PHC HI CHC NĂNG
CHO TR CONG VO CT SNG
Tài liu s 8
Phc hi chc năng da vào cng đng
Trưng ban
TS. Nguyn Th Xuyên Th trưng B Y t
Phó trưng ban
PGS.TS Trn Trng Hi V trưng V hp tác Quc t, B Y t
TS. Trn Qúy Tưng Phó cc trưng Cc Qun lý khám cha bnh, B Y t
Các y viên
PGS.TS. Cao Minh Châu Ch nhim B môn PHCN Trưng Đi hc Y Hà Ni
TS. Trn Văn Chương Giám đc Trung tâm PHCN, Bnh vin Bch Mai
TS. Phm Th Nhuyên Ch nhim B môn PHCN Trưng Đi hc k thut Y t Hi Dương
BSCK. II Trn Quc Khánh Trưng khoa Vt lý tr liu - PHCN, Bnh vin Trung ương Hu
ThS. Nguyn Th Thanh Bình Trưng khoa Vt lý tr liu - PHCN, Bnh vin C Đà Nng
PGS.TS Vũ Th Bích Hnh Phó ch nhim B môn PHCN Trưng Đi hc Y Hà Ni
TS. Trn Th Thu Hà Phó trưng khoa Vt lý tr liu - PHCN Bnh vin Nhi Trung ương
TS. Nguyn Th Minh Thu Phó ch nhim B môn PHCN Trưng Đi hc Y t công cng
ThS. Nguyn Quc Thi Hiu trưng Trưng Trung hc Y t tnh Bn Tre
ThS. Phm Dũng Điu phi viên chương trình U ban Y t Hà Lan - Vit Nam
ThS. Trn Ngc Ngh Chuyên viên Cc Qun lý khám, cha bnh - B Y t
Vi s tham gia ca chuyên gia quc t v phc hi chc năng da vào cng đng
TS. Maya Thomas Chuyên gia tư vn v PHCNDVCĐ
ThS. Anneke Maarse C vn chương trình U ban Y t Hà Lan - Vit Nam
BAN BIÊN SON B TÀI LIU PHC HI CHC NĂNG DA VÀO CNG ĐNG
(Theo quyết định số 1149/QĐ – BYT ngày 01 tháng 4 năm 2008)
Phục hồi chức năng cho trẻ cong vẹo cột sống 3
LI GII THIU
Phc hi chc năng da vào cng đng (PHCNDVCĐ) đã đưc trin khai  Vit
Nam t năm 1987. B Y t đã rt quan tâm ch đo và hưng dn thc hin công
tác PHCNDVCĐ  các đa phương. Đưc s phi hp ca B Lao đng, Thương

Cun “Phục hồi chức năng trẻ bị cong vẹo cột sống” này là mt trong 20 cun
hưng dn thc hành v phc hi chc năng các dng tt thưng gp nói trên.
Đi tưng s dng ca tài liu này là cán b PHCN cng đng, cng tác viên
PHCNDVCĐ, gia đình ngưi khuyt tt. Ni dung cun sách bao gm nhng kin
thc cơ bn nht v khái nim, triu chng, cách phát hin, các bin pháp chăm
sóc và PHCN cho tr có cong vo ct sng. Ngoài ra, tài liu cũng cung cp mt
s thông tin cơ bn v nhng nơi có th cung cp dch v cn thit mà gia đình
tr có th tham kho.
Tài liu hưng dn này đã đưc son tho công phu ca mt nhóm các tác gi
là chuyên gia PHCN và PHCNDVCĐ ca B Y t, các bnh vin trc thuc trung
ương, các trưng Đi hc Y và Y t công cng, trong đó TS Trn Th Thu Hà là tác
gi chính biên tp ni dung.
Trong quá trình son tho b tài liu, Cc qun lý khám cha bnh đã nhn đưc
s h tr v k thut và tài chính ca U ban Y t Hà Lan Vit Nam (MCNV), trong
khuôn kh chương trình hp tác vi B Y t v tăng cưng năng lc PHCNDVCĐ
giai đon 2004-2007. Mt ln na, chúng tôi trân trng cm ơn s giúp đ quý
báu này ca MCNV. Ban biên son trân trng cm ơn nhng góp ý rt giá tr ca
các chuyên gia PHCN trong nưc và các chuyên gia nưc ngoài v ni dung, hình
thc cun tài liu.
Trong ln đu tiên xut bn, mc dù nhóm biên son đã ht sc c gng nhưng
chc chn vn còn nhiu thiu sót. Mong bn đc gi nhng nhn xét, phn hi
cho chúng tôi v b tài liu này, đ ln tái bn sau, tài liu đưc hoàn chnh hơn.
Mi thông tin xin gi v: Cc Qun lý khám cha bnh, B Y t, 138A Ging Võ,
Ba Đình, Hà Ni.
Trân trng cm ơn.
TM. BAN BIÊN SON
TRƯNG BAN
TS. Nguyễn Thị Xuyên
Thứ trưởng Bộ Y tế
Phục hồi chức năng cho trẻ cong vẹo cột sống 5

Bnh thân na đt sng bm sinh.
6 Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng / Tài liệu số 8
− Xp đt sng bm sinh.
−
Cng đa khp bm sinh.
Nguyên nhân sau sinh
n Do bin dng xương sng
−
Lao ct sng.
−
Chn thương ct sng
n Do bnh cơ
−
Lon dung cơ Duchene.
−
Thoái hoá cơ ty.
−
Nhưc cơ.
n Do bnh h thn kinh
−
U xơ thn kinh.
−
Bi não.
−
Bi lit.
−
Viêm đa r thn kinh.
−
Bnh ty sng.
n Do các nguyên nhân khác

Nguyên tắc
n Can thip sm ngay sau khi phát hin ra cong vo ct sng.
n K thut can thip ph thuc mc đ cong vo ct sng.
n Khám li thưng quy có chp X-quang ct sng đ đánh giá tin trin.
Kỹ thuật can thiệp
n Mc đ nh - Góc COBB ≤20
o
: Tp bài tp ct sng và khám li 6 tháng/ln.
n Mc đ trung bình-Góc COBB=20
o
-45
o
: Np ct sng, bài tp ct sng và
khám li 6 tháng/ln.
n Mc đ nng-Góc COBB >45
o
tin trin xu đi nhanh: phu thut chnh
hình ct sng.
n Vic đánh giá góc COBB và ch đnh k thut can thip phi đưc tư vn bi
bác sĩ chuyên khoa v thn kinh-ct sng hoc PHCN.
Vận động trị liệu
Các bài tp vn đng dưi đây có th tin hành cho tr cong vo ct sng
 mi la tui và mc đ nng nh khác nhau.
8 Phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng / Tài liệu số 8
n
Bài tp 1: Kéo dãn cơ bên lõm ca đưng cong  tư th nm sp
Mục tiêu: Kéo dãn các nhóm cơ phía lõm ca đưng cong tht lưng.
Tư thế trẻ: Nm sp.
Tiến hành
−

n
Bài tp 4: Chnh cong vo ct sng  tư th quỳ bn đim
Mục tiêu: Tăng cưng đ mm do ca ct sng.
Tư thế trẻ: Quỳ bn đim.
Tiến hành: Đưa tay bên lõm ca đưng cong lên phía trưc. Đưa chân bên
đi din lên theo trong lúc gi nguyên v trí thân mình. Gi  tư th này vài
giây. Làm 10 ln.
n Bài tp 5: Chnh cong vo
ct sng  tư th đng
Mục tiêu: Kéo dãn các cơ bên
lõm ca đưng cong, tăng
cưng đ mm do ca ct
sng.
Tư thế trẻ: Đng thng.
Tiến hành: Tay bên vai thp
bám vào xà ngang kéo ngưi
lên. Vai bên đi din h thp
xung. Gi  tư th này vài
giây. Làm 10 ln.
Phục hồi chức năng cho trẻ cong vẹo cột sống 11
n Bài tp 6: Tp th sâu
Mục tiêu: Tăng cưng đ giãn n ca lng ngc.
Tư thế trẻ: Nm  tư th na nm na ngi. Hai tay bnh nhân đt dưi cơ
hoành.
Tiến hành: Tr hít sâu vào và th ra t t.
Làm 10 ln.
n Bài tp 7: Tp bơi
n Bài tp 8: Th dc, th thao
n Áo np ct sng
Mục tiêu: Nn chnh đưng cong và phòng

n Cha m có th liên h vi bác s phc hi chc năng, k thut viên phc hi
chc năng ti các Khoa phc hi chc năng ca các bnh vin Trung ương-
tnh, các Trung tâm chnh hình và Phc hi chc năng đ có đưc các thông
tin v phc hi chc năng cho tr b cong vo ct sng.
4.3 Hưng nghip
n Ngưi cong vo ct sng khi trưng thành cn chn nhng ngh phù hp
vi tình trng bnh lý ca ct sng như: văn thư, hành chính, máy tính, hi
ha
n Nên tránh nhng ngh lao đng nng và nh hưng lên ct sng.
4.4 H tr v tâm lý
n Tr em, ngưi ln b cong vo ct sng có th có nhng vn đ v tâm lý
cn đưc cán b tâm lý h tr.
n Gia đình cn gii thích cho tr hiu v tình trng bnh tt ca tr, chp
nhn và vưt qua mc cm ca bnh tt.
n Nhà trưng cn gii thích cho các hc sinh trong trưng hiu v tình trng
bnh tt ca tr cong vo ct sng. Qua đó bn bè ca tr thông cm, không
ch nho và giúp đ tr b cong vo ct sng trong hc tp, vui chơi.
5. CÁC CÂU HI CHA M HAY HI
Cong vẹo cột sống có thể chữa khỏi hoàn toàn không?
Tình trng cong vo ct sng có th đưc ci thin nu đưc can thip sm
và kiên trì theo s hưng dn ca bác s chuyên khoa phc hi chc năng.
Phục hồi chức năng cho trẻ cong vẹo cột sống 13
Phẫu thuật có thể chữa khỏi cong vẹo cột sống không?
Có th. Tuy nhiên  Vit Nam ch có vài bnh vin, trung tâm Phu thut
chnh hình có th phu thut và chi phí rt tn kém.
Nghề nào phù hợp với người bị cong vẹo cột sống?
Tt c mi ngh tr lao đng nng nh hưng lên ct sng.
6. CÁC CƠ S CUNG CP DCH V CHO TR CONG VO
CT SNG
Các cơ sở cung cấp dịch vụ phục hồi chức năng và áo nẹp

5. Phòng ngừa thương tật thứ phát
6. Dụng cụ phục hồi chức năng tự làm tại cộng đồng
7. Phục hồi chức năng trẻ trật khớp háng bẩm sinh
8. Phục hồi chức năng cho trẻ cong vẹo cột sống
9. Phục hồi chức năng bàn chân khoèo bẩm sinh
10. Phục hồi chức năng cho trẻ bại não
11. Phục hồi chức năng khó khăn về nhìn
12. Phục hồi chức năng nói ngọng, nói lắp và thất ngôn
13. Phục hồi chức năng trẻ giảm thính lực (khiếm thính)
14. Phục hồi chức năng trẻ chậm phát triển trí tuệ
15. Phục hồi chức năng trẻ tự kỷ
16. Phục hồi chức năng người có bệnh tâm thần
17. Động kinh ở trẻ em
18. Phục hồi chức năng sau bỏng
19. Phục hồi chức năng bệnh phổi mạn tính
20. Thể thao, văn hoá và giải trí cho người khuyết tật