Giải quyết bài toán môi trường tại các khu kinh tế, làng nghề: Cần thực hiện tốt, đồng bộ các giải
pháp
Tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIII, các đại biểu Quốc hội đều nhất trí rằng, nội dung giám sát
chuyên đề về môi trường các khu kinh tế (KKT), làng nghề là việc làm thiết thực của Quốc hội
trong bối cảnh tình hình môi trường nói chung và môi trường tại các KKT, làng nghề nói riêng
đang có nhiều thách thức.
Nhân dịp Xuân Nhâm Thìn, Tạp chí Môi trường đã có cuộc trao đổi với ông Phan Xuân Dũng - Ủy
viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH), Chủ nhiệm Ủy ban
Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KHCN&MT) về việc thực hiện các chính sách pháp luật về
môi trường tại các KKT, làng nghề và định hướng trong thời gian tới.
Xin ông cho biết ý kiến về chủ trương phát triển KKT của Đảng và Nhà nước ta, cũng như một số
kết quả chính của Đoàn giám sát của UBTVQH năm 2011 về vấn đề môi trường tại các KKT và
làng nghề?
Ông Phan Xuân Dũng: Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội về Chương trình giám sát của Quốc
hội trong năm 2011, giám sát tối cao tại Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội về tình hình thực hiện chính
sách, pháp luật về môi trường tại các KKT và làng nghề, ngày 31/12/2010, UBTVQH đã ra Nghị
quyết số 1014/NQ-UBTVQH12 về việc thành lập Đoàn giám sát, đồng thời, giao Ủy ban
KHCN&MT chủ trì tổ chức giúp UBTVQH giám sát vấn đề này. Đoàn giám sát của UBTVQH đã
làm việc với lãnh đạo nhiều Bộ, ngành và các cơ quan hữu quan; làm việc với UBND của 19
tỉnh/thành phố và khảo sát thực tế 15 KKT ven biển và 54 làng nghề. Cùng với hoạt động của
Đoàn giám sát, tại các địa phương, Đoàn đại biểu Quốc hội cũng đã thực hiện giám sát tại địa
phương mình và đã có báo cáo gửi về UBTVQH.
Phải nói rằng, việc thành lập các KKT là chủ trương đúng của Đảng và Nhà nước, đã được Đảng
ta cân nhắc kỹ lưỡng, ngày 22/9/1997, Bộ Chính trị đã ra Chỉ thị số 20-CT/TW về đẩy mạnh phát
triển kinh tế biển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã chỉ rõ “cần lựa chọn, xây dựng thí
điểm một vài KKT mở để rút kinh nghiệm nhân rộng”.
Để thông qua chủ trương xây dựng KKT mở Chu Lai - là KKT đầu tiên của nước ta, Bộ Chính trị
đã thảo luận ở 2 nhiệm kỳ của Ban chấp hành Trung ương khóa VIII (tháng 7/1999) và khóa IX
(tháng 9/2002). Đến ngày 5/6/2003, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số
108/2003/QĐ-TTg về việc thành lập KKT mở Chu Lai trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, chính thức
xác lập mô hình KKT ven biển đầu tiên ở nước ta.

Thứ ba, ý thức BVMT của các cấp, các ngành và nhân dân có lúc, có nơi còn chưa cao, còn quan
tâm nhiều đến phát triển kinh tế, chưa thực sự coi BVMT là điều kiện cần thiết để bảo đảm phát
triển bền vững, BVMT là một trong 3 yếu tố để bảo đảm phát triển kinh tế - xã hội đất nước trong
công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Chính vì những lẽ đó, đòi hỏi phải có những
giải pháp thiết thực để khắc phục trong thời gian tới.
Như vậy, để giải quyết bài toán ô nhiễm môi trường KKT, làng nghề cần có những biện pháp gì
thưa ông?
Ông Phan Xuân Dũng: Để cải thiện chất lượng môi trường, tăng cường hiệu lực pháp luật BVMT
KKT, làng nghề, trên cơ sở nghiên cứu Báo cáo của Chính phủ, Báo cáo của Đoàn giám sát, ý kiến
của các vị đại biểu Quốc hội, Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khóa XIII đã ban hành Nghị quyết về kết
quả giám sát và đẩy mạnh việc thực hiện chính sách, pháp luật về môi trường tại các KKT và làng
nghề, trong đó có một điều giao Chính phủ thực hiện một số nhiệm vụ và giải pháp cụ thể, nhằm
đẩy mạnh việc thực hiện chính sách, pháp luật về môi trường tại các KKT và làng nghề.
Điều 2 của Nghị quyết có quy định 3 nhóm nhiệm vụ và giải pháp, đó là: Nhóm nhiệm vụ và giải
pháp chung cho cả KKT, làng nghề; Nhóm đối với KKT ven biển và nhóm đối với làng nghề. Điều
quan trọng của Nghị quyết này đối với làng nghề là giao Chính phủ xử lý nghiêm các hành vi vi
phạm pháp luật về BVMT tại các làng nghề gây ô nhiễm nghiêm trọng, đến năm 2015, xử lý đạt tỷ
lệ 85% các cơ sở sản xuất, cơ sở tái chế phế thải, hoặc núp bóng làng nghề gia công, sản xuất các
sản phẩm gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Bên cạnh các nhóm giải pháp mà Nghị quyết đưa ra, Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội vừa qua cũng đã
thông qua 16 Chương trình mục tiêu quốc gia, trong đó có Chương trình thứ 16 về giải quyết ô
nhiễm môi trường, chú trọng là xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề, trong giai đoạn 2012 - 2015
là khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường tại các làng nghề bị ô nhiễm đặc biệt nghiêm trọng.
Như vậy, cùng với các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, Chương trình mục tiêu quốc gia về giải
quyết ô nhiễm môi trường nông thôn, có những giải pháp cụ thể sẽ được triển khai trong thời gian
tới, nếu thực hiện tốt, đồng bộ các giải pháp cả về thể chế, chính sách; tổ chức thực hiện và nguồn
lực thì môi trường KKT, làng nghề nước ta sẽ từng bước được cải thiện, khi đó, các KKT và làng
nghề sẽ thu hút được nhiều dự án đầu tư hơn, nhân dân ta có đời sống tốt hơn, kinh tế - xã hội đất
nước sẽ phát triển một cách bền vững.
Được biết, trong năm 2012, UBTVQH sẽ giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật đối với

TCMT 01/2012