 1000 t ng (là khng trúng thu trong
u thng k). Khng phi mua lc gia hn mua, cng
vc s dng tín phi tái cp vn, buc các TCTD nh và trung
phn lãi sut liên ngân hàng ngày 15
19/2, lãi su o áp lc lm
phát cho nn kinh tc vi mu hành. Kt qu là tháng
10/2008, NHNN li cho phép các TCTD giao dch tái cp vn vi NHNN bng tín phiu
ng thi cho phép các TCTD rút tín phic hn nu có yêu cu. Tin quay tr
li h thng khin cho lc kim ch lc.
S vn hành hiu qu cu TTM không ch u chnh
ng ti tht qua các cú sc
v thanh khon.
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
20
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
i vi h thng ngân hàng Vit Nam, thanh khop Tt
u rút tit bi ng nhu cu vn
cho sn xut kinh doanh ca các doanh nghi mc cao. Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
21
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết th hong TTM trên, chúng ta có th d dàng nhn thy s t bin v
n ròng qua TTM vào thm Ti các thm còn
l
Bên cnh nguyên nhân mang tính thi v tr l
thm mà thanh khon ca h thi
chính t viu hành TTM ca NHNN. C th, quynh phát hành 20,3 nghìn t
ng tín phiu NHNN bt buc i vi 41 NHTM vào tháng 02/2008, trong n lc rút
tin ra khi nn kinh t nhm kim ch lc cho thanh khon ca h
thng ngân hàng, gây ra hàng lot tác dc:
Mc dù tin mt trong dân vn nhi thng ngân hàng thiu tin mt
thì tín dng cp cho nn kinh t cn kit nhanh chóng. Nguyên nhân là khi tin
mt khi quay vòng trong h thng ngân hàng thì nó có th to ra tín dng lu
(s nhân tin t i tin nm trong dân hay nm ti NHNN. H qu ca
so v l trúng tht 95%.
Ngoài ra, thanh khon cng gt hin nhng
thông tin xu. Tiêu biu là vic nguyên Phó ch tch Hng sáng l
mi c phn Á Châu (ACB) Nguyc Kiên, nguyên Tc Lý Xuân Hi,
nguyên Ch tn Xuân Giá và 3 nguyên Phó ch t, Trnh Kim
Quang, Phm Trung Cang ca ACB b khi t do c nh cc
gây hu qu kinh t nghiêm trng vào tháng 8/2012. Lo ngi vii dân t rút tin,
nhm bo thanh khot s
i gn 27 nghìn t n ngày 27/8. n ht ngày 31/8, t
trên TTM là 10.960 t ng. Con s i nh so vi m gn 27.000 t
ng, cho thy v thanh khou vn ngn hn ca các t
chc tín d tr tt thanh khon cho các TCTD,
ng thn hành rút tin kht cách nhanh chóng.
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
23
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết Nguồn: NHNN
1.3 Tác động đến lãi suất thị trường
TTM
. Lãi sut nghip v TTM có th
ng lãi sut, t n cung - cu vn, lãi sut th ng liên
ngân hàng và lãi sung, cho vay ca NHTM. ng, các NHTM nm gi
mng GTCG nh khi cn thit có th th bán có kì hn cho NHNN nhm
ng thiu ht thanh khon trong ngn h tham gia
trên TTM có th ng liên ngân hàng. Vì tính liên thông này, nu
hành tt, NHNN có th s dng lãi su nc lãi sut trên th ng
liên ngân hàngng trc ti i ngun vn ca các
NHTM, và t n lãi sut trên th ng liên ngân hàng, lãi sut cho vay/huy
1.4 Cơ chế thực hiện nghiệp vụ
Quy trình nghip v ngày càng hoàn thic rút ngn, t
thanh toán sau 2 ngày k t
n nay thanh toán ngay trong ngày thc hin giao dnh k giao d
c rút ngn, t ng còn 1 phiên/tu
Thị trường mở Việt Nam hiện nay - Thực trạng và giải pháp
25
NHÓM 8 TCDN ĐÊM 4 – K22 GVHD: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
phiên/tun t n nay NHNN thc hin theo
nh k hàng ngày.
V thành viên: Tng s t thành viên tham gia các phiên
nghip v ch, bên cnh các thành
c thì s thành viên là các NHTM c phn và ngân hàng liên
nh. T n nay, còn có s tham gia ca
các thành viên thuc kh c ngoài. Kh ng
GTCG ca các thành viên trong mi phiên giao dng gm trái phiu
Chính ph, trái phiu Chính quyi và TP. H Chí Minh), tín
phiu NHNN, trái phiu ca các ngân hàng chính sách (Ngân hàng Phát trin, Ngân
hàng Chính sách xã hi)
Tuy nhiên, nghip v TTM vn còn nh m hn ch, c c ci thi
nâng cao hiu qu hong.
Quy chế nghiệp vụ TTM chậm được điều chỉnh, sửa đổi theo sự đổi mới của môi trường
pháp lý, tạo ra những rủi ro về pháp lý và kinh tế cho các TCTD.