Nghiên cứu khoa học

Nhân giống một số loài
cây rừng bằng phương
pháp giâm hom và triển
vọng trồng rừng của chún Nhân giống một số loài cây rừng bằng

nghệ, đồ mộc gia dụng trong những năm qua loài cây quí hiếm này đã bị
khai thác quá mức để xuất khẩu làm giảm khả năng phục hồi lại rừng bằng
con đường nhân giống bằng hạt.
Cây Pơ mu được giâm hom thành công ở những cá thể từ 2-8 tuổi, bằng
cành của cây trưởng thành hoặc đã qua tạo chồi. Hom ra rễ đạt 80-90% khi
xử lý bằng NAA 1,5%, với giá thể bằng cát hay trực liếp trong túi bầu.
Cây Pơmu trồng bằng hom có tiềm năng sinh trưởng tốt và có thể mở ra triển
vọng trồng phục hồi rừng.
b. Cây Bách xanh (Calocedrus macrolepis):
Cây gỗ, thân thẳng cao to, thường xanh, có khả năng phát triển mạnh độ
cao 1000m trở lên, trong các khoảng trống và rừng thưa trên đất dốc thoát
nước. Gỗ bền đẹp sử dụng làm đồ mộc gia dụng và ngoài ra gỗ có mùi thơm
dễ chịu dùng làm nguyên liệu làm nhang. Loài này cũng bị khai thác quá
mức dẫn đến làm giảm khả năng phục hồi rừng bằng hạt.
Cây Bách xanh giâm hom thành công ở những cá thể từ 2- 10 tuổi, bằng
cành của cây trưởng thành hoặc đã qua tạo chồi. Hom ra rễ đạt 85-95% khi
xử lý bằng IBA 1% trên cát hay trực tiếp trong túi bầu.
Cây Bách xanh trồng bằng hom tuy sinh trưởng chậm hơn cây Pơ mu
nhưng có khả năng phát triển tốt ở những nơi khô hạn. Đặc biệt với tán lá
đẹp và thường xanh nên có khả năng trồng làm cây xanh đường phố.
c. Cây Hồng tùng (Dacrydium elatum):
Cây gỗ, thân thẳng, cao, to, phân bố độ cao từ 1200m trở lên, mọc hỗn giao
trong rừng lá rộng thường xanh. Gỗ bền đẹp, sử dụng trong đồ mộc gia dụng
và mỹ nghệ.
Cây Hồng tùng giâm hom thành công ở các giai đoạn có độ tuổi khác nhau,
bằng chồi vượt ở cây trưởng thành hoặc đã qua tạo chồi. Hom ra rễ đạt 80-
85% khi xử lý bằng IBA 1,5% trên giá thể bằng cát.
d. Cây Bạch tùng (Podocarpus imbricatus)
Cây gỗ lớn, phân bố ở độ cao từ 700m trở lên, mọc hỗn giao trong rừng lá
rộng thường xanh. Gỗ mềm và trắng, dễ gia công và sử dụng chủ yếu làm đồ

b. Thông Caribae (Pinus caribaea):
Đây là loài thông nhập nội, có khả năng sinh trưởng rất tốt và được đưa
vào chương trình trồng rừng. Nhưng tính bất thụ rất cao, do đó không thể
nhân giống bằng con đường từ hạt mà bằng nhân giống sinh dưỡng trong đó
phương pháp giâm hom là sự lựa chọn tốt nhất.
Hom giâm của Thông Caribaea tốt nhất ở giai đoạn 2-8 tuổi, bằng chồi đã
qua giai đoạn tạo chồi. Tỷ lệ ra rễ từ 80-90% khi xử lý bằng IBA 0,5-1 %
(hoặc không xử lý khi chọn hom tốt) lên giá thể bằng cát hay túi bầu.
Kết quả này có thể đưa vào sản xuất với số lượng lớn phục vụ cho việc
trồng rừng và phát triển loài này.
3. Một số ý kiến đề xuất và triển vọng trồng rừng bằng hom:
Cho tới nay việc nghiên cứu nhân giống vô tính bằng phương pháp giâm
hom đối với một số cây rừng không còn là vấn đề khó khăn nữa nếu biết sử
dụng loại hom, chất kích thích ra rễ và tạo được môi trường thích hợp. Điều
cần quan tâm ở đây phải có những hiểu biết nhất định về kỹ thuật, xây dựng
các vườn vật liệu kết hợp chương trình chọn giống, đầu tư cho việc mở rộng
qui mô tới các cơ sở sản xuất.
Các loài cây quí hiếm như Bách xanh, Pơ mu có khả năng phát triển tốt, nhưng
nguồn hạt hiếm hoặc không có, không đủ đáp ứng dủ nhu cầu, do đó cần phát
triển trồng rừng trên diện rộng bằng hom.
Công nghệ giâm hom các loài cây trồng rừng sản xuất như Thông ba lá
Caribaea dễ dàng thực hiện, ít tốnkém đầu tư vì có thể giâm trực tiếp vào
bầu, không cần thiết sử dụng chất kích thích ra rễ nếu tạo chồi và chọn chồi
thích hợp. Do đó cần mở rộng và phát triển trồng rừng sản xuất các loài này
bằng hom.