VÙNG KHOEO
Bài giảng Giải phẫu học
Chủ biên: TS. Trịnh Xuân Đàn
Vùng khoeo (
fossa poplitea
) hay vùng gối sau (
regio genus posterior
) là một hố hình
trám được giới hạn bởi hai tam giác. Khi gập gối hố khoeo lõm sâu. Khi duỗi phẳng khó
xác định.
- Tam giác trên (
tam giác đùi
)
Cạnh ngoài là cơ nhị đầu đi từ ụ ngồi và đường ráp xương đùi đến chỏm xương mác có
dây thần kinh mác chung đi dọc bờ trong cơ.
Cạnh trong có cơ bán mạc ở sâu, cơ bán gân ở nông.
- Tam giác dưới (
tam giác chày
) chỉ liên quan với mâm chày được tạo bởi hai đầu của
cơ bụng chân.
1. CÁC THÀNH CỦA TRÁM KHOEO
Ngoài 4 cạnh giới hạn nên chu vi trám khoeo còn có thành trước và thành sau.
Thành sau: được cấu tạo bởi:
+
Da đàn hồi có các nếp khoeo.
1. Gân cơ tứ đầu đùi
2. Bao thanh mạc
3. Cơ rộng ngoài
4. Đầu dưới xương đùi
5. Động mạch gối trên ngoài
6. Tnh mạch kheo

+
Bao khớp, dây chằng khoeo chéo và dây chằng khoeo cung.
+
Cơ khoeo.
1. Gân cơ khép lớn
2. Cơ bụng chân trong
3. Dây chằng bên chày
4. Cơ kheo
5. Gân cơ nhị đầu đùi
6. Dây chằng kheo cung
7. Dây chằng kheo chéo
8. Cơ bụng chân ngoài
9. Cơ gan chân
Hình 3.27. Liên quan thành trước hố khoeo 2. CÁC THÀNH PHẦN TRONG HỐ
KHOEO
Chứa tổ chức mỡ trong đó có mạch và thần kinh.
2.1. Động mạch khoeo (a. poplitea)
- Tiếp theo động mạch đùi từ vòng gân cơ khép đi chếch xuống dưới, ra ngoài, tới giữa
khoeo chạy thẳng xuống theo trục trám khoeo tới bờ dưới cơ
khoeo chia hai nhánh tận là động mạch chày trước và động mạch chày sau
(đường kính trung bình ở người Việt Nam là 4,5-5,5mm).
- Liên quan: trong trám khoeo động mạch, tĩnh mạch khoeo và thần kinh chày xếp
thành 3 lớp theo hình bậc thang (bậc thang Hiersfield) từ sâu ra nông, từ trong ra
ngoài: động mạch nằm trong nhất và sâu nhất, thần kinh nằm nông nhất và ngoài
nhất, tĩnh mạch nằm ở giữa.
- Phân nhánh: có 7 nhánh bên.
+
Hai động mạch gối trên trong và ngoài tách trên 2 lồi cầu xương đùi rồi vòng quanh
2 lồi cầu ra trước góp phần vào mạng mạch quanh bánh chè.
+

2.2. Tĩnh mạch khoeo (v. poplitea)
Do tĩnh mạch chày trước và chày sau hợp thành nằm sau ngoài động mạch tới lỗ vòng
gân cơ khép đổi tên thành tĩnh mạch đùi, trên đường đi nhận các nhánh tĩnh mạch nhỏ
cùng tên với các nhánh của động mạch khoeo đổ vào. Ngoài ra còn nhận thêm tĩnh
mạch hiển bé.
2.3. Bạch huyết
Có 4-6 hạch nằm dọc bó mạch khoeo ngang mức các động mạch gối. Một hạch khác
nằm ngay chỗ đổ vào của tĩnh mạch hiển bé.
2.4. Thần kinh ngồi (n. ischiadicus)
Đến đỉnh trám khoeo chia hai nhánh: thần kinh mác chung và thần kinh
chày.
1.Gân cơ khép lớn
2. Động mạch khoeo
3. Tĩnh mạch khoeo
4. Cơ khoeo
5,8. Thẩn kinh mác chung
6. Thần kinh cho cơ dép
7. Thần kinh chày
Hình 3.26. Hố khoeo mạch thần kinh ở sâu -
Thần kinh mác chung
(
n. fibulans
communis
) hay thần kinh hông khoeo ngoài:
Đi dọc bờ trong gân cơ nhị đầu đùi, khi cơ bám vào chỏm xương mác thì
thần kinh vòng quanh cổ xương mác rồi chia hai là thần kinh mác nông và thần kinh
mác sâu. Ở trám khoeo thần kinh mác chung tách các nhánh bên cảm giác khớp gối,
nhánh bì bắp chân ngoài và các nhánh bì mác cảm giác phía trên ngoài cẳng chân.
- Thần kinh chày
(