B.Soạn: Phí T.Lan Phương - NEU
1
I. ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HTCT TRƯỚC ĐỔI MỚI (1945-1989)
1. Quan điểm về Hệ thống chính trị
ĐẠI HỘI VI CỦA ĐẢNG
12 – 1986
Hệ thống chính trị là một phạm trù dùng để chỉ một chỉnh thể bao
gồm Nhà nước, các đảng phái chính trị hợp pháp, các tổ chức chính
trị - xã hội hợp pháp nhưng ưu thế cơ bản là vai trò chủ đạo thuộc
về các thiết chế của giai cấp cầm quyền để tác động vào các quá
trình Kinh tế- xã hội nhằm củng cố, duy trì và phát triển chế độ xã
hội đương thời
2
Tính nhân dân
rộng rãi
Tính dân tộc
sâu sắc
Tính nhất
nguyên về
chính trị
I. ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HTCT TRƯỚC ĐỔI MỚI (1945-1989)
1. Quan điểm về Hệ thống chính trị
Đặc trưng của Hệ thống chính trị VN
2
Đại diện cho các
giai cấp, tầng lớp
trong XH, kế thừa
những giá trị tốt
đẹp của dân tộc VN
3
Theo hệ tư tưởng

HTCT
4
- Nhiệm vụ chủ yếu: Đánh đế quốc xâm lược, xóa bỏ tàn tích PK, phát
triển chế độ dân chủ nhân dân, gây cơ sở cho CNXH
- Nền tảng của HTCT là khối đại đoàn kết toàn dân tộc rộng rãi
- CQ tự xác định là công bộc của nhân dân, dân thực sự làm chủ
- Vai trò lãnh đạo của Đảng được thông qua vai trò của Quốc hội và
chính phủ, vai trò của cá nhân Hồ Chí Minh
- Các tổ chức như Mặt trận và các đoàn thể CT-XH làm việc tự nguyện
- Cơ sở kinh tế chủ yếu là nền sản xuất nhỏ mà nông nghiệp là chính
- Có sự giám sát của XH dân sự đối với Nhà nước và Đảng
I. ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HTCT TRƯỚC ĐỔI MỚI (1945-1989)
2. Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương xây dựng Hệ thống chính trị
a. Hệ thống chính trị dân chủ nhân dân (1945-1954)
5
I. ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HTCT TRƯỚC ĐỔI MỚI (1945-1989)
2. Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương xây dựng Hệ thống chính trị
b. Hệ thống chính trị chuyên chính vô sản (1955-1989)
-Từ sau thắng lợi của CM dân tộc dân chủ nhân dân cũng là sự bắt đầu của
CM XHCN, sự bắt đầu của thời kỳ thực hiện nhiệm vụ lịch sử của chuyên
chính vô sản.
- 4/1975 CM Việt Nam chuyển sang giai đoạn mới
1955 - 1975
Hệ thống chuyên
chính dân chủ
nhân dân
1975- 1989
Hệ thống chuyên
chính vô sản
6

đối của ĐCSVN
Cơ sở kinh tế là
nền kinh tế kế
hoạch hóa tập
trung
Cơ sở xã hội là
liên minh giữa
giai cấp công
nhân, nông dân,
trí thức.
9
I. ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HTCT TRƯỚC ĐỔI MỚI (1945-1989)
2. Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương xây dựng Hệ thống chính trị
* Đặc trưng
1. Xác lập quyền làm chủ của nhân dân bằng luật pháp và tổ chức
2. Thực hiện chế độ dân chủ XHCN, thông qua NN chuyên chính VS
3. Đảng cộng sản là người lãnh đạo toàn bộ hoạt động xã hội
4. Nhiệm vụ của MTTQ và các tổ chức chính trị xã hội là bảo đảm quần
chúng tham gia kiểm tra giám sát công việc của Nhà nước
5. Cơ chế vận hành là: Đảng lãnh đạo, nhân dân làm chủ, Nhà nước quản
lý
10
I. ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HTCT TRƯỚC ĐỔI MỚI (1945-1989)
3. Đánh giá việc thực hiện đường lối xây dựng hệ thống chính trị
11
• Thành tựu
- Hoạt động của hệ thống chuyên chính vô sản thời kỳ
1975-1989 đã góp phần mang lại những thành tựu mà
nhân dân ta đạt được trong thời kỳ 10 năm đầu.
- Đảng đã coi làm chủ tập thể xã hội chủ nghĩa là bản

TRỊ
Chính trị là sự phản ánh
tập trung của kinh tế
- Nhận thức về quan hệ giữa đổi mới kinh tế và đổi mới HTCT
Đảng cho rằng: mối quan hệ
giữa kinh tế và chính trị là rất
chặt chẽ tác động biện chứng
với nhau. Vì vậy để thúc đẩy
kinh tế phát triển nhất thiết
phải đổi mới hệ thống chính trị
với những bước đi thích hợp.
Đó là một tất yếu khách quan
14
II. ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HTCT THỜI KỲ ĐỔI MỚI
1. Quá trình hình thành đường lối đổi mới hệ thống chính trị
- Nhận thức mục tiêu đổi mới hệ thống chính trị
“Đại hội của trí tuệ - đổi mới,
Dân chủ - kỷ cương - đoàn kết”
Toàn bộ tổ chức và hoạt
động của hệ thống chính
trị nước ta trong giai
đoạn mới là nhằm xây
dựng và từng bước hoàn
thiện nền dân chủ
XHCN, bảo đảm quyền
lực thuộc về nhân dân
Cương lĩnh 91
15
II. ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HTCT THỜI KỲ ĐỔI MỚI
1. Quá trình hình thành đường lối đổi mới hệ thống chính trị

a. Mục tiêu và quan điểm
18
II. ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HTCT THỜI KỲ ĐỔI MỚI
2. Mục tiêu, quan điểm chủ trương xây dựng HTCT
a. Mục tiêu và quan điểm
2
Đổi mới tổ
chức và
phương thức
vận động của
HTCT
3
Đổi mới toàn
diện, đồng
bộ,có kế
thừa, có
bước đi,
phương thức
hoạt động
hiệu quả
1
Kết hợp đổi
mới kinh tế
với đổi mới
chính trị
Đổi mới quan
hệ giữa các bộ
phận cấu thành
của HTCT và
giữa các bộ

Bao nhiêu quyền hạn đều của dân
Chính quyền từ xã đến chính phủ trung ương đều do dân cử ra…
Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”
- Hồ Chí Minh, Bài báo “Dân vận” (1949),
Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh, tr.263 -
22
II. ĐƯỜNG LỐI XÂY DỰNG HTCT THỜI KỲ ĐỔI MỚI
2. Mục tiêu, quan điểm chủ trương xây dựng HTCT
23
* Sơ đồ tổ chức bộ máy Nhà nước
Bộ máy nhà nước cấp trung ương
Quốc hội Chính phủ Toà án nhân dân
tối cao
Viện Kiểm sát
nhân dân tối cao
Bộ máy nhà nước cấp tỉnh (thành phố trực thuộc trung ương)
HĐND tỉnh
(thành phố)
UBND tỉnh
(thành phố)
Toà án nhân dân
tỉnh
(thành phố)
Viện Kiểm sát
nhân dân tỉnh
(thành phố)
Bộ máy nhà nước cấp huyên (quận, thò xã, TP trực thuộc tỉnh)
HĐND huyện
(quận, thò xã)
UBND huyện