Đề tài: Tìm hiểu chung về ngân hàng thế giới(WB) GVHD:PGS.TS Lâm Chí Dũng
Lêi më ®Çu
Chúng ta đang sống trong một thế giới với mức thu nhập hằng năm của cả thế giới là
31 nghìn tỉ dollar và ở một số nước trung bình một người có thu nhập hơn $40,000 một năm.
Nhưng trong lúc đó, 2.8 tỷ người, tức là hơn một nửa dân số của các quốc gia đang phát triển,
lại có thu nhập chưa tới 1 dollar 1 ngày.
Do đó, mỗi ngày có khoảng 33,000 trẻ em bị tử vong tại các nước đang phát triển. Tại
các quốc gia này mỗi phút có hơn một phụ nữ bị qua đời trong lúc sinh con. Cảnh nghèo khó
khiến cho hơn 100 triệu trẻ em - phần lớn là các em gái, không được đến trường. Trong khi
dân số tiếp tục tăng nhanh, ước tính khoảng 3 tỷ người trong vòng 50 năm tới thì thách thức
giảm đói nghèo là rất to lớn. Để giúp nâng cao mức sống ở các nước đang phát triển bằng
cách chuyển các nguồn tài trợ từ các nước công nghiệp phát triển thì nhân hàng thế giới_WB
được thành lập!
CHƯƠNG I:
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH và PHÁT TRIỂN CỦA NGÂN HÀNG THẾ
GIỚI_WB:
I. Quá trình hình thành:
Năm 1929-1933 nổ ra khủng hoảng kinh tế ở phương Tây. Cuộc khủng hoảng này làm
cho nền kinh tế tư bản chủ nghĩa càng xấu đi, thất nghiệp tăng lên, xuất hiện những mâu
thuẫn trong nội bộ các nước phát triển. Sau chiến tranh thế giới lần thứ nhất, nền kinh tế thế
SVTH: Nguyễn Thị Hồng Trà Lớp: 34K07.1 Trang 3
Đề tài: Tìm hiểu chung về ngân hàng thế giới(WB) GVHD:PGS.TS Lâm Chí Dũng
giới phát triển rất không đều, mâu thuẫn giữa các nước phát triển ngày càng sâu sắc. Những
nước này thi hành chính sách bành trướng ra nước ngoài cả về chính trị, kinh tế và quân sự.
Trước tình hình ấy, một số nước đưa ra chủ trương thành triển ngày càng gay gắt, phát xít
Đức nhảy lên vũ đài và Chiến tranh thế giới thứ 2 bùng nổ. Trong thời kỳ Thế chiến thứ 2,
nền kinh tế Mỹ phát triển rất nhanh, Mỹ trở thành nước mạnh nhất thế giới. Sau chiến tranh
thế giới thứ 2, Mỹ bắt đầu lập ra tổ chức tài chính quốc tế.
Tháng 11 năm 1943, Mỹ đưa ra ý kiến thành lập Ngân hàng tái thiết và phát triển của
Liên hợp quốc. Dụng ý của kiến nghị này là để nhiều nước phát triển gánh vác nguồn vốn cho
Năm 1958, tại Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) và Hội đồng quản trị Ngân hàng Tái Thiết
và Phát Triển Quốc Tế, Hoa Kỳ đã đưa ra đề nghị thành lập Hiệp Hội Phát Triển Quốc Tế.
Hiệp Hội Phát Triển Quốc Tế (International Development Association – IDA) sẽ đảm nhận
việc cho vay tín dụng phát triển đối với các quốc gia đang phát triển có thu nhập thấp. Do
một mình Ngân Hàng Tái Thiết và Phát Triển không thể đáp ứng nhu cầu vay vốn của một số
quốc gia thành viên IBRD nên đề nghị thành lập Hiệp Hội Phát Triển Quốc Tế của Hoa Kỳ
được chấp nhận. Tháng 9 năm 1960, Hiệp Hội Phát Triển Quốc tế được thành lập và tính đến
ngày 31 tháng 3 năm 2000, IDA đã có 161 thành viên. Ngày nay khi nhắc tới Ngân hàng Thế
giới người ta thường đề cập tới hai định chế: Ngân hàng tái thiết và phát triển Quốc tế (IBRD
– International Bank for Reconstruction and Development) và Hiệp hội phát triển Quốc tế
(IDA – International Dovelopment Association). Ngân hàng tái thiết và phát triển Quốc tế
cung cấp vốn vay và hỗ trợ cho các nước đang phát triển nhằm hỗ trợ các nước có thu nhập
trung bình và nước nghèo có khả năng trả nợ. Hiệp hội phát triển Quốc tế chủ yếu tập trung
hỗ trợ cho hơn 80 nước nghèo nhất thế giới với dân số khoảng 2,5 tỷ người. Ngân hàng Thế
Giới( WB ) hiện có hơn 184 quốc gia thành viên với khoảng 10.020 nhân viên, trong đó
khoảng 7.000 nhân viên làm việc tại trụ Sở chính tại thủ đô Washington D.C của Mỹ, còn lại
làm việc tại các văn phòng đại diện các nước trên khắp thế giới. Đội ngũ nhân viên của Ngân
Hàng Thế Giới đến từ hơn 160 nước bao gồm các chuyên gia kinh tế, nghiên cứu chính sách,
giảng viên, nhà khoa học trong các lĩnh vực môi trường, chuyên gia y tế, tài chính, khảo cổ
học cùng các kĩ sư, chuyên gia trong nhiều lĩnh vực khác. Với 5 tổ chức, định chế, vừa thực
hiện độc lập vừa kết hợp nhằm cải thiện hiệu quả hoạt động cho Ngân hàng. Khách hàng hầu
hết hài lòng với sự thay đổi trong các cấp dịch vụ của WB, trong sự tham gia của Ngân hàng
vào hiệu quả hoạt động của khách hàng cũng như trong chuyển giao và chất lượng. Hơn bao
giờ hết, WB đang giữ vai trò quan trọng trên trường quốc tế. Ngân hàng đã gắn bó chặt chẽ
với các đối tác và khách hàng trong các trường hợp khẩn cấp, từ việc tái thiết sau xung đột
SVTH: Nguyễn Thị Hồng Trà Lớp: 34K07.1 Trang 5
Đề tài: Tìm hiểu chung về ngân hàng thế giới(WB) GVHD:PGS.TS Lâm Chí Dũng
Bosnia đến hỗ trợ hậu khủng hoảng Đông Á, từ cứu trợ sau thảm hoạ Trung Mỹ, động đất ở
Thổ Nhĩ Kỳ tới Kosovo và Đông Timor. Cùng với 186 nước thành viên hiện nay và nhiều tổ
chức khác, WB đang thực hiện mục tiêu phát triển của thiên niên kỷ mới (Millennium
đang phát triển nhờ vào những kinh nghiệm tích lũy được về các chính sách kinh tế và bằng
các kết quả nghiên cứu của mình.
III.Tôn chỉ hoạt động:
Ngân hàng tái thiết và phát triển quốc tế được thành lập tháng 12 năm 1945, khai trương
doanh nghiệp vào tháng 6 năm 1946. Tôn chỉ của Ngân hàng tái thiết và phát triển quốc tế
là:
Thông qua đầu tư giúp đỡ các nước hội viên của ngân hàng khôi phục sản xuất và
xây dựng kinh tế trong nước gồm cả phục hồi kinh tế do chiến tranh tàn phá, và
khuyền khích các nước đang phát triển gia tăng các công trình sản xuất, khai thác
tài nguyên.
Bằng phương thức bảo trợ hoặc tham gia cho vay tư nhân và đầu tư tư nhân, thúc
đẩy đầu tư tư nhân của nước ngoài, hoặc cung cấp vốn của ngân hàng cho sản xuất
và vốn ngân hàng huy động để bổ sung phần thiếu hụt của đầu tư tư nhân.
Bằng phương thức khuyến khích đầu tư quốc tế và phát triển tài nguyên của các
nước hội viên để thúc đẩy mậu dịch quốc tế tăng trưởng đồng đều, lâu dài, Cân đối
thu chi quốc tế, giúp các nước hội viên nâng cao hiệu quả sản xuất, mức sống của
nhân dân và cải thiện điều kiện lao động.
Dùng khoản vay của chính ngân hàng hoặc bảo trợ cho vay và dàn xếp với các chủ
cho vay quốc tế khác để các dự án xây dựng bức thiết được ưu tiên thực thi.
Khi thực hiện nghiệp vụ đầu tư quốc tế có chiếu cố thích đáng đến tình hình công
thương nghiệp trong nước của các nước hội viên, đặc biệt là những năm sau chiến
tranh, cần tâp trung khôi phục sự phát triển kinh tế.
CHƯƠNG II
TỔ CHỨC CỦA NGÂN HÀNG THẾ GIỚI _WB
SVTH: Nguyễn Thị Hồng Trà Lớp: 34K07.1 Trang 7
Đề tài: Tìm hiểu chung về ngân hàng thế giới(WB) GVHD:PGS.TS Lâm Chí Dũng
I. Cơ cấu của Ngân hàng Thế giới_WB:
Cơ cấu hiện hành của Nhóm Ngân hàng Thế giới gồm có Hội đồng Thống đốc, Ban
Giám đốc Điều hành, Chủ tịch, 5 Tổng giám đốc và các cán bộ của WB.
Hội đồng Thống đốc: là cơ quan quyết định cao nhất tại WB. Mỗi nước hội viên cử
vực và các mảng nghiệp vụ.
Các Nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới: Nhà kinh tế trưởng của Ngân hàng
Thế giới (tên gọi đầy đủ của chức vụ này là "Phó tổng giám đốc phụ trách phát triển và kinh
tế học, nhà kinh tế trưởng") là cấp bậc quản lý cao nhất về chuyên môn trong Ngân hàng Thế
giới. Người giữ chức vụ này là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất tới kinh tế thế
giới, và thường là những học giả kinh tế xuất chúng. Chức vụ này bắt đầu có từ năm 1982.
Gồm các vị: Anne Krueger - giai đoạn 1982-1986; Stanley Fischer - 1988-1990; Lawrence
Summers - 1991-1993; Joseph E. Stiglitz - 1997–2000; Nicholas Stern - 2000–2003; Francois
Bourguignon – 2003 đến nay.
II. Tổ chức của WB:
Nhóm Ngân hàng Thế giới (tiếng Anh là World Bank Group, thường được gọi tắt là
Ngân hàng thế giới và viết tắt là WB) bao gồm nhiều 5 tổ chức tài chính thành viên chính:
II.1.Ngân hàng tái thiết và phát triển quốc tế(International Bank for
Reconstruction Development – IBRD):
Ngân hàng Tái Thiết và Phát Triển Quốc tế được thành lập tháng 12 năm 1945. Hiệp
định của ngân hàng Tái Thiết và Phát Triển Quốc Tế bao gồm 11 chương qui định những vấn
đề như tôn chỉ của Ngân Hàng, về các quốc gia thành viên và góp vốn, tổ chức và quản lý
của ngân hàng, các qui định về bảo đảm cho vay, kinh doanh nghiệp vụ, việc rút lui của các
quốc gia thành viên, vấn đề tạm đình chỉ tư cách quốc gia thành viên, quyền miễn trừ và đặc
quyền, các biện pháp sửa đổi hiệp định, giải thích hiệp định… Tính đến năm 2007, ngân hàng
Tái Thiết và Phát Triển quốc tế có 185 thành viên.
Số vốn pháp định ban đầu của IBRD là 10 tỷ USD chia làm 100.000 cổ phần, mỗi cổ
phần trị giá 100.000 USD. Mĩ là quốc gia góp nhiều vốn nhất. Tính đến năm 2007, số vốn
đóng góp đã lên tới 12.8 US$. Vốn của Ngân hàng do các quốc gia thành viên dóng góp và
vay trên thị trường tiền tệ bằng cách phát hành trái phiếu (Obligations hay Debentures). Mỗi
thành viên phải đóng góp phàn vốn của mình theo phương thức sau:
♦ Đóng ngay 2% bằng vàng hoặc dollar Mỹ
♦ Đóng ngay 18% bằng đồng tiền quốc gia mình
SVTH: Nguyễn Thị Hồng Trà Lớp: 34K07.1 Trang 9
Đề tài: Tìm hiểu chung về ngân hàng thế giới(WB) GVHD:PGS.TS Lâm Chí Dũng
thiết và Phát triển Quốc tế. Hội đồng Giám đốc điều hành phụ trách việc xử lý các nghiệp vụ
SVTH: Nguyễn Thị Hồng Trà Lớp: 34K07.1 Trang 10
Đề tài: Tìm hiểu chung về ngân hàng thế giới(WB) GVHD:PGS.TS Lâm Chí Dũng
ngân hàng, vì vậy cơ quan này phải thực hiện mọi quyền hạn mà Hội đồng Quản trị Ngân
hàng Thế giới giao. Các giám đốc điều hành do các quốc gia đề cử ra và cứ 2 năm được cử
hoặc bầu lại một lần. Mỗi giám đốc điều hành phải cử ra một Phó giám đốc điều hành. Khi
Giám đốc điều hành vắng mặt Phó giám đốc điều hành sẽ thay mặt thực hiện. Hội nghị của
Hội đồng Giám đốc điều hành phải bảo đảm số Giám đốc điều hành đại diện cho quá nửa
tổng số phiếu biểu quyết tham dự mới coi là hợp lệ.
Chủ tịch Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế:
Chủ tịch Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế là người đứng đầu bộ máy làm việc
của Ngân hàng. Chủ tịch phụ trách lãnh đạo công việc hàng ngày của Ngân hàng, tiếp nhận,
miễn nhiệm các chức vụ cao cấp và viên chức trong IBRD. Chủ tịch Ngân hàng có một phó
chủ tịch giúp việc.
Theo qui định trong hiệp định về Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế, Ủy viên
quản trị, Phó Ủy viên quản trị, Giám đốc và phó Giám đốc điều hành không được kim vai trò
Chủ tịch ngân hàng.
Bộ máy và các nhân viên giúp việc của Ngân hàng Tái thiêt và Phát triển Quốc
tế: Ngoài văn phòng chính đặt tại Washington, Ngân hàng Tái thiêt và Phát triển Quốc tế còn
có hệ thống các văn phòng, cơ quan biệt phái hoặc đại diện thường trú tại các quốc gia thành
viên như: văn phong tại Paris (Pháp), London (Anh), NewYork (Mỹ) và ở trụ sở Liên Hợp
Quốc ở NewYork. Trong các văn phòng nói trên thì văn phòng ở Paris là lớn nhất. Ngân hàng
Tái thiết và Phát triển Quốc tế còn có văn phòng đại diện tại các khu vực như: Đông Phi
(Nairoobi – Kenia), Tây Phi (Abitgiang thuộc Cotdivoa)… Ngoài ra, IBRD còn cử các đoàn
đại diện không thường trú tại các quốc gia Bangladet, Ấn Độ, Indonêsia, Pakistan, Arập
Saudi và đại diện thường trú tại thủ đô 20 quốc gia khác, ví dụ: Bogota (Colombia), Kinsaxa
(Daia), Aidibeba (Etiopia), Catmandu (Nepan)…
Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế còn có Hội đồng cố vấn, Hội đồng tín dụng,
Hội đồng khu vực và văn phòng khu vực. Thành viên của Hội đồng cố vấn do Hội đồng quản
trị lựa chọn và phải là những người đại diện cho lợi ích của các ngành ngân hàng: thương
quản trị Công ty tài chính quốc tế giao cho nhiều quyền hạn trừ mottj số quyền như: tiếp nhận
thành viên mới, tăng giảm cổ phần, iệc tạm thời đình chỉ tư cách thành viên, ra phán quyết
đối với việc có ý kiến khác nhau trong Hội đồng Giám đốc về việc giải thích Hiệp định của
Công ty Tài chính quốc tế, quyết định sửa đổi điều lệ Công ty tài chính quốc tế…
SVTH: Nguyễn Thị Hồng Trà Lớp: 34K07.1 Trang 12
Đề tài: Tìm hiểu chung về ngân hàng thế giới(WB) GVHD:PGS.TS Lâm Chí Dũng
Chức vụ Chủ tịch Công ty Tài chính quốc tế do Chủ tịch Ngân hàng Tái thiết và Phát
triển quốc tế kiêm nhiệm và không có quyền biểu quyết. Tuy nhiên, trong trường hợp khi
biểu quyết về hai loại ý kiến mà có số phiếu biểu quyết bằng nhau thì Chủ tịch có quyền biểu
quyết. Ngoài ra, trong Công ty Tài chính quốc tế còn có nhiều bộ phận khác là các Ban, các
Vụ chuyên môn: Ban Thông tin, Ban Thư ký, Ban Soạn thảo kế hoạch, Ban Kiểm toán nội
bộ, Ban nhân sự, Vụ Kế hoạch, Vụ Đầu tư Châu Á, Vụ Đầu tư Châu Âu và Trung Đông, Vụ
Thị trường vốn…
II.3.Hiệp hội phát triển quốc tế:
Sau chiến tranh thế giới thứ 2, Mỹ trở thành quốc gia giàu mạnh nhất thế giới. Tuy
nhiên, sau cuộc chiến tranh Triều Tiên vào đầu những năm 50 đã làm cho chi tiêu quân sự
của Hoa Kỳ tăng vọt, tình hình kinh tế có xu hướng xấu đi. Trong tình hình đó Hoa Kỳ không
thể cho các quốc gia đang phát triển vay nhiều hơn nữa. Năm 1958, tại Quỹ Tiền Tệ Quốc tế
và Hội đồng Quản trị Ngân hàng Tái thiết và Phát triển quốc tế, Hoa Kỳ đã đưa ra đề nghị
thành lập Hiệp hội Phát triển Quốc tế. Hiệp hội Phát triển quốc tế đảm nhận việc cho vay tín
dụng phát triển đối với các quốc gia phát triển có thu nhập thấp do Ngân hàng Tái thiêt và
Phát triển Quốc tế không thể đáp ứng được nhu cầu vay vốn của một số quốc gia thành viên ,
nên đề nghị của Mỹ về thành lập Hiệp hội phát triển Quốc tế đã được IBRD thông qua.
Tháng 9 năm 1960, Hiệp hội Phát triển Quốc tế chính thức được thành lập. Tính đến năm
2007 IDA đã có 166 thành viên, tổng số vốn cam kết đạt được 11.9 tỷ US$.
Tổ chức: Về thực chất, Hiệp hội Phát triển Quốc tế không phải là tổ chức độc lập mà
là tổ chức do Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế phụ trách quản lý. Hội đồng quản trị,
Hội đồng Giám đốc điều hành và cơ quan làm việc của Ngân hàng Tái thiết và Phát triển
Quốc tế cũng đồng thời là Hội đồng quản trị, Hội đồng Giám đốc điều hành và cơ quan làm
việc của Hiệp hội Phát triển Quốc tế. Công việc hàng ngày của IDA do các cán bộ, nhân viên
bận hoặc vắng mặt chức danh này còn khuyết thì phó Tổng thư ký đảm nhận chức năng của
tổng thư ký. Nếu có nhiều phó Tổng thư ký thì Hội đồng quản trị sẽ qui định trình tự những
người sẽ nắm chức vụ tổng thư ký.
Tiểu ban trọng tài: gồm các đại diện được chỉ định từ các quốc gia thành viên. Các
thành viên của Tiểu ban trọng tài do Hội đồng quản trị lựa chọn.
SVTH: Nguyễn Thị Hồng Trà Lớp: 34K07.1 Trang 14
Đề tài: Tìm hiểu chung về ngân hàng thế giới(WB) GVHD:PGS.TS Lâm Chí Dũng
Tiểu ban hòa giải: gồm các thành viên do Hội đồng quản trị lựa chọn theo cách thức
tương tự như chọn các trọng tài viên. Thành viên của Tiểu ban trọng tài và Tiểu ban hòa giải
là các chuyên gia trong lĩnh vực pháp luật quốc tế hoặc là các nhà hoạt động pháp luật có tên
tuổi.
II.5.Tổ chức Bảo lãnh đầu tư đa phương (Multilateral Investment Guarantee
Agency - MIGA ):
Sơ đồ cơ cấu tổ chức của MIGA
Bảo lãnh đầu tư đa phương (MIGA – Multilateral Investment Guarantee Agency)
được thành lập năm 1988 với hơn 160 thành viên có chức năng khuyến khích doanh nghiệp
SVTH: Nguyễn Thị Hồng Trà Lớp: 34K07.1 Trang 15
Ban Quản Trị
Chủ Tịch WB
Thanh Tra viên
Phó chủ tịch điều hành
Giám đốc điều hành
Giám đốc Hội đồng
đánh giá độc lập
Hội đồng tư vấn
pháp vụ
Hội đồng nghiệp
vụ
Hội đồng tài chính
& quản lý rủi ro
cùng với sự bảo đảm của chính phủ (hoặc bảo đảm tối cao - sovereign guarantee). Nguồn tiền
cho vay được lấy từ các khoản nợ đã được trả và thông qua việc phát hành trái phiếu trên thị
trường vốn thế giới. IBRD là một trong những tổ chức cho vay được xếp hạng cao nhất trên
thị trường quốc tế và vì vậy có khả năng cho vay với mức lãi suất tương đối thấp. Ngân hàng
cho các nước vay với lãi suất rất hấp dẫn bằng cách thêm một mức lề (khoảng 1%) vào chi
phí cho vay để trang trải các chi phí hành chính. Những quốc gia vay tiền của IBRD có thời
SVTH: Nguyễn Thị Hồng Trà Lớp: 34K07.1 Trang 16