Män hc: Pháưn âiãûn trong nh mạy âiãûn v trảm biãún ạp
Nhọm Nh mạy âiãûn - Bäü män Hãû thäúng âiãûn - ÂHBK Â Nàơng 1
Chỉång 1

KHẠI NIÃÛM CHUNG VÃƯ NH MẠY ÂIÃÛN
TRẢM BIÃÚN ẠP & HÃÛ THÄÚNG NÀNG LỈÅÜNG

1.1 KHẠI NIÃÛM PHÁN LOẢI NH MẠY ÂIÃÛN V TRẢM BIÃÚN ẠP
1.
1.1- Phán loải nh mạy âiãûn ( NMÂ )

Nh mạy âiãûn l mäüt Xê nghiãûp âàûc biãût cọ nhiãûm vủ biãún âäøi cạc dảng
nàng lỉåüng khạc nhau nhỉ nàng lỉåüng ca nhiãn liãûu (than, dáưu, khê âäút, ngun
tỉí v.v. . . ) nàng lỉåüng ca dng nỉåïc, giọ, màût tråìi v.v thnh âiãûn nàng âãø
cung cáúp cho cạc häü tiãu thủ.
Càn cỉï vo cạc loải nhiãn liãûu sỉí dủng cho nh mạy âiãûn ngỉåìi ta chia ra:
Nh mạy nhiãût âiãûn , thy âiãûn , phong âiãûn , nh mạy âiãûn ngun tỉí , nh mạy
âiãûn dng nàng lỉåüng màût tråìi v.v

a- Nh mạy nhiãût âiãûn (NÂ)

Trong nh mạy nhiãût âiãûn ngỉåìi ta dng nhiãn liãûu l than âạ , dáưu hồûc
khê âäút , trong âọ than âạ âỉåüc sỉí dủng räüng ri nháút.
Âãø quay mạy phạt âiãûn, trong nh mạy nhiãût âiãûn dng tuabin håi nỉåïc ,
mạy håi nỉåïc ( lä cä mä bin ), âäüng cå âäút trong v tua bin khê, tuabin håi nỉåïc
cọ kh nàng cho cäng sút cao v váûn hnh kinh tãú nãn âỉåüc sỉí dủng räüng ri
nháút.
Nh mạy nhiãût âiãûn cn âỉåüc chia lm 2 loải: Nhiãût âiãûn ngỉng håi v
nhiãût âiãûn trêch håi:
+ Nh mạy nhiãût âiãûn ngỉng håi ton bäü håi dng sn xút âiãûn nàng.
+ Nh mạy nhiãût âiãûn trêch håi mäüt pháưn nàng lỉåüng ca håi âỉåüc sỉí

âäút than âỉåüc thay bàòng l phn ỉïng ngun tỉí.
Nh mạy âiãûn ngun tỉí tiãu thủ ngun liãûu ( Torium v Uranium ) ráút
êt, vç nàng lỉåüng 1kg Uranium tỉång âỉång våïi nàng lỉåüng ca 2700 táún than âạ
tiãu chøn. Vç váûy åí nhỉỵng vng nụi khäng thûn tiãûn cho viãûc váûn chuøn
ngun liãûu thç viãûc xáy dỉûng nh mạy âiãûn ngun tỉí cọ nghéa quan trng.
Nàm 1954, Liãn Xä xáy dỉûng nh mạy âiãûn ngun tỉí âáưu tiãn cọ cäng
sút 5.000KW, tiãu thủ ngy âãm khong 30g Uranium, trong khi âọ NÂ cọ
cng cäng sút tiãu thủ khong (100 ÷ 110) táún than xáúu.

d- Nh mạy âiãûn dng sỉïc giọ :
Trong nh mạy âiãûn ny, ngỉåìi ta låüi dủng sỉïc giọ âãø quay mäüt hãû thäúng
cạnh quảt v truưn âäüng âãø quay mạy phạt âiãûn. Khọ khàn ca nh mạy âiãûn
ny l do täúc âäü v hỉåïng giọ ln ln thay âäøi, nãn âiãưu chènh táưn säú v âiãûn
ạp gàûp nhiãưu khọ khàn.

e- Nh mạy âiãûn dng nàng lỉåüng màût tråìi :
Thỉûc cháút cng l nh mạy nhiãût âiãûn, trong âọ l than âỉåüc thay thãú
bàòng hãû thäúng kênh thu nháûn nhiãût nàng ca màût tråìi. Nh mạy âiãûn dng nàng
lỉåüng ca màût tråìi âáưu tiãn trãn thãú giåïi â âỉåüc xáy dỉûng åí Liãn Xä våïi cäng
sút 1.200 KW. Ngoi ra cn cọ nh mạy âiãûn dng sỉïc nỉåïc thy triãưu l mäüt
nh mạy thy âiãûn sỉí dủng nàng lỉåüng thy triãưu.

1.1.2/ Phán loải trảm biãún ạp

a- Trảm tàng ạp :
Trảm tàng ạp thỉåìng âàût åí cạc nh mạy âiãûn cọ nhiãûm vủ tàng âiãûn ạp
tỉì âiãûn ạp mạy phạt âãún âiãûn ạp cao hån âãø truưn ti âãún cạc häü tiãu thủ åí xa.

b- Trảm hả ạp :


- Cạc häü tiãu thủ:
Biãún âäøi âiãûn nàng v nhiãût nàng thnh cạc dảng
nàng lỉåüng khạc.
Âàûc âiãøm ca hãû thäúng nàng lỉåüng:
a- Sn xút v tiãu thủ phi âäưng thåìi , cạc sỉû cäú ca báút cỉï bäü pháûn no
lm máút sỉû cán bàòng giỉỵa sn xút v tiãu thủ âãưu cọ thãø dáùn âãún ngỉìng lm viãûc
mäüt pháưn hay ton bäü hãû thäúng .
b- Cạc quạ trçnh quạ âäü trong hãû thäúng nàng lỉåüng xy ra ráút nhanh, nãn
ngỉåìi ta phi sỉí dủng cạc thiãút bë råle tỉû âäüng âãø loải trỉì sỉû cäú nhanh chọng.
c- Sỉû phạt triãøn ca hãû thäúng nàng lỉåüng phủ thüc vo sỉû phạt triãøn c
a
nãưn kinh tãú qúc dán v phi âỉåüc phạt triãøn trỉåïc mäüt bỉåïc.
Ỉu âiãøm ca hãû thäúng nàng lỉåüng:
a- Âm bo phán phäúi cäng sút håüp l v kinh tãú nháút , táûn dủng cạc
thiãút bë v ngun liãûu âëa phỉång mäüt cạc håüp l, do âọ gim giạ thnh âiãûn
nàng.
b- Náng cao tênh cháút âm bo cung cáúp âiãûn liãn tủc cho cạc häü tiãu thủ.
c- Gim âỉåüc pháưn tràm cäng sút dỉû trỉỵ v tàng âỉåüc cäng sút âån vë
cạc täø mạy.
Nhỉåüc âiãøm ca hãû thäúng nàng lỉåüng:
Xáy dỉûng hãû thäúng nàng lỉåüng âi hi phi täún thãm väún âáưu tỉ xáy dỉûng
cạc trảm biãún ạp v âỉåìng dáy liãn lảc. Tuy nhiãn nọ s âỉåüc b lả
i nhanh chọng
bàòng viãûc hả giạ thnh âiãûn nàng v tàng âäü tin cáûy cung cáúp âiãûn v nhiãût.
1.3. ÂÄƯ THË PHỦ TI :

1.3.1/ Âënh nghéa v phán loải :

Âàûc âiãøm ca sn xút âiãûn nàng l sn xút v tiãu thủ phi thỉûc
hiãûn âäưng thåìi. Tải mäùi thåìi âiãøm, häü tiãu thủ (kãø c täøn tháút) tiãu thủ bao nhiãu

hãû trủc toa âäü. Näúi cạc âiãøm lải s
âỉåìng gy khục biãøu diãùn phủ ti mäüt
cạch gáưn âụng. ( H.1.1) .

Hçnh 1.1
Phỉång phạp v ny tuy khäng chênh xạc, nhỉng trong thủc tãú lải dng ráút
phäø biãún. Âãø cho viãûc tênh täøn tháút âiãûn nàng âỉåüc thûn tiãûn, thỉûc tãú ngỉåìi ta
biãún âỉåìng gy khục thnh âỉåìng báûc thang . Khi biãún âäøi phi âm bo hai
âiãưu kiãûn :
1- Diãûn têch giåïi hản båíi âỉåìng måïi v âỉåìng c våïi trủc ta âäü phi
bàòng nhau.
2- Cạc âiãøm cỉûc âải v cỉûc tiãøu ca âỉåìng c phi nàòm trãn âỉåìng måïi.
Âãø v âäư thë phủ ti ca Nh mạy âiãûn, ngỉåìi ta dng phỉång phạp cäüng
âäư thë. Âäư thë phủ ti hng ngy ca nh mạy âiãûn bàòng täøng cạ
c âäư thë phủ ti
ca cạc häü tiãu thủ, cäüng våïi täøn tháút qua mạy biãún ạp v tỉû dng.
Täøn tháút trong mạy biãún ạp gäưm hai pháưn :
1- Täøn tháút trong thẹp, khäng phủ thüc vo sỉû biãún thiãn phủ ti v bàòng
1-3% phủ ti cỉûc âải.
2- Täøn tháút âäưng, phủ thüc vo sỉû biãún thiãn phủ ti v bàòng 6-15% phủ
ti qua mạy biãún ạp.
Phủ ti tỉû dng ca nh mạy cng gäưm 2 pháưn :
Mọn hoỹc: Phỏửn õióỷn trong nhaỡ maùy õióỷn vaỡ traỷm bióỳn aùp
Nhoùm Nhaỡ maùy õióỷn - Bọỹ mọn Hóỷ thọỳng õióỷn - HBK aỡ Nụng 5
1- Phỏửn cọỳ õởnh khọng phuỷ thuọỹc vaỡo phuỷ taới nhaỡ maùy vaỡ bũng 40% phuỷ
taới tổỷ duỡng tọứng. (max).
2- Phỏửn thay õọứi theo õọử thở phuỷ taới theo nhaỡ maùy vaỡ bũng khoaớng 60%
phuỷ taới tổỷ duỡng (phuỷ thuọỹc vaỡo cọng suỏỳt phaùt).



nm. Hỗnh 1.2
Giaớ thióỳt mọỹt nm coù 2 muỡa, ta choỹn mọỹt õọử thở phuỷ taới haỡng ngaỡy õióứn hỗnh
cho 180 ngaỡy muỡa heỡ ( hỗnh a) vaỡ mọỹt õọử thở õióứn hỗnh cho 180 ngaỡy muỡa õọng
(hỗnh b).
Trón õọử thở phuỷ taới haỡng nm ( hỗnh c ) ta coù:
T
1
= 180t
1
+ 185t'
1

T
2
= 180t
2
+ 185t'
2

T
3
= 180t
3
+ 185t'
3
=


P
tb
=

b) Hóỷ sọỳ õióửn kờn phuỷ taới laỡ tyớ sọỳ:maxmaxmax
.
.
A
A
TP
TP
P
P
K
tbtb
dk
====


õỏy : P
max
laỡ cọng suỏỳt cổỷc õaỷi trong thồỡi gian T.
bióứu thở mổùc õọỹ khọng õọửng õóửu cuớa õọử thở phuỷ taới
Khi : P
tb
= P
max

A
T
tb
.
.
maxmax
max

===
Nhổ vỏỷy, nóỳu luùc naỡo phuỷ taới cuợng laỡ P
max
, thỗ chố sau thồỡi gian T
max
, phuỷ
taới õaợ tióu thuỷ õióỷn nng õuùng bũng õióỷn nng tióu thuỷ thổỷc tóỳ vồùi cọng suỏỳt thay
õọứi. ổùng vóử quan õióứm kinh tóỳ T
max
caỡng lồùn caỡng tọỳt. õ) Thồỡi gian sổớ duỷng cọng suỏỳt õỷt xaùc õởnh nhổ sau:
Tn
P
TP
P
A
T
d
tb
d

phuỷ taới õióỷ
n nhỏỳt õởnh. Hỗnh 1.4
Giaớ thióỳt vồùi phuỷ taới nhióỷt õaợ cho õóứ coù hióỷu suỏỳt cao nhỏỳt, thỗ phỏửn õọử thở phuỷ
taới õióỷn cuớa noù nhổ phỏửn NR trón hỗnh 1.4 .
b) Phỏửn coỡn laỷi cuớa õọử thở phuỷ taới, seợ giao cho caùc nhaỡ maùy nhióỷt õióỷn
ngổng hồi, nhổng trổồùc hóỳt ổu tión cho nhổợng nhaỡ maùy ngổng hồi gỏửn nguọửn
nhión lióỷu vaỡ coù õỷc tờnh suỏỳt hao hồi kinh tóỳ nhỏỳt.
c) Phỏửn muợi nhoỹn cuớa õọử thở phuỷ taới seợ giao cho caùc nhaỡ maùy thuớy õióỷn coù
họử chổùa nổồùc, vỗ noù mồớ vaỡ ngổỡng maùy nhanh choùng, ờt tọỳn keùm. Trong hóỷ thọỳng
õióỷn khọng coù nhaỡ maùy thuớy õióỷn thỗ phỏửn muợi nhoỹn seợ giao cho caùc nhaỡ maùy
nhióỷt õióỷn ngổng hồi cuớ keù
m kinh tóỳ.
1.3.
5/ ióửu chốnh õọử thở phuỷ taới :
óứ nỏng cao tờnh kinh tóỳ cuớa nhaỡ maùy õióỷn phaới tióỳn haỡnh õióửu chốnh õọử
thở phuỷ taới nhũm tng thồỡi gian sổớ duỷng cọng suỏỳt õỷt T
õ
, cuợng nhổ thồỡi gian sổớ
duỷng cọng suỏỳt cổỷc õaỷi T
max
laỡm cho õọử thở phuỷ taới bũng phúng hồn sao cho õióỷn
nng cuớa nhaỡ maùy phaùt ra lồùn nhỏỳt. Ngổồỡi ta duỡng caùc bióỷn phaùp õióửu chốnh õọử
thở phuỷ taới chuớ yóỳu sau õỏy:
a) Phaùt trióứn caùc họỹ duỡng õióỷn theo muỡa, mọựi muỡa coù nhióỷm vuỷ khaùc nhau