Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
TÌM HIỂU NGUỒN GỐC
RA ĐỜI, GIÁO LÝ,
GIÁO LUẬT VÀ HỆ
THỐNG TÍN ĐỒ CỦA
ĐẠO TIN LÀNH
1/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
MỤC LỤC
2/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
CHƯƠNG 1: PHONG TRÀO C$I CÁCH TÔN GIÁO VÀ
S' RA ĐỜI ĐẠO TIN LÀNH
I. VỀ TÊN GỌI ĐẠO TIN LÀNH
Tên gọi của mỗi tôn giáo đều mang một ý nghĩa riêng, có khi nó liên quan
đến một địa danh, một nhân vật sáng lập, một điển tích lịch sử hay mỗi xu hướng
giáo lý, thần học. Cũng có khi tên gọi của một tôn giáo xác định mối quan hệ mang
tính lịch sử Tên gọi của đạo Tin lành, có một ý nghĩa riêng và chỉ rõ mối quan hệ
giữa đạo Tin lành với các tôn giáo trong Kitô giáo.
Vào đầu Công nguyên, ở vùng Trung Cận Đông thuộc vùng đất của đế quốc
La Mã xuất hiện một tôn giáo mới thờ Đấng Cứu thế - ngôi hai Thiên Chúa, tiếng
Hy Lạp là Jésus Christ. Danh xưng Jésus Christ dịch qua tiếng Việt là Giê-su Ki-ri-
xi-tô, gọi tắt là Giêsu Kitô; chữ Jesus dịch qua âm Hán là Gia tô; chữ Christ là Cơ
đốc. Như vậy, đạo thờ Đấng Cứu thế có những tên gọi theo cách dịch khác nhau:
đạo Kitô, đạo Giatô, đạo Cơ đốc. Từ tôn giáo địa phương thế kỷ IV đạo Kitô trở
thành tôn giáo của đế quốc La Mã rộng lớn và thường được gọi là Catholic. Thực
ra tên gọi Catholic có từ rất sớm để chỉ những cộng đồng Kitô giáo ban đầu và nó
có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp: Katholikos có nghĩa là chung (General), là thông

"Tin lành". Cách gọi Phúc âm là Tin lành của những người theo đạo Cải cách (Thệ
phản) dần dần thành thói quen và nhất là nó phân biệt được với đạo Công giáo nên
người ta gọi luôn đạo Cải cách là đạo Tin lành cho đến ngày nay.
Cùng thời gian với việc ra đời đạo Tin lành, xuất hiện một trào lưu cải cách
theo cách riêng ở nước Anh hình thành Anh giáo - Angelicalsm.
Như vậy, Kitô giáo hay Cơ đốc giáo bao gồm: Công giáo (Catholic), Chính
thống giáo (Orthodoxsm), Tin lành (Protestantism), Anh giáo (Angelicalism), hay
nói cách khác, đạo Tin lành là "anh em" cùng một gốc với đạo Công giáo, đạo
Chính thống và Anh giáo.
II. VỀ HOÀN CẢNH LỊCH SỬ
1. Nguyên nhân:
1.1 Thời kì trung đại, giáo hội Thiên chúa là một thế lực thống trị về mặt tư
tưởng đầy quyền uy. Giáo hội còn được sự ủng hộ của các lãnh chúa Phong kiến.
4/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
Sang thế kỉ XVI giai cấp tư sản muốn loại bỏ những điều trong giáo lý không phù
hợp với cuộc sống kinh doanh của mình, họ muốn những giáo lý phải phù hợp với
trào lưu kinh doanh và lối sống của những người giàu có mới nổi lên. Đó là nguyên
nhân sâu xa làm bùng nổ lên phong trào cải cách tôn giáo ở Tây âu thế kỉ XVI.
1.2. Đạo Tin lành ra đời thể hiện sự khủng hoảng nghiêm trọng về vai trò
ảnh hưởng của Giáo hội Công giáo do những tham vọng quyền lực trần thế và sự
sa sút về đạo đức của hàng giáo phẩm, nhất là sau cuộc "lưu đày Babylon" (1387 -
1417). Cùng với sự khủng hoảng, uy tín ảnh hưởng của Giáo hội là sự bế tắc của
nền thần học Kinh viện (hình thành từ thế kỷ XII) - cơ sở quyền lực của Giáo hội
Công giáo.
1.3. Đạo Tin lành ra đời xét về mặt văn hoá, tư tưởng được thúc đẩy bằng
phong trào Văn hóa phục hưng - chủ nghĩa nhân văn, chủ nghĩa dân tộc ở châu Âu
thế kỷ XV, XVI. Với chủ trương đề cao con người, đề cao nhân tính, nhân quyền
đối lại việc đề cao thần tính, thần quyền, đề cao tự do cá nhân, dân chủ và sự

người lợi dụng nó. Ông cho rằng chỉ cần lòng tin vào Đức Chúa là sẽ được cứu
vớt, ngay cả những nghi lễ tốn kém, phức tạp cũng không cần thiết.
Phong trào đòi cải cách tôn giáo ở Đức diễn ra rất quyết liệt, rất nhiều người
dân đã ủng hộ tư tưởng của Martin Luther và sảy ra xung đột với giáo hội. Đến
1555 tư tưởng của ông được công nhận, tôn giáo cải cách của Martin Luther đã từ
Đức lan sang nhiều nước khác.
2.2Cải cách tôn giáo ở Thụy Sĩ
Đại biểu cho phong trào cải cách tôn giáo ở Thụy Sĩ là Canvanh (Jean
Calvin). Năm 1536 Canvanh cho xuất bản cuốn “Thiết chế Cơ Đốc”, trong tác
phẩm này ông thừa nhận có Thượng đế và thuyết tam vị nhất thể nhưng chỉ chấp
nhận có kinh Phúc Âm. Ông phê phán việc tu hành khổ hạnh và cho rằng cái quan
trọng nhất là long tin, ông cũng chủ trương khuyến khích việc làm giàu, chủ trương
giảm bớt những nghi lễ phiền phức, tốn kém.
Điểm quan trọng của thuyết Canvanh là thuyết định mệnh. Ông cho rằng số
phận của con người là do Chúa trời định trước, việc bỏ tiền ra mua thẻ miễn tội
không giải quyết được gì. Như vậy là ông chống lại việc mua bán thẻ miễn tội, cho
đó là một trò lừa bịp.
Cải cách tôn giáo ở Thụy Sĩ được đông đảo mọi người ủng hộ. Giơnevơ
(Genève) trở thành trung tâm phong trào cải cách tôn giáo ở Tây âu.
6/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
2.3Cải cách tôn giáo ở Anh
Từ đầu thế kỉ XVI, kinh tế TBCN phát triển khá mạnh ở Anh, GCTS lớn
mạnh muốn có một tôn giáo phù hợp với cuộc sống và công việc kinh doanh của
họ.
Lúc đó nhà thờ ở Anh còn chiếm khá nhiều ruộng đất, vua Anh cũng muốn
chiếm một phần ruộng đất của nhà thờ và loại bỏ ảnh hưởng của giáo hội Rôma đối
với vương quyền.
Nhân việc giáo hoàng phản đối việc bỏ vợ của vua Anh lúc đó là Henri VIII,

một cách tuyệt đối, tất cả tín đồ và chức vụ mục sư, truyền đạo đều sử dụng Kinh
thánh, nói và làm theo Kinh thánh. Đối với đạo Tin lành, Kinh thánh có vị trí cực
kỳ quan trọng. Trong các trường hợp, Kinh thánh giữ vai trò như một giáo sĩ trên
cả hai phương diện mục vụ và truyền giáo.
1.2 Giáo lý của đạo Tin lành và Công giáo về cơ bản giống nhau. Cả hai tôn
giáo đều thờ Thiên Chúa, tin theo thuyết "Thiên Chúa ba ngôi" (Ngôi Một: Cha,
Ngôi Hai: Con, Ngôi Ba: Thánh thần; Ngôi Hai được "lưu xuất" từ Ngôi Một, Ngôi
Ba được "lưu xuất" từ Ngôi Một và Ngôi Hai); tin vũ trụ, muôn vật đều do Thiên
Chúa tạo dựng và có điều khiển; tin con người do Thiên Chúa tạo dựng theo cách
riêng và có phần hồn và phần xác; tin con người có tội lỗi; tin có Ngôi Hai Thiên
Chúa là Giêsu Kitô xuống trần chịu nạn, chịu chết chuộc tội cho loài người; tin có
Thiên thần và Ma quỷ, có Thiên đàng và Địa ngục; tin có ngày Phục sinh, Tận thế
và Phán xét cuối cùng.
8/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
Tuy nhiên, có một số chi tiết trong một số tín điều truyền thống của đạo Công giáo
được đạo Tin lành sửa đổi và lược bỏ tạo ra sự khác biệt nhất định giữa đạo Tin
lành và Công giáo.
1.3 Đạo Tin lành tin có sự hoài thai Chúa Giêsu một cách mầu nhiệm của bà
Maria nhưng cho rằng bà Maria chỉ đồng trinh cho đến khi sinh Chúa Giêsu, sau
đó không còn đồng trinh nữa. Thậm chí một số phái Tin lành cho rằng Kinh thánh
nói Bà Maria sau khi sinh Chúa Giêsu còn sinh cho ông Giuse một số người con
khác một cách bình thường. Một số phái Tin lành đã trích dẫn những câu Kinh
thánh nói về việc bà Maria có con thêm với ông Giuse, như trong sách Matheu ở
chương 13 câu 54, 55 có nói: " Anh em Ngài (Chúa Giêsu) có phải là Giacô,
Giosep, Simson, Giuđa ?" (Matheu 13; 55,56); hoặc sách Giăng chương 2, câu 12
còn nói rõ hơn: "Sau việc đó, anh em và môn đệ Ngài (Chúa Giêsu) đều xuống
thành Ca-bê-na-um" (Giăng 2; 12). Do vậy, đạo Tin lành chỉ kính trọng chứ không
tôn sùng thờ lạy bà Maria như đạo Công giáo. Bà Maria chỉ có công sinh và nuôi

hôn, Dâng con trẻ, lễ tang, xức dầu cầu nguyện cho người bệnh, tấn phong mục sư,
bổ nhiệm, cung hiến nhà thờ và cảm tạ. Vì họ cho rằng Kinh thánh chỉ nói đến
những phép đó mà thôi. Một số phái Tin lành có thêm lễ Dâng con trẻ cho Thiên
Chúa, dựa theo tích trong Cựu ước rằng A-bra-ham đã dâng con trai là Y-Sác cho
đức Giê-hô-va.
2.1 Lễ Baptem:
2.1.1 Ý nghĩa:
Chữ “Baptem” có nghĩa là dìm xuống nước, không có nghĩa rửa tội hay tẩy
uế. Baptem là sự biểu hiện bên ngoài của sự thay đổi đời sống bên trong. Baptem
không làm cho người nào đó được sạch tội, cũng không có quyền làm thay đổi tâm
linh con người, nhưng tất cả tùy thuộc vào long tin của người ấy nơi cứu ân của
Chúa cứu thế.
Vậy Baptem nghĩa là một hành động xác nhận đức tin của người ấy, chứng
tỏ người quyết tâm sống cuộc đời mới trong Chúa cứu thế Giexu.
2.1.2 Điều kiện nhận Baptem
Người chịu Baptem là người đã tin chúa ít nhất sau ba tháng, từ 15 tuổi trở
lên, đã học giáo lý Baptem và được quản nhiệm cùng ban trị sự chi hội xem xét.
10/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
Trưởng hội chi hội có tín hữu đủ điều kiện nhận Baptem song không thể tổ chức lễ
có thể gửi ứng viên đến nhận Baptem nơi chi hội khác tổ chức lễ.
2.1.3 Nơi nhận Baptem
Theo kinh thánh ghi lại thì sông Giodanh là nơi chúa Giexxu đã chịu
Baptem (Kinh thánh Mathio 3:16, trang 3 trong Tân ước). Nếu chọn địa điểm thiên
nhiên như song, suối, nên chon chỗ thích hợp, rộng rãi, sạch sẽ, quang cảnh yên
tĩnh, tạo sự trang nghiêm cho buổi lễ.
Nơi tốt nhất để cử hành nghi lễ Baptem là hồ nước đã xây sẵn trong nhà thờ
với kích cỡ thích hợp.
2.1.4 Cách thực hiện lễ Baptem

chúa trời hằng sống, ngài là chiên con, đã đến thế gian và hi sinh trên thánh giá để
cứu con người. Máu của chiên con được sánh cho dòng huyết của Chúa đổ ra để
cứu nhân loại.
* Hội thánh tuân giữ
Hội thánh đầu tiên cho đến nay vấn giữ dự lễ Tiệc thánh vào chủ nhật tuần
đầu tiên của tháng để kỉ niệm sự chết của Chúa và hứa nguyện sống xứng đáng với
lời Ngài đã dạy.
* Hình bóng
Nếu huyết Chiên con của lễ Vượt qua đã giải cứu dân Y sơ ra ên khỏi tai vạ
cuối cùng và khỏi ách nô lệ tại Ai cập thì lễ Tiệc thánh đánh dấu biến cố hi sinh
của Chúa Giexu tại thập tự giá, có năng quyền tha tội và giải phóng nhân loại khỏi
quyền lực của ma quỷ và tội lỗi.
2.2.2 Tinh thần của lễ Tiệc thánh
*Để nhớ đến chúa
Chúa Giexu phán: “Nầy là than thể ta đã vì các ngươi mà phó cho; hãy làm
điều này để nhớ đến ta”. Hội thánh Tin lành Việt Nam thong tin thuyết Biến thế
(bánh và nước biến thành thịt và huyết thật của chúa). Tuy nhiên, sự kỉ niệm này
có giá trị thiêng liêng và được chúa hiện diện để ban phước cho hội thánh.
* Thi hành mạng lệnh chúa
12/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
Khi dự tiệc thánh, hành động này nhắc nhở mỗi con cái chúa phải sống đạo,
tức là sống xứng đáng với sự hi sinh của chúa vì tội lỗi mỗi người, và để thực hiện
mạng lệnh giảng Tin lành.
* Phải dự tiệc thánh cách xứng đáng
Trước khi dự tiệc, các tín hữu phải tự xét long mình, cầu nguyện xưng tội
trước mặt chúa và cam kết với chúa để từ bỏ và mặc lấy con người mới.
Người dự tiệc thánh phải nhận thức được đặc ân cũng như trách nhiệm cần
làm cho chúa.

Tín đồ đạo Công giáo xưng tội trong toà kín với linh mục là hình thức chủ
yếu nhất, còn tín đồ đạo Tin lành xưng tội trực tiếp với Thiên Chúa. Đạo Công
giáo đặt ra nhiều bài kinh để cho mọi người cầu nguyện hàng ngày (quen gọi là
Kinh nguyện). Đạo Tin lành chỉ tin có Kinh thánh, dùng Kinh thánh trong tất cả
các sinh hoạt tôn giáo. Khi xưng tội cũng như khi cầu nguyện, tín đồ đạo Tin lành
có thể đứng giữa nhà thờ, trước đám đông để sám hối hoặc nói lên ý nguyện của
mình một cách công khai.
Nhà thờ (thánh đường) của đạo Công giáo được xây dựng tốn kém, kiến trúc
đồ sộ theo lối cổ, bài trí công phu cầu kỳ và cho rằng đó là Nhà Chúa - nơi Chúa
ngự một cách linh thiêng, đặc biệt, trong và ngoài nhà thờ, treo nhiều ảnh tượng.
Nhưng trái lại, nhà thờ đạo Tin lành thường kiến trúc hiện đại, đơn giản, trong nhà
thờ không có tượng ảnh, chỉ có cây thập giá biểu tượng Chúa Giêsu chịu nạn.
Trong nhiều trường hợp đạo Tin lành chỉ sử dụng những phòng họp hoặc hội
trường đôi khi một nhà tạm của tín đồ dùng để làm điểm nhóm lễ, chia sẻ lời Chúa
trong Kinh thánh.
3. Chức sắc và tổ chức Giáo hội
Chức sắc của đạo Tin lành gồm các chức vụ: mục sư (tên gọi theo Kinh
thánh) và dưới mục sư là truyền đạo (còn gọi là giảng sư). Hiện nay, Hội thánh
Việt Nam (miền Nam), Hội thánh Tin lành Việt Nam (miền Bắc) đều thống nhất
gọi truyền đạo là mục sư nhiệm chức. Một số phái Tin lành vẫn duy trì chức giám
mục, nhất là những hệ phái chịu ảnh hưởng của Anh giáo. Chức sắc đạo Tin lành
14/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
chủ yếu là nam, nhưng cũng có một số phái có tuyển chọn cả phụ nữ và nhìn chung
họ không giữ chế độ độc thân. Chức sắc đạo Tin lành tuy được coi là "người chăn
bày" nhưng không có thần quyền, tức là không có quyền thay mặt Thiên Chúa ban
phúc, tha tội cho tín đồ, không phải là cầu nối trung gian trong mối quan hệ giữa
tín đồ đạo Tin lành với đấng thiêng liêng. Quan hệ giữa giáo sĩ với tín đồ bình
đẳng, cởi mở. Có hệ phái Tin lành bầu ra mục sư, truyền đạo theo thời gian. Chức

16/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
CHƯƠNG 3: HỆ THỐNG TÍN ĐỒ CỦA ĐẠO TIN LÀNH
1. Trên thế giới:
Tin Lành là nhóm chính lớn thứ hai của Kitô hữu sau khi đạo Công giáo
trong số những người theo (mặc dù Giáo hội Chính thống là lớn hơn bất kỳ giáo
phái Tin Lành duy nhất). Thông thường con số này đặt tại 800 triệu. Tin lành, cùng
với Giáo Hội Chính Thống (khoảng. 200 triệu) và Giáo Hội Công Giáo (khoảng
1,1 tỷ ) tạo thành một tổng số 2,1 tỷ người theo Kitô giáo.
Tin lành có mặt khắp thế giới, phổ biến ở châu Âu, châu Mỹ và Nam Phi. Ở
châu Á, nó là tôn giáo chiếm ưu thế ở Georgia, Armenia, Đông Timor và
Philippines. Tuy nhiên, nó đang giảm trong nhiều lĩnh vực bao gồm cả Bắc và Hoa
Kỳ Tây , Châu Đại Dương (Úc và New Zealand), phía Bắc Châu Âu (bao gồm cả
Anh, Scandinavia và những nơi khác), Pháp, Đức, các tỉnh của Canada Ontario ,
British Columbia , và Quebec , và các bộ phận của châu Á (đặc biệt là Trung
Đông, Hàn Quốc , Đài Loan , và Macau). Các Kitô hữu dân số không giảm trong
Brazil , các miền Nam Hoa Kỳ và tỉnh Alberta , Canada , nhưng tỷ lệ đang giảm
dần.

17/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
Hình: Sự phân bố đạo tin lành trên thế giới
18/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
2. Tại Việt Nam:
Năm 1911 được xem là năm đầu tiên Tin Lành truyền đến Việt Nam.
Với chiến thắng Điện Biên Phủ, kí kêt hiệp định Giơ-ne-vơ(20/7/1954), tại

thị dân nói chung trong xã hội công nghiệp. Đặc biệt với lối sống đạo nhẹ nhàng,
đề cao đức tin và vai trò cá nhân, đạo Tin lành duy trì tín ngưỡng trong mọi hoàn
cảnh chính trị, xã hội, kể cả những khi bị o ép, cấm cách.
3. Đạo Tin lành còn là một tôn giáo có đường hướng và phương thức hoạt
động rất năng động, luôn đổi mới từ nội dung đến hình thức để thích nghi với hoàn
cảnh xã hội. Đặc biệt, đạo Tin lành tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội,
nhất là lĩnh vực từ thiện nhân đạo, lấy đó làm phương tiện mở rộng ảnh hưởng.
Điều này tạo ra uy tín và khả năng tiếp cận, chung sống với nhiều chế độ chính trị
khác nhau.
4. Ngoài tầng lớp thị dân, đối tượng truyền đạo quan trọng thứ hai của đạo
Tin lành là đồng bào các dân tộc thiểu số. Đó là những vùng đất mới - nơi chưa có
tôn giáo chính thống hoặc tôn giáo, tín ngưỡng cũ đang suy thoái, mất uy tín, nơi
đời sống dân sinh, trình độ dân trí thấp. Truyền đạo đến những vùng này, đạo Tin
lành không những phát huy lợi thế vốn có "đơn giản về luật lệ, lễ nghi, cách thức
hành đạo" mà còn nghiên cứu rất kỹ đặc điểm lịch sử, văn hoá, tâm lý, lối sống,
phong tục, tập quán của từng dân tộc, chủ động địa phương hoá, dân tộc hoá để dễ
dàng hoà nhập.
5. Ra đời, phát triển cùng với giai cấp tư sản cho nên đạo Tin lành có mối
quan hệ khá chặt chẽ với giai cấp tư sản. Giai cấp tư sản sử dụng đạo Tin lành như
20/22
Những Nguyên Lý Cơ Bản
Của Chủ Nghĩa Mác-Lênin
một thứ vũ khí trong các cuộc cách mạng tư sản ở thời kỳ đầu và việc tìm kiếm thị
trường thuộc địa sau này. Ngược lại, đạo Tin lành nhờ dựa vào giai cấp tư sản để
củng cố phát triển lực lượng, kể cả việc lợi dụng các cuộc chiến tranh xâm thực mà
giai cấp tư sản tiến hành.
6. Tuy nhiên, trong từng thời kỳ lịch sử, từng tổ chức hệ phái Tin lành, mối
quan hệ nói trên có sự thay đổi ở từng nước, từng khu vực. Thời gian sau này, đạo
Tin lành chịu ảnh hưởng của các xu hướng tiến bộ trên thế giới nên nhiều phái Tin
lành tách dần khỏi sự kiềm tỏa của các thế lực chính trị.