Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn
Viện khoa học thủy lợi việt nam
===========YZ===========

Báo cáo
tổng kết khoa học kỹ thuật

đề tài
nghiên cứu công nghệ để thiết kế, xây dựng
các công trình ngăn sông lớn vùng triều

VIệN ThủY CÔNG - TRUNG TÂM CÔNG TRìNH đồng
bằng ven biển và đê điều
Địa chỉ: Số 7 Ngõ 95 Chùa Bộc - Đống Đa - Hà Nội
ĐT: 04.35633427; Fax: 04.35639586; Email: [email protected]
7325
04/5/2009
Hà nội: 2008
Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn
Viện khoa học thủy lợi việt nam
===========YZ===========

Báo cáo
tổng kết khoa học kỹ thuật

đề tài
nghiên cứu công nghệ để thiết kế, xây dựng
các công trình ngăn sông lớn vùng triều


Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u i

DANH SÁCH NH
NG NGU I THAM GIA TH C HI N Ð T
ÀI

TT
H v
à tên
H c v

Ch
c v

Ðon v
công tác
1
Tr
n Ð
ình Hoà

PGS.TS


5 Vu Ti n Thu
KS

Thành viên

Vi n Th y Công – Vi n
KHTL VN
6
Lê Ð
ình H
ung

KS

Thành viên

Vi n Th y Công – Vi n
KHTL VN
7
Tang Ð
c Th ng
PGS.TS

Thành
viên

Vi n KHTL Mi n nam
– Vi n KHTL VN
8
Nguy

Ngô Th
H
ung

KS

Thành

viên

Vi n Th y Công – Vi n
KHTL VN
12
Nguy
n H i Hà
KS

Thành viên

Vi n Th y Công – Vi n
KHTL VN
13
Tr
n Minh Thái Th.s
Thành viên

Vi n Th y Công – Vi n
KHTL VN
14
Nguy

KS

Thành viên

Vi n Th y Công – Vi n
KHTL VN
18
Ðoàn Van Ð
ng
KS

Thành viên

Vi n Th y Công – Vi n
KHTL VN
19
Bùi Cao Cu
ng
KS

Thành viên

Vi n
Th
y Công – Vi n
KHTL VN
20
Bùi M
nh Duy
KS

KHCN&MT
- B NN&PTNT), Ban Giám d c và phòng KHTH Vi n
Khoa h c Th y l i Vi t Nam, Vi n KHTL Mi n Nam, Vi n Quy ho ch th y l i
Nam B
, S NN&PTNT các t nh Ð ng b ng
sông C
u Long,
v.v

Nhóm th c hi n d tài xin trân tr ng c m on s t o di u ki n và ph i h p
th
c hi n n
ày.BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d n
g các công trình ng
an sông l
n v
ùng tri
u
iii

c khai thác khá
nhi
u, trong tuong lai s g n nhu b c n ki t. Do dó trong giai do n s p t i, d gi i
quy
t v n d t o ngu n nu c ng t, vi c tri n khai các d án ngan sông d c bi t l
à ngan
các con sông l
n tr th
ành m
t nhu c u, d
òi h
i c p bách c a th c t s n xu t.
Nhu v y, song s
ong v
i vi c nghiên c u d u tu, xây d ng các công trình phòng
ch
ng lu l t, các k t qu nghiên c u, ng d ng, d xu t nh ng gi i pháp khoa h c
công ngh trong xây d ng các công trình ngan sông di u ti t v a d m b o ngan m n,
ngan nu
c bi n dâng, v a d m b
o t
o ngu n nu c ng t nh
ung không du
c l
àm x
u di
v n d thoát lu qua công trình mang m t ý nghia chi n lu c r t quan tr ng trong phát
tri
n kinh t x
ã h

ên ti
n trong xây d ng công tr
ình.BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d n
g các công trình ng
an sông l
n v
ùng tri
u
ivTu duy m i trong xây d ng ngan sông l n, khác nhi u so v i tu duy thi t k
xây d ng công trình ngan sông truy n th ng. Nhi u v n d k thu t chuyên sâu c n
ph
i du c d u tu nghiên c u m c d cao. Các gi i pháp thi công, thi t b thi công
c
ung l
à nh
ng v n d l n d

“Nghiên c u công ngh d thi t k , xây d ng
công trình ng
an sông l
n v
ùng ven bi
n”
.

Nh
ng k t qu nghi
ên c
u
chính
c a d t
ài
g m có:
Bu
c d u xây d ng du c các c
o s
khoa h c cho vi c quy t d nh d u t
u xây d
ng
các công trình ng
an sông l
n nh
u: Phân tích tính c
p thi t ph i xây d ng công tr
ình;
Ð
ánh

ã h
i c a nu c ta g m: Công ngh Tr Ð , công
ngh
Tr Phao, công ngh d p Xà lan liên h p. Tu thu c và di u ki n t nhiên, k
thu
t c th d l a ch n 1 trong 3 công ngh n
ày m
t cách h p lý.
Ngoài ra, m t s k t c u, h ng m c công trình khác có th dùng chung cho c 3
công ngh
tr
ên nhu âu thuy
n, c u giao thông, c a van,.v.v. cung d
ã
du
c d c p d có
th
l a ch n áp d ng ph
ù h
p.
K t qu nghiên c u c a d tài du c th hi n trong 01 báo cáo t ng h p, 09 t p
b
áo
c
áo

chuyên sâu
, 50

báo cáo chuyên d


2:
T ng quan các công ngh nga
n sôngBÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d n
g các công trình ng
an sông l
n v
ùng tri
u v

Chuong
3:
Nghiên c
u công ngh nga
n sông l
n
Chuong
4:
Các lo

à nh
n
g v
n
d r t l n, ph c t p. V i d c di m n i b t v di u ki n t nhiên, kinh t - xã h i nh
u

ÐBSCL, vi c ngan các sông này không nh ng là các công trình mang t m khu v c m
à
nó s là nh ng công trình mang t m c qu c t . Vì v y, c n ph i ti p t c du c d u
tu
nghiên c u m t cách toàn di n c v chi u r ng l n chi u sâu nh m ph c v m t cách
thi
t th c nh t cho th c t .

BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u


N V
ÙNG ÐBSCL. 4
1.2.1.

Khái quát v
chung Ð ng b ng Sông C u Long:

5
1.2.2.

Ðánh giá luu lu
ng m
ùa ki
t v
ào ÐBSCL 8
1.2.3.

Phân b
d
òng ch
y sông Mekong tru c khi v
ào ÐBSCL
c thu ng ngu n 14

1.2.7.

Tác d
ng c a quá tr
ình phát tri
n v
à khai thác s
d ng ngu n nu c t i
d ng b ng sông c u long v
à
nh hu ng c a nu c bi n dâng. 17

1.2.8.

Hình thành các k
ch b n phát tri n v
ùng ÐBSCL
19


ùng ÐBSCL
32

1.3.2.

Tác d
ng d n ch t lu ng nu c thu ng-h l
uu c
ng 34

1.3.3.

Tác d
ng d n h sinh thái ng p nu c c a sông-
ven bi
n 34

1.3.4.

Tác d
ng d n ngu n l i v

Công ngh truy n th ng 37

2.1.2.
Công ngh d p Tr d
40

2.1.3.
Công ngh d p X
à lan
43

2.2.

TRÊN TH
GI I 46

2.2.1.


Các công trình ng
an sông
Anh 60

2.2.5.

Các công trình ng
an sông
Ð c 61BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri

ình

64

2.3.
M T S PHÂN TÍCH ÐÁNH GIÁ CHUNG 71

2.3.1.

Nh
n xét chung: 71

2.3.2.
M t s v n d k thu t chính 72

C
HUONG 3:

NGHIÊN C
U Ð XU T CÔNG NGH XÂY D NG CÁC CÔNG
TRÌNH NG

75

3.1.3.

Phân tích, l
a ch
n d xu t công ngh : 77

3.2.

CÔNG NGH
Ð P TR Ð
78

3.2.1.
K t c u 78

3.2.2.

3.2.2. Bi
n pháp thi công

88

3.3.4.
K t c u Âu thuy n 92

3
.3.5.

Thi công d
p tr phao 97

3.4.

CÔNG NGH
Ð P X
À LAN LIÊN H
P 102

3.4.1.
K t c u


.
137

3.4.5.
M t s d ng k t c u x
à lan
ng v i các lo i c a van 140

3.4.6.

Bi
n pháp thi công 143

3.5.
C U GIAO THÔNG V
À M
T S H NG M C KHÁC 157

3.5.1.
C u giao thông



162

3.6.2.

Các thi
t b thi công d t. 164

3.6.3.

Các thi
t b thi công b
ê tông.
165BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c

Các thi
t b khác. 167

CHUONG 4:

CÁC LO
I C A VAN KH U Ð L N 168

4.1.
T NG QUAN CÁC LO I C A VAN KH U Ð L N 168

4.1.1.
Gi i thi u chung: 168

4.1.2.
C a van ph ng
175

4.1.8.
C a van Tr quay 176

4.1.9.
C a van Qu t 177

4.1.10.
C a van Tr lan
179

4.2.

PHÂN TÍCH L
A CH N LO I K T C U C A VAN 180

4.2.1.

183

4.2.6.
C a van clape tr c du i: 183

4.3.

NH
N XÉT 184

CHUONG 5:

PHÂN TÍCH ÐÁNH GIÁ HI
U QU KINH T - K THU T CÁC
PHUONG ÁN CÔNG NGH
Ð XU T 186

5.1.

PHÂN TÍCH CÁC PHUONG ÁN CÔNG NGH


HU
NG D N QUY TR
ÌNH CÔNG NGH
THI T K XÂY D NG
CÔNG TRÌNH NG
AN SÔNG L
N 192

6.1.

TÍNH TOÁN TH
Y L C CÔNG TR
ÌNH
192

6.1.1.
Ði u ki n t
nhiên
192

6.2.

C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u

ix6.3.2.
Ði u ki n dân sinh x
ã h
i 193

6.3.3.
D a v
ào m
c ti
êu nhi
m v công tr
ình
ình công trình:
194

6.4.3.
L a ch n s khoang d p: 195

6.4.4.

Phân tích ch
n k t c u 195

6.5.

TÍNH TOÁN THI
T K
198

6.5.1.

6.6.1.

Trình t
thi công 201

6.6.2.
L a ch n gi i pháp thi công các b ph n 201

6.6.3.

Thi công móng c
c 201

6.6.4.

Thi công tr
202


203

CHUONG 7:
NG D NG THI T K CHO CÁC CÔNG TR
ÌNH TH
C T
205

7.1.

CÔNG TRÌNH HÀM LUÔNG
- T NH B N TRE 205

7.1.1.
T ng quan v d án 205

7.1.2.
S c n thi t ph i d u tu 206


7.1.7.

Kh
i lu ng công tr
ình chính.
234

7.1.8.
Hi u qu kinh t , x
ã h
i 234

7.2.

CÔNG TRÌNH NG
AN SÔNG CÁI L
N, CÁI BÉ - T NH
KIÊN GIANG
.
235

7.2.1.
T ng quan v d án

C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u

x

7.2.5.
Gi i pháp k thu t v
à d
a di m xây d ng
245

7.2.6.
L a ch n ph
uong án
246

7.2.7.

Ði u ki n c p v t t
u, thi
t b v
à các v
n d khác 266

7.2.11.
T ng m c d u t
u các phuong án
266

7.2.12.

Kh
i lu ng công tác chính 266

7.3.
K T LU N V
À KI
N NGH

270

TÀI LI
U THAM KH O 271BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u

xiHÌNH MINH H

26

Hình 1.5. B trí c ng tr
ên sông Ba Lai
27

Hình 1.6. B trí c ng tr
ên sông Hàm Luông
27

Hình 1.7. B trí c ng trên sông C Chi
ên
28

Hình 1.8. B trí c ng trên sông H u 28

Hình 1.
9.

Hình 2.4.

Xây c
ng truy n th ng tr
ên lòng sông 39

Hình 2.5.

Xây c
ng d n d
òng qua lòng sông
39

Hình 2.6.
K t c u chung d p Tr d
41

Hình 2.7.

Công trình Th
o Long khi ho

47

Hình 2.11.
S c t
àn phá kh
ng khi p c a c
on l
u 48

Hình 2.12.
B n d d án Delta48

Hình 2.13.
M t s h
ình
nh c ng Veerse gat dam 49

Hình 2.14.


Hình 2.18.
T ng th công tr
ình c
ng Oosterschelde 54

Hình 2.19.
C ng Hollandse IJssel

55
Hình 2.20.
C ng Maeslandtkering 56

Hình 2.21.
C ng Haringvilet 56

Hình 2.22.
Ð p Rhine -
Hà Lan
u

xiiHình 2.25.

Ch
t o m t d
on nguyên trên
n i 59

Hình 2.26.
T ng th công tr
ình Montezuma
59

Hình 2.27.
D án ngan các c a sông Vinece -
Italia
60

63

Hình 2.33.
C ng Kamihirai -
Nh
t B n, 1990 63

Hình 2.34.
C ng Shinanogawa -
Nh
t B n, 1974 63

Hình 2.35.
C a van c ng St. Petersburg -
Nga
64

Hình 2.36.


65

Hình 2.40.

Chu
n b h móng xây d ng công tr
ình
66

Hình 2.41.

Thi công ch
t o trong h móng 66

Hình 2.42.

Thi công m
t b ng xây d ng công tr
ình
66

ình
67

Hình 2.46.

Thi
t k các h ng m c công tr
ình
68

Hình 2.47.

Ch
t o các tr trong h móng 68

Hình 2.48.

Thi công n
n móng công tr
ình


69

Hình 2.52.

Thi
t k các h ng m c công tr
ình
69

Hình 2.53.

Ch
t o các x
à lan trong h
móng 70

Hình 2.54.

Thi công n
n móng công tr
ình

71

Hình 2.58.

Sông H
u (do n qua H u Giang) 73

Hình 3.1.

Thi công công trình b
ng khung vây c c ván thép

.
76

Hình 3.2.
C t nga
ng m
t khoang c ng d p Tr d
79BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V


Hình 3.5.
K t c u tr pin c a van Clape phao tr c du i 81

Hình 3.6.
K t c u tr pin c a van ph ng 82

Hình 3.7.
K t c u d m d van r ng
83

Hình
3.8.
D m van c a tr xoay 84

Hình 3.9.
D m van c a clape tr c du i


87

Hình 3.14.
C c xi mang d t ch ng th m 89

Hình 3.15.
C c ván thép d ng ng 90

Hình 3.16.
C c ván thép d ng b n 90

Hình 3.17.
C c ván BTCT d ng l c 91

Hình 3.18.
C t ngang C c b n ch n 96

Hình 3.23.
C t ngang âu thuy n ki u h p phao 96

Hình 3.24.

Thi công tr
pin trong h móng t m 98

Hình 3.25.

Di chuy
n tr ra kh i h móng t m 98

Hình 3.26.
D
i chuy
n tr pin tr


Liên k
t gi a b n dáy tr v
à h
c c 100

Hình 3.31.

Di chuy
n d m van phao v
ào v
t
rí l
p ghép 101

Hình 3.32.
L p d t d m van t i v trí công tr
ình
101

Hình 3.33.

Di n bi n tâm n i v
à tâm
n d nh khi nghi
êng
106

Hình 3.37.
K t c u d p x
à lan liên h
p tr
ên n
n phân b t i tr ng 114

Hình 3.38.

So d
l c tác d ng l
ên công trình
115
118

Hình 3.41.
Ð th quan h tgh ~ pgh 119

Hình 3.42.

Quan h

gi
a R’gh ~ ’ 119

Hình 3.43.

Ðu
ng cong ép lún p-e 121

Hình 3.44.
K t c u d p x
à lan liên h
p tr

xác d nh kh i móng quy u c 129

Hình 3.48.
S c kháng tru c v
à s
c kháng b
ên c
a c c ch u l c ngang 132

Hình 3.49.

Quan h
gi a ph n l c v
à chuy
n v c a d t xung quanh c c 132

Hình 3.50.

Xác d
nh modu
n ph

ng h p di chuy n 140

Hình 3.54.
ng su t l n nh t d p x
à lan
-
Tru
ng h p di chuy n 140

Hình 3.55.
T ng th m t d
on nguyên xà lan
141

Hình 3.56.
K t c u x
à lan
141

.
142

Hình 3.61.
K t c u x
à lan c
a van phao

.
142

Hình 3.62.
T ng th m t d
on nguyên xà lan c
a van phao 143

Hình 3.63.
K t c u x
à lan c
a van phao

.
143

Hình 3.64.
H móng ch t o x
à lan

147

Hình 3.68.

Ðào h
móng công tr
ình b
ang xáng c
p tr
ên h
phao n i 147

Hình 3.69.
Rung h ng vách tr
ên h
s
àn d
o 148

Hình 3.70.
Ð bê-
tông c
c khoan nh i


C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u

xvHình 3.73.
H th y x
à lan trong h
dúc 150

Hình 3.74.
H th y x
à lan trên
n i 151

Hình 3.75.

Hình 3.79.
H th ng d n hu ng 154

Hình 3.80.

Thi công n
i ti p thu ng, h l
uu
156

Hình 3.81.
Ði n d y v t li u li
ên k
t dáy x
à lan v
i n n 156

Hình 3.82.
Ði n d y các khoang h m b ng v t li u thích h p
160

Hình 3.87.
K t c u công tr
ình hoàn thi
n 160

Hình 3.88.
T ng th công tr
ình khi hoàn thi
n 161

Hình 3.89.

Thi công c
c ng ly tâm D60 162

Hình 3.90.

Thi
t b thi công c c khoan nh i

t b thi công t o c c xi mang d t 163

Hình 3.95.

Máy thi công c
c b ng rung d ng164

Hình 3.96.
T h p xáng c p tr
ên h
phao n i 165

Hình 3.97.
T h p máy d
ào trên h
phao n i 165

Hình 3.98.


Hình 3.102.
C u t h
ành
166

Hình 3.103.
T h p c u tr
ên xà lan
166

Hình 3.104.

Tàu v
n chuy n tr
167

Hình 3.105.

Tàu Ostrea trong d
án Delta –

169BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u

xviHình 4.2.
Ð p ch n sóng Hollandse Ijsel 169

Hình 4.3.
C t ngang khoang c a van c ng 172

Hình 4.8.

Terling
–
Rock Falls, Illinois, 2002
172

Hình 4.9.

Mose Buoyant Flat Gate: Venice, Ý
173

Hình 4.10.

Công trình Th
o Long: TT.Hu , Vi t Nam 173

Hellevoetsluis, The Netherlands, 1970
175

Hình 4.15.

Hoek van Holland, Netherlands, 1997
176

Hình 4
.16.

So d
c u t o c a van tr xoay 177

Hình 4.17.

London, United Kingdom, 1982
177

179

Hình 4.22.
C
a van tr
lan có b n ch n du i 180

Hình 4.23.
C a van tr lan có lu i trai phía tru c 180

Hình 5.1.

Sông H
u (do n qua H u Giang) 187

Hình 7.1.
V trí công tr
ình trên sông Hàm Luông

Hình 7.6.
K t c u nh p c u c t âu thuy n 220

Hình 7.7.
C t ngang nh p d n ph
uong án 1
221

Hình 7.8.
C t ngang gia c thu ng h l
uu công tr
ình
222

Hình 7.9.
M t b ng m t khoang c ng ph
uong án c
a van cung 223

u x
à lan c
a va
n clape phao
227BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u

xviiHình 7.14.
M t b ng m t khoang c ng

M t b ng k t c u d
on nguyên xà l
an
230

Hình 7.19.
K t c u x
à lan c
a van clape phao 231

Hình 7.20.
C t ngang gia c thu ng h l
uu công tr
ình
232

Hình 7.21.
V trí xây d ng công tr
ình
252

Hình 7.26.
K t c u nh p c u c t âu thuy n 252

Hình 7.27.
C t ngang nh p d n ph
uong án 1
253

Hình 7.28.
C t ngang gia c thu ng h l
uu công tr
ình
253

Hình 7.29.
M t b
ng m
t khoang c ng ph
uong án c


Hình 7.33.

Chính di
n m t d
on nguyên xà lan
259

Hình 7.34.

K. c
u x
à lan c
a van clape phao 259

Hình 7.35.
M t b ng m t khoang c ng 260

Hình 7.36.
K t c u âu thuy n ph
uong án 3

263

Hình 7.40.
K t c u x
à lan c
a van clape phao 264

Hình 7.41.
C t ngang gia c thu ng h l
uu công tr
ình
265BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng


s

gia tang dân s

và phát tri n kinh t

- xã h i,
nhu
c u s

d ng nu c tang v

s

lu
ng và da d ng v

ch
t lu ng. Theo c nh báo c
a
Qu

B o v

Thiên nhiên th

gi
i (WWF), n u các qu c gia không có s


u nu c nghiêm tr ng. D

báo d n nam 2025 ngu n nu c c
a
Vi
t Nam s

b

gi
m di kho ng 40 t

m
3
. T ng lu ng nu c mùa khô d n nam 2025
có th

gi
m di kho ng 13 t

m
3
. T ng nhu c u dùng nu c cho dân sinh và phát tri
n
các ngành kinh t

-
xã h
i ngày càng
tang, nam 2020 kho

n nay, dòng ch y trên các sông d
u

m c th p hon trung bình nhi u nam
kho
ng 50

90%. Các h

ch
a nu
c

Hà Tinh và m t s

noi ch

d t 60

80%, các
h

ch
a t

Qu
ng Ngãi
d
n K
hánh Hòa

u h
t kho
ng 10

20%.Nam B
, m
c nu c d
u ngu
n sông C u Long xu
ng r
t nhanh. V

mùa khô
nu
c

ÐBSCL là do nu
c sông Mê Kông cung c
p còn

ÐBSCL
h
u nhu không có
mua, bình quân luu lu ng ki t c a sông Mê Kông ch y v

ÐBSCL kho ng 2.
000


gi
i
n
m

châu Á, ngoài các sông Duong T , Salween, Ganges và
Indus, có c

sông Mê Kông di qua Vi
t Nam.BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u 2

Hình 1.1.


dang b

suy thoái m nh, nh ng nghiên c u m i nh t cho th y bi n d i khí h u toàn
c
u
nh hu ng x u di nhanh hon so v i d

báo c a các nhà khoa h c, h n hán kh
c
li
t và nu c bi n dâng nhanh trong khi h

th
ng dê còn y u và d p ngan c a sông
dang c
òn
d

ng

nhi
u là nh ng v n d

l n không ch

riêng d i v i ngành Nông
nghi
p và Phát tri
n
nông thôn. Nu c bi n dâng nh hu ng tr m tr ng d n ng p và

tang
lên dáng k
. V
í d

h n nam 2006 xâm nh p m n d
ã
di sâu vào 90 km
nhu

M c Hóa (Long An) và d

m n lên t i 4/1.000 gây khó khan l n t i s n xu
t
nông nghi p và d i s ng nhân dân. M t khác bi n d i khí h u (BÐKH) cung s

làm
cho di n bi n th i ti t tr

nên
b t thu ng và c c doan hon, lu l t có th

di
n ra r
t
b t ng

v i cu ng d

l n trong th i gian ng n

báo du c v

d nh lu ng và
th
i di m x y ra. Do dó, ngay t

bây gi

ph
i d t ra nhi m v

c p bách nghiên c
u
d

báo luu lu ng c a sông Mê kông trong mùa ki t ch y v

ÐBSCL trong nh
ng
nam t i d

ph
c v

cho vi c ho ch d nh k

ho
ch ch ng h
n



nhiê
n nhu nhi
u tác gi

d

ngh
.

nh
ng vùng d t x u ho c vùng ng p sâu mà s n xu t nông nghi p kém hi u quBÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u 3

nhu

Ð
BSCL
d
u
du
c quy ho ch ngan
các nhánh sông nh

ch
y vào sông l n d

d

xây d ng công trình, b

ng

sông l
n
cho m n truy n vào sâu. Ngan m n theo phuong pháp này chua tri t d

vì dòng m
n
còn xâm nh p sâu vào n i d a s

gây th m m n và khi h n nu c sông l n b

m n thì
vi
c ngan m

p k

ho
ch ngan các c
a sông l
n ra bi
n ( nhu sông Vàm C
, các nhánh
c
a sông Ti
n và sông H u, sông Cái l n, sông Cái Bé vv ). Vi c ngan các sông l
n
s

dua l
i hi
u qu

nhu sau:

+ Ngan du
c nu
c m
n xâm n
h
p vào n
i d
a và ngan nu
c th
m m

+ G
n tri
u tiêu úng c
i t
o d
t thu
n l
i.

+ C i thi n du c kh

nang thoát lu vì bi n dòng sông thành 1 chi u, không
ph
i tiêu lu
ng nu
c tri
u ch
y vào nhu tru
c dây.

+ Phuong pháp ngan các sông l n này s

bi
n ÐBSCL thành d ng b ng vùng
nu
c ng
t

phía trên và vùng m
n

dù dã có h

Hoà Bình ch a 5 t

m3 nu c d

di
u ti t nhung tình hình khô h n v
n
kh
ng kém ph n quy t li t. Nam 2004 m c nu c sông H ng t i Hà N i gi m xu
ng
còn 1.75m, nam 2005 h

th
p xu ng 1,5m làm các tr m bom ven sông b

treo không
còn bom du c. Thi u nu c gây thi t h i l n cho s n xu t và dân sinh. Ngay sau khi
có d

các công trình thu ng ngu n trong tuong lai, theo tính toán d ng b ng B c B

v
n có kh

nang thi
u nu
c ng
t.

ó
dòi h i ph i có nh ng d ng công trình không nh ng di u ti
t
du
c ngu n nu c mà còn ph i d m b o ngan m n gi

ng
t t t, và nh t là không

BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u 4

du
c
nh hu ng d n v n d

tho
át lu qua công trình. Nói cách khác là các công trình


v

mùa m
u
a.

Trong các nam qua, th
c t

d
u tu cho th
y l i v
n còn r
t h
n ch
, chua d

s
c
dáp
ng nhu c u khi chuy n d i co c u s n xu t. Do dó, d

d i phó v i s

kh
c
nghi
t c a thiên nhiên nhu m c nu c bi n dâng, bão lu ngày càng l n và mùa ki
t

n kinh t

- xã h i nu c ta nhu c p nu c tu i, sinh ho t, dân sinh, công nghi
p,
phát di
n, v
n t
i th
y v.v

Vi
c ngan

các sông l
n s

mang l
i hi
u qu

chính nhu sau:

-
Ngan du
c nu
c m
n xâm nh
p vào n
i d
a và ngan nu

c ng
t do thu
ng ngu
n d

v .
- G
n tri
u tiêu úng c
i t
o d
t thu
n l
i.

- C i thi n du c kh

nang thoát lu vì bi n dòng sông thành m t
chi
u, không
ph
i tiêu lu
ng nu
c tri
u ch
y vào nhu tru
c dây.

Vi
c d u tu nghiên c u các gi i pháp công ngh , thi t b

à
Ð ng b ng sông C u Long
là
hai luu v c t p trung r t nhi u c a sông l n d ra bi n. Ð c bi t là luu v c ÐBSCL
v i s n l
uong nông nghi
p, th y h i s n chi m chi m t tr ng r t l n trong n n kinh t
qu
c dân. D a vào các di n bi n th c t trong nh ng nam g n dây th y r ng khu v c

BÁO CÁO T
NG K T KHOA H C V
À K
THU T Ð T
ÀI KHOA H
C C P B

Nghiên c
u công ngh d thi t k , xây d ng các công tr
ình ng
an sông l
n v
ùng tri
u 5

ÐBSCL là khu v c dang ch u nh ng nh hu ng n ng n nh t v h n hán, xâm nh p
m n…. d ng th i cung là khu v c t p trung nhi u nh t các sông l n d ra bi n. Vì
v y, trong gi i h n ph m vi c a Ð t
ài
chúng tôi ch t p trung nghiên c u và d xu t

, v
i d a h
ình ph
c t p v
à da d
ng, có ti m nang to l n v
phát tri n th y di n và nông nghi p. Sông Mekong ch y ch y u theo hu ng B c-
Nam, qua nhi u vùng d a hình ph c t p. Ð d c lòng sông trung bình 0,0011. Dòng
chính du c b sung ngu n nu c t nhi u nhánh sông su i l n nh có di n tích t v
ài
tram d n vài ch c ngàn km
2
, phân b khá d u hai bên b , nhu Nam Ngum, Nam Tha,
Se Banghieng, Se Bangphai, Se San, Se
Rep
oc
k
bên trái và Nam Songkhran, Nam
Mun, Nam Chi bên ph i. Ngay sau ngã ba h p luu v i sông Tonle Sap-sông n i
dòng chính v i Bi n H , Mekong chia thành hai nhánh ch y vào Vi t Nam là sông
Ti
n (Mekong) v
à sông H
u (Bassac).
V i di n tích luu v c 85.000 km
2
, Bi n H là m t h ch a nu c t nhiên có
dung tích kho ng 85 t m
3
, di n tích m t nu c bi n d i t 3.000-14.000 km

ùng
B y Núi, An Giang, nh
ìn chung ph
n d ng b ng châu th có d a h
ình b
ng ph ng. Các
h n ch thiên nhiên chính dây là ng p lu, chua phèn, xâm nh p m n và thi u nu c
ng
t trong mùa khô. Ph n Mekong thu c nu c ta n m cu i h luu v c, có di n tích
65.170 km
2
, chi
m 8,2% to
àn luu v
c v
à 10,7% h
l
uu v
c, g m kho ng 39.400 km
2
ÐBSCL
-
thu
c vùng châu th , 25.170 km
2
thu
c luu v c các sông Se San, Se Repoc
k

Tây Nguyên và m t ph n r t nh thu c luu v c N m R m vùng Tây-B c và Sebang

c Li
êu và Cà
Mau, có t ng di n tích t nhiên kho ng 3,96 tri u ha, chi m 79% di n tích tòan châu
th
và b ng 5% di n tích luu v c sông Mekong. ÐBSCL du c gi i h n b i: (a) phía
B c là biên giôi Vi t Nam-Campuchia; (b) phía Tây là bi n Tây; phía Ðông giáp bi n
Ðông; và (c) phía Ðông
-B c l
à sông Vàm C
Ðông v
à thành ph
H Chí Minh.
1.2.1.2. Ð a h
ình:

Theo tài li u b
ình
d c y di m 1/25.000 do B Th y l i l p nam 1984, ÐBSCL
có d a hình b ng ph ng, ph n l n có cao d trung bình t 0,7-1,2 m, ngo i tr m t s
d i núi cao phía B c d ng b ng thu c t nh An Giang. D c theo bi
ên gi
i Campuchia
có d
a h
ình cao h
on c
, cao tr
ình t
2,0-
4,0 m, sau dó th

Trong các h th ng sông r ch thiên nhiên ÐBSCL. ngoài sông Mekong v i 2
nhánh chính là sông Ti n, sông H u, các c a ra bi n và sông n i Vàm Nao, còn có 2
h th ng sông qu c t khác là Vàm C (g m Vàm C Ðông-Vàm C Tây) và Giang
Thành, và các h th ng sông n i d a là Cái L n-Cái Bé, M Thanh, Gành Hào, Ông
Ð c, B y Háp , c
ùng m
t s r ch nh khác.
S di n bi n l
òng sông di
n ra khá ph c t p. T
ình tr
ng xói l b cu, h
ình thành
b m i, tách ra, nh p vào c a các c n bãi trên sông di n ra thu ng xuyên, liên t c.
Qua kh o sát th c t nam 1996, vùng c a sông C a Ð i có d sâu thay d i t 5 – 9 m.
Ðáy sông thu c phía B n Tre thu ng là nông, d sâu trung bình t 5 – 6 m; trong khi
phía Ti n Giang, d sâu t 8 – 9 m. M t d i b i t gi a sông n i ti p c n Bà N kéo
dài t i 4 km và l ch v phía B n Tre, làm l ch dòng ch y và gây xâm
th
c b sông
phía B n Ð
ình.
Ðo
n t Bình Th i d n Th a M b xâm th c m nh. Ðo n B n Ð
ình
(1,75 km), tây b c r ch Bà Khoai (0,5 km), tây b c r ch Th a M (1,5 km), vách xâm
th
c cao trung bình t 1 – 1,5 m. V phía bi n, quá trình b i t di n ra r t m nh. M t
d i b i t kéo d
ài t