Luận văn
Đề tài: Bước tiến mới trong tư duy lý luận của
đảng về tư tưởng Hồ Chí Minh từ đại hội VII đến
đại hội I
……… , tháng … năm …….
1
MỤC LỤC
Phần thứ nhất.
1. Lý do chọn đề tài 1
2. Mục đích yêu cầu 5
3. Đối tượng nghiên cứu 9
4 Phương pháp nghiên cứu 15
5. Phạm vi nghiên cứu 17
2
PHẦN THỨ NHẤT
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng (6-1991) đã trân trọng ghi vào
cương lĩnh và điều lệ của mình: “Đảng lấy chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ
Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động”. Đây là một quyết
định có tầm lịch sử, chẳng những có ý nghĩa tuyên ngôn trong cuộc đấu tranh bảo vệ
tư tưởng Hồ Chí Minh trước sự phủ định của các thế lực thù địch và bọn cơ hội mà
còn đánh dấu bước phát triển quan trọng trong nhận thức và tư duy lý luận của Đảng
ta.
Cũng như chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là những
giáo điều mà là kim chỉ nam cho hành động. Nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí
Minh, một mặt là để nắm được nội dung cốt lõi và phương pháp luận cơ bản của tư
tưởng Hồ Chí Minh, mặt khác – quan trọng hơn – là để tìm cách vận dụng giá trị kim
chỉ nam đó vào thực tế cuộc sống hiện nay.
Để tư tưởng Hồ Chí Minh thực sự trở thành kim chỉ nam cho hành động của
Đảng, toàn dân thì một mặt phải đẩy mạnh việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng diễn ra trong tháng 6 – 1991,
có nhiệm vụ tổng kết thực hiện Nghị quyết Đại hội VI, đánh giá những việc làm
được, chưa làm được và đề ra phương hướng cho sự phát triển của đất nước trong
những năm tiếp theo. Ý nghĩa trọng đại của Đại hội VII còn ở chỗ, đây là lần đầu tiên
Đại hội thông qua cương lĩnh vạch ra những quan niệm và các phương hướng cơ bản
về thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta, thông qua chiến lược ổng định và
phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000. Khi đề cập “Về vấn đề Đảng”, văn kiện Đại
hội VII và cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH có những
nội dung liên quan tới tư tưởng Hồ Chí Minh:
1, Đảng lấy chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư
tưởng, kim chỉ nam cho hành động.
2, Cái mới trong các văn kiện Đại hội lần này là cùng với chủ nghĩa Mác – Lê
nin, Đảng nêu cao tư tưởng Hồ Chí Minh.
3, Tư tưởng Hồ Chí Minh chính là kết quả của sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa
Mác – Lê nin trong điều kiện cụ thể của nước ta.
4, Trong thực tế, tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành một tài sản tinh thần quý
báu của Đảng và của dân tộc.
5
5, Tư tưởng Hồ Chí Minh là phù hợp với thực tế cách mạng nước ta, phù hợp
với tình cảm và nguyện vọng của toàn đảng, toàn dân ta.
Như vậy, cùng với việc đưa ra Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá
độ lên CNXH, Đại hội VII là một mốc son khẳng định một nấc thang quan trọng
trong nhận thức của Đảng về tư tưởng Hồ Chí Minh. Từ đây trở đi, việc nghiên cứu
tư tưởng Hồ Chí Minh được đẩy mạnh cả về chiều sâu lẫn bề rộng. Về nghiên cứu
khoa học, chương trình khoa học – công nghệ cấp nhà nước mang mã số KX.02
nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh được triển khai từ năm 1991 với 13 đề tài và
đến năm 1995 thì kết thúc. Về mặt lãnh đạo của Đảng, các Nghị quyết của Đảng từ
sau Đại hội VII trở đi, ở những mức độ tiếp cận khác nhau, bằng những cách tiếp cận
khác nhau, đều giới thiệu tư tưởng Hồ Chí Minh.
Trong nhiệm kỳ Đại hội VII, đáng chú ý là Nghị quyết 09-Nghị quyết/TW,

cường giáo dục công dân, giáo dục lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư
tưởng Hồ Chí Minh, giáo dục đào tạo đạo đức và nhân văn, lịch sử dân tộc và bản sắc
văn hóa dân tộc; ý chí vươn lên vì tương lai của bản thân và tiền đồ của đất nước”.
Nghị quyết của Đảng khẳng định lại nhiều vấn đề về tư tưởng Hồ Chí Minh đã được
nêu trong các Nghị quyết trước đây của Đảng và nhấn mạnh việc thường xuyên bồi
dưỡng cho cán bộ, đảng viên các vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư
tưởng Hồ Chí Minh; cả việc học tập là nghĩa vụ bắt buộc đối với mọi cán bộ, đảng
viên và phải được quy định thành chế độ. Đồng thời coi trọng bồi dưỡng lý tưởng
cách mạng, chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh cho thế hệ trẻ.
7
Như vậy, kể từ sau Đại hội VII, Đại hội VIII đã có những định hướng nghiên
cứu, bồi dưỡng, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh tương đối cụ thể. Công việc này
được tiếp tục trong một số Nghị quyết trong chương trình toàn khóa của Đại hội VIII.
Nghị quyết hội nghị lần thứ năm BCH TW Đảng khóa VIII “Về xây dựng và phát
triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” khẳng định: “Tiên tiến
là yêu nước và tiến bộ mà nội dung cốt lõi là lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH theo
chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm mục tiêu tất cả vì con người,
vì hạnh phúc và sự phát triển phong phú, tự do, toàn diện của con người…”. Hội nghị
lần thứ sáu (lần 2) BCH TW khóa VIII nêu 10 nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nhiệm
vụ thứ ba nhấn mạnh “đổi mới công tác giáo dục trong Đảng và trong xã hội về chủ
nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, pháp
luật của Nhà nước”.
Tháng 4 – 2001, Đảng ta tiến hành Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX. Sau
10 năm kể từ Đại hội VII (1991 - 2001), chúng ta đạt được nhiều thành tựu to lớn
trong việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh. 13 đề tài của CHương trình KX.02
được nghiệm thu trong hai năm (1995 - 1996). Giai đoạn 1996 – 2000, một số đề tài
được bổ sung, hoặc nghiên cứu sâu hơn làm cho tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành một
hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt
Nam. Một số sách công cụ, tư liệu gốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, như bộ sách Hồ
Chí Minh toàn tập, gồm 12 tập, Hồ Chí Minh – Biên niên tiểu sử, gồm 10 tập, được

thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta”.
Rõ ràng, Đại hội IX đã nhận thức đầy đủ hơn, sâu sắc hơn vai trò, vị trí của tư
tưởng Hồ Chí Minh. Hội nghị lần thứ năm của BCH TW khóa IX nêu rõ: “Từ Đại hội
lần thứ VI của Đảng đến nay, trình độ lý luận của Đảng ta có bước phát triển rõ rệt.
9
Đảng ta đã không ngừng đổi mới phương pháp tư duy lý luận, kiên định và vận dụng
sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, khắc phục bện giáo điều,
chủ quan, duy ý chí, mở ra bước tiến quan trọng trong tư duy lý luận, từng bước xây
dựng và hoàn chỉnh đường lối đổi mới toàn diện, làm cho nước ta có báo cáo phát
triển ngày càng mạnh mẽ; giải đáp có căn cứ khoa học một số vấn đề về lý luận và
thực tiễn; nhận thức đầy đủ hơn về nội dung, giá trị và tầm vóc tư tưởng Hồ Chí
Minh, khẳng định chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư
tưởng của Đảng”.
Trong nhiệm kỳ Đại hội IX, BCH TW Đảng ra chỉ thị số 23-CT/TW, ngày 27
– 3 – 2003, “Về đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh
trong giai đoạn mới”. Kể từ khi khởi xướng sự nghiệp đổi mới và Đảng ta khẳng
định lấy chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng của
Đảng (1991), đây là lần đầu tiên Ban bí thư trung ương Đảng có chỉ thị đẩy mạnh
nghiên cứu, tuyên truyền giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh. Cuộc vận động được triển
khai trên phạm vi cả nước, học tập nghiên cứu 9 chuyên đề tư tưởng Hồ Chí Minh
được nêu trong Đại hội IX.
Hội nghị lần thứ chín BCH TW khóa IX (1-2004) có nhiệm vụ đặc biệt quan
trọng là kiểm điểm nửa nhiệm kỳ đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội IX của Đảng,
đồng thời nêu lên những nhiệm vụ và giải pháp để thực hiện thắng lợi Nghị quyết của
Đại hội trong những năm tiếp theo. Một trong những biện pháp nhằm nâng cao chất
lượng và hiệu quả công tác giáo dục tư tưởng chính trị, Nghị quyết nhấn mạnh việc
thực hiện tốt chỉ thị của Ban bí thư về “đẩy mạnh nghiên cứu, tuyên truyền, giáo dục
tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn mới”. Đưa việc học tập, vận dụng tư tưởng Hồ
Chí Minh thành một trong những nội dung sinh hoạt của mỗi chi bộ, thành chương
trình rèn luyện tu dưỡng của mỗi cán bộ Đảng viên. Mỗi cán bộ, Đảng viên không chỉ

năm thực hiện chỉ thị số 23-CT/TW của Ban bí thư Trung ương Đảng, cuộc vận động
“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” là một chủ trương lớn của
Đảng, vừa mang tính cấp bách trong tình hình hiện nay, vừa có ý nghĩa lâu dài trong
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mục đích của cuộc vận động là làm cho toàn
Đảng, toàn dân nhận thức sâu sắc về những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của tư
tưởng đạo đức và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về
ý thức tu dưỡng, rèn luyện và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh sâu rộng
trong toàn xã hội, đặc biệt trong cán bộ, đảng viên, công chức, đoàn viên thanh niên,
học sinh,… Nội dung cơ bản của cuộc vận động là thực hiện 4 xây, 4 chống. 4 xây
gồm: Cần, kiệm, liêm ,chính, chí công vô tư; ý thức tổ chức kỷ luật, ý thức trách
nhiệm; ý thức phục vụ nhân dân; và 4 chống gồm: chủ nghĩa cá nhân, quan liêu, tham
nhũng, lãng phí.
Ngày 23-1-2008, Ban chỉ đạo Trung ương cuộc vận động “Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” tổ chức hội nghị sơ kết một năm thực hiện
cuộc vận động, nhằm kiểm điểm, đánh giá kết quả bước đầu, rút ra những bài học
kinh nghiệm để tiếp tục chỉ đạo thực hiện trong thời gian tới; thảo luận, quán triệt
mục tiêu, chủ trương, phương hướng và các giải pháp chủ yếu đẩy mạnh thực hiện
cuộc vận động trong năm này. Định hướng tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cuộc vận
động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” gắn với việc thực hiện
chỉ thị số 19-CT/TW của Ban bí thư trung ương về kỷ niệm 60 năm ngày Chủ tịch Hồ
Chí Minh ra lời kêu gọi thi đua ái quốc (11-6-1948 – 11-6-2008) trong năm 2008,
Tổng bí thư Nông Đức Mạnh nhấn mạnh: “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh, trước hết là học tập tư tưởng trung với nước, hiếu với dân, hết lòng, hết
sức phục vụ nhân dân, với tinh thần “bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền
lợi đều của dân” của Bác, coi đó là chiếc gương soi để hoàn thành các nhiệm vụ
chính trị của ngành, của địa phương, cơ quan, đơn vị”. Tổng bí thư yêu cầu cần quán
12
triệt một số điểm cơ bản sau đây: “Một là, cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, giáo
dục, tạo sự thống nhất cao về nhận thức ở tất cả các ngành, các cấp, trước hết là cán
bộ chủ chốt, về ý nghĩa, tầm quan trọng của cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm

Tóm lại, tư tưởng Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần vô giá của toàn Đảng, toàn
dân ta, là sự khái quát sâu sắc những quy luật phát triển và thắng lợi của cách mạng
Việt Nam hơn 75 năm qua. Nghiên cứu, làm sáng tỏ hệ thống và nội dung tư tưởng
Hồ Chí Minh, đặc biệt là những luận điểm sáng tạo của Người là một trong những
nhiệm vụ cơ bản, có tầm quan trọng hàng đầu cửa công tác tổng kết quy luật và bài
học lý luận nhằm đưa cách mạng Việt Nam vượt qua thách thức, nắm lấy vận hội để
nhanh chóng vượt lên trong thế kỷ mới. Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh cần phải
được tiếp tục đẩy mạnh với quy mô toàn diện, hệ thống và sâu sắc hơn nữa, tương
xứng với vị trí là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của Đảng.
14

Phần thứ hai: Nội dung đề tài.
“BƯỚC TIẾN MỚI TRONG TƯ
DUY LÝ LUẬN CỦA ĐẢNG VỀ TƯ
TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TỪ ĐẠI HỘI
VII ĐẾN ĐẠI HỘI IX”.
3-12
Phần thứ ba: Kết luận.
15