Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

79
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
Chơng 2
Nội dung phơng pháp qui hoạch lâm nghiệp

2.1. Mục đích
Cung cấp cho sinh viên các kiến thức cơ bản trong quy hoạch lâm nghiệp, bao
gồm các nội dung chủ yếu v các phơng pháp tiếp cận thích hợp để họ có khả
năng chủ động xây dựng các phơng án quy hoạch ở các cấp độ khác nhau.
2.2. Giới thiệu
Lâm nghiệp l một ngnh quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Đối tợng của
sản xuất kinh doanh của lâm nghiệp l ti nguyên rừng, bao gồm rừng v đất
rừng. Tác dụng lâm nghiệp đối với nền kinh tế có nhiều mặt, không những cung
cấp gỗ tre, đặc sẩn rừng v các lâm sản khác m còn tác dụng giữ đất v phong
hộ. Rừng nớc ta phân bố không đều, điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội khác
nhau v nhu cầu của các địa phơng v các ngnh kinh tế khác đối với lâm
nghiệp cũng khác nhau v nhu cầu của các địa phơng v các ngnh kinh tế khác
đối với lâm nghiệp cũng không giống nhau. Vì vậy cần phải tiến hnh qui hoạch
lâm nghiệp nhằm bố trí hợp lý về mặt không gian ti nguyên rừng v bố trí cân
đối các hạng mục sản xuất kinh doanh theo các cấp quản lý lãnh thổ v quản lý
sản xuất khác nhau lm cơ sở cho việc lập kế hoạch, định hớng cho sản xuất
kinh doanh lâm nghiệp đáp ứng nhu cầu lâm sản cho nền kinh tế quốc dân, cho
kinh tế địa phơng, cho xuất khẩu v cho đời sống nhân dân, đồng thời phát huy
những tính năng có lợi khác của rừng.
Qui hoạch lâm nghiệp l một công tác phức tạp, phạm vi qui mô rộng lớn, thời
hạn lâu di. Do đó muốn tiến hnh công tác ny có hiệu quả, ngoi việc hiểu biết
nghiệp vụ, điều quan trọng hơn l cần phải nắm vững chủ trơng, chính sách, luật
pháp v các chỉ thị của nh nớc, phải có sự chỉ đạo thống nhất v có kế hoạch.
Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

81
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
Nghiên cứu phơng hớng, nhiệm vụ phát triển kinh tế của cấp tỉnh v căn cứ
vo qui hoạch lâm nghiệp cấp ton quốc xác định phơng hớng, nhiệm vụ
phát triển lâm nghiệp trong phạm vi cấp tỉnh.
Qui hoạch lâm nghiệp theo mục đích kinh doanh (3 chức năng của rừng):
Rừng sản xuất rừng phòng hộ v rừng đặc dụng.
Qui hoạch lâm nghiệp v bảo vệ rừng hiện có
Qui hoạch trồng rừng v nông lâm kết hợp
Qui hoạch lợi dụng rừng, chế biến lâm sản gắn liền với thị trờng tiêu thụ.
Qui hoach xây dựng cơ sở hạ tầng v giao thông vận chuyển.
Thời hạn qui hoạch thờng 5 năm , nếu qui mô sản xuất cha phát triển v trình
độ sản xuất còn thấp, nội dung của qui hoạch lâm nghiệp chủ yếu đề cập đến đối
tợng l rừng sản xuất
2.3.4. Qui hoạch lâm nghiệp cấp huyện
Qui hoạch lâm nghiệp cấp huyện đề cập các nội dung chính sau:
Nghiên cứu phơng hớng, nhiệm vụ phát triển kinh tế của huyện v căn cứ
vo qui hoạch lâm nghiệp cấp tỉnh xác định phơng hớng, nhiệm vụ phát
triển lâm nghiệp trong phạm vi huyện
Qui hoạch lâm nghiệp theo mục đích kinh doanh (3 chức năng của rừng):
Rừng sản xuất rừng phòng hộ v rừng đặc dụng.
Qui hoạch các biện pháp kinh doanh:
+ Biện pháp trồng rừng
+ Biện pháp nuôi dỡng rừng
+ Biện pháp khai thác
+ Biện pháp chế biến
+ Biện pháp bảo vệ v sản xuất nông lâm kết hợp


đơn vị cơ bản quản lý, tổ chức sản xuất kinh doanh lâm nghiệp cho các thnh
phần kinh tế tập thể v t nhân. Vì vậy qui hoạch lâm nghiệp cấp xã giải quyết
các nội dung biện pháp kỹ thuật, kinh tế xã hội cụ thể hơn. Do đó cần phải ớc
Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

83
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
tính vốn đầu t, nguồn vốn, trang thiết bị, hiệu quả kinh doanh v thời hạn thu
hồi vốn.
Phơng án qui hoạch lâm nghiệp cấp quản lý lãnh thổ l cơ sở để xây dựng kế
hoạch, định hớng phát triển kinh tế lâm nghiệp ở các cấp.
3. Qui hoạch cho các cấp quản lý kinh doanh
2.3.6. Qui hoạch liên hiệp các lâm trờng, công ty lâm nghiệp
Liên hiệp, công ty lâm nghiệp bao gồm các lâm trờng v một số xí nghiệp quốc
doanh có liên quan mật thiết với nhau trong quá trình sản xuất kinh doanh.
Qui hoạch liên hiệp các lâm trờng, công ty lâm nghiệp thờng đề cập đến các
nội dung chính sau:
Trên cơ sở căn cứ vo phơng hớng phát triển lâm nghiệp của các cấp quản
lý lãnh thổ m liên hiệp hay các công ty trực thuộc, căn cứ vo văn bản pháp
lý thnh lập liên hiệp hay các công ty trực thuộc v căn cứ vo các ti liệu
điều tra cơ bản tiến hnh xác định phơng hớng, nhiệm vụ cho liên hiệp hay
công ty v mục tiêu cần đạt đợc.
Qui hoạch đất đai cho các nội dung quản lý, sản xuất kinh doanh
Xác định các biện háp kinh doanh rừng chính:
+Khai thác , lợi dụng ti nguyên rừng hiện có
+ Xây dựng vốn rừng
+ Sản xuất nông lâm kết hợp
+ Xây dựng đờng vận chuyển
+ Xây dựng lâm nghiệp xã hội.
+ Tổng hợp nhu cầu cơ bản, ớc tính vốn đầu t v hiệu quả sử dụng vốn.

2.3.8. Qui hoạch lâm nghiệp cộng đồng
Qui hoạch lâm nghiệp cộng đồng đòi hỏi nhiều thông tin hơn qui hoạch truyền
thống. Qui hoạch lâm nghiệp cộng đồng tập trung trên sự thay đổi về kinh tế xã
hội ảnh hởng đến nhu cầu của ngời dân, sự u tiên v sẵn sng tham gia của
ngời dân.
Từ năm 1982 trong quyết định 184/HĐBT v chỉ thị 29/CT/TW nh nớc ta đã
chính thức giao quyền sử dụng kinh doanh rừng v đất rừng cho các thnh phần
Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

85
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
kinh tế khác nhau: quốc doanh, tập thể v hộ gia đình thông qua việc đẩy mạnh
giao đất giao rừng. Việc phân cấp cho địa phơng quản lý rừng, thực hiện giao
đất giao rừng, tổ chức thâm canh, sử dụng tổng hợp v có hiệu quả hng triệu ha
rừng v đất trống đồi núi trọc l thực hiện yêu cầu chiến lợc về sử dụng lao
động v phân bố lại lao động, gắn chặt lao động với đất đai, tạo chuyển biến đổi
mới trong sản xuất lâm nghiệp, mở mang các ngnh nghề, thúc đẩy những biến
đổi căn bản kinh tế xã hội miền núi, trung du, góp phần tích cực vo sự nghiệp
xây dựng kinh tế v củng cố quốc phòng. Giao đất giao rừng thực chất l tổ tổ
chức lại sản xuất lâm nghiệp, gắn chặt giữa lâm nghiệp với nông nghiệp v công
nghiệp, nhất l chế biến, xác lập trách nhiệm lm chủ cụ thể của từng đơn vị sản
xuất, v từng ngời lao động trên từng đơn vị diện tích.
Các đơn vị đợc giao đất giao rừng có quyền lm chủ v sử dụng phần diện tích
đợc giao, song việc tổ chức sản xuất phải tuân thủ theo qui hoạch v kế hoạch
chung trên phạm vi lãnh thổ của một cấp quản lý nhất định:
+Có kế hoạch gây trồng, chăm sóc, bảo vệ phù hợp với qui hoạch lâm
nghiệp từng vùng
+ Khai thác rừng đủ tuổi
+ Sau khai thác phải trồng lại rừng ngay.
3. Phơng pháp tiếp cận trong xây dựng phơng án QHLN

Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

87
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
ề , v
sự hiểu biết của ngời dân địa
phơng
Chính sách v
s
tiên của huyện
Hu
yệ
n
Xã
Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

88
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
2.4. Điều tra đánh giá điều kiện cơ bản của đối tợng qui hoạch
2.4.1. Điều kiện sản xuất lâm nghiệp
Điều kiện của sản xuất lâm nghiệp bao gồm điều kiện kinh tế, điều kiện
lịch sử tự nhiên, tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh trớc kia v hiện nay.
Mục đích của điều tra điều kiện sản xuất lâm nghiệp l phân tích sâu sắc đối
tợng của qui hoạch, phát hiện đợc mối liên quan giữa các nhân tố lm cơ sở
cho việc xây dựng phơng án qui hoạch lâm nghiệp bởi vì điều kiện sản xuất lâm
nghiệp l nhân tố khách quan nó ảnh hởng v quyết định hớng sản xuất v
trình độ sản xuất lâm nghiệp của một đơn vị sản xuất cho nên mục đích của điều
tra nghiên cứu l phải thông qua việc tìm hiểu điều kiện sản xuất lâm nghiệp để
thấy rõ nhân tố khách quan ấy, tìm ra mối quan hệ bên trong giữa nó với các
nhân tố khác, vận dụng chúng để xây dựng phơng án phù hợp với điều kiện thực
tế khách quan v có tác dụng chỉ đạo thc tiễn. Muốn lm tốt công tác qui hoạch
lâm nghiệp, mấu chốt l phải điều tra kỹ, có hệ thống v phân tích khoa học về
những điều kiện sản xuất lâm nghiệp.
Điều kiện kinh tế lâm nghiệp, điều kiện tự nhiên, tình hình hoạt động sản

sáng, lợng nớc rơi, bốc hơi, hớng gió. Mặt khác lại có thể hình thnh nhiều
tiểu khí hậu, đặc điểm địa hình biến đổi sẽ ảnh hởng tới các nhân tố sinh thái
lm biến đổi sự ảnh hởng qua lại giữa các nhân tố đó v giữa chúng với sinh
trởng phát dục của rừng.
Khắc phục những ảnh hởng bất lợi do đặc điểm địa hình địa thế với các nhân
tố sinh thái nhằm đề xuất các biện pháp kinh doanh rừng cho phù hợp với từng
đối tợng. Mặt khác địa hình địa thế khác nhau cũng ảnh h
ởng đến quá trình tái
sinh tự nhiên, thảm tơi, tổ thnh thực bì, thời kỳ sinh trởng vv. Đồng thời địa
hình địa thế cũng liên quan đến việc lựa chọn loại hình vận chuyển, phơng thức
vận xuất v xếp gỗ, phơng thức khai thác chính, bề rộng khu khai thác, hình
dạng v diện tích khu khai thác. Do đó nhân tố địa hình địa thế cũng l nhân tố
địa mạo để xác định loại hình điều kiện lập địa.
Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

90
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
Cấu tạo địa chất
Nhân tố ny ảnh hởng tới sự hình thnh đất, kết cấu địa chất ở tầng mặt đất
có ảnh hởng rất lớn đến sự phân bố của quần lạc thực vật v bộ rễ. Ti liệu cấu
tạo địa chất của khu rừng l ti liệu kỹ thuật quan trọng cho xây dựng cơ bản ở
vùng rừng, cho việc thiết kế mạng lới đờng vận chuyển, điểm chuyển tiếp của
lâm trờng.
Đất
Đất ảnh hởng đến tổ thnh loi cây v sức sản xuất của rừng l nhân tố quan
trọng để xác định ra loại hình lập địa, l cơ sở để thiết kế các biện pháp kinh
doanh rừng nh: Biện pháp trồng rừng,biện pháp tái sinh vv
Điều kiện khí hậu:
ánh sáng, ôn độ, ẩm độ, gió ảnh hởng lớn tới quá trình sinh trởng, phát
dục của cây rừng, ảnh hởng đối với gieo ơm, trồng rừng, thiết kế khu khai thác,

qui hoạch tình hình sử dụng đất đai v ý nghĩa kinh tế của rừung, xác định biện
pháp kinh doanh, tổ chức sản xuất cho phù hợp.
2) Dự kiến phát triển kinh tế của các cấp:
Cần phải điều tra tỷ mỷ về nông nghiệp, giao thông vận chuyển v các
ngnh kinh tế khác, qua đó dự kiến phát triển kinh tế lâm nghiệp của các cấp
quản lý, đây l ti liệu quan trọng để nghiên cứu điều kinh tế lâm nghiệp.
3) Tình hình sản xuất lâm nghiệp:
Trình độ phát triển của sản xuất nong nghiệp chiếm một vị trí quan trọng
trong điều kiện sản xuất lâm nghiệp. Nông nghiệp cung cấp lơng thực v nhân
lực cho lâm nghiệp. Cần tìm hiểu nhu cầu về gỗ, củi của nông nghiệp, trình độ cơ
giới hóa v tập quán canh tác qua đó m đề xuất biện pháp kinh doanh nhiều mặt.
Ngoi ra cũng phải điều tra về chăn nuôi, chẳng hạn điều tra loại gia súc, số đn,
số con, diện tích bãi chăn thả, ảnh hởng của chăn nuôi đến rừng non.vv
4) Tình hình sản xuất công nghiệp:
Cần điều tra v thu thập sự phân bố công nghiệp, ti liệu về sản xuất hiện nay
v hớng phát triển, đồng thời cần tìm hiểu nhu cầu cung cấp gỗ của các ngnh
Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

92
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
công nghiệp trong giai đoạn hiện tại v tơng lai, v xem xét tình hình cân đối
giữa cung v cầu, qua đó xác định lợng khai thác gỗ cho phù hợp.
5) Điều kiện giao thông vận chuyển:
Đây l cầu nối giữa nơi sản xuất v nơi tiêu thụ gỗ v các lâm sản khác, hng
loạt các biện pháp kinh doanh có đợc rộng khắp hay không phần lớn do điều
kiện giao thông vận chuyển quyết định, đó chính l một trong những nhân tố ảnh
hởng đến cờng độ kinh doanh rừng, sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát
triển sản xuất lâm nghiệp.
Khi điều tra cần nẵm đợc loại đợng hiện có v tơng lai, tình hình phân bố,
chiều di v năng lực vận chuyển, cần phân biệt đờng bộ, đờng thủy, đờng

của đơn vị sản xuất v quá trình phát triển lâm nghiệp của địa phơng, đồng thời
cũng thấy rõ đợc hệ thống các biện pháp kinh doanh trớc đây đã áp dụng trên
cơ sở đó đánh giá lm cơ sở để chọn phơng thức kinh doanh lợi dụng rừng mới
hợp lý hơn.
3) Điều tra công tác qui hoạch đã tiến hnh:
Nếu trớc đây đã tiến hnh công tác ny thì độ chính xác v mức độ hon
chỉnh của các ti liệu vẫn còn giá trị tham khảo, có thể dựa vo đó để điều tra
thiết kế mới. Nh vậy sẽ bớt đi một số quá trình điều tra v đỡ đi đờng vòng.
Cần tìm hiểu v thu thập các ti liệu điều tra thiết kế, trong đó chú ý thời gian
điều tra, mức độ tỷ mỷ, mức độ hon chỉnh.vv cần thẩm tra các ti liệu điều tra,
văn bản thiết kế để xác định độ tin cậy v giá trị sử dụng.
Nếu nh đã tiến hnh công tác qui hoạch nên dựa v tình hình thay đổi t
i
nguyên rừng v kết quả thực tiễn sản xuất m phân tích hơng hớng kinh doanh
lợi dụng rừng v biện pháp kinh doanh đã qua xem có hợp lý hay không, lấy đó
lm mô hình mẫu cho tơng lai.
4) Tìm hiểu tình hình thực hiện biện pháp trồng rừng, tái sinh, nuôi dỡng,
lm giu rừng v quản lý bảo vệ rừng:
Biện pháp trồng rừng v tái sinh rừng: Biện pháp trồng rừng v tái sinh rừng
chiếm một vị trí quan trọng trong các biện pháp kinh doanh. Nội dung điều tra
về trồng rừng bao gồm:
Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

94
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
- Loi cây trồng
- Loại hình trồng
- Diện tích trồng rừng v tỷ lệ sống sót trong những năm qua
Ngoi ra còn chú ý một số nhân công trồng rừng, trình độ kỹ thuật, trang thiết bị,
vấn đề hạt giống, vờn ơm. Cần điều tra kỹ tình hình tái sinh tự nhiên v xúc

6) Tìm hiểu công tác xây dựng kiến thiết cơ bản:
Đây l cơ sở để phát triển sản xuất lâm nghiệp, nhất l đối với những vùng mới
khai phá, cần xem kiến thiết cơ bản v trang thiết bị của công nghiệp rừng có
thích ứng với yêu cầu của khai thác vận chuyển v lợi dụng tổng hợp ti nguyên
rừng không? Cần phân tích xem có thích hợp với yêu cầu của quản lý kinh doanh
thống nhất ba mặt: Khai thác, bảo vệ v trồng rừng.
7) Tình hình kinh doanh nhiều mặt, lợi dụng tổng hợp ti nguyên rừng:
8) Tình hình quản lý:
Tổ chức sản xuất trớc đây, đánh giá chỉ tiêu định mức v vấn đề hạch
toán kinh tế từ đó lm chỗ dựa cho chúng ta đề xuất tổ chức sản xuất với chỉ tiêu
định mức mới cho phù hợp.
9) Hiệu quả sản xuất kinh doanh của thời kỳ đã qua:
Để điều tra điều kiện sản xuất lâm nghiệp, thờng áp dụng phơng pháp tổng
hợp kết hợp với thu thập ti liệu trên văn bản, sử dụng phơng pháp RRA v
PRA
2.4.5. Ti nguyên rừng
2.4.5.1. ý nghĩa
Mục đích của công tác thống kê ti nguyên rừng nhằm cung cấp số liệu về
số lợng v chất lợng từng loại rừng, giúp cho đối tợng sản xuất kinh doanh
lâm nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh đảm bảo đợc lâu
d
i, liên tục. Nhiệm vụ thể l:
- Xác định đợc diện tích ti nguyên rừng( diện tích các loại đất lâm nghiệp, diện
tích các kiểu trạng thái rừng) v đặc điểm phân phố của nó.
Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

96
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
- Xác định đợc vị trí v đặc điểm tình hình phân bố của các bộ phận ti nguyên
rừng.

Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
phơng pháp thống kê trữ lợng trên ô mẫu, trớc hết phải xác định tổng diện
tích cần đo đếm trực tiếp, diện tích ô mẫu, số lợng ô mẫu m không ảnh hởng
đến độ chính xác v chi phí thời gian điều tra.
Trong thực tiễn sản xuất tổng diện tích điều tra l 5 % ( VD: khu điều tra có
diện tích 100 ha thì diện tích điều tra l 5 ha). Hình dạng ô mẫu có thể l hình
chữ nhật, hình vuông hoặc l hình tròn, diện tích ô mẫu thay đổi tùy theo đối
tợng điều tra, thống kê, thông thờng đối với rừng hỗn giao khác loi 500 m
2
,
1000 m
2
v 2000 m
2
, rừng trồng, rừng ngập mặn, rừng tre nứa l 100 m
2

Rừng gỗ: Đo đờng kính tất cả cây rừng ở chiều cao 1.3 mét (đờng kính bắt
đầu đo đếm đối với rừng gỗ lớn từ 10 cm trở lên, rừng gỗ nhỏ từ 6 cm trở lên).
Xác định tên cây, phẩm chất từng cây theo 3 cấp: Cấp a ( thân thẳng, tán đều,
chỉa cnh cao), cấp b ( thân cong, tán lệch, chỉa cnh thấp), cấp c ( thân cong,
tán lệch, chỉa cnh thấp, bị sâu bệnh)
Rừng tre nứa: Đếm số cây phân theo 3 tổ tuổi(gìa, vừa v non), chọn ở mỗi
tổ tuổi 1 cây gần tâm nhất để đo đờng kính, chặt 3 cây gần tâm nhất để đo
chiều cao ( đo đến đoạn ngọn có đờng kính 1 cm), để lấy chiều cao bình
quân.
Tính thể tích của cây đứng:
1. Đối với rừng tre nứa dùng biểu trọng lợng
2. Đối với rừng gỗ tự nhiên : Dùng biểu thể tích địa phơng hoặc biểu thể tích
chung để tính, nơi cha có thì dùng công thức:

15) Tình hình thổ nhỡng
16) Tình hình sâu bệnh
17) Tình hình giao thông vận
chuyển
18) Đề xuất các biện pháp tác
động.

Ph
ơng pháp mô tả ti nguyên rừng thờng kết hợp quá trình thống kê đo đếm ti
nguyên rừng v tiến hnh mô tả cho từng lô để lm cơ sở cho việc thiết kế các
biện pháp kinh doanh.

Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

99
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
2.5. Điều tra chuyên đề
2.5.1. ý nghĩa
Mục đích của điều tra chuyên đề nhằm lm cơ sở cho qui hoạch các biện
pháp kinh doanh lợi dụng rừng. Phơng pháp chung thu thập ti liệu chuyên đề
thờng kết hợp với điều tra trên diện rộng với điều tra điểm. Thu thập trên diện
rộng để nắm đợc ton diện v phát hiện ra qui luật của các nội dung thu thập.
Thu thập theo điểm để có đợc số liệu cụ thể. Vì vậy khi thu thập ti liệu chuyên
đề thờng kết hợp với công tác mô tả ti nguyên rừng để nắm ton diện, thu thập
theo tuyến để phát hiện ra qui luật v thu thập trên ô tiêu chuẩn để có số liệu cụ
thể.
2.5.2. Điều tra về đất v lập địa
Dựa vo đặc trng hình thái, tổ thnh cơ giới, độ phì của đất để định ra tên
các loại đất. Nghiên cứu quan hệ giữa rừng v các loại đất để xác định loại hình
điều kiện lập địa. Ti liệu điều tra đất sẽ giúp cho việc thiết kế các biện pháp kinh

2. Trong trờng hợp muốn đánh giá một cách chính xác về loi cây tái sinh, chất
lợng, số lợng tái sinh thì trên các điểm thống kê đo đếm rừng gỗ chúng ta
cần lập các ô dạng bản trên các ô điển hình về các mặt:
Địa hình: Chân, sờn v đỉnh
Loại đất rừng: Đất rừng gỗ, đất rừng gỗ tre nứa, đất rừng cây bụi v đất
rừng tha.
Điều kiện tác động: Nơi đã khai thác, nơi đã tu bổ v
nơi cha tác động.
Điều tra rừng trồng:
Thu thập ti liệu rừng trồng nhằm mục đích đánh giá việc lựa chọn loi
cây trồng, tình hình sinh trởng, tỷ lệ thnh rừng v tổng kết đúc rút kinh nghiệm
trồng rừng. Đó l những căn cứ để thiết kế biện pháp trồng rừng đợc chính xác
v nâng cao chất lợng trông rừng. Trớc khi thu thập cần điều tra các ti liệu
nh: Ti liệu thiết kế trồng rừng, ti liệu nghiệm thu, sổ đăng ký, kết hợp với việc
hỏi cán bộ kỹ thuật v công nhân.
Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

101
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
Phơng pháp điều tra rừng trồng: Có thể điều tra theo hng, theo điểm hoặc trên
ô tiêu chuẩn. Khi rừng cha khép tán nên tiến hnh điều tra theo hng hoặc theo
điểm. Khi rừng đã khép tán nên tiến hnh điều tra trên các ô tiêu chuẩn. Những
điểm điều tra nên đặt ở những độ tuổi khác nhau, những điều kiện lập địa khác
nhau v phơng thức trồng khác nhau để có thể so sánh đánh giá đợc. Trên hng
tiêu chuẩn hoặc trên các ô tiêu chuẩn điều tra các nội dung sau: Số cây, chiều
cao, đờng kính, lợng tăng trởng, tuổi. Căn cứ vo tuổi v số cây thuộc loi
cây chủ yếu m đánh giá tỷ lệ sống. Ngoi nội dung trên nên điều tra tỷ mỷ điều
kiện lập địa, nếu cần thiết điều tra tán cây v bộ rễ.
Qua việc đánh giá cần có những kết luận về loại hình trồng rừng, phơng thức
trồng ở các loại điều kiện lập địa khác nhau.

Mục đích của thống kê l tìm hiểu các loi đặc sản, động vật rừng v đặc
điểm phân bố của chúng, những loi no có số lợng nhiều ( tổ thnh, trữ
lợng ) v có ý nghĩa lớn trong kinh doanh, nhằm tổ chức kinh doanh nhiều
mặt, lợi dụng tổng hợp ti nguyên rừng, tùy theo từng loại khác nhau m sử dụng
các phơng pháp điều tra khác nhau, có thể điều tra trên đờng dây điển hình,
trên ô tiêu chuẩn, hay cnh tiêu chuẩn. Nơi có diện tích lớn thu thầp ti liệu cần
kết hợp với mô tả ti nguyên rừng.
Để xác định số lợng đặc sản rừng v ớc lợng sản lợng của nó, chúng ta cần
tiến hnh điều tra tỷ mỷ:
Đối với những loi cho sợi, thuốc thì chúng ta xác định loi, xác định bộ phận
cho đặc sản v ớc tính ra sản lợng

Đối với những loi cho vỏ, rễ thì xác định số loi v ớc tính ra sản lợng
Đối với những loi cho mật thì xác định số loi, kỳ ra hoa.
Đối với những loi cho hạt, quả thì xác định số loi, ớc tính ra sản lợng
Đối với những loi động vật rừng thì xác định tổng số loi, số loi cần đợc
bảo vệ v số loại đợc săn bắn.

Bải giảng Điềù tra rừng ThS: Vũ Văn Thông

103
Bộ môn Lâm sinh & ĐTQHR- Khoa Lâm NGhiệp - ĐHNL Thái Nguyên
2.5.5. Điều tra điều kiện giao thông vận chuyển
Mục đích của điều tra điều kiện giao thông vận chuyển nhằm đánh giá số lợng
v chất lợng lới đờng cũ lm cơ sở cho việc xây dựng lới đờng mới, chọn
loại hinh vận chuyển v bố trí mạng lới đờng mới hợp lý.
Đờng vận chuyển trong sản xuất lâm nghiệp thờng có 2 loại: Vận chuyển bộ
v vận chuyển thủy:
Vận chuyển bộ: Khi điều tra, khảo sát đờng vận chuyển bộ thì đầu tiên xác
định tổng chiều di sẵn có v tổng chiều di cần bổ xung.Khi thiết kế đờng