Tiểu luận: TÌM HIỂU VỀ HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH LIÊN HỢP QUỐC VỀ
BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở DOHA, QUATAR
1/ Đặt vấn đề:
Hiện nay, “biến đổi khí hậu” đang là cụm từ “nóng”, là vấn đề thu hút sự quan tâm
không chỉ của các tổ chức phi chính phủ, liên chính phủ… mà giờ đây nó đang là vấn đề
quan tâm số một của toàn nhân loại và tiêu tốn không ít giấy mực của báo giới. Cứ mỗi
giờ trôi qua, chúng ta lại nghe tin về ngôi làng bị lũ cuốn trôi, về tình hình thiếu lương
thực, thiếu nước của các nước nghèo Châu Phi, hay câu chuyện về một dòng sông đang
oằn mình chống lại cái chết đen do ô nhiễm… Môi trường toàn cầu đang bị đe dọa
nghiêm trọng, nghiên cứu cho thấy nhiệt độ trái đất đã tăng 0,5
0
C từ năm 1885 đến năm
1940 do tăng lượng khí CO
2
từ 0,027% lên 0,035%, dự tính đến năm 2050, nhiệt độ trái
đất sẽ tăng lên 1,5 – 4,5
0
C và khi ấy chúng ta sẽ không còn nhìn thấy đất nước “hoa tuy –
lip” xinh đẹp nữa. Cũng một báo cáo mới nhất của Liên hợp quốc, lượng khí thải CO2 đã
tăng thêm 20% từ năm 2000, và gần đây nhất một dự án nghiên cứu của Ngân hàng Thế
giới (WB) cũng chỉ ra nhiệt độ Trái Đất đã tăng thêm 4
0
C so với thời kỳ trước khi ngành
công nghiệp thế giới bùng nổ (sau thập niên 1950), và cao hơn mục tiêu 2
0
C mà Liên hợp
quốc đặt ra.
Nhiệt độ tăng khiến băng 2 cực tan ngày một nhiều, các nghiên cứu mới nhất cũng
cho thấy rằng băng ở 2 cực tan chảy đã làm tăng mực nước biển thêm 11mm trong 2 thập
kỷ qua. Ngoài ra, băng ở Bắc Cực đang tan với tốc độ chưa có tiền lệ trong năm 2012. Lỗ
thủng tầng ozon ngày càng lớn do việc tăng lượng phát thải khí nhà kính vào bầu khí

Em xin trân thành cảm ơn!
2/ Nội dung:
2.1/ Thời gian, đại điểm, thành phần tham gia hội nghị:
Hội nghị lần thứ 18 Công ước Khung Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu
(UNFCCC) lần thứ 18 COP18 và hội nghị các bên tham gia Kyoto lần thứ 8 CMP8 đã
được tổ chức tại Doha, Qatar, từ ngày 24 tháng 11 đến ngày 07 tháng 12 năm 2012.
Tham dự COP18, CMP8 và các Khóa họp liên quan có 9.004 đại biểu, trong đó có
4.356 quan chức Chính phủ đến từ 195 nước, 3.965 người từ các cơ quan của Liên hợp
quốc, các Tổ chức liên Chính phủ, Tổ chức phi Chính phủ và 683 người từ các Cơ quan
thông tấn báo chí. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Ban Ki-Moon cũng đến dự và phát biểu
tại Hội nghị.
2.2/ Hướng tiến hành hội nghị:
Trong những năm qua, cộng đồng quốc tế đã trải qua hàng trăm cuộc đàm phán
chính thức và không chính thức giữa các nước, các nhóm nước, các nhóm công tác nhằm
thảo luận và xây dựng thỏa thuận, khung pháp lý mới ứng phó với biến đổi khí hậu cho
các thời kỳ sau năm 2012. Quá trình đàm phán quốc tế về biến đổi khí hậu toàn cầu được
tiến hành theo 2 hướng: hướng Nghị định thư Kyoto để xây dựng văn bản toàn cầu mang
tính ràng buộc pháp lý đối với các nước phát triển nhằm cắt giảm phát thải khí nhà kính
định lượng với tỷ lệ kỳ vọng cao hơn cho các thời kỳ sau năm 2012 và hướng hợp tác dài
hạn nhằm thực hiện Công ước khí hậu nêu trong Lộ trình Bali được thông qua vào năm
2007 với các nội dung chính ghi trong Kế hoạch hành động Bali bao gồm quan điểm
chính hợp tác dài hạn, thích ứng, giảm nhẹ, cơ chế tài chính, chuyển giao công nghệ và
tăng cường năng lực.
2.3/ Nội dung tiến hành hội nghị:
Hội nghị lần này tại Doha tập trung thảo luận, xem xét nhằm đưa ra quyết định về
các điểm chủ yếu như:
1. Thống nhất xây dựng Thỏa thuận quốc tế mới mang tính ràng buộc pháp lý
ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu để hoàn thành muộn nhất vào năm 2015
và có hiệu lực thi hành vào năm 2020;
2

biệt. Hội nghị COP18, CMP8 diễn ra căng thẳng và phải kéo dài thêm 01 ngày so với
chương trình đề ra. Với sự nỗ lực lớn của tất cả các Bên tham gia Hội nghị, trong đó có
sự thu xếp tích cực của nước chủ nhà, Hội nghị đã kết thúc vào tối ngày 08 tháng 12 năm
2012 và đã thông qua một gói quyết định được coi là “Hướng tiếp cận Khí hậu Doha”
(Doha Climate Gateway), trong đó một số kết quả quan trọng sẽ mở ra một giai đoạn mới
sau năm 2012 với những nội dung chính như sau:
1. Các Bên thống nhất thời kỳ cam kết lần thứ hai của Nghị định thư Kyoto sẽ kéo
dài 08 năm bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 năm 2013 và kết thúc vào ngày 31 tháng
12 năm 2020. Yêu cầu các Bên thuộc Phụ lục I của Công ước khí hậu (các nước
phát triển và các nước có nền kinh tế chuyển đổi) phải đưa ra các cam kết cắt
giảm và hạn chế phát thải khí nhà kính định lượng (QELRCs) thay cho các mục
tiêu cắt giảm và hạn chế phát thải khí nhà kính định lượng trước đây (QELROs)
3
để cắt giảm ít nhất 18% tổng lượng phát thải khí nhà kính dưới mức năm 1990
trong thời kỳ từ năm 2013 đến năm 2020 và chậm nhất đến năm 2014 sẽ phải xem
xét lại QELRCs cho thời kỳ cam kết lần thứ hai và có thể tăng kỳ vọng cắt giảm
phát thải khí nhà kính của QELRCs ít nhất từ 25 - 40% tổng lượng phát thải khí
nhà kính dưới mức năm 1990 đến năm 2020. Tất cả các Bên thuộc Phụ lục I của
Công ước khí hậu đều có thể tham gia vào các dự án Cơ chế phát triển sạch (CDM),
các dự án Đồng thực hiện (IJ) và các dự án Mua bán quyền phát thải (ET) đang
triển khai hoặc mới, nhưng chỉ những Bên đã đưa ra QELRCs cho thời kỳ cam kết
lần thứ hai mới có quyền chuyển nhượng và nhận tín chỉ các-bon trong thời kỳ cam
kết lần thứ hai. Tất cả các nước phải sớm nâng cao kỳ vọng về cắt giảm phát thải
khí nhà kính để đạt mục tiêu giữ nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng dưới 2
o
C vào
cuối thế kỷ này so với thời kỳ tiền công nghiệp. Thống nhất kết thúc công việc của
Nhóm công tác theo hướng Nghị định thư Kyoto (AWG-KP) và Nhóm công tác về
hợp tác dài hạn theo hướng Công ước khí hậu (AWG-LCA). Bổ sung thêm khí
Nitrogen trifluoride (NF

6. Ủy ban điều hành công nghệ (TEC) sớm đưa ra báo cáo về xác định rào cản phát
triển, chuyển giao công nghệ và liên hệ với các cơ quan liên quan nhằm có biện
pháp giúp các nước đang phát triển đánh giá nhu cầu công nghệ và ứng dụng các
công nghệ thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính.
Tăng cường mối quan hệ hợp tác giữa TEC với Trung tâm và Mạng lưới Công
nghệ khí hậu (CTCN). Trụ sở làm việc của Trung tâm công nghệ khí hậu (CTC)
do UNEP bố trí.
7. Đánh giá cao sự thành công của Cơ chế phát triển sạch (CDM) trong thời kỳ cam
kết lần thứ nhất của Nghị định thư Kyoto với trên 5.200 dự án CDM và trên 50
Chương trình hoạt động (PoA) đã được đăng ký với khoảng 01 tỷ Chứng chỉ giảm
phát thải khí nhà kính được chứng nhận (CERs) được cấp và hơn 215 tỷ USD
đang được đầu tư. Đề nghị Ban chấp hành quốc tế về CDM (EB) xem xét lại và
đơn giản hóa các thể thức, thủ tục về CDM, hoàn thiện đường cơ sở, phương pháp
luận để khuyến khích các nước tiếp tục xây dựng, thực hiện các hoạt động về
CDM. Khuyến khích các Bên tiếp cận, xây dựng và thực hiện các cơ chế thị
trường và phi thị trường cũng như cơ chế mới dựa trên thị trường nhằm giảm nhẹ
phát thải khí nhà kính.
8. SBI sớm xây dựng hướng dẫn về đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) phục vụ việc
xây dựng và thực hiện NAMAs. Thành lập chương trình công tác các năm 2013
và 2014 để hướng dẫn đa dạng hóa NAMAs và xác định phương pháp luận, nhu
cầu hỗ trợ về tài chính, công nghệ và tăng cường năng lực cho việc xây dựng,
triển khai NAMAs. Các nước đang phát triển sớm cung cấp thông tin về NAMAs
cho Ban Thư ký. Ban Thư ký cần hoàn thành Hệ thống đăng ký NAMA trực
tuyến, chậm nhất là 02 tháng trước COP19.
9. Ban bổ trợ về tư vấn khoa học và công nghệ (SBSTA) phối hợp với SBI thiết lập
chương trình làm việc để đưa ra các phương pháp luận, biện pháp nhằm nâng cao
hiệu quả các hoạt động REDD+ và trình COP19 xem xét, quyết định.
10. Về phát thải khí nhà kính trong hoạt động giao thông hàng không và hàng hải
quốc tế, vấn đề này sẽ được xem xét chủ yếu thông qua hợp tác đa phương trong
khuôn khổ Tổ chức Hàng không Dân dụng quốc tế (ICAO) và Tổ chức Hàng hải

Theo bà Christiana Figueres, Thư ký điều hành Công ước khung Liên hiệp quốc
về Biến đổi khí hậu nhận định: “Mọi dân tộc, mọi quốc gia đều quan tâm sâu sắc đến sự
biến đổi khí hậu trên quả đất và nguyên nhân tác động đến sự biến đổi đó là sự phát thải
khí CO
2
gây nên hiệu ứng nhà kính làm cho nhiệt độ trên trái đất nóng lên. Nhưng nước
nào cũng lúng túng trước bài toán giải quyết mâu thuẫn giữa lợi ích riêng quốc gia và lợi
ích chung toàn thế giới. Điều oái oăm là một số nước lớn xả khí nhà kính nhiều nhất lại
không muốn mở hầu bao chi tiền nhiều nhất để giảm bớt lượng khí thải đó”.
Trong tình thế Nghị định thư Kyoto, công cụ để ràng buộc các nước có trách
nhiệm trong việc bảo vệ khí hậu toàn cầu, hết hiệu lực vào cuối năm 2012, các nước chạy
đua với thời gian và hy vọng cho ra đời một thỏa thuận quốc tế mới gia hạn cho Nghị
định, nhằm cắt giảm lượng khí thải nhiều hơn và bảo vệ môi trường trái đất hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, qua nhiều kỳ họp, trong những năm gần đây, vẫn chưa có một thỏa thuận
chung cụ thể nào được ký kết giữa tất cả các bên. Cho đến nay, chỉ Liên minh châu Âu
(EU), Úc, Na Uy, Thụy Sĩ tán đồng việc cắt giảm cụ thể.
6
Đến Hội nghị Doha năm 2012 này, dù thống nhất kéo dài Nghị định thư Kyoto,
nhiều nước vẫn chỉ dừng ở tuyên bố chung chung không mang tính ràng buộc về việc cắt
giảm khí thải. Đặc biệt, hai nước lớn chiếm lượng khí nhà kính phát thải lớn nhất là Mỹ
và Trung Quốc, vẫn đứng ngoài sự ràng buộc pháp lý của Nghị định thư “hậu Kyoto”.
Tiếp đến, các nước Nga, New Zealand, Canada và Nhật Bản từ chối ký vào quyết định
gia hạn Nghị định thư Kyoto. Như vậy, Nghị định này sẽ không có hiệu lực pháp lý đối
với trên 80% tổng lượng khí thải của thế giới.
Đây là sự thất vọng lớn nhất mà Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của
Liên Hiệp Quốc COP-18, cũng như các Hội nghị trước đây như COP-17 ở Durban (Nam
Phi), COP-16 ở Cancun (Mexico), COP-15 ở Copenhagen (Đan Mạch)… mang lại.
Tuy vậy, như lời tuyên bố của đại diện nước chủ nhà Qatar, Hội nghị COP-18 đã đạt
được một số điểm nhất trí có ý nghĩa nhất định thể hiện trong Hiệp định Doha, còn gọi là
Nghị định thư Kyoto II hay hậu Kyoto.

nữa ” (Ông Al – Attiyah, chủ tịch hội nghị COP 18 đã phải thốt lên)!
Lại một hội nghị về biến đổi khí hậu trôi qua, nhưng dường như lối suy nghĩ của
nhiều quốc gia về vấn đề biến đổi khí hậu vẫn theo một lối mòn: luôn nghĩ về lợi ích
riêng quá nhiều. Trái đất chỉ được cứu thoát khỏi sự diệt vong khi chúng ta dung hòa
được lợi ích cá nhân và lợi ích chung, cần phải thay đổi tư duy và hành động ngay từ hôm
nay để trái đất có ngày mai!
4/ Tài liệu tham khảo
1. Tóm tắt tiến trình Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu họp tại Doha, Quatar
– cục biến đổi khí hậu, bộ tài nguyên môi trường.
2. Các bài báo của các tác giả: Dũng Nguyễn, Trần Minh – đăng tải trên
VnMedia.vn.
3. Hóa học môi trường – TS. Đinh Quốc Cường, Cơ sở khoa học môi trường – GV.
Trần Thị Hương.
4. Bài phát biểu của Thứ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà tại COP 18 đăng trên
báo điện tử Monre.gov.vn.
8