PHẦN THỨ NHẤT
THẾ GIỚI QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA CHỦ NGHĨA MAC-
LÊNIN
Chương II
PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT
1. MỤC TIÊU CỦA BÀI HỌC
1.1. Về kiến thức
-Giúp sinh viên thấy được mối quan hệ giữa triết học với các khoa học khác.
-Xây dựng được thế giới quan, phương pháp luận khoa học về phép
biện chứng.
-Nhận biết được phương pháp luận biện chứng và phương pháp luận siêu
hình để từ đó áp dụng vào cuộc sống.
-Tìm hiểu phép biện chứng sơ khai nhất tới phép biện chứng duy vật triệt để
nhất để có cái nhìn khách quan với thực tiễn cuộc sống.
1.2. Về kĩ năng
- Phân biệt được thế nào là phương pháp luận biện chứng, thế nào là phương
pháp luận siêu hình. Có sự so sánh, xem xét tìm ra lựa chọn tối ưu.
- Biết lựa chọn và thực hiện hành vi ứng xử phù hợp với các giá trị xã hội.
- Biết vận dụng phép biện chứng vào thực tiễn: trong nghệ thuật, kinh tế,
trong quá trình học tập.
- Nắm vững thế giới quan, phương pháp luận biện chứng tránh cái nhìn siêu
hình nhằm nhận thức và cải tạo thế giới.
- Áp dụng phép biện chứng vào xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
- Trong cuộc sống của cá nhân và các mối quan hệ xã hội giúp sinh viên có
cái nhìn khách quan, đấu tranh bảo vệ lẽ phải, phê phán cái sai trái và những
hành vi tiêu cực trong cuộc sống.
1
1.3. Về thái độ
- Tích cực trong học tập để thấy được vai trò của phép biện chứng trong việc
hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học, xây dựng niềm tin, lí

phép biện chứng là gì chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay.
Hoạt động 2:
TÌM HIỂU NỘI DUNG BÀI HỌC
3
GV: Lịch sử triết học trải qua nhiều
giai đoạn đồng nghĩa với việc tồn
tại những quan điểm khác nhau về
thế giới: siêu hình, biện chứng.
GV: Vậy thế nào là siêu hình, thế
nào là biện chứng? Lấy ví dụ minh
hoạ. Từ đó rút ra đặc trưng cơ bản
cuả phép biện chứng?
SV: Trả lời
SV: Nhận xét
GV: Đánh giá và rút ra kết luận
GV: Biện chứng bao gồm những
hình thức nào? Nêu quan điểm của
Ăngghen và đưa ra kết luận về phép
biện chứng? Lấy ví dụ?
SV: Trả lời
I. Phép biện chứng và phép
biện chứng duy vật
1. Phép biện chứng và các
hình thức cơ bản của phép
biện chứng
a) Khái niệm biện chứng, phép
biện chứng
Siêu hình: nhận thức thế giới trong
trạng thái cô lập, tách rời, chỉ thấy
trạng thái tĩnh của sự vật mà không

mối quan hệ một cách đúng đắn, mới có thể cải tạo tự nhiên biến đổi xã hội theo
hướng phát triển. Ngược lại các quan điểm duy tâm duy ý chí, siêu hình sẽ dẫn
đến sai lầm, khuyết điểm gây tổn thất cho quá trình phát triển của xã hội.
Như vậy học tập nghiên cứu sự hình thành và phát triển phép biện chứng là
một điều cần thiết. Nó giúp ta nắm vững phép biện chứng duy vật, thấu suốt
những phương pháp luận đồng thời nắm được nguồn gốc ra đời , hình thành phát
triển qua quá trình đấu tranh gay gắt với chủ nghĩa duy tâm và quan điểm siêu
hình để khắẳng định vị trí to lớn của nó trong nhận thức và cải tạo thế giới.
Hiện nay nước ta đang trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội, việc
nghiên cứu lịch sử phép biện chứng là nhu cầu bức thiết để đổi mới tư duy.
Đảng ta khẳng định nguyên tắc phải trung thành với chủ nghĩa Mác- LêNin, giữ
đúng định hướng xã hội chủ nghĩa, không che dấu sai lầm và phải vận dụng sáng
tạo phép biện chứng macxit để khắc phục những sai lầm trong xây dựng nhà
nước xã hội chủ nghĩa.
5