Phát hành cổ phiếu và giám sát của nhà đầu tư
1
Tổng quan về cổ phiếu
Phát hành lần đầu ra công chúng
Phát hành thứ cấp
Sở giao dịch chứng khoán
Sự tham gia của nhà đầu tư vào thị trường thứ cấp
Giám sát của nhà đầu tư
Vai trò giám sát của doanh nghiệp
2
Cổ phiếu là một sự xác nhận quyền sở hữu một phần doanh
nghiệp phát hành
Các doanh nghiệp phát hành cổ phiếu nhằm huy động quỹ tiền
dài hạn
Chủ sở hữu cổ phiếu:
Được hưởng lợi từ việc gia tăng giá trị doanh nghiệp
Có khả năng chịu những khoản lỗ rất lớn
Cổ phiếu có thể được mua bởi cả các nhà đầu tư cá nhân và tổ
chức
Thị trường sơ cấp cho phép các doanh nghiệp phát hành cổ
phiếu mới
Một số doanh nghiệp phân phối lợi nhuận cho cổ đông dưới
dạng cổ tức
3
Quyền sở hữu và quyền bầu cử
Cổ đông được quyền bầu cử đối với những vấn đề then chốt
của doanh nghiệp:
Bầu cử ban giám đốc
Quyền phát hành cổ phiếu mới
Chấp thuận điều chỉnh điều lệ doanh nghiệp
Chấp thuận nguồn luật

cần thu hút một lượng vốn tư nhân ban đầu từ một
doanh nghiệp đầu tư mạo hiểm (VC)
IPO là kênh thu hút thêm các nguồn quỹ mới và là
kênh để giúp VC thoái vốn đầu tư
Khoảng thời gian 6 tới 24 tháng sau ngày IPO là thời điểm các
VC thường chọn để thoái vốn.
7
Quá trình trở thành doanh nghiệp đại chúng
Một quá trình IPO luôn cần có sự bảo lãnh phát hành, và thông thường
việc bảo lãnh này được thực hiện theo nhóm.
Nhóm nhà bảo lãnh có một nhà bảo lãnh chính.
Chuẩn bị cáo bạch (prospectus)
Doanh nghiệp phát hành chuẩn bị cáo bạch và nộp nó lên SEC
Bản cáo bạch chứa các thông tin chi tiết về doanh nghiệp, trong đó thành phần
rất quan trọng là các báo cáo tài chính và phân tích rủi ro.
Nhà đầu tư có thể tìm được trong cáo bạch các thông tin cần thiết để ra quyết
định có đầu tư vào doanh nghiệp hay không.
Sau khi được SEC chấp thuận, cáo bạch được gửi tới các nhà đầu tư tổ chức.
Trong các buổi giới thiệu (road show), nhà phát hành và người bảo lãnh gặp
mặt các nhà đầu tư tổ chức để giới thiệu về cổ phiếu của mình.
8
Quá trình trở thành doanh nghiệp đại chúng (Cont’d)
Định giá
Giá chào bán sẽ do người bảo lãnh chính quyết định
Nhà bảo lãnh chính định giá dựa trên nhiều yếu tố khác nhau, trong đó
có cả các giá được tham khảo từ quá trình giới thiệu
IPO cũng có thể được tổ chức dưới dạng đấu giá.
Chi phí giao dịch
Doanh nghiệp phát hành phải trả một khoản phí phát hành cho nhà
bảo lãnh (khoảng 7% giá trị thu được)

phát hành thứ cấp
Đăng ký sẵn (Shelf registration): Các công ty có thể nộp các hồ
sơ lên SEC để phê chuẩn trước khi thực sự IPO, và hồ sơ này
có thể được dùng để phát hành nhiều lần.
12
Giao dịch chứng khoán giữa các nhà đầu tư có thể
được thực hiện tại sở giao dịch chứng khoán tập trung
hay thông qua thị trường OTC
Các hoạt động giao dịch của hai nhóm thị trường này
tương đối khác nhau:
-
Điều kiện giao dịch
-
Yêu cầu năng lực tài chính
- Yêu cầu người môi giới
-
Cách thức khớp lệnh
13
Giá cả của chứng khoán phản ánh kỳ vọng của thị trường vào
tương lai của doanh nghiệp phát hành:
Giá chứng khoán không thật sự là đại diện chính xác cho giá trị doanh
nghiệp
Lợi suất của việc đầu tư cổ phiếu phụ thuộc vào lượng cổ tức nhận được
và sự chênh lệch giữa giá cả của chứng khoán khi nhà đầu tư mua vào và
giá bán ra
shares of Number
firm of Value
price Stock 
14
Quyết định của nhà đầu tư có thể tác động tới giá cổ


Issue stock to boost their capital base
Savings banks

Invest in stocks for their investment portfolios
Finance companies

Issue stock
Stock mutual funds

Use the proceeds from selling shares to invest in stocks
Securities firms

Issue stock

Place new issues of stock

Offer advice to corporations that consider acquiring stock
companies

Execute buy and sell orders
Insurance companies

Issue stock
Invest a large proportion of their premiums in the stock market
Pension funds

Invest a large proportion of pension fund contributions in the
stock market
18

Điều khoản thuốc độc (Poison pills) là những quyền lợi đặc biệt dành
cho cổ đông hoặc nhà quản lý cụ thể trong những sự kiện cụ thể.
Ví dụ: Quy định thưởng thêm 30% cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu nếu có
doanh nghiệp khác đang chuẩn bị thâu tóm.
22
Những rào cản đối với việc kiểm soát doanh nghiệp
(cont’d)
Điều khoản dù vàng (golden parachute) quy định những
đền bù cho nhà quản lý trong trường hợp họ bị mất việc.
23