ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC: KỊCH BẢN VÀ BIÊN TẬP TRUYỀN HÌNH
Đại học Quốc gia Hà Nội
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Khoa Báo chí
Bộ môn Phát thanh - Truyền hình.

1. Thông tin về giảng viên
1.1 Giảng viên:
- Họ và tên: Dương Xuân Sơn
- Chức danh, học hàm, học vị: Phó giáo sư, Tiến sỹ.
- Thời gian, địa điểm làm việc: Giảng viên thông báo cho sinh viên vào tiết đầu tiên
của môn học.
- Địa chỉ liên hệ: P105 nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
- Điện thoại: 045571306; 048581078.
- Mobile: 0913594186.
- Email: [email protected]
- Các hướng nghiên cứu:
+Lý luận báo chí truyền thông.
+Các thể loại báo chí.
+ Phát thanh - Truyền hình.
1.1 Trợ giảng
- Họ và tên: Lê Thu Hà
- Chức danh, học hàm, học vị: Học viên Cao học Báo chí.
- Thời gian, địa điểm làm việc: Giảng viên thông báo cho sinh viên vào giờ dạy
đầu tiên.
-Điện thoại: 0915696184, 04. 5586687.
-Email: [email protected]
2. Thông tin chung về môn học
- Tên môn học: Kịch bản và Biên tập truyền hình
- Tiếng Anh : Television Screenplay and Editing
- Mã môn học: JOU3006

+Có kỹ năng biết làm việc cùng người khác
+Có kỹ năng phát hiện, tìm kiếm ý tưởng để phân tích và xây dựng kịch bản
chương trình truyền hình.
+Viết được kịch bản cho từng thể loại tác phẩm, chương trình truyền hình.
+Lập được quy trình sản xuất tác phẩm, chương trình truyền hình.
+Kỹ năng phỏng vấn, cách đặt câu hỏi
+Kỹ năng viết kịch bản tin, phóng sự, bình luận, phim tài liệu truyền hình.
2
+Kỹ năng xây dựng chương trình.
+Kỹ năng viết lời bình.
- Thái độ, chuyên cần:
+Có thái độ công bằng, khách quan và khoa học trong nhận xét, đánh giá phân
tích tác phẩm, chương trình.
+Sinh viên cần sáng tạo ý tưởng và kỹ năng thực hành mới trên nền của những
kỹ năng đã được hướng dẫn làm bài tập.
+Sinh viên cần hợp tác làm việc theo nhóm với những kỹ năng trình bày sản
phẩm trước lớp và tạo lập cách thức đánh giá sản phẩm.
+Sinh viên cần vận dụng tức thời kỹ năng viết kịch bản trong từng giờ học, đặc
biệt là những giờ làm bài tập tại lớp.
3.2 Nội dung chi tiết môn học
Nội dung Bậc 1 Bậc 2 Bậc 3
Nội dung 1
Giới thiệu
môn học
- Nêu được các mục
quan trọng nhất
trong đề cương môn
học
- Viết lại được tổng
quan môn học trong

truyền hình.
Nội dung 3
Đặc trưng
của các loại
kịch bản
- Nêu được các khái
niệm đặc trưng của
các loại kịch bản
điện ảnh.
- Phân tích được vai trò
của kịch bản trong thể
loại tác phẩm, chương
trình truyền hình
- Phân tích, đánh giá
được các đặc trưng
của kịch bản, các
cách xây dựng kịch
bản theo từng thể loại
báo hình.
- Nêu được các loại
kịch bản truyền
hình và đặc điểm
của nó.
Nội dung 4
Tin truyền
hình
- Nêu được khái
niệm về tin truyền
hình
- Hiểu được các đặc

- Đánh giá quy trình
thực hiện phỏng vấn
ở các dạng phỏng vấn
truyền hình.
4
- Nắm được đặc
điểm phỏng vấn,
các dạng phỏng vấn,
câu hỏi và nghệ
thuật phỏng vấn
truyền hình.
- Xây dựng kịch bản
cho phỏng vấn truyền
hình
- Đánh giá vai trò của
kịch bản trong phỏng
vấn truyền hình.
Nội dung 6
Phóng sự
truyền
hình
- Nêu được các khái
niệm và đặc điểm
phóng sự truyền
hình
- Phân tích được các
đặc điểm của phóng sự
truyền hình, các loại
phóng sự truyền hình.
- So sánh quy trình

phẩm phóng sự
truyền hình.
- Viết kịch bản cho
phóng sự truyền
hình, quay phim,
dựng phim, viết lời
bình cho tác phẩm
phóng sự truyền
hình
- Lập đề cương kịch
bản cho tác phẩm
phóng sự truyền hình
- Kiểm tra 45 phút giữa
kỳ.
Nội dung 8
Bình luận
truyền
hình
- Nêu được các khái
niệm đặc điểm và
các dạng bình luận
truyền hình
- Phân biệt bình luận
truyền hình với các loại
bình luận trên báo in,
phát thanh
- Đánh giá và so sánh
quy trình thực hiện
bình luận truyền hình
với các thể loại khác.

sự truyền hình
Nội dung 10
Phim tài
liệu truyền
hình
- Nêu các khái niệm
đặc trưng của phim
tài liệu truyền hình
- Phân biệt phim tài liệu
truyền hình với các thể
loại phim truyền hình
khác
- Đánh giá vai trò và
giá trị của phim
truyền tài liệu truyền
hình.
- Nêu được chức
năng của phim tài
liệu truyền hình.
Nội dung 11
Kịch bản
phim tài
liệu truyền
hình
- Xây dựng được
kịch bản cho phim
tài liệu truyền hình
- Phân tích vai trò của
kịch bản trong phim tài
liệu truyền hình

giữa các chức trách
nhiệm vụ của nhà báo
truyền hình.
6
4. Tóm tắt nội dung môn học
Kịch bản và biên tập truyền hình là môn học cung cấp cho sinh viên
những kiến thức cơ bản về vị trí, vai trò của kịch bản trong quá trình sáng tạo
tác phẩm, chương trình truyền hình, các thể loại tác phẩm truyền hình, các chức
năng, nhiệm vụ nghề nghiệp của nhà báo truyền hình, đồng thời rèn luyện cho
sinh viên kỹ năng xây dựng viết kịch bản, quy trình thực hiện từng thể loại tác
phẩm, chương trình truyền hình, sự phối hợp giữa các khâu trong sáng tạo tác
phẩm, chương trình.
Môn học trang bị cho sinh viên phương pháp, kỹ thuật viết kịch bản, biên
tập tác phẩm, cách thiết kế câu hỏi , cách thu thập và xử lý thông tin theo từng
thể loại tác phẩm truyền hình.
Ngoài ra, môn học còn cung cấp một số dạng kịch bản, hình thức kịch
bản, mối quan hệ giữa hình ảnh, âm thanh, cách dựng và viết lời bình trong
sáng tạo tác phẩm chương trình truyền hình.
5. Nội dung chi tiết môn học
Chương 1. Kịch bản và kịch bản truyền hình
1.1. Khái niệm về kịch bản
1.2. Nguồn gốc kịch bản
1.3. Những đặc trưng và yếu tố của kịch
1.3.1. Xung đột kịch
1.3.2. Hành động kịch
1.3.3. Ngôn ngữ kịch (…)
1.4. Kịch bản điện ảnh
1.4.1. Sự ra đời của điện ảnh
1.4.2. Đặc trưng của điện ảnh
1.4.3. Đội ngũ những người làm điện ảnh

2.4.7. Tin có hình ảnh và tiếng động
2.4.8. Tin công báo
2.5. Đặc điểm của tin truyền hình
2.5.1. Những đặc trưng của tin truyền hình.
2.5.2. Tính thời sự của tin truyền hình
2.5.3. Ngôn ngữ của tin truyền hình
2.5.4. Một số yêu cầu khi làm tin truyền hình
2.6. Kịch bản tin truyền hình
Chương 3: Phỏng vấn truyền hình
3.1. Khái niệm phỏng vấn và phỏng vấn truyền hình
3.2. Các dạng phỏng vấn
8
3.2.1. Phỏng vấn trao đổi
3.2.2. Phỏng vấn chân dung
3.2.3. Phỏng vấn thời sự
3.2.4. Phỏng vấn có tính minh họa
3.3. Phương pháp, kỹ năng phỏng vấn
3.3.1. Trước phỏng vấn
3.3.2. Trong quá trình phỏng vấn
3.3.3. Sau phỏng vấn
3.4. Vai trò và đặc điểm của phỏng vấn truyền hình
3.4.1. Vai trò
3.4.2. Đặc điểm
3.5. Các dạng phỏng vấn
3.5.1. Những căn cứ và cơ sở để phân loại các dạng phỏng vấn truyền hình
3.5.2. Phỏng vấn biên bản
3.5.3. Phỏng vấn thời sự
3.5.4. Phỏng vấn điều tra
3.5.5. Phỏng vấn chân dung
3.5.6. Phỏng vấn anket

4.8.2. Phóng sự vấn đề
4.8.3. Phóng sự chân dung
4.8.4. Phóng sự ngắn
4.8.5. Phóng sự điều tra.
4.9. Quy trình thực hiện phóng sự truyền hình
4.9.1. Lựa chọn đề tài, chủ đề.
4.9.2. Tìm hiểu sự kiện
4.9.3. Quay phim
4.9.4. Dựng phim
4.9.5. Hậy kỳ dàn dựng
4.9.6. Viết lời bình
4.9.7. Hoàn thiện tác phẩm.
4.10. Phân biệt phóng sự truyền hình với một số thể loại tác phẩm khác
4.10.1. Phân biệt phóng sự truyền hình với tin truyền hình
4.10.2. Phân biệt phóng sự truyền hình với phim tài liệu
4.10.3. Phân biệt phóng sự truyền hình vói tường thuật (truyền hình trực tiếp)
Chương 5: Bình luận truyền hình
5.1. Khái niệm chung về bình luận
5.2. Khái niệm bình luận truyền hình
5.3. Đặc điểm và các yếu tố của bình luận truyền hình
10
5.4. Các dạng bình luận truyền hình
5.4.1. Bình luận chung
5.4.2. Bình luận theo chủ đề
5.4.3. Bình luận quốc tế
5.5. Kịch bản bình luận truyền hình
5.6. Quy trình thực hiện bình luận truyền hình
5.6.1. Lựa chọn đề tài, chủ đề
5.6.2. Thu thập, xử lý tư liệu và xây dựng đề cương
5.6.3. Thu thập hình ảnh tư liệu và ghi hình

7.3. Chức năng xã hội của phim tài liệu truyền hình
7.3.1. Chức năng thông tin
7.3.2. Chức năng giáo dục và nhận thức
7.3.3. Chức năng thẩm mỹ và giá trị tư liệu lịch sử
7.4. Phân biệt sự khác nhau giữa phim tài liệu truyền hình và phim tài liệu điện
ảnh.
7.4.1. Về công chúng
7.4.2. Về thiết bị thể hiện
7.4.3. Về đặc trưng phương tiện truyền tải
7.5. Những điểm phim tài liệu truyền hình được kế thừa từ phim tài liệu điện
ảnh
7.5.1. Các cỡ cảnh
7.5.2. Các cỡ cảnh chân dung
7.6. Các dạng phim tài liệu truyền hình
7.6.1. Phim tài liệu chân dung
7.6.2.Phim phóng sự tài liệu
7.6.3.Phim tài liệu thời sự
7.7. Các phương pháp khai thác chất liệu
7.7.1. Phương pháp trực tiếp
7.7.2. Phương pháp gián tiếp
7.7.3. Dựng các tư liệu cũ
7.8. Các yếu tố trong kịch bản phim tài liệu truyền hình
7.8.1. Lời bình
7.8.2. Đối thoại
7.8.3. Lời nói sau khuôn hình
7.8.4. Phần phụ đề
7.8.5. Phần lời bạt (Phần vĩ thanh)
7.9. Kết cấu và bố cục kịch bản phim tài liệu truyền hình
7.9.1. Quá trình kết cấu và bố cục
7.9.2.Các yếu tố trong kết cấu

2. G. V. Cudonhetxop, X.L.XVich, A.La.Iuropxki, Báo chí truyền hình (hai
tập). Người dịch: Đào Tuấn Anh. NxbThông tấn, HN, 2004.
6.2. Học liệu tham khảo:
3. Brigitte Besse, Didier Desormeaux, Phóng sự truyền hình (sách tham khảo
nghiệp vụ, tái bản), người dịch: Đoàn Văn Tấn, Nxb Thông tấn, HN, 2004
13
4. Nguyễn Văn Dững (chủ biên), tác phẩm báo chí (tập 2), Nxb Lý luận Chính
trị.
5. Khoa Báo chí: Báo chí, Những vấn đề lý luận và thực tiễn. NXB Giáo dục,
tập 1 – 1994. Nxb ĐHQGHN: Tập 2 – 3, 1997. Tập 4, 2001. Tập 5, 2004. Tập
6, 2006.
6. Các thể loại báo chí, Nxb ĐHQG TP Hồ Chí Minh, 2005
7. Đinh Văn Hường, Các thể loại báo chí Thông tấn, Nxb ĐHQGHN, 2006
8. Đường vào nghề Phát thanh Truyền hình, NXB Trẻ, 2006 (Phòng đọc khoa
Báo chí)
9. Richard Walter, Kỹ thuật viết kịch bản điện ảnh và truyền hình, Nxb Văn hóa
Thông tin 1995 (Thư viện Quốc gia Việt Nam)
10. Khóa luận, luận văn tốt nghiệp cử nhân, thạc sỹ báo chí về truyền hình
(phòng đọc khoa Báo chí)
11. Rogerl Walters, Viết cho phát thanh truyền hình, nguyên tắc và thực hành,
Trà My, Trà Giang dịch (Phòng đọc khoa Báo chí).
12. Trần Quang, các thể loại báo chí chính luận, Nxb ĐHQGHN, 2005 (phòng
đọc khoa Báo chí)
13. Dương Xuân Sơn, Các thể loại báo chí Chính luận Nghệ thuật, NXB
ĐHQG HN, 2004 (Phòng đọc 107 nhà A)
14. Dương Xuân Sơn, Báo chí phương Tây, Nxb ĐHQGTPHCM, 2001 (Phòng
đọc khoa Báo chí).
15. Bùi Phu, Đặc trưng và ngôn ngữ điện ảnh, NXB Văn hóa Hà Nội, 1984
(Thư viện Quốc gia Việt Nam).
16. Macxen Mactanh, Ngôn ngữ điện ảnh, Cục điện ảnh, Nxb Văn hóa Thông

Nội dung 1 3 3
Nội dung 2 3 3
Nội dung 3 2 1 3
Nội dung 4 1 1 1 3
Nội dung 5 1 1 1 3
Nội dung 6 1 1 1 3
Nội dung 7 1 2 3
Nội dung 8 2 1 3
Nội dung 9 2 1 3
Nội dung10 2 1 3
Nội dung11 2 1 3
Nội dung12 1 1 1 3
Nội dung 13 3 3
Nội dung 14 3 3
Nội dung 15 3 3
Cộng 21 9 9 6 45
7.2. Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể cho từng nội dung:
Tuần 1: Giới thiệu đề cương môn học
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Lý thuyết
(3 giờ tín chỉ)
- Giới thiệu đề cương
môn học.

bản và kịch bản truyền
hình.
- Nguồn gốc của kịch
bản
- Đặc điểm của kịch
bản
- Các yếu tố của kịch
bản
- Đọc học liệu bắt
buộc (1) (tr 51 – 78).
- Chuẩn bị các câu
hỏi cho thảo luận
nhóm và seminar.
- Tự nghiên cứu, thảo
luận nhóm và trình
bày mục 1 – 3 trong
tập bài giảng.
- Phát biểu lại và phân
biệt các khái niệm kịch
bản điện ảnh, kịch bản
sân khấu, kịch bản
truyền hình.
- Nêu, phân tích vai trò
của kịch bản trong quá
trình sáng tạo tác phẩm
truyền hình
- Trình bày mục 1,2,3
trong tập bài giảng
1.Các nhóm họp thảo
luận, phân công

tạo tác phẩm, chương
trình truyền hình.
– 303
- Đọc học liệu tham
khảo 8, tr11 – 110
Thảo luận
(1 giờ tín chỉ)
-Phân biệt kịch bản điện
ảnh và kịch bản truyền
hình.
- Phân tích vai trò của
kịch bản trong quá trình
sáng tạo tác phẩm.
- Trình bày cơ sở của
sáng tác kịch bản.
- Nêu những thành phần
cơ bản của kịch bản
- Đọc học liệu bắt
buộc (1)
- Xem các chương
trình truyền hình.
- Đọc học liệu tham
khảo (8) tr1 – 223.
- Đọc học liệu bắt
buộc (2), tập 1, tr220-
303.
- Thảo luận nhóm,
phân công, phát biểu
tại thảo luận.
Trả bài tập tuần 2

(1 giờ tín chỉ)
-Nêu các khái niệm tin
và tin truyền hình.
-Trình bày các dạng tin
truyền hình, lấy ví dụ
- Đọc tập bài giảng và
các học liệu tham
khảo ở trên để thực
hiện tại lớp.
18
minh họa
-Nêu đặc điểm của tin
truyền hình. Lấy ví dụ
minh họa
-Nêu quy trình thực hiện
tin truyền hình.
- Chuẩn bị các câu
hỏi cho thảo luận
nhóm và seminar.
Bài tập
(1 giờ tín chỉ)
Thu bài cá nhân tuần
Giao bài cho
nhóm/tháng.
Tuần 5 - Nội dung 5. Phỏng vấn truyền hình
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

-Trình bày lại các khái
niệm phỏng vấn và
phỏng vấn truyền hình.
-Phân tích đặc điểm của
phỏng vấn truyền hình.
Lấy ví dụ chứng minh
cho nghệ thuật phỏng
vấn trên truyền hình.
- Đọc học liệu bắt
buộc (1) trang 134 –
151.
- Đọc học liệu tham
khảo (27), tr163 –
184.
- Xem chương trình
truyền hình Việt Nam
và truyền hình nước
ngoài để học cách
phỏng vấn.
- Phân công chuẩn bị
theo các vấn đề nêu ở
trên và báo cáo tại
seminar. Dùng các tài
liệu đã nêu để làm
công cụ.
Bài tập
(1 giờ tín chỉ)
- Làm bài tập về phỏng
vấn truyền hình
Tuần 6 - Nội dung 6. Phóng sự truyền hình

20
(1 giờ tín chỉ) về phóng sự, lịch sử ra
đời và phát triển của
phóng sự truyền hình.
- Trình bày các đặc
trưng của phóng sự
truyền hình.
-Trình bày các dạng
(loại) phóng sự truyền
hình.
- Quy trình thực hiện
phóng sự truyền hình.
buộc (1), tr 152 - 172.
- Đọc học liệu đã nêu
ở trên
- Chuẩn bị câu hỏi
theo các vấn đề đã
nêu ở bên để thảo
luận tại seminar
Bài tập
(1 giờ tín chỉ)
Trả bài tập cá nhân/ tuần
Giao bài tập tuần sau
Tuần 7 - Nội dung 7. Quy trình sáng tạo tác phẩm truyền hình
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị

- Đọc các học liệu
tham khảo như đã
nêu ở trên
- Phân công chuẩn bị
các vấn đề nêu ở bên
để thảo luận tại
seminar
- Xem các phóng sự
21
truyền hình. trong các chương
trình THVN
Bài tập
(2 giờ tín chỉ)
Trả bài tập tuần
Kiểm tra giữa kỳ 45
phút
Tuần 8 - Nội dung 8. Bình luận truyền hình
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ)
- Khái niệm và đặc điểm
của bình luận truyền
hình

buộc (1) tr 176-194
- Đọc học liệu tham
khảo đã cho ở trên.
- Chuẩn bị các câu
hỏi về các vấn đề
nêu ở bên để thảo
luận tại
seminar/nhóm
Giao bài tập tuần sau
Tuần 9 - Nội dung 9. Ký sự truyền hình
Hình thức tổ
chức dạy học
Thời gian
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Lý thuyết -Khái niệm ký sự truyền - Đọc học liệu bắt
22
(2 giờ tín chỉ) hình.
- Đặc điểm ký sự truyền
hình
- Các dạng ký sự truyền
hình
- Quy trình thực hiện ký
sự truyền hình.
buộc (1) tr 195-204.
- Đọc học liệu tham
khảo (17), chương

Thời gian
địa điểm
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ )
-Các khái niệm về phim
tài liệu và phim tài liệu
truyền hình
-Chức năng của phim tài
liệu truyền hình.
-Các dạng phim tài liệu
truyền hình
- Đọc học liệu bắt
buộc(1), tr209-238.
- Đọc học liệu bắt
buộc (2) tập 1,chương
1, tr7-110
- Xem một số phim
tài liệu truyền hình
trên các kênh của
ĐTHVN
- Đọc học liệu tham
khảo(14), tr15-105.
23
Thảo luận
(1 giờ tín chỉ )
-Trình bày khái niệm về

chú
Lý thuyết
(2 giờ tín chỉ)
- Viết kịch bản phim tài
liệu truyền hình
- Quy trình thực hiện
phim tài liệu truyền hình
- Viết lời bình cho phim
tài liệu truyền hình
- Đọc học liệu bắt
buộc(1),tr209-238.
- Đọc học liệu bắt
buộc (2), tập 1
chương 1, tr7-110.
- Đọc học liệu tham
khảo (8), tr11-284.
- Xem một số phim
tài liệu truyền hình
(băng)
Thảo luận
(1 giờ tín chỉ)
- Trình bày các yếu tố
và chất liệu để viết kịch
bản phim tài liệu truyền
hình
- Trình bày quy trình
thực hiện phim tài liệu
- Đọc học liệu tham
khảo (1), tr209-238
- Đọc học liệu tham

của nhà báo truyền hình
- Tính chuẩn nghề
nghiệp của nhà báo
truyền hình.
- Đọc học liệu bắt
buộc (2), chương 2,
tập 2, tr123-212.
- Đọc học liệu tham
khảo (7) tr126-219.
- Xem các chương
trình truyền hình của
VTV và các đài địa
phương.
Thảo luận
(1 giờ tín chỉ)
- Trình bày các công
việc cụ thể của nghề
nghiệp nhà báo truyền
hình
- Nêu vài trò của phóng
viên, quay phim, biên
tập viên và người dẫn
chương trình.
-Trình bày, phân tích
một ví dụ cụ thể về các
chức trách nghiệp vụ
nhà báo truyền hình
- Đọc học liệu bắt
buộc (2), tr123-212
- Đọc học liệu tham