ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
***
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
Xã hội học văn hóa
Đề bài: Thực trạng và các vấn đề liên quan đến
sống thử của sinh viên
Giảng viên : TS. Mai Thị Kim Thanh
Sinh viên : Phạm Ngọc Hải
Lớp : K53 Lịch sử Tổng hợp
Hà nội, 12/2011
MỤC LỤC
Nội dung Trang
MỞ ĐẦU 4
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SỐNG THỬ
I. Khái niệm và phân loại 7
1. Khái niệm 7
2. Phân loại 9
II. Những nguyên nhân dẫn đến việc sống thử 9
1. Sống thử để tiết kiệm 9
2. Sống thử vì cần có nhiều thời gian bên nhau 10
3. Sống thử theo trào lưu 11
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN SỐNG THỬ
I. Thực trạng và các vấn đề liên quan đến sống thử của sinh viên 12
1. Mức độ hiểu biết về sống thử của sinh viên 12
2. Nguyên nhân và mục đích của sống thử 13
2.1. Nguyên nhân của sống thử 13
2.2. Mục đích của sống thử 14
3. Mặt lợi và hại của sống thử 15
cửa cho tiến bộ xã hội nói chung và sự phát triển đất nước nói riêng. Về
mặt số lượng, sinh viên là một lực lượng không nhỏ. Về mặt chất lượng,
sinh viên là lớp người trẻ được đào tạo toàn diện và đấy đủ nhất, bao gồm
các chuyên ngành học trên khắp các lĩnh vực tự nhiên, xã hội, khoa học…
chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố: chuyên ngành theo học, sự phân bố các
trường, khu vực sinh sống và học tập…, lối sống của sinh viên Việt Nam
nhìn chung cực kỳ đa dạng và phong phú.
Nhưng xã hội ngày càng văn minh hiện đại, công nghệ thông tin ngày
càng phát triển, công cuộc hội nhập với thế giới càng cao, đời sống con
người càng được nâng cao thì càng đặt ra cho sinh viên, tầng lớp tri thức,
giới trẻ ngày nay càng nhiều thử thách. Khi mà các nền văn hóa phương tây
đang du nhập vào Việt Nam, có những điều tốt đẹp nhưng cũng không ít
4
những giá trị văn hóa không thích hợp với tư tưởng, truyền thống của người
phương đông, câu hỏi đặt ra là sinh viên, tầng lớp trí thức sẽ thích ứng thế
nào với một môi trường mới? Họ sẽ chọn lọc học những cái hay, cái đẹp
phù hợp với bản thân hay học theo cái xấu không phù hợp để rồi dần dần
đánh mất đi những truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Mỗi người có một
cách thích ứng riêng nên nó đã tạo nên nhiều lối sống trong sinh viên và
giới trẻ.
Vấn đề sống thử trong giới trẻ đặc biệt ở trong sinh viên đang trở thành
vấn đề nóng cần được quan tâm và nhắc tới vì nó không chỉ là một hiện
tượng mà dường như đã trở thành một lối sống của các bạn trẻ. Có rất
nhiều ý kiến quan điểm trái chiều được đưa ra đối với vấn đề này. Bài tiểu
luận của tôi được thực hiên trên các quan điểm, các thông kê khách quan về
vấn đề, nhằm đưa ra cái nhìn tổng thể nhất.
2. Mục đích nghiên cứu đề tài
Sống thử không còn là một vấn đề mới mẻ trong giới sinh viên. Các
mặt lợi và hại của sống thử ngày càng được xã hội quan tâm đánh giá. Đề
tài nghiên cứu nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện nhất về tình trạng sống
tình dục ở nhiều nước phát triển phương Tây, đặc biệt là ở Mỹ và Anh.
Chưa bao giờ tình dục được đề cập một cách công khai như ở giai đoạn
này, các phương tiện truyền thông đại chúng như ấn phẩm, âm nhạc, sân
khấu, báo chí đều nói đến tình dục và còn có cả sách hướng dẫn về kỹ
thuật. Cuộc cách mạng tình dục cũng là sự phát triển tự nhiên của tiến trình
lịch sử thời hiện đại - với sự sụp đổ của những giá trị đạo đức có nguồn gốc
từ di sản tôn giáo và sự bùng phát quan niệm tự do tình dục, tự do yêu
đương trên toàn thế giới. Nam nữ sống chung với nhau không kết hôn, vị
thành niên được quyền có đời sống tình dục với bất kì người nào mình ưng
thuận.
Đến khi Việt Nam mở cửa hội nhập, văn hóa sống thử cũng du nhập
theo. Sự phát triển của truyền thông đã làm mọi người dễ dàng tiếp cận văn
hóa mới này. Vì nó mới lạ nên trở thành đề tài nóng hổi được bàn luận sôi
nổi trên các phương tiện truyền thông như báo chí, internet và thu hút hút
được sự chú ý của nhiều người, nhất là giới trẻ, nghiễm nhiên nó trở thành
một trào lưu.Tuy nhiên, dưới góc nhìn văn hóa phương Đông, phần lớn
người Việt Nam khó chấp nhận trào lưu sống thử này. Nó bắt đầu bị xã hội
lên án, phê phán và các buổi hội thảo “Sống thử nên hay không?” được tổ
chức khắp nơi, được phát sóng trên truyền hình nhằm tuyên truyền lối sông
7
lành mạnh, giáo dục về vấn đề giới tính và sức khỏe sinh sản cho giới trẻ.
Điều đó chỉ làm mất đi tính trào lưu của nó vì hiện nay không ai cảm thấy
xa lạ khi nhắc đến sống thử.
"Sống thử" là việc hai người khác giới chung sống như vợ chồng
trước hôn nhân.
• Phân biệt sống thử và quan hệ tình dục trước hôn nhân.
Về hình thức, sống thử nói về hành động quan hệ tình dục với người
yêu. Còn quan hệ tình dục trước hôn nhân thì có thể xảy ra với nhiều đối
tượng.
Về bản chất, sống thử được hình thành xuất phát từ mong muốn
- Sống thử theo mốt, theo phong trào
- Sống thử vì lợi ích kinh tế
II. Những nguyên nhân dẫn đến việc sống thử.
Sống thử là tình trạng phổ biến của sinh viên hiện nay.Việc sống thử
tồn tại khách quan, nhưng nó lại có nguyên nhân từ quy luật tâm sinh
lý chủ quan trong mỗi người. Có thể có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến việc
sống thử. Sau đây, chúng tôi xin đưa ra một số nguyên nhân cơ bản mà
chính các sinh viên đã từng sống thử đã chia sẻ.
1. Sống thử để “tiết kiệm”
Đây là nguyên nhân mà hầu hết các cặp đôi đã từng sống thử đều đưa
ra. Xét về khía cạnh kinh tế, lý do này tỏ ra rất hợp lý với cuộc sống của
sinh viên. Trong khi giá cả kinh tế thị trường đang từng bước leo thang, giá
nhà, giá điện, giá các mặt hàng tiêu dùng ngày càng tăng thì có người chia
sẻ gáng nặng kinh tế cùng là một việc hết sức hợp lý. Một số cặp đôi có ý
trí và có sự định hướng cho tương lai một cách rõ rệt. Họ có sự nhận thức
9
đúng đắn về việc sống thử. Đi học về, cả hai người cùng đói và mệt mỏi,
nhưng mỗi người một chân một tay cùng nấu bữa cơm sẽ trở nên nhanh hơn và
vui vẻ hơn để không cảm thấy mệt nhọc. Khi công việc đã xong xuôi là lúc họ
dành thời gian cho nhau để nuôi nấng cho tình cảm của họ, nhưng vẫn giữ được
một khoảng cách để tạo ra sự vui vẻ cho cả hai người. Thường thường những
cặp đôi xác định được như vậy thì sau khi sống thử sẽ tiến tới hôn nhân và có
một cuộc sống hạnh phúc.
Nhưng nhìn về thực tế, đó có phải là nguyên nhân căn bản để các cặp
đôi dọn đến ở chung với nhau? Hẳn là không đúng hoàn toàn. Vì thay bằng
lựa chọn sống với người mình yêu, các bạn sinh viên hoàn toàn có thể tìm
những người bạn cùng giới của mình để chia sẻ gánh nặng đó. Những đôi
uyên ương trẻ khi mới yêu thường cần rất nhiều thời gian ở bên nhau. Họ ở
bên nhau cả ngày mà vẫn cảm thấy chưa đủ. Bởi vậy mà cái nguyên nhân
sống thử để tiết kiệm được hầu hết các cặp đôi đưa ra, nhưng thực chất đó
3. Sống thử theo trào lưu
"Sống thử" gần đây xuất hiện rất nhiều ở giới sinh viên và công nhân.
"Sống thử" còn được coi là "mốt", hay còn là phong trào "sống thử". Phân
tích nguyên nhân của lối sống mới mẻ này nhiều chuyên gia khẳng định đó
là kết quả của sự vận động xã hội, là xu hướng tất yếu của giới trẻ hiện đại,
không cưỡng lại được.
Phải thừa nhận rằng, việc sống thử chỉ vì chạy theo trào lưu của các
sinh viên như hiện nay là một việc hết sức sai lầm trong suy nghĩ và thật
đáng lo ngại. Chúng ta cần phải nhận thức đúng đắn rằng việc sống thử chỉ
mang lại hiệu quả tích cực khi chúng ta biết cách khai thác nó một cách
hợp lí.
11
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN SỐNG
THỬ CỦA SINH VIÊN (QUA KHẢO SÁT SINH VIÊN
TRƯỜNG ĐH KHXH&NV – ĐHQGHN)
Để tiến hành nghiên cứu này chúng tôi áp dụng phương pháp nghiên
cứu bảng hỏi đối với 100 sinh viên (50 nam và 50 nữ) và phỏng vấn sâu 8
sinh viên (4 nam, 4 nữ), để có được những kết luận khách quan, đúng đắn
nhất về các vấn đề liên quan đến sống thử của sinh viên.
I. Thực trạng và các vấn đề liên quan đến sống thử của sinh viên
• Để có sự đa dạng trong nghiên cứu, tôi quyết định đưa ra các tiêu chí
nghiên cứu căn bản sau:
1. Mức độ hiểu biết về sống thử của sinh viên
2. Nguyên nhân, mục đích sống thử
3. Mặt lợi và hại của sống thử
4. Quan điểm của sinh viên về sống thử
5. Hệ quả của sống thử
1. Mức độ hiểu biết về sống thử của sinh viên
Trong 100 sinh viên (50 nam và 50 nữ) được khảo sát thì có 72/100
Hơn nữa, cha mẹ không quan tâm đến con cái làm cho con cái cảm giác
rằng mình sống không điểm tựa dẫn đến bấp bênh trong tâm lý; và cách
giải quyết là phải tìm một chỗ dựa tinh thần tức là tình yêu. Các bạn rơi vào
trường hợp này thường rất nghe lời người yêu nên dễ dàng đồng ý nếu
người yêu đề nghị sống thử.
Ở một góc độ nào đấy có thể coi "sống thử" là một chiêu bài để thử
nghiệm. Nếu coi "sống thử" như "sống thật" thì đây là cơ hội để trải
13
nghiệm, để tích luỹ cho việc xây dựng cuộc sống hôn nhân bền vững sau
này.
• Nguyên nhân xã hội
Do ảnh hưởng văn hóa Phương Tây nên nhiều bạn cho rằng việc đó
là bình thường. Hơn nữa, do các bạn bị ảnh hưởng của truyền thông từ việc
xem phim ảnh, tạp chí và những trang web về tình dục, “Tai nghe không
bằng mắt thấy”, có nhiều bạn vì tò mò nên “sống thử để biết”. Cách suy
nghĩ mang tính trào lưu này khiến các bạn sống buông thả, không xem
trọng hôn nhân và gia đình.
2.2. Mục đích của sống thử
Khi được hỏi về vấn đề này, có 12% sinh viên lựa chọn phương án
sống thử với mục đích tiết kiệm chi phí, 51% sinh viên lựa chọn phương án
sống thử với mục đích tìm hiểu nhau để tiến tới hôn nhân, 13% sinh viên
lựa chọn phương án sống thử với mục đích thỏa mãn tình dục và 24% sinh
viên lựa chọn phương án cộng gộp cả ba mục đích trên. Tuy nhiên, giữa
nam và nữ sinh viên lại có những suy nghĩ khác nhau xung quanh mục đích
của sống thử. Cụ thể:
Phương án Mục đích Nam Nữ
A Tiết kiệm chi phí 16% 8%
B
Tìm hiểu nhau để tiến
tới hôn nhân
theo trào lưu ngày càng giảm đi và hầu như ai cũng có mục đích rõ ràng
chứ không đơn giản là “thử để biết”.
3. Mặt lợi và hại của sống thử
Sống thử cũng như bao vấn đề khác trong xã hội, luôn đi kèm hai
mặt lợi và hại. Hầu hết sinh viên đều nhận thức được sống thử có hai mặt
lợi và hại nhưng đánh giá nó như thế nào, lợi hơn hay hại hơn? Thì lại có
nhiều suy nghĩ và quan điểm khác nhau. Qua khảo sát sinh viên về vấn đề
lợi và hại của sống thử, thu được kết quả:
15
Phương án Nam Nữ
A Lợi nhiều 44% 2%
B Hại nhiều 32% 76%
C Ngang nhau 24% 22%
Bảng 2: Mặt lợi và hại của sống thử sinh viên
Qua khảo sát, nam sinh viên cho rằng sống thử có lợi nhiều hơn
trong khi đó nữ sinh viên lại cho rằng sống thử có hại nhiều hơn. Hỏi sâu
hơn về vấn đề này, được biết những mặt lợi ích và hạn chế cụ thể của sống
thử theo quan niệm của sinh viên như sau:
• Mặt lợi ích của sống thử
Hầu như sinh viên khi được hỏi về vấn đề này đều cho rằng, sống thử
giúp tiết kiệm được các chi phí mà cuộc sống hai người gặp phải. Khi hai
người cùng chung sống, họ có điều kiện ở bên cạnh nhau nhiều hơn, quan
tâm và chăm sóc nhau nhiều hơn, qua đó có thể giúp đỡ nhau trong học tập
cũng như trong cuộc sống. Hơn nữa, nếu xác định sống thử là tiền đề cho
hôn nhân sau này, hai người sẽ có khoảng thời gian hiểu kỹ về nhau hơn
nữa, là thời gian “dự bị” tốt nhất để hai người chuẩn bị cho cuộc sống hôn
nhán sau này đỡ bỡ ngỡ hơn.
• Mặt hại (hạn chế) của sống thử
Nếu như không có một hiểu biết và xác định đúng đắn, sống thử sẽ
mang lại cho sinh viên nhiều mặt hạn chế. Cuộc sống bị thay đổi đột ngột
Một số khác cho rằng sống thử chỉ là một dạng quan hệ cộng hưởng
theo kiểu đôi bên cùng có lợi. Bởi đa số sinh viên đều sống xa gia đình, sự
thiếu thốn về tình cảm cộng với sự phát triển về tâm sinh lý chính là con
đường dẫn các sinh viên gần gũi nhau và chung sống với nhau theo kiểu
góp gạo thổi cơm chung, đồng thời chia sẻ với nhau về mặt tình cảm.
Chấp nhận “sống thử “ là một quan niệm tiến bộ nếu người trong cuộc
có đủ chín chắn và có trách nhiệm. Nhưng trên thực tế, một khi sinh viên
17
nam và sinh viên nữ sống với nhau như vợ chồng thì sự chung sống đó
không còn là thử mà là một cuộc sống thật.
Bạn Tuấn Anh - Trường Đại Học KHXH&NV tâm sự: “Theo tôi nghĩ,
hiện giờ sống thử như một trào lưu. Điều cần thiết lúc này không phải là
phán xét mà nên giúp cho giới trẻ trang bị kiến thức giới tính và quan hệ
một cách an toàn. Nhiều đôi sống thử, họ đã đủ nhận thức và kinh nghiệm
để hiểu thì tôi chẳng có ý kiến gì, thậm chí còn nói là ủng hộ. Vì họ có
trách nhiệm và biết đâu đấy khi sống chung với nhau họ mới biết được
những khuyết điểm mà bù đắp cho nhau”.
Thật sự, nếu với ý nghĩa như thế thì "sống thử" không hẳn là đáng chê
trách mà còn có các khía cạnh tốt. Và tình dục ở đây chỉ là một điểm, dù là
rất quan trọng, nhưng không phải là tất cả của việc sống thử.
Chẳng hạn như một số sinh viên cho rằng, “sống chung là một cách
thử nghiệm hội nhập vợ chồng, là sự trải nghiệm và học cách hòa nhập
trong các mối quan hệ của nhau, cùng quyết định chi tiêu, cùng nhượng bộ
chấp nhận lẫn nhau và bày tỏ mong muốn của mình, quan hệ tình dục, vân
vân, khi mà trinh tiết người con gái không phải là cái gì giữ ngọc gìn
vàng". Điều này càng có ý nghĩa hơn, nếu ta nhìn nhận được rằng đó là một
hành động có ý thức, bao hàm cả việc giữ gìn cái vô giá của tình yêu - sự
hy sinh, và sự tự chủ bản thân, chứ không phải là một sự thỏa mãn, lợi
dụng nhau về xác thịt hay tiền bạc.
Sống thử trước hôn nhân luôn đòi hỏi bản lĩnh của người trong cuộc.
phải là sống thử mà là sống thật. Sống hết sức nghiêm túc chứ không phải
chuyện đùa. Tất cả từ tình cảm, tình dục, chi tiêu đều là thật…
Tiến sĩ Nguyễn Thị Minh Thái giảng viên Đại hoc Khoa Học Xã Hội
và Nhân Văn cho rằng hiện tượng sống thử mang trong mình nhiều yếu tố
tiêu cực hơn là tích cực, không thuận lợi cho sự phát triển của xã hội. Tiêu
cực ở chỗ sống thử làm con người tự do phóng túng, tình cảm bị chai sạn
và đặc biệt nó tàn phá tình yêu - món quà thượng đế ban tặng. Đó là chưa
19
kể đến hậu quả về sức khỏe khi bạn nữ có bầu, phải sinh con hoặc nạo hút
thai Tích cực thì như bạn trẻ đã nói là thỏa mãn nhu cầu tình dục, tiết
kiệm chi phí sinh hoạt. "Tuy nhiên, tiện ích do sống thử mang lại không thể
bù đắp những tổn thất do nó gây ra", bà Thái nhấn mạnh. Dưới góc độ văn
hoá, tiến sĩ Nguyễn Thị Minh Thái cho rằng phần lớn người Việt Nam hiện
đại gốc gác là những nông dân, khó mà chấp nhận sống thử. Nhưng đó là
một thực tế “đắng lòng” của xã hội hiện đại nên buộc phải chấp nhận. Nếu
các bạn trẻ muốn sống thử theo cách của xã hội phương Tây thì nên nhìn
nhận nó từ góc nhìn văn hoá phương Đông để điều chỉnh và chọn lọc cho
phù hợp, nên tiếp thu tư tưởng triết học khoẻ mạnh của phương Tây. Đó là
thái độ độc lập, tự chịu trách nhiệm về tình cảm và hành động của mình.
Trong quá trình chung sống, đôi nam nữ rất cần phải đối thoại thẳng thắn
với nhau về tất cả vấn đề. "Còn nếu cứ duy trì một cuộc sống thử vô
nguyên tắc, duy tình, tối tăm, mụ mị mà phải nhận lấy quả đắng thì hãy
ráng chịu”, đó là lời khuyên của tiến sĩ Thái.
Với lập luận gia đình bền vững là cốt lõi của xã hội, tiến sĩ Nguyễn
Thị Hoài Đức cho rằng, nếu xã hội mà toàn thanh niên chỉ thích sống thử,
không thích xây dựng gia đình ổn định thì sẽ "bất an vô cùng", sẽ không
bao giờ có được các nhà bác học thiên tài. Thực tế đa số thiên tài như
Beethoven, Mozart, Bill Gates đều sinh ra trong những gia đình nề nếp, có
căn bản vững chắc.
Dù chưa nghiên cứu, song tiến sĩ Đức cho rằng sau quá trình sống thử,
đình trẻ. Cuối cùng sự bất hạnh lại phải đổ lên đầu những đứa con…
5.1.2. Những tổn thương về tinh thần của bạn gái trong sống thử.
Sau khi trót tin tưởng vào những lời hứa hẹn ngọt ngào của đấng mày
râu, nhiều bạn gái rơi vào tình trạng hoang mang tột độ khi chàng "trở
mặt", cao chạy xa bay còn mình thì đau đớn với những hậu quả về tổn
thương về tình cảm Các bạn gái có xu hướng mất niềm tin vào đàn ông. Và
21
không ít bạn gái trở nên bất cần, buông xuôi và sa vào lối sống bừa bãi sau
khi “chẳng còn gì nữa để mất”. Đó không phải là cá tính, không phải là
phong cách, mà đó là nguy cơ hủy hoại tương lai
5.2. Ảnh hưởng đối với bạn nam
5.2.1. Tâm lí, tình cảm
Trong sống thử nhiều ý kiến cho rằng bạn nữ chịu thiệt thòi nhưng
bên cạnh đó thì các bạn nam cũng chịu những ảnh hưởng nhất định về
tương lai phía trước của mình nếu như hai người đổ vỡ. Một bạn nam đã
từng sống thử sẽ khó có thể nhận được sự chấp nhận của một người bạn nữ
khác. Cho dù lúc đầu chưa biết nhưng sau một thời gian thì các bạn nữ này
cũng sẽ rời xa, đơn giản là vì họ không chấp nhận một người đã từng sống
thử.
Khi bị cự tuyệt vì có một quá khứ không đẹp thì thường dẫn đến tâm
lý chán nản, buông thả… dễ dẫn đến những tệ nạn xã hội khác.
5.2.2. Không thể trưởng thành
Đó là tình trạng của một số ít trong những cặp đôi sống thử. Khi người
nữ tỏ ra quá đảm đang sẽ khiến cho chính người yêu của mình rơi vào thế
bị động hay nói khác hơn là quen với thói ỉ lại mà tỏ ra thụ động trong công
việc. Đó cũng là những nguy hiểm cho xã hội khi những cá nhân đó bước
ra ngoài làm việc. Xã hội ngày càng phát triển thì càng cần những cá nhân
năng động và sáng tạo để có những sáng kiến, những ý tưởng mang tính
đột phá. Nếu cứ đào tạo ra những cá nhân thụ động thì xã hội sẽ chỉ ngày
càng đi xuống mà thôi.
sinh viên sao cho hợp lý.
Nâng cao tinh thần, trách nhiệm cho sinh viên trong lối sống tập thể
Tuyên truyền lối sông văn hóa, lành mạnh ở các khu trọ sinh viên,
tạo không khí đoàn kết giữa các thành viên trong khu trọ với nhau.
Tăng cường các đội tự quản, an ninh phường_ quận quan
Đồng thời, làm công tác tư tưởng đến các hộ dân giúp đỡ những sinh
viên thuê trọ để tạo được sự hòa đồng giữa chủ nhà và người thuê giúp đỡ
nhau trong sinh hoạt và trong cuộc sông hàng ngày.
24
• Có cách nghĩ đúng đắn về tình yêu và quan hệ trước hôn nhân
Cấm đoán chưa bao giờ là một biện pháp hữu hiệu, nhất là đối với
những nhu cầu sinh lý cơ bản của con người như tình dục. Theo tôi, chúng
ta chỉ có một cách là giáo dục sức khỏe giới tính. Sinh viên là những người
có trí thức, đa phần thông minh, với kiến thức đầy đủ họ sẽ tự chọn cho
mình một cách thức sinh hoạt đúng.
25