BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM
 TIỂU LUẬN
MÔN: CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT CỒN, RƯỢU, BIA VÀ NƯỚC GIẢI KHÁT
Đề tài:

TÌNH HÌNH SẢN XUẤT, TIÊU THỤ
VÀ PHÁT TRIỂN CÁC SẢN PHẨM
BIA TRÊN THẾ GIỚI.

GVHD: Trần Thị Mai Anh
LỚP HP: 210503103
NHÓM: 33 LỚP: DHTP7B

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 2 năm 2013 Tên

3.4 Sản lượng bia của các nước trên thế giới qua 10 năm (2002-2012): 9
4. TÌNH HÌNH TIÊU THỤ BIA TRÊN THẾ GIỚI: 11
4.1 Mức tiêu thụ bia theo khu vực: 11
4.2 Mức tiêu thụ theo quốc gia: 12
4.3 Mức tiêu thụ theo đầu người: 13
4.4 Tổng doanh thu của thị trường bia toàn cầu năm 2011: 14
4.5 Thị phần doanh thu của ngành bia năm 2011: 15
4.6 Top 10 nhãn hiệu bán chạy nhất: 16
5. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN CỦA BIA TRÊN THẾ GIỚI: 18
5.1 Bia không cồn là gì? 20
5.1.1 Tác dụng của bia không cồn: 20
5.1.2 Công nghệ sản xuất bia không cồn: 20
5.1.3 Khả năng phát triển của bia không cồn: 23
5.2 Một số sản phẩm bia mới: 24
GVHD: Trần Thị Mai Anh

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới
Page 1
LỜI MỞ ĐẦU

Bia là một loại nước giải khát được ưa chuộng, đã và đang được sử dụng rộng rãi trên
khắp thế giới. Cũng chính vì vậy mà ngành Công nghiệp Bia ngày càng phát triển, góp phần
phát triển cho kinh tế của đất nước. Mỗi nước có một sản phẩm bia riêng của mình, tất cả
đều phải mang tầm nhìn chiến lược, đáp ứng đúng và kịp thời nhu cầu của người tiêu dùng

Người Hy Lạp đã học cách sản xuất bia từ người Ai Cập. Các bộ tộc người Đức đã biết sản
xuất bia từ lâu trước khi có sự xâm chiếm của đế chế La Mã. Ban đầu người ta sử dụng các
loại thảo mộc và gia vị khác vào việc sản xuất bia. Tuy nhiên vào khoảng 1000 năm trước
công nguyên bia mới thâm nhập vào các tu viện. Các tu sĩ là những người đầu tiên đã xây
dựng các nhà máy bia. Họ cung cấp nơi ở, thức ăn và bia cho những người đi hành hương và
những người đi du lịch. Cho đến giữa thế kỉ XVI, bia chỉ được sản xuất chủ yêu trong các gia
đình và còn chưa mang tính thương mại. Từ năm 1833, nhờ các nghiên cứu của Pasteur về quá
trình lên men rượu vang, Hansen đã đề nghị phương pháp nhân giống nấm men từ một tế bào
thuần khiết ban đầu trong canh trường. Đến năm 1881-1883 nấm men đã được đưa vào sử
dụng sản xuất bia lần đầu tiên ở Đan Mạch. Từ đó đến nay ngành công nghiệp bia ngày càng
được hoàn thiện, phát triển và đạt được nhiều thành tựu rực rỡ.
Bia là sản phẩm của quá trình lên men ethanol từ dịch nha, không qua chưng cất, dịch nha
được nấu từ malt đại mạch, các hạt giàu tình bột, protein…(như gạo, ngô, đại mạch…), hoa
houblon và nước.
2. VAI TRÒ CỦA BIA TRONG ĐỜI SỐNG:
So với các thức uống khác bia có nhiều ưu điểm như:
 So với các loại rượu thì bia có nồng độ cồn rất thấp (2-6%). Do đó nếu sử dụng bia
đúng mức sẽ giúp cơ thể cảm thấy thoải mái, dễ chịu và tăng sức lực cho cơ thể.
 So với trà, cà phê thì bia không chưa các kim loại có hại.
 Bia là nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể, một lít bia có thể cung cấp cho cơ thể
400-800 Kcal.
 Với hàm lượng CO2 khá cao (4-5g/l), bia giúp cơ thể giảm nhanh cơn khát, kích thích
quá trình tiêu hóa tốt hơn.
 Khoảng 80% chất hòa tan trong bia là glucid, 8-10% là các hợp chất chứa nitơ, 3-4%
là các chất khoáng. Ngoài ra trong bia còn có chất chát, chất đắng, glycerin, acid hữu
cơ, một số vitamin như B1, B2, PP.
Ngoài ra, những nghiên cứu gần đây nhận thấy rằng nếu uống một lượng bia vừa phải mỗi
ngày thì sẽ có tác dụng tốt cho tim mạch và não, giúp cơ thể hưng phấn hơn và hiệu quả làm
việc cao hơn.
GVHD: Trần Thị Mai Anh

Sugar and Alcoholic Commodities Fair, EPS.]
Từ 1980 đến 1990 sản lượng bia tăng từ 69,8 triệu lít lên 1230 triệu lít. Cũng trong thời
kì này, mức tăng trưởng là 26%, 12% trong giai đoạn 1990-2000 và 7% giai đoạn 2000-2009.
3.1 Tình hình sản xuất bia trong các năm từ 2009 đến 2012
Với số liệu được cập nhật gần đây nhất của trang web Kirin holding-Japan [1], thì sản
lượng bia toàn cầu đạt khoảng 190,7 tỉ lít trong năm 2012 (tăng 0,9% so với năm trước), đánh
dấu sự tăng trưởng liên tục trong 28 năm.
GVHD: Trần Thị Mai Anh

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới
Page 5
[Nguồn: Kirin Institute of Food and Lifestyle Report Global Beer Production by Country in
2010 and 2012]
Về khu vực thì Châu Á vẫn là khu vực sản xuất bia lớn nhất thế giới trong 4 năm liên
tiếp ( sản lượng bia năm 2012 giảm 0,3% so với năm 2010, chiếm 33% sản lượng toàn cầu.
Đứng thứ hai là Châu Âu với sản lượng khoảng 28,6% (giảm 0,5%). Cùng góp phần vào sự
phát triển bia thế giới là Mỹ Latinh, khu vực sản xuất bia lớn thứ ba thế giới, tăng 0,5% so với
nắm 2010 (chiếm 17% sản lượng toàn cầu).
3.2 Sản lượng bia ở các khu vực trên thế giới:
2009-2010
2010
2012
GVHD: Trần Thị Mai Anh

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới
Page 6


2011-2012

GVHD: Trần Thị Mai Anh

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới
Page 9

[Nguồn: Kirin Institute of Food and Lifestyle Report Global Beer Production by Country in
2012]
Brazil (tăng 1,5% so với năm 2011), đây là sự tăng trưởng trong bốn năm liên tiếp và
vẫn là đất nước sản xuất bia lờn thứ ba thế giới trong ba năm.
Mặc dù mức tăng trưởng của Trung Quốc giảm 1,2% so với năm 2011 – sự suy giảm
đầu tiên trong 23 năm, nhưng vẫn đứng vị trí số 1 về sản lượng.
3.4 Sản lượng bia của các nước trên thế giới qua 10 năm (2002-2012):

GVHD: Trần Thị Mai Anh

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới
Page 10 [Nguồn: Kirin Institute of Food and Lifestyle Report Global Beer Production by Country in
2012]
Nếu chúng ta so sánh tình hình sản xuất bia của thế giới năm 2012 so với 10 năm trước
thì sản lượng tăng khoảng 46,4 tỉ lít (tăng 32,2%). Tốc độ phát triển lớn nhất đến từ Trung
Quốc, tăng 20 tỉ lít trong thập kỉ qua. Tiếp theo là Brazil với mức tăng 4,68 tỉ lít và Nga là 2,7
tỉ lít.
GVHD: Trần Thị Mai Anh

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới

Mĩ La Tinh và Châu Phi cũng tăng nhanh trong năm 2011 với mức tăng hàng năm 3.7% và
6.9%. Sự tăng trưởng của Châu Mĩ La Tinh tăng 3.5% so với 2010. Tại Châu Phi, sự tăng
trưởng chủ yếu là Nam Phi, với mức tăng hàng năm đạt 2.5%. Mức tiêu thụ hàng năm tại
Châu Âu tăng 0.4%, lần đầu tiên trong 4 năm. Bắc Mĩ, do khủng hoảng kinh tế, giảm đi 1,2%
so với 2010.
4.2 Mức tiêu thụ theo quốc gia:
Trung Quốc, với dân số lớn nhất thế giới, năm thứ 9 liên tiếp, là nước tiêu thụ bia
nhiều nhất trên thế giới (48,9 tỉ lít), tăng trưởng 10,7%. Tuy gặp khủng hoảng kinh tế nhưng
Mĩ vẫn giữ vị trí thứ 2, đặt mức 23,9 tỉ lít và Brazil, 12,6 tỉ lít đứng thứ 3. Điểm đáng chú ý là
trong top 10 bao gồm các quốc gia phát triển (Mĩ, Nga, Nhật, …) và các nền kinh tế mới nổi
như Trung Quốc, Brazil.
Series1,
Châu Á,
35.06%,
35%
Series1, Châu Âu,
27.15%, 27%
Series1, Mĩ La Tinh,
16.31%, 16%
Series1, Bắc Mĩ,
13.85%, 14%
Series1, Châu Phi,
5.70%, 6%
Series1, Trung
Đông, 0.75%, 1%
Series1, Châu Đại
Dương, 1.17%,
1%
Châu Á Châu Âu Mĩ La Tinh Bắc Mĩ Châu Phi Trung Đông
Châu Đại Dương

Series1, Anh, 4.5
Series1, Ba Lan, 3.6
Series1, Tây Ban
Nha, 3.3
GVHD: Trần Thị Mai Anh

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới
Page 14

thống trị bởi các quốc gia Châu Âu. Đứng đầu năm thứ 19 liên tiếp, CH Séc đạt mức 158,6
lít/1 người, tiếp đó là Ireland (131,1 lít) và Đức (110 lít). Châu Á chỉ có 2 nước duy nhất lọt
top 50 đó là Nhật (41) và Trung Quốc (50). Các nước Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan
đạt mức tiêu thụ bình quân ở mức trung bình của thế giới (~27 lít/1 người) và cách xa khu vực
top 50. Sau đây là 10 quốc gia có mức tiêu thụ bình quân theo đầu người cao nhất:

Biểu đồ 3: Top 10 quốc gia có mức tiêu thụ bình quân cao nhất năm 2011 (lít/người)
(nguồn: Kirin)
4.4 Tổng doanh thu của thị trường bia toàn cầu năm 2011:
Tổng doanh thu của thị trường bia thế giới năm 2011 đạt 500, 24 tỉ đô la Mĩ và được
dự báo là sẽ tăng nhẹ 1,1% trong 4 năm tiếp theo. Đóng góp chính cho sự tăng trưởng này là
sự tăng trưởng kinh tế của các thị trường mới nổi như Trung Quốc, Brazil, …
Series1, Cộng hòa
Séc, 158.6
Series1, Ireland,
131.1
Series1, Đức, 110
Series1, Áo, 108.3
Series1, Úc, 104.7
Series1, Anh, 99
Series1, Ba Lan, 95

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới
Page 16 Biểu đồ 5: Thị phần tính theo lợi nhuận (nguồn: The economics Online)
4.6 Top 10 nhãn hiệu bán chạy nhất:

Biểu đồ 6: 10 nhãn hiệu bán chạy nhất năm 2011 (sản lượng: triệu thùng) (nguồn: Plato
Logic Limited)
Series1,
ABInBev,
18%, 18%
Series1,
SABMiller, 14%,
14%
Series1, Heineken,
9%, 9%
Series1,
Carlsberg, 5%,
5%
Series1, Các hãng
khác, 54%, 54%
ABInBev
SABMiller
Heineken
Carlsberg
Các hãng khác
Series1, Snow Beer,
50.80
Series1, Bud Light,

Với sự tăng trưởng không ngừng trong các thập kỉ qua, đặc biệt là trong giai đoạn khủng
hoảng kinh tế toàn cầu mới đây, ngành sản xuất và kinh doanh bia đóng một vai trò thực sự
quan trọng trong nền kinh tế thế giới, đem lại những khoảng doanh thu, đóng góp cho ngân
sách hàng trăm tỉ đô-la. Tuy nhiên, luôn luôn có những thách thức và trở ngại, Tiến sĩ Tim
Cooper, trong hội nghị bia Quốc tế Châu Á-Thái Bình Dương năm 2012, nêu lên một số vấn
đề nổi bật sau:
 Quá trình toàn cầu hóa với sự hợp nhất của các công ty bia đã gây ra nhiều áp lực lên
lãi xuất, chi phí và nhân sự cho ngành bia,
 Các mức thuế cho bia đang ngày càng cao lên,
 Sự thay đổi của nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng,
 Tại các thị trường có dân số già, lượng người tiêu thụ bia giảm đi,
 Hiện tượng nóng lên toàn cầu cũng ảnh hưởng tới việc sản xuất bia,
 Các chính sách, luật lệ ngăn cản sự phát triển đối với ngành bia,
 Sự thống trị của các tập đoàn lớn cũng phần nào giới hạn sự tăng trưởng của ngành
bia.
Tóm lại:
Tiêu thụ bia toàn cầu lên tới 188.780.000 kl trong năm 2011 (tăng 3,8% so với năm
trước), đánh dấu mức tăng hàng năm 26 năm liên tiếp.
GVHD: Trần Thị Mai Anh

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới
Page 18

Trung Quốc vẫn là quốc gia tiêu thụ bia lớn nhất thế giới cho năm thứ chín liên tiếp,
tiêu thụ bia nhiều hơn 10,7% trong năm 2011 so với năm 2010. Trong số 25 quốc gia
tiêu thụ bia lớn nhất thế giới, Việt Nam đã đạt tốc độ tăng trưởng hàng năm cao nhất là
14,8% trong tiêu thụ bia.
Châu Á đã duy trì đà tăng trưởng trong tiêu thụ bia trong hơn 10 năm qua, tiêu thụ bia
nhiều hơn 8,4% trong năm 2011 so với năm 2010, và lấy một phần 35,1% của thị
trường bia toàn cầu trong năm 2011. Mỹ Latinh và châu Phi cũng lái xe tiêu thụ bia

loại bia tiêu thụ nhiều nhất trên thế giới, chúng có nguồn gốc từ vùng Trung Âu. Men bia
GVHD: Trần Thị Mai Anh

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới
Page 19

lager thông thường lên men ở nhiệt độ 7-12
o
C, và sau đó được lên men thứ cấp ở 0-4
o
C.
Trong giai đoạn lên men thứ cấp, lager được làm trong và chín. Các điều kiện lạnh cũng kiềm
chế việc sản xuất tự nhiên các ester và các phụ phẩm khác, tạo ra hai vị “khô và lạnh” cho bia.
Các loại bia lager:
- Bia đen porter Zywiec. [Hình 5.1]
- Bia vàng Hoavener. [Hình 5.2]
Bia đen và bia vàng là hai loại bia truyền thống được người tiêu dùng trên thế giới rất ưa
chuộng, có hương vị mạnh và nồng độ cao (tùy loại bia). Tuy nhiên do nhu cầu xã hội về bảo
đảm sức khỏe và những người tham gia giao thông không nên lạm dụng các loại đồ uống có
cồn. Bởi thế, đây là một trong những lí do, bia không cồn ra đời và được nhiều người quan
tâm.
Với chiến lược phát triển sản phẩm mới của một công ty bia nói chung thì nghiên cứu về
khách hàng (người tiêu dùng) là một yếu tố quan trọng và rất cần thiết. Bởi vì, khách hàng tạo
nên thị trường, quy mô khách hàng tạo nên quy mô thị trường. Khách hàng sẽ bao hàm cả nhu
cầu. Bản thân nhu cầu lại không giống nhau giữa các nhóm khách hàng và thường xuyên thay
đổi. Vì vậy doanh nghiệp phải thường xuyên theo dõi khách hàng và tiên liệu những biến đổi
về nhu cầu của họ. Nghiên cứu nhu cầu của khách hàng mang lại cho các doanh nghiệp có cái
nhìn tổng quan về sản phẩm của họ, mà theo xu thế thị trường sản phẩm sẽ được phát triển
theo hướng cải tiến hay làm mới.
Ngày nay, nhận thức của người tiêu dùng càng được nâng cao, mức độ hiểu biết của họ

bia này thích hợp với phụ nữ và những người cần sự tỉnh táo, chẳng hạn khi lái xe ô tô.
Theo luật, ở Mỹ, các loại bia có nồng độ cồn không quá 0,5% có thể được gọi là bia
không cồn.
Ở Anh, luật quy định (tính đến thời điểm tháng 5 năm 2007):
- Bia không cồn (No alcohol/alcohol free): nồng độ cồn không quá 0,05%
- Bia khử cồn (Dealcoholised): nồng độ cồn trên 0,05% nhưng không quá 0,5%
- Bia độ cồn thấp (Low alcohol): nồng độ cồn không quá 1,2%
Tại các nước khác trong cộng đồng Châu Âu, bia phải có nồng độ cồn không quá 0,5%
mới được gọi là bia không cồn.
5.1.1 Tác dụng của bia không cồn:
Sự ra đời của sản phẩm bia không cồn là một giải pháp tối ưu nhằm giảm thiểu mặt tiêu
cực của ethanol cho người sử dụng.
Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng, bia không cồn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh tim,
các vấn đề về gan, giảm gia tăng nguy cơ mắc một vài dạng ung thư và dĩ nhiên làm giảm dư
vị khó chịu khi uống rượu bia.
Nhiều chuyên gia dinh dưỡng cũng công nhận và tuyên bố, bia không cồn là thứ đồ
uống tuyệt vời trong chế độ tiếp nước hàng ngày cho cơ thể. Cũng nhờ những tác dụng đó mà
bia không cồn khá thích hợp với phụ nữ, những người cần sự tỉnh táo trong giờ làm việc,
những người điều khiển các phương tiện tham gia giao thông,…
5.1.2 Công nghệ sản xuất bia không cồn:
Công nghệ sản xuất bia có độ cồn thấp nói chung và bia không cồn nói riêng có những
sự khác biệt so với công nghệ sản xuất các loại bia thông thường.
GVHD: Trần Thị Mai Anh

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới
Page 21

Bia không cồn được sản xuất dựa trên một số phương pháp cơ bản hoặc là sự kết hợp
của các phương pháp đó. Các phương pháp này có thể chia thành 4 nhóm như sau:
- Phương pháp hạn chế sự tạo thành đường có khả năng lên men trong quá trình đường

hành đình chỉ quá trình lên men bằng cách ly tâm tách loại nấm men. Sau đó bia được tàng trữ
cho lên men phụ ít nhất 10 ngày tại 0-1
o
C để tránh mùi đậm của các hợp chất sunfua. Cuối
cùng, bia được đem lọc, bão hòa CO
2
và thanh trùng.
GVHD: Trần Thị Mai Anh

Tình hình sản xuất, tiêu thụ và phát triển các sản phẩm bia trên thế giới
Page 22

Ứng dụng kỹ thuật cố định tế bào nấm men. Kỹ thuật này đã được ứng dụng vào sản
xuất tại nhà máy bia Bavaria tại Đức năm 1988, bia không cồn được sản xuất bằng phương
pháp cố định tế bào nấm men trong thiết bị phản ứng. Dịch đường trước khi lên men được xử
lý bằng axit, chảy liên tục qua 5 thiết bị được lắp nối tiếp, tốc độ dòng dịch đường đi qua mỗi
thiết bị là 5-20 hl/giờ. Sau 48-60 giờ tạo ra sản phẩm bia có độ cồn 0,1%V.
- Phương pháp tác động vào sản phẩm sau quá trình lên men:
Loại cồn bằng màng lọc. Quá trình phân tách cồn bằng màng phổ biến là phương pháp
thẩm thấu ngược. Nguyên lý để loại cồn ra khỏi bia bằng thẩm thấu ngược là bia được pha
loãng với nước và bơm liên tục hoặc từng mẻ vào môđun phân tách. Quá trình này tiếp tục
cho đến khi bia thành phẩm đạt được hàm lượng cồn mong muốn. Tuy nhiên để loại được bia
có hàm lượng cồn < 0,5% thì chu kỳ thẩm thấu ngược kéo dài và giá bia thành phẩm tương
đối cao.
Loại cồn bằng nhiệt.
- Phương pháp chưng cất chân không:
Theo phương pháp này bia được loại cồn bằng cách chưng cất tại nhiệt độ 45
o
C dưới áp
suất thấp. Bia được đi qua thiết bị trao đổi nhiệt đến 45