BÁO CÁO TỐT NGHIỆP

Đề tài Trình tự chuẩn bị kiểm toán
trong kiểm toán báo cáo tài chính
với loại hình kiểm toán độc lập
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.

A. Lời mở đầu

Sau hơn 10 năm hình thành và phát triển, tổ chức công tác kiểm toán ở nuớc ta
đã có những phát triển vợt bậc. Hệ thống tài liệu về kiểm toán ngày càng đa dạng
và phong phú, hệ thống văn bản pháp luật về kiểm toán ngày càng hoàn thiện. Với
mục tiêu cụ thể hoá một giai đoạn của công tác kiểm toán để hiểu rõ hơn về kiểm
toán, cho nên trong quá trình làm đề án môn học, em chọn đề tài Trình tự chuẩn
bị kiểm toán trong kiểm toán báo cáo tài chính. Với phạm vi của một đề tài
môn học em chỉ trình bày trình tự chuẩn bị kiểm toán trong kiểm toán báo cáo tài
chính với loại hình kiểm toán độc lập. Trong quá trình nghiên cứu em lựa chọn
Phơng pháp duy vật biện chứng làm phơng pháp nghiên cứu, kết hợp với
phơng pháp tổng hợp, phân tích tài liệu, và việc vận dụng linh hoạt các chuẩn
mực, qui định về kiểm toán. Trong Đề án này em trình bày theo bố cục sau:
A. Lời mở đầu.

Giai đoạn tiền lập kế hoạch kiểm toán.
Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán.
1.2. Vai trò, vị trí của giai đoạn chuẩn bị kiểm toán trong cuộc kiểm toán Báo
cáo tài chính.
Giai đoạn chuẩn bị là giai đoạn đầu tiên trong một cuộc kiểm toán báo cáo tài
chính nó chuẩn bị đầy đủ về mặt vật chất, con ngời để tiến hành một cuộc kiểm
toán. Nó có vai trò quan trọng, chi phối tới chất lợng và hiệu quả chung của toàn
bộ cuộc kiểm toán. ý nghĩa của giai đoạn tiền lập kế hoạch kiểm toán là: tạo cơ sở
pháp lý để xác định mục tiêu, phạm vi của cuộc kiểm toán báo cáo tài chính. Công
ty kiểm toán làm tốt công tác này sẽ hạn chế đợc những rủi ro, những bất đồng với
khách hàng kiểm toán. ý nghĩa của giai đoạn lập kế hoạch đợc thể hiện ở một số
điểm sau:
Lập kế hoạch kiểm toán giúp kiểm toán viên thu thập
đợc các bằng chứng kiểm toán đầy đủ và có giá trị làm
cơ sở để đa ra các ý kiến xác đáng về Báo cáo tài chính,
từ đó giúp các kiểm toán viên hạn chế những sai sót,
giảm thiểu trách nhiệm pháp lý, nâng cao hiệu quả công
việc và giữ vững đợc uy tín nghề nghiệp đối với khách
hàng.
Kế hoạch kiểm toán giúp các kiểm toán viên phối hợp
hiệu quả với nhau cũng nh phối hợp hiệu quả với các bộ
phận có liên quan nh bộ phận: kiểm toán nội bộ, các
chuyên gia bên ngoài Đồng thời qua sự phối hợp hiệu
quả đó, kiểm toán viên có thể tiến hành cuộc kiểm toán
theo đúng chơng trình đã lập với các chi phí ở mức hợp
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.
lý, tăng cờng sức cạnh tranh cho công ty kiểm toán và

tiếp.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.
Nội dung kiểm toán cần ghi rõ là kiểm toán báo cáo tài chính năm nào? hoặc
một nội dung cụ thể nào đó, nh: kiểm toán báo cáo quyết toán công trình xây
dựng cơ bản, kiểm toán thanh lý hợp đồng kinh tế Yêu cầu kiểm toán thờng ghi
rõ phải bảo đảm trung thực, khách quan, bí mật số liệu và thời gian cần hoàn thành.
2.1.2. Duy trì và chấp nhận khách hàng.
Công ty kiểm toán phải đánh giá khách hàng tiềm năng và thờng xuyên phải
xem xét lại khách hàng hiện có của công ty.
Nếu khách hàng hoặc mối quan hệ giữa Công ty kiểm toán với khách hàng là
không đúng mực thì khă năng thành công của kiểm toán là rất thấp. Về mặt thực
tiễn kiểm soát chất lợng kiểm toán yêu cầu đánh giá khách hàng hiện có và khách
hàng tiềm năng để cân nhắc:
Năng lực phục vụ khách hàng của công ty kiểm toán.
Tính độc lập của công ty kiểm toán.
Tính chính trực của Ban lãnh đạo của khách hàng.
Thủ tục duy trì và chấp nhận khách hàng bao gồm việc xem xét thông tin tài
chính và các thông tin khác của khách hàng nh: thông tin sơ bộ về lĩnh vực hoạt
động, loại hình doanh nghiệp, hình thức sở hữu, công nghệ sản xuất, tổ chức bộ
máy quản lý và thực tiễn hoạt động của đơn vị , trao đổi với bên thứ ba và trao đổi
với kiểm toán viên tiền nhiệm. Để tránh trờng hợp một chủ phần hùn có thể chấp
nhận bất cứ một khách hàng nào, kể cả những khách hàng không phù hợp, với lý do
đơn giản để phát triển kinh doanh. Một số công ty kiểm toán ở Việt Nam yêu cầu
việc đánh giá các khách hàng hiện có và các khách hàng tiềm năng phải đợc một
chủ phần hùn cấp cao đa ra phê duyệt cuối cùng. Nếu chấp nhận yêu cầu kiểm
toán của doanh nghiệp, thì công ty kiểm toán phải có th hẹn kiểm toán, công văn
chấp nhận kiẻm toán.

Một hoặc một số khoản mục của th hẹn kiểm
toán cũ phải thay đổi bổ sung.
Có những thay đổi mới đây về quản lý.
Có những thay đổi đáng kể về kinh doanh của
khách hàng.
Có những yêu cầu mới phát sinh.
Nếu kiểm toán viên nhận thấy không cấn gửi th hẹn kiểm toán mới cho
khách hàng, thì có thể giữ nguyên nội dung th hẹn kiểm toán cũ.
Khi kiểm toán viên của công ty mẹ (công ty chính) đồng thời cũng là kiểm toán
viên của công ty con (các chi nhánh) đơn vị phụ thuộc thì phải cân nhắc các yếu tố sau
đây trong việc quyết định có gửi th hẹn riêng cho từng đơn vị hay không?
Ai chỉ định kiểm toán viên cho đơn vị hợp thành?
Có lập báo cáo kiểm toán theo từng đơn vị hợp thành hay
không?
Những yêu cầu về pháp lý.
Phạm vi công việc các kiểm toán viên khác đã làm.
Mức độ chi phối của công ty mẹ.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.
Mẫu th hẹn kiểm toán có thể thay đổi phù hợp với từng trờng hợp kiểm toán
cụ thể (xem phụ lục số 01). Th hẹn kiểm toán có thể thay thế bằng hình thức công
văn chấp nhận kiểm toán với nội dung tơng tự.
Cùng với việc gửi th hẹn kiểm toán công ty kiểm toán cử kiểm toán viên để
làm kiểm toán. Tuy theo sự hiểu biết sơ bộ về doanh nghiệp và nội dung, yêu cầu
kiểm toán đã thoả thuận để có thể cử một hoặc một số kiểm toán viên chịu trách
nhiệm kiểm toán, trong đó phải có một ngời đợc giao trách nhiệm kiểm toán viên
chính. Việc cử kiểm toán viên cần chú ý:
Nhóm kiểm toán có những ngời có khả năng giám

kiểm toán, trong đó xác định mục tiêu, phạm vi kiểm toán, quyền và trách nhiệm
của các bên, hình thức cáo kiểm toán, thời gian thực hiện và các điều khoản về phí,
về xử lý khi có tranh chấp hợp đồng.
Hợp đồng kiểm toán phải đợc lập và ký chính thức trớc khi tiến hành công
việc kiểm toán nhằm bảo vệ lợi ích của khách hàng và công ty kiểm toán. Công ty
kiểm toán và khách hàng khi ký kết hợp đồng kiểm toán, hợp đồng dịch vụ hoặc ký
văn bản cam kết khác thay cho hợp đồng phải tuân thủ các quy định của pháp luật
hiện hành về hợp đồng kinh tế. Hợp đồng kiểm toán phải có đầy đủ các điều khoản
chung của hợp đồng kinh tế theo quy định hiện hành, có thể thay đổi phù hợp với
sự thoả thuận của các bên. Ngoài những yếu tố cơ bản của hợp đồng kinh tế nói
chung, hợp đồng kiểm toán còn có những điều khoản mang tính đặc thù của nghề
kiểm toán nh:
Mục đích, phạm vi và nội dung kiểm toán hoặc dịch khác;
Trách nhiệm của Giam đốc (hoặc ngời đứng đầu) đơn vị đợc
kiểm toán trong việc lập và trình bày báo cáo tài chính;
Trách nhiệm của khách hàng trong việc cung cấp chứng từ, tài
liệu kế toán và những thông tin khác liên quan đến công việc
kiểm toán;
Phạm vi kiểm toán phải phù hợp và tuân thủ pháp luật và các
chính sách, chế độ hiện hành;
Hình thức báo cáo kiểm toán hoặc hình thức khác thể hiện kết quả
kiểm toán;
Có điều khoản nói rõ là trên thực tế có những rủi ro khó tránh
khỏi do bản chất và những hạn chế vốn có của kiểm toán cũng
nh của hệ thống kiểm soát, do ngoài khả năng của kiểm toán
viên trong việc phát hiện ra những sai sót.
Ngoài ra, công ty kiểm toán có thể bổ sung thêm các nội dung sau vào hợp
đồng kiểm toán:
Những điều khoản liên quan đến lập kế hoạch kiểm toán;
Trách nhiệm của khách trong việc cung cấp bằng văn bản sự đảm

này đợc coi là phụ lục của hợp đồng kiểm toán đã ký trớc đó. Hợp đồng kiểm
toán đợc lập lại cho năm kiểm toán hiện hành khi phát sinh những thay đổi mục
đích, phạm vi kiểm toán, có sự thay đổi một số điều khoản quan trọng của hợp
đồng, khi khách hàng có sự thay đổi lớn về tổ chức, hoạt động kinh doanh và yêu
cầu pháp lý.
Trong quá trình thực hiện kiểm toán theo hợp đồng, trờng hợp khách hàng có
yêu cầu sửa đổi một số điều khoản của hợp đồng làm cho mức độ đảm bảo của
kiểm toán giảm đi thì công ty kiểm toán phải xem xét có chấp nhận yêu cầu này
của khách hàng hay không?
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.
Khi khách hàng yêu cầu công ty kiểm toán sửa đổi hợp đồng kiểm toán vì các
lý do nh có sự hiểu nhầm về tính chất của kiểm toán hay dịch vụ liên quan khác
đã nêu trong hợp đồng ban đầu, hoặc yêu cầu giới hạn phạm vi kiểm toán , thì
công ty kiểm toán phải xem xét kỹ lỡng lý do của những yêu cầu này, đặc biệt là
những hậu quả do giới hạn phạm vi kiểm toán. Lý do sửa đổi hợp đồng đợc coi là
hợp lý nếu có những biến động lớn trong kinh doanh ảnh hởng trực tiếp đến nhu
cầu của khách hàng hoặc có những hiểu lầm về tính chất của dịch vụ. Ngợc lại,
nếu những biến động này dựa trên những thông tin không chính xác, không đầy đủ
hoặc không hợp lý thì các lý do khách hàng yêu cầu sửa đổi hợp đồng là không
đợc chấp nhận. Trớc khi chấp nhận sửa đổi hợp đồng kiểm toán, ngoài những vấn
đề nêu trên, công ty kiểm toán phải tính đến những hậu quả của sự sửa đổi hợp
đồng về mặt pháp lý hoặc các nghĩa vụ khác.
Mọi trờng hợp có sửa đổi các điều khoản của hợp đồng, công ty kiểm toán và
khách hàng đều phải thống nhất bằng văn bản về những điều khoản mới. Nếu công
ty kiểm toán không thể chấp nhận sửa đổi hợp đồng và không đợc phép tiếp tục
thực hiện hợp đồng ban đầu, thì công ty kiểm toán phải đình chỉ ngay công việc
kiểm toán và phải thông báo cho các bên theo quy định của hợp đồng và các quy

tiềm ẩn; và đảm bảo cuộc kiểm toán đợc tiến hành đúng thời hạn.
Nh vậy, việc lập kế hoạch kiểm toán không chỉ xuất phát từ yêu cầu chính
của cuộc kiểm toán nhằm chuẩn bị những điều kiện cơ bản trong công tác kiểm
toán, cho cuộc kiểm toán mà còn là nguyên tắc cơ bản trong công tác kiểm toán đã
đợc quy định thành chuẩn mực và đòi hỏi các kiểm toán viên phải tuân thủ theo
đầy đủ nhằm đảm bảo tiến hành công tác kiểm toán có hiệu quả và chất lợng.
2.2.2. Lập kế hoạch kiểm toán chiến lợc.
Theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 300, Kế hoạch chiến lợc: Là định
hớng cơ bản, nội dung trọng tâm và phơng pháp tiếp cận chung của cuộc kiểm
toán do cấp chỉ đạo vạch ra dựa trên hiểu biết về tình hình hoạt động và môi trờng
kinh doanh của đơn vị đợc kiểm toán.
Kế hoạch chiến lợc phải đợc lập cho các cuộc kiểm toán lớn về qui mô, tính
chất phức tạp, địa bần rộng hoặc kiểm toán báo cáo tài chính của nhiều năm.
Cuộc kiểm toán lớn về qui mô là cuộc kiểm toán báo cáo tài chính tổng hợp
(hoặc báo cáo tài chính hợp nhất) của Tổng Công ty, trong đó có nhiều công ty,
đơn vị trực thuộc cùng loại hình hoặc khác loại hình kinh doanh.
Cuộc kiểm toán có tính chất phức tạp là cuộc kiểm toán có dấu hiệu tranh
chấp, kiện tụng hoặc nhiều hoạt động mới mà kiểm toán viên và công ty kiểm toán
cha có nhiều kinh nghiệm.
Cuộc kiểm toán địa bàn rộng là cuộc kiểm toán của đơn vị có nhiều đơn vị
cấp dới nằm trên nhiều tỉnh, thành phố khác nhau, kể cả chi nhánh ở nớc ngoài.
Kiểm toán báo cáo tài chính nhiều năm là khi công ty kiểm toán ký hợp đồng
kiểm toán cho một số năm tài chính liên tục, ví dụ năm 2000 ký hợp đồng kiểm
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.
toán năm 2000, năm 2001 và năm 2002 thì cũng phải lập kế hoạch chiến lợc để
định hớng và phối hợp các cuộc kiểm toán giữa các năm.
Kế hoạch chiến lợc thờng do ngời phục trách kiểm toán lập và đợc Giám

Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.
Những thông tin về các vấn đề có thể ảnh hởng đến kiểm
toán do các cán bộ có trách nhiệm của đơn vị có quan hệ với
doanh nghiệp cung cấp.
Thảo luận trực tiếp với các nhà quản lý và cán bộ nghiệp vụ
của doanh nghiệp.
Các sổ nhật ký kinh doanh, các tạp chí chuyên ngành.
Các quy định nội bộ của doanh nghiệp.
Các cơ chế, chính sách và tình hình kinh tế xã hội, ảnh hởng
của nó đến hoạt động kinh doanh của khách hàng.
Khi xem xét các ghi chép kiểm toán của năm trớc và các tài liệu liên quan
khác, kiểm toán cần đặc biệt chú ý đến các vấn đề có nghi vấn của năm trớc xem
chúng còn tái hiện trong năm đang kiểm toán hay không.
Các vấn đề kiểm toán viên có thể thảo luận trực tiếp với các nhà quản lý doanh
nghiệp và các cán bộ nghiệp vụ của doanh nghiệp là:
Những sự thay đổi về quản lý , cơ cấu tổ chức và hoạt động
của doanh nghiệp.
Những cơ chế chính sách hiện hành có ảnh hởng đến doanh
nghiệp.
Những khó khăn vớng mắc về tài chính hoặc các vấn đề về
kế toán hiện nay và sắp tới.
Tình hình phát triển kinh doanh hiện tại và sắp tới, những ảnh
hởng của nó đến doanh nghiệp.
Các mối quan hệ với bên thứ ba.
Những thay đổi hiện tại và sắp tới về kỹ thuật, kiểu dáng sản
phẩm, loại hình dịch vụ quy trình sản xuất hoặc phơng thức
tiêu thụ sản phẩm hàng hoá.


Kế hoạch chiến lợc đợc lập thành một văn bản riêng hoặc lập thành một
phần riêng trong kế hoạch kiểm toán tổng thể. Mẫu kế hoạch chiến lợc (Xem phụ
lục số 04). Trên cơ sở kế hoạch chiến lợc kiểm toán viên tiến hành lập kế hoạch
tổng thể.
2.2.3. Lập kế hoạch kiểm toán tổng thể.
Theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 300, kế hoạch kiểm toán tổng thể
phải đợc lập cho mọi cuộc kiểm toán, trong đó mô tả phạm vi dự kiến và cách
thức tiến hành công việc kiểm toán. Kế hoạch kiểm toán tổng thể phải đầy đủ, chi
tiết làm cơ sở để lập chơng trình kiểm toán. Hình thức và nội dung của kế hoạch
kiểm toán tổng thể thay đổi tuỳ theo qui mô của khách hàng, tính chất phức tạp của
Thu thập, tìm hiểu đặc
điểm hoạt động SXKD
của DN

Phân tích đa ra kế
hoạch chiến lợc kiểm
toán cho DN

Xác định kế hoạch
tổng thể cho cuộc
kiểm toán.

Đi đến xây dựng chơng

toán viên còn phải hiểu biết cả những khía cạnh đặc thù của một tổ chức cụ thể
nh: cơ cấu tổ chức, dây chuyền và các dịch vụ sản xuất, cơ cấu vốn, chức năng và
vị trí của kiểm toán nội bộ Mức độ hiểu biết về đơn vị của kiểm toán viên không
nhất thiết phải nh Ban giám đốc của đơn vị đợc kiểm toán. Nhng để hiểu rõ các
sự kiện, các nghiệp vụ và các hoạt động có thể tác động đến Báo cáo tài chính và để
thực hiện quá trình so sánh khách hàng này với đơn vị khác trong cùng ngành nghề,
lĩnh vực sản xuất kinh doanh, kiểm toán viên có thể có đợc hiểu biết này nhiều
cách nhng phơng pháp thờng đợc sử dụng nhiều nhất là trao đổi với kiểm toán
viên tiền nhiệm (nếu có), những ngời đă tiến hành kiểm toán cho khách hàng
những năm trớc hoặc đã tiến hành kiểm toán cho khách hàng khác trong cùng
cùng ngành nghề kinh doanh hoặc trao đổi trực tiếp với nhân viên, Ban giám đốc
công ty khách hàng. Ngoài ra, kiểm toán viên có thể có đợc những hiểu biết đó
qua việc nghiên cứu các sách báo, tạp chí chuyên ngành Dới đây là một số
phơng pháp cơ bản để thu thập thông tin cơ sở để đạt đợc sự hiểu biết về tình
hình hoạt động của đơn vị đợc kiểm toán.
Xem lại kết quả của cuộc kiểm toán trớc và hồ sơ kiểm toán chung (nếu có).
Các hồ sơ kiểm toán chung thờng chứa đựng rất nhiều thông tin về khách hàng
nh: các ghi chép hoặc bản sao các tài liệu pháp lý, thoả thuận và biên bản quan
trọng nh quyết định thành lập, điều lệ công ty, giấy phép thành lập (Giấy phép đầu
t; hợp đồng liên doanh), đăng ký kinh doanh, bố cáo, biên bản họp Hội đồng quản
trị, họp Ban Giám đốc Các thông tin liên quan đến môi trờng kinh doanh, môi
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.
trờng pháp luật có ảnh hởng đến hoạt động kinh doanh của khách hàng, quá trình
phát triển của khách hàng nh:
Các tài liệu về thuế: Các văn bản, chế độ thuế
riêng trong từng lĩnh vực hoạt động kinh doanh
của khách hàng đợc cơ quan thuế cho phép, các

For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.
kiến thức thực tế về những chi phí phát sinh ở phân xởng, kết quả sản xuất sẽ làm
dễ dàng cho việc thu đợc các câu trả lời cho các câu hỏi sau này của cuộc kiểm
toán.
Xem lại các chính sách của công ty: Nhiều chính sách và quyền hạn của công
ty đợc phản ánh trên các báo cáo tài chính là một phần của hệ thống kiểm soát nội
bộ nhng ngoài phạm vi của hệ thống kế toán. Chúng gồm những vấn đề nh quyền
hạn đối với sự nhợng lại một phần hoạt động kinh doanh, các chính sách tín
dụng Các quyết định cơ bản về chính sách phải luôn luôn đợc đánh giá một cách
thận trọng nh một phần của công tác kiểm toán để xác định xem Ban quản trị có
đợc Hội đồng quản trị phê chuẩn để lập một vài quyết định nhất định, và để đảm
bảo là các quyết định của Ban quản trị đã đợc phản ánh trung một cách đúng đắn
trên các báo cáo. Một cách làm hữu ích mà nhiều công ty kiểm toán làm theo là ghi
vào hồ sơ kiểm toán chung những chính sách quan trọng nhất mà khách hàng chấp
hành và tên của ngời hoặc nhóm ngời đợc uỷ quyền để thay đổi chính sách đó.
Việc đa vào hồ sơ kiểm toán chung các nguyên tắc kế toán đã đợc thừa nhận là
đặc biệt hữu ích trong việc giúp kiểm toán viên xác định liệu khách hàng đã thay
đổi các nguyên tắc kế toán hay không. Việc xem xét định kỳ các thông tin cũng
quan trọng.
Nhận diện các bên liên quan: Trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán, kiểm
toán viên cần xác định tất cả các bên hữu quan với khách hàng. Theo chuẩn mực
kiểm toán Việt Nam số 550, Các bên liên quan, các bên liên quan đợc hiểu là
các bộ phận trực thuộc, các chủ sở hữu chính thức của công ty khách hàng hay bất
kỳ công ty, chi nhánh, một cá nhân hay tổ chức nào mà công ty khách hàng có
quan hệ và các cá nhân, tổ chức đó có khả năng kiểm soát hoặc có ảnh hởng đáng
kể đối với bên kia trong việc ra quyết định tài chính và hoạt động. Trong đó ảnh
hởng đáng kể đợc hiểu là: Kết quả của việc tham gia vào việc đề ra các chính
sách tài chính và hoạt động của doanh nghiệp, nhng không kiểm soát chính sách

Giấy phép thành lập và Điều lệ công ty: Việc nghiên cứu những tài liệu này
giúp kiểm toán viên hiểu đợc về quá trình hình thành, mục tiêu hoạt động và các
lĩnh vực kinh doanh hợp pháp của đơn vị cũng nắm bắt đợc những vấn đề mang
tính nội bộ của đơn vị.
Các Báo cáo tài chính, báo cáo kiểm toán, thanh tra hay kiểm tra của năm
hiện hành hay trong vài năm trớc: Các Báo cáo tài chính cung cấp dữ liệu về tình
hình tài chính và kết quả hoạt động kinh doanh của đơn vị, giúp kiểm toán viên
nhận thức đợc tổng quát về vấn đề đó và dựa trên cơ sở đó, áp dụng các kỹ thuật
phân tích các báo cáo này để nhận thức đợc xu hớng phát triển của khách hàng.
Đây là tài liệu quan trọng nhất trong một cuộc kiểm toán Báo cáo tài chính. Ngoài
ra việc xem xét các báo cáo kiểm toán, biên bản kiểm tra, thanh tra (nếu có) sẽ giúp
kiểm toán viên nhận thức rõ hơn về thực trạng hoạt động của đơn vị khách hàng và
dự kiến phơng hớng kiểm tra.
Biên bản các cuộc họp cổ đông, Hội đồng quản trị và Ban Giám đốc: Đây là
những tài liệu chính thức và tóm lợc về những vấn đề quan trọng nhất đã đợc
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.
thảo luận và quyết định chính thức trong các cuộc họp đó. Các biên bản này thờng
chứa đựng những thông tin quan trọng nh: công bố về cổ tức, phê chuẩn việc hợp
nhất hoặc giải thể các đơn vị trực thuộc, xét duyệt mua bán, chuyển nhợng các tài
sản có giá trị lớn Qua việc nghiên cứu các biên bản này, kiểm toán viên sẽ xác
định đợc những dữ kiện có ảnh hởng quan trọng đến việc hình thành và trình bày
trung thực các thông tin trên Báo cáo tài chính.
Các hợp đồng và cam kết quan trọng: Các hợp đồng và cam kết quan trọng
nh: hợp đồng mua, bán hàng là mối quan tâm hàng đầu ở các bộ phận cá biệt của
cuộc kiểm toán và đặc biệt là trong suốt giai đoạn khảo sát chi tiết. Trong giai đoạn
lập kế hoạch kiểm toán, việc xem xét sơ bộ các hợp đồng đó sẽ giúp kiểm toán
viên tiếp cận với các hoạt động chính của khách hàng, hình dung những khía cạnh

doanh của khách hàng vừa mới diễn ra kể từ lần kiểm
toán trớc (nếu có).
Tăng cờng sự hiểu biết của kiểm toán viên vê hoạt
động kinh doanh của khách hàng và giúp kiểm toán viên
xác định các vấn đề nghi vấn về khả năng hoạt động liên
tục của đơn vị đợc kiểm toán.
Đánh giá sự hiện diện các sai số có thể có trên Báo cáo
tài chính của đơn vị đợc kiểm toán.
Nh vậy, qua việc thực hiện các thủ tục phân tích trong giai đoạn lập kế
hoạch kiểm toán, kiểm toán viên có thể xác định nội dung cơ bản của cuộc kiểm
toán Báo cáo tài chính. Mức độ, phạm vi và thời gian áp dụng các thủ tục phân tích
thay đổu tuỳ thuộc vào quy mô và tính phức tạp trong hoạt động kinh doanh của
đơn vị đợc kiểm toán.
Việc xây dựng thủ tục phân tích bao hàm một số bớc đặc thù nh xác định
mục tiêu, thiết kế các cuộc khảo sát, tiến hành khảo sát, phân tích kết quả và đa ra
kết luận.
Các thủ tục phân tích đợc kiểm toán viên sử dụng gồm hai loại cơ bản:
* Phân tích ngang (phân tích xu hớng): là việc phân tích dựa trên cơ sở so
sánh các trị số của cùng một chỉ tiêu trên Báo cáo tài chính. Các chỉ tiêu phân tích
đợc sử dụng ngang bao gồm:
So sánh số liệu kỳ này với số liệu kỳ trớc hoặc
giữa kỳ với nhau và qua đó kiểm toán viên thấy
đợc những biến động bất thờng và xác định đợc
các lĩnh vực cần quan tâm.
So sánh số liệu thực tế với số liệu dự toán hoặc ớc
tính của kiểm toán viên.
So sánh dữ kiện của đơn vị đợc kiểm toán với số
liệu chung của ngành.
So sánh số liệu thực tế với số kế hoạch.
* Phân tích dọc (phân tích tỷ suất): là việc phân tích dựa trên cơ sở so sánh các

lời của Tài sản
Tỷ suất Nợ =
Tổng số Nợ phải trả
Tổng nguồn vốn

Tỷ suất tài trợ =
Nguồn vốn Chủ sở hữu
Tổng nguồn vốn

Tỷ suất khả năng sinh lời =
Lãi Kinh doanh trớc thuế
Vốn chủ sở hữu

của vốn chủ sở hữu
Quy trình phân tích giúp kiểm toán viên xác định nội dung, lịch trình và phạm
vi của các thủ tục kiểm toán khác. Quy trình phân tích áp dụng trong quá trình lập
kế hoạch kiểm toán đợc dựa trên các thông tin tài chính và thông tin phi tài chính
( Ví dụ: Mối quan hệ giữa doanh thu với số lợng hàng bán hoặc số lợng sản
phẩm sản xuất với công xuất máy móc thiết bị ).
2.2.3.3. Tìm hiểu về hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng.
Theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 400, Kiểm toán viên phải có đủ hiểu
biết về hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng để lập kế
hoạch kiểm toán tổng thể và chơng trình kiểm toán thích hợp, có hiệu quả. Kiểm
toán viên phải sử dụng khả năng xét đoán chuyên môn của mình để đánh giá rủi ro
kiểm toán và xác định các thủ tục kiểm toán nhằm giảm các rủi ro kiểm toán xuống
thấp tới mức có thể chấp nhận đợc.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.

Chức năng, nhiệm vụ của Hội đồng quản trị, Ban Giám
đốc và các phòng ban chức năng của đơn vị;
T duy quản lý, phong cách điều hành của thành viên
Hội đồng quản trị và Ban Giám đốc;
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.
Cơ cấu tổ chức và quyền hạn, trách nhiệm của các bộ
phận trong cơ cấu đó;
Hệ thống kiểm soát của Ban quản lý bao gồm tất cả các
bộ phận quản lý, kiểm soát, chức năng của kiểm toán nội
bộ, chính sách và thủ tục liên quan đến nhân sự và sự
phân định trách nhiệm;
ảnh hởng từ bên ngoài đơn vị nh chính sách của Nhà
nớc, chỉ đạo của cấp trên hoặc cơ quan quản lý chuyên
môn;
Kiểm toán viên phải hiểu biết về hệ thống kế toán và việc thực hiện công việc
kế toán của đơn vị để xác định đợc:
Các loại nghiệp vụ kinh tế chủ yếu;
Nguồn gốc các loại nghiệp vụ kinh tế chủ yếu;
Tổ chức bộ máy kế toán;
Tổ chức công việc kế toán, gồm: Hệ thống chứng từ kế
toán, tài khoản kế toán, sổ kế toán và hệ thống báo cáo
tài chính;
Quy trình kế toán các nghiệp vụ kinh tế chủ yếu và các
sự kiện từ khi phát sinh đến khi lập và trình bày báo cáo
tài chính.
Kiểm toán viên phải hiểu biết các thủ tục kiểm soát của đơn vị để xây dựng kế
hoạch kiểm toán tổng thể và chơng trình kiểm toán. Kiểm toán viên dựa vào hiểu

kiểm soát liên quan đến việc xác định thử nghiệm nào sẽ đợc thực hiện nhiều
trong cuộc kiểm toán, điều này ảnh hởng đến phạm vi của cuộc kiểm toán. Nếu
rủi ro kiểm soát đợc kiểm toán viên đánh giá là cao thì khi tiến hành cuộc kiểm
toán kiểm toán viên sẽ tăng cờng thực hiện thử nghiệm cơ bản, làm cho phạm vi
của cuộc kiểm toán lớn dẫn đến chi phí cho cuộc kiểm toán tăng lên và ngợc lại.
Việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ xem Chơng thứ 4 sách Kiểm toán tài
chính NXB Tài chính.
2.2.3.3.4. Thể thức để đạt đợc sự hiểu biết về hệ thống kiểm soát nội bộ.
Để hiểu biết về hệ thồng kiểm soát nội bộ, kiểm toán viên dựa vào:
Kinh nghiệm và hiểu biết của mình trớc đây về lĩnh vực hoạt
động và về đơn vị;
Nội dung và kết quả trao đổi với Ban Giám đốc, với các
phòng, ban và đối chiếu với các tài liệu liên quan;
Việc kiểm tra, xem xét các tài liệu, các thông tin do hệ thống
kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ cung cấp;
Việc quan sát các hoạt động và nghiệp vụ của đơn vị, nh: tổ
chức hệ thống thông tin, quản lý nhân sự, hệ thống kiểm soát
nội bộ, quá trình xử lý các nghiệp vụ kinh tế, giao dịch giữa
các bộ phận trong đơn vị.
Generated by Foxit PDF Creator â Foxit Software
For evaluation only.
Đề án môn học Lớp Kiểm toán 42A Khoa Kế toán
Sinh viên thực hiện: Đỗ Quốc Tuyển.
2.2.3.4. Đánh giá rủi ro và mức trọng yếu.
Kiểm toán viên phải đánh giá rủi ro và mức trọng yếu nhằm đa ra một kế
hoạch kiểm toán phù hợp. Theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 320: Trọng yếu
là thuật ngữ dùng để thể hiện tầm quan trọng của một thông tin (một số liệu kế
toán) trong báo cáo tài chính.
Thông tin đợc coi là trọng yếu có nghĩa là nếu thiếu thông tin đó hoặc thiếu
tính chính xác của thông tin đó sẽ ảnh hởng đến các quyết định của ngời sử dụng