KỸ THUẬT TRỒNG DỪA DỨA Tập Huấn Kỹ Thuật Trồng Dừa Dứa và Nuôi Cá Chẽm
Vàm Rầy, 16/06/2012
Dự án Bảo tồn và Phát triển khu dự trữ sinh quyển Kiên Giang
KỸ THUẬT TRỒNG DỪA DỨA (Aromatic coconut) I. KỸ THUẬT TRỒNG
1. Mùa vụ
Ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nên trồng vào tháng 6-7 dương lịch (đã vào
mùa mưa) để giảm chi phí tưới trong giai đoạn cây con. Tuy nhiên, nếu chủ động
được nguồn nước tưới thì có thể trồng vào bất kỳ thời gian nào trong năm.
2. Chọn giống
Dừa dứa có thể đem lại hiệu quả kinh tế cao và lâu dài trên 20 năm. Nó có vị thế
quan trọng trong chiến lược bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế nông thôn, du lịch
sinh thái Vì thế, việc chọn giống để trồng là rất quan trọng vì nếu lầm lẫn trong
khâu chọn giống thì năng suất thấp, chất lượng kém.
Vườn cây đầu dòng phải được trồng thuần dừa dứa và hoàn toàn cách ly với các
Hình 3 – Mô hình liếp đơn
Đối với đất có tầng canh tác dày > 50 cm có thể lên liếp hoàn chỉnh ngay từ đầu. Đối với
đất có tầng canh tác < 50 cm có thể tiến hành lên ụ với các bước sau:
- Năm đầu tiên: đắp ụ dạng hình nón cụt chiều cao 1m, bề mặt trên có cạnh rộng
2,5m, cạnh đáy rộng 3,5m.
- Năm thứ 2: mở rộng ụ thêm 1m mỗi cạnh.
- Năm thứ 3: nối các ụ lại với nhau để hình thành liếp hoàn chỉnh.
Nếu trồng trên ụ, kích thước không nên quá nhỏ, cây sẽ bị hốc nước vào mùa khô, ít
nhất cạnh đáy ụ phải được 3,5m, cạnh ở mặt ụ 2,5m.
4. Khoảng cách trồng:
Khoảng cách trồng tùy theo giống, độ màu mỡ của đất, điều kiện khí hậu và mô hình
có trồng xen hay không. Giống dừa cao do có lá dài 5-6m nên thường trồng thưa
hơn giống dừa lùn với lá dài 3-4m. Vùng đất màu mỡ, mưa nhiều, không có các yếu
tố bất lợi của môi trường cây dừa sẽ phát triển mạnh nên trồng thưa hơn so với
vùng đất đai không màu mỡ và khí hậu khô hạn, lượng mưa thấp. Ngoài ra, mô hình
có trồng xen nên trồng thưa nhằm bảo đảm nhu cầu ánh sáng cho cây trồng xen.
Trồng quá thưa sẽ lảng phí đất canh tác nhưng nếu trồng quá dầy cây cạnh tranh
ánh sáng, vươn cao, lóng dài cho năng suất thấp. Trồng theo kiểu hình tam giác có
mật độ cao hơn 15% so với trồng theo kiểu hình vuông. Tuy nhiên, trồng theo kiểu
hình vuông hay hình chữ nhật thích hợp cho mô hình trồng xen hơn trồng theo kiểu
tam giác.
- Giống dừa cao: khoảng cách 9m x 9m hình tam giác đều, mật độ 143 cây/ha.
- Giống dừa lai: khoảng cách 8.5m x 8,5m hình tam giác đều, mật độ 160 cây/ha.
- Giống dừa lùn: khoảng cách 8m x 8m hình tam giác đều, mật độ 180 cây/ha.
5. Cách trồng
1. Chuẩn bị đất: Khai hoang theo rãnh để tránh gây biến đổi sinh thái môi trường
và gây bất lợi cho sự phát triển cây trồng.
+ Cây 3 năm tuổi trở lên: Bón đều cả tán cây. Liều lượng: 1kg urê, 1 - 2kg lân,
1,5 - 2kg kali. Chia ra 2 - 3 lần/năm. Bón 1 - 2kg vôi đầu mùa mưa.
II. PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH
1. Bọ dừa
* Gây hại
- Thành trùng và ấu trùng đều gây hại trên lá
dừa non chưa bung ra bằng cách cạp biểu bì
trên mặt lá theo từng hàng song song với gân
chính, những vết cắn phá thường hẹp có màu
nâu, sau đó khô, héo, cong queo, giảm khả
năng quang hợp. Nếu trên cây có từ 8 lá trở
lên bị hại thì sẽ làm giảm năng suất, nặng hơn có thể làm cây chết.
* Phòng trị:
+ Cắt và đốt bỏ các đọt non bị hại nặng để tránh lây lan cây khác.
+ Sử dụng ong ký sinh Tetretichus Brontispae, nấm ký sinh Metrhizium
anisopliae.
+ Sử dụng thuốc hóa học như: Fastac, Sumicidine, Actara, … liều lượng theo
hướng dẫn trên bao bì, phun đều lên bó đọt non của cây. Tuy nhiên, hiện nay ở
Bến Tre sử dụng phương pháp sinh học là hiệu quả và kinh tế nhất (thả ong ký
sinh). Ong mắt đỏ đang đẻ trứng trên ấu trùng bọ cánh cứng.
2. Kiến vương:
Gây hại
Chỉ có thành trùng phá hại dừa, chúng đục phá phần mô mềm ở cuối bẹ lá, cắn
phá đọt non, hoa dừa lúc chưa trổ làm cho lá bị rách, hoa bị hư, đỉnh sinh trưởng
năng để cứu cây khỏi khỏi chết. Thành trùng và ấu trùng của đuông dừa.
Phòng trị
Đối với đuông, phòng trị cũng như kiến vương là phải thăm vườn thường xuyên
để phát hiện sớm khi ấu trung còn ở tuổi 1, tuổi 2 dùng dao hoạc đục sắt khoét lổ
đục để bắt ấu trùng, sau đó dùng thuốc hạt như Basudin 3G + nước vôi tươi lên
lổ đã khoét nhằm phòng ngừa các loại nấm bệnh, côn trùng khác tấn công. Sử
dụng biện pháp hóa học hiệu quả không cao, chỉ nên áp dụng kỹ thuất canh tác
để phòng là hiệu quả nhất như: hạn chế tối đa việc gây vết thương trên thân dừa
hoặc sự gây hại của kiến vương, tăng cường xen canh hợp lý cũng là điều kiện
tốt để làm giảm khả năng gây hại của đuông.
4. Bọ xít trái Amblypelta sp:
Gây hại
Đây là đối gây ra hiện tương rụng trái non và dừa mủ, cả thành trùng và ấu trung
đều chích hút ở nụ hoa, trái non và tiết ra độc tố vào vết chích, nếu chích vào giai
đoạn trái vừa thụ phấn (còn nhỏ) sẽ làm cho trái non rụng đi, nếu chích vào giai
đoạn trái lớn hơn (khoảng 1 tháng tuổi trở lên) thì trái có khả năng không rụng
mà vùng mô xung quanh vết chích sẽ bị hoại thư sau này thành trái dừa bị sẹo
nhăn nheo hay chảy mủ ra ngoài mà nông dân gọi là dừa mủ.
Dừa mủ do bọ xít gây hại.
Phòng trị
Vệ sinh vườn cho thông thoáng, trồng đúng khoảng cách, không trồng quá dày
hiệu quả cao nhất là nên nuôi kiến vàng trong vườn dừa vì đây là thiên địch có
thể tấn công bọ xít.
Tác nhân
Do nấm Pestalozziap palmarum gây ra.
Phòng trị
- Bố trí khoảng cách trồng hợp lý.
- Bón phân đầy đủ và cân đối nhất là kali.
- Nếu bệnh nặng nên phun thuốc hóa học như: Ridomyl, Novral,… liều lượng
theo khuyến cáo trên bao bì.
7. Bệnh thối đọt
Triệu chứng
Đầu tiên các lá non trên đọt có dấu hiệu mất màu xanh bình thường, sau đó
vàng, cuối cùng khô và trên đọt ta nghe có mùi hôi, thối; các lá già phía dưới
cũng dần dần vàng, khô và rụng đi; cây chết.
Tác nhân
Do nấm Phytopthora Palmivora Bult gây ra
Phòng trị
Thăm vườn thường xuyên để sớm phát hiện cây bị nhiễm bệnh, vì từ khi nấm
xâm nhập vào đọt cây đến lúc chết đọt thời gian từ 3-5 tháng. như vậy khi phát
hiện cây bị nhiễm bệnh nhẹ, tiến hành phun ngay lên đọt bằng thuốc Ridomyl liều
lượng khoảng 30g/bình 8 lít và phun liên tục 3 lần, mỗi lần cách nhau 3 ngày.
Nếu trong vườn có cây bị bệnh chết ta nên gom tất cả các phần bệnh đem đốt
sạch để tránh nấm bệnh lây qua các cây dừa khác.
8. Bệnh nứt rụng trái non
:
Nguyên nhân
- Đất bị nhiễm phèn, mặn làm hư bộ rễ của cây ảnh hưởng đến quá trình nuôi
trái, như vậy trái sẽ rụng trong suốt mùa khô hay sau những cơn mưa đầu
mùa.
- Trái rụng trong mùa mưa dầm và thương bị nứt trái có thể là do đặc tính di
6 (chưa được 6 tháng tuổi); tuy nhiên, để xác định được quày dừa 6 tháng tuổi ta có thể
tuân thủ theo nguyên tắc như sau: khi quan sát các sẹo lá dừa ta thấy chúng phát triển
theo hình xoắn, có cây xoắn theo vòng phải có cây theo vòng trái và một vòng xoắn như
thế có 5 xẹo lá ta gọi cây dừa có diệp tự 2/5. Như vậy khi quan sát các quày dừa còn
trên ngọn ta có thể quy định quày mới nở là quày số 0, nằm phía dưới quày số 0 là
quày số 5, dưới quày số 5 là quày số 10; nếu là dừa ta, dừa dâu đó là tháng tuổi của
trái vì hai giống dừa này mỗi tháng trổ một quày, nhưng đối với dừa dứa thì khác vì
nhóm dừa này hai tháng trổ được 3 quày nên quày số 5 chỉ được 4 tháng tuổi mà thôi,
vì vậy để thu hoạch dừa dứa nạo đạt tiêu chuẩn, có phẩm chất ngon ta nên thu hoạch ở
quày số 8 trên cây dừa là trái có chất lượng ngon nhất.