Nghiên cứu khoa học " Nhân giống một số loài cây trồng rừng có năng suất, chất lượng cao bằng phương pháp nuôi cấy mô " - Pdf 14

Nhân giống một số loài cây trồng rừng có năng suất, chất lượng cao bằng phương
pháp nuôi cấy mô

Đoàn Thị Mai, Lê Sơn, Lương Thị Hoan,
Ngô Thị Minh Duyên, Nguyễn Thiên Hương
Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam
Nuôi cấy mô là phương pháp khá phổ biến để nhân nhanh các loài cây trồng chất
lượng cao. Trong lâm nghiệp phương pháp này đã được áp dụng tương đối sớm ở
một số nước tiên tiến như Pháp, Đức, Braxin, Trung Quốc để nhân nhanh một số
giống có năng suất cao.
ở Việt Nam công nghệ này đã được du nhập vào cùng với một số dòng Bạch đàn
từ Trung Quốc vào năm 1992 cho một số đơn vị lâm nghiệp nhằm nhân nhanh các
giống ưu trội phục vụ sản xuất.
Gần đây, Trung tâm Nghiên cứu Giống cây rừng thuộc Viện Khoa học Lâm
nghiệp Việt Nam đã chọn tạo được một số giống có năng suất và chất lượng cao
hơn hẳn các giống đang sử dụng trong sản xuất, trong đó có một số tổ hợp lai giữa
các loài Keo và Bạch đàn. Những giống này đáp ứng được yêu cầu cấp bách về
trồng rừng và sản xuất nguyên liệu
Nuôi cấy mô là phương pháp có khả năng nhân nhanh một số lượng lớn, đảm bảo
giữ được các đặc điểm di truyền tốt và giữ được tính trẻ hoá. Đây là phương pháp
tốt nhất để giải quyết nhu cầu cây con phục vụ trồng rừng sản xuất trên quy mô
lớn với độ đồng đều cao, đáp ứng yêu cầu sản xuất công nghiệp, góp phần thực
hiện có hiệu quả chương trình trồng mới 5 triệu hecta rừng.
1. Đối tượng, vật liệu và phương pháp nghiên cứu.
Đối tượng.
- Keo lai (A. mangium X A. auriculiformis). : dòng BV10
- Keo lá tràm (Acaia auriculiformis): dòng 83.
- Bạch đàn lai (E.urophyllaX E.camaldulesis): tổ hợp lai U
29
C
3

0
C đối với Keo
lai và Keo lá tràm.
Chế độ ánh sáng 2000lux chiếu sáng8 giờ 1 ngày, nhiệt độ 27 ±2
0
C đối với Bạch
đàn
Các thí nghiệm đều được bố trí nhiều lần lặp và xử lý kết quả theo phương pháp
thống kê thông thường.
2. Kết quả nghiên cứu.
Khử trùng.
Các đoạn chồi được xử lý bằng dung dịch HgCl
2
0,1 với thời gian 2', 4', 6',8', 10',
12'.(phút)
Kết quả cho thấy xử lý 12' tỷ lệ nhiễm và tỷ lệ bật chồi của Keo lai và Bạch đàn lai
đều bằng 0. Điều đó chứng tỏ ở thời gian này HgCl
2
đã thấm sâu vào tế bào chất,
phá huỷ chất nguyên sinh, ảnh hưởng tới mọi quá trình trao đổi chất của tế bào
Xử lý HgCl
2
từ 2- 4 phút cho cả 3 đối tượng trên tỷ lệ nhiễm tăng chứng tỏ ở thời
gian xử lý thấp, chưa đủ loại trừ một số nấm bệnh, bụi bẩn bám trên mẫu vật.
Với Bạch đàn thời gian xử lý từ 6-8 phút cho kết quả cao tỷ lệ nhiễm giảm hẳn chỉ
còn 20-24%, tỷ lệ bật chồi đạt 38-60%. Riêng Keo lai và Keo lá tràm thời gian xử
lý từ 8-10 phút đạt hiệu quả cao nhất tỷ lệ nhiễm 48%, tỷ lệ bật chồi tăng đạt tới
60%.
Thời gian thu mẫu trong năm cho Keo lai và Bạch đàn vào vụ Hè -Thu thích hợp
nhất. Riêng với Keo lá tràm vụ Xuân-Hè là thích hợp, vì ở thời gian trên cây ít bị

Keo lá tràm ra rễ tốt nhất trong môi trường MS* bổ sung IBA ở nồng độ 2.0mg/l
cho tỷ lệ ra rễ đạt 99.2% trong khi sử dụng NAA cùng nồng độ tỷ lệ này cũng đạt
92%. Như vậy IBA và NAA đều có tác dụng mạnh đối với quá trình ra rễ của Keo
lá tràm.
Trong khi đó với Keo lai, tỷ lệ ra rễ cao nhất đạt 98.3% khi dùng môi trường MS*
bổ sung IBA nồng độ 2.0mg/l nhưng khi dùng NAA cùng nồng độ tỷ lệ ra rễ chỉ
đạt cao nhất là 85.6%.
Với Bạch đàn lai môi trường ra rễ thích hợp là môi trường MS* bổ sung IBA nồng
độ 1.5mg/l tỷ lệ ra rễ cũng đạt 97.3% trong khi dùng NAA tỷ lệ ra rễ cao nhất chỉ
đạt 56%, nếu dùng kết hợp IBA và NAA tỷ lệ ra rễ cao nhất chỉ đạt 72%.
Như vậy đối với Keo lai và Bạch đàn, nếu cùng sử dụng nồng độ như nhau thì việc
bổ sung thêm IBA luôn cho tỉ lệ cao hơn so với bổ sung NAA vào môi trường cấy.
Do đó trong giai đoạnra rễ, invitro IBA có vai trò quan trọng, ở giai đoạn này chỉ
cần bổ sung IBA riêng rẽ vào môi trường tạo rễ mà không cần sự có mặt các chất
điều hoà sinh trưởng khác.
ảnh 1: Ra rễ trực tiếp keo lai bằng thuốc bột TTG
Để giảm bớt thời gian tạo rễ trong ống nghiệm, tăng khả năng chống chịu của cây
trước khi đưa ra môi trường tự nhiên, các chồi có chiều cao đạt từ 3,5-4 cm được
cắt xử lý bằng dung dịch Benlat nồng độ 0,3 %, chấm thuốc bột TTG (do Trung
tâm Giống pha chế), cắm trực tiếp vào cát ẩm đã xử lý thuốc tím 0.15%, được
chăm sóc như phương pháp giâm hom. Sau 15 ngày tỷ lệ ra rễ đạt 95%., cấy cây
vào bầu đất tỷ lệ sống đạt trên 80%. Phương pháp này sẽ tận dụng nhân công, tiết
kiệm được thời gian và vật tư hóa chất, hạ giá thành sản phẩm.
Ra ngôi và chăm sóc cây con.
Cây mô sau khi chiều dài rễ đạt 1.5-2.0cm ở cả 3 đối tượng được đưa ra ngoài nhà
huấn luyện cho thích nghi dần với các điều kiện môi trường trong 7-10 ngày, rồi
cấy vào giá thể theo 3 cách, kết quả bước đầu cho thấy:
- Cấy trực tiếp vào bầu đất + phân cămpôt, tỷ lệ sống đạt trên 90% cho cả 3 đối
tượng, cây con phát triển tốt.
- Cấy trực tiếp vào bầu đất + phân NPK + xơ dừa tỷ lệ sống đạt trên 85% cho cả 3

2. Lê Đình Khả, Đoàn Thị Mai, 2003. Một số phương thức nhân giống dinh dưỡng
trong sản xuất lâm nghiệp. Bộ NN&PTNT, Công nghệ nhân và sản xuất giống cây
trồng, giống cây lâm nghiệp và giống vật nuôi. Nhà xuất bản Lao động-xã hội,
trang 166-182.
3. Đoàn Thị Mai, Nguyễn Việt Cường, Ngô Thị Minh Duyên, Nguyễn Thiên
Huơng, 2000. Kết quả bước đầu về nhân giống bạch đàn lai bằng phương pháp
nuôi cấy mô phân sinh. Tạp chí Lâm nghiệp, số 10-2000, trang 46-47.
4. Đoàn Thị Mai, Ngô Thị Minh Duyên, Lương Thị Hoan, 2001. Kết quả nhân
giống một số dòng keo lai bằng phương pháp nuôi cấy mô phân sinh. Tạp chí
NN&PTNT, số 6-2001, trang 424-426.
5. Nguyễn Ngọc Tân, Trần Hồ Quang, 1997. Nhân giống lai giữa bạch đàn liễu và
bạch đàn trắng bằng phương pháp nuôi cấy mô. Kết quả nghiên cứu khoa học về
chọn giống cây rừng. Nhà xuất bản Nông nghiệp, trang 103-107.
Summary
Acacia hybrid (clone BV10), A,auriculiformis (clone 83) and Ecalyotus hybrid
(U29C3) are good germlasm that having high yield were chosen by Research
Center for Forest Tree Improvement. In order to release it for forest plantaton,
vegetative propagation by tissue culture is applied.
Mercuric chloride (HgCl
2
) is used to sterilize the surface of the shoot. The best
reason for shoots sterilization of A.auriculifomis, Acacia and Eucalyptus hybrid
are from spring to early summer and from summer to autumn, respectively.
The best growth of Acacia hybrid and A. auriculiformis responses were recorder
with MS added BAP 2.0mg/l media, MS with BAP 0.5 m/l media seems to be
optimum for shoot induction of Eucalyptus hybrid.
The rooting medium for Acacia hybrid and A. auriculiformis is modified MS
media added IBA at concentration 2.0mg/l, The best rooting for Eucalyptus hybrid
responses were observed on modified MS + IBA 0.5 mg/l media.The rooted plants
were transferred to the training house maintained at 28 ±2


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status