Bệnh lây truyền do côn trùng và cách
phòng ngừa
Bệnh tật của con người hết sức đa dạng. Tuy
nhiên, các bệnh truyền nhiễm là vấn đề luôn được
quan tâm. Về phương thức truyền bệnh truyền
nhiễm thường có 3 hình thức chính: lây trực tiếp,
gián tiếp và lây do côn trùng tiết túc. Trong bài
viết này xin đề cập đến một số bệnh nguy hiểm có
thể gây thành dịch do côn trùng tiết túc đóng vai
trò trung gian truyền bệnh truyền nhiễm cho
người.
Bọ chét (chấy, rận) truyền bệnh dịch hạch
(Yersinia pestics)
Bệnh dịch hạch gặp ở một số tỉnh
của nước ta thuộc vùng Tây
Nguyên, bệnh có liên quan đến ổ
chứa (loài gặm nhấm) và môi giới
trung gian truyền bệnh là bọ chét,
rận.
Ổ chứa vi khuẩn dịch hạch là các
loài gặm nhấm hoang dã như thỏ, chuột. Bọ chét,
đặc biệt là bọ chét chuột (Xenopsyella chéopis) ký
sinh trên các loại gặm nhấm (hút máu của loài gặm
Tổn thương d
o
dịch hạch.
nhấm để sống và phát triển). Khi loài gặm nhấm bị
bệnh dịch hạch sẽ có hai hiện tượng xảy ra: Hiện
tượng đầu tiên là chuột sốt và sau đó là chuột sẽ
chết. Cả hai hiện tượng đó đều làm cho thân nhiệt
của chuột thay đổi. Đặc điểm nổi bật của bọ chét

máu thì chúng cũng truyền bệnh dịch hạch tương tự
như bệnh từ loài gặm nhấm truyền cho người.
Mò, ve, rận truyền bệnh sốt
phát ban
Tổn th
ương da
do nhi
ễm
Bệnh sốt phát ban do vi khuẩn
Rickettsia là thủ phạm môi giới
trung gian truyền bệnh là mò, ve, rận.
Trong các bệnh gây ra bởi Rickettsia thì có một loại
thường gây nên bệnh sốt mò hay còn gọi là bệnh sốt
phát ban rừng rú do mò đỏ làm môi giới trung gian
truyền bệnh. Tác nhân gây bệnh chính là vi khuẩn có
tên là R.Tsutsugamushi. Ổ chứa loại vi khuẩn này là
động vật hoang dã, gặm nhấm (chuột, thỏ), chim, gà,
lợn, chó.
Bệnh sốt mò là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính có
đặc điểm là bệnh khởi phát rất đột ngột. Đầu tiên là
sốt cao, đau đầu, chóng mặt, kém ăn, mất ngủ và
kèm theo là nổi ban. Ban có màu đỏ xuất hiện vào
cuối tuần thứ nhất của bệnh. Ban chỉ tồn tại vài ngày
hoặc có khi hàng tuần tùy theo độc lực của loại vi
khuẩn. Đặc điểm của ban là kiểu dát sần, ít khi xuất
huyết. Ban thường xuất hiện đầu tiên ở ngực, bụng
sau đó lan ra toàn thân và các chi, rất hiếm thấy ban
mọc ở mặt, gan bàn chân, bàn tay. Đặc điểm của sốt
thường là sau một cơn rét run và kéo dài từ 2-3 tuần
lễ. Một đặc điểm nữa cần lưu ý là nơi bị mò đỏ đốt