1
ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ RỦI RO VÀ KHẢ NĂNG
ỨNG PHÓ VỚI THIÊN TAI
BÁO CÁO
ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ RỦI RO VÀ KHẢ NĂNG
CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
HÀ NỘI, THÁNG 6 NĂM 2011
ỨNG PHÓ VỚI THIÊN TAI
TẠI CÁC TỈNH NGHỆ AN, ĐÀ NẴNG, KHÁNH HÒA
2BÁO CÁO




2

3

 4
 5

 10
 14
 15
2.1.Môitrườngchínhsáchliênquanđếnquảnlýrủirothiêntai(QLRRTT)
vàbiếnđổikhíhậu(BĐKH)ởViệtNam 15
2.2.ChínhsáchQLRRTTcóliênquanđếnDNNVV 15
 16

BCHPCBL&TKCN BanchỉhuyPhòngchốnglụtbãovàTìmkiếmcứunạn
BĐKH Biếnđổikhíhậu
CED TrungtâmGiáodụcvàPháttriển
DMC Trungtâmphòngtránhvàgiảmnhẹthiêntai
DN DN
DNNVV DNnhỏvàvừa
GNTT Giảmnhẹthiêntai
MTTQ Mặttrậntổquốc
PCCC Phòngcháychữacháy
PTGNTT Phòngtránh,giảmnhẹthiêntai
PCBL Phòngchốngbãolụt
RRTT Rủirothiêntai
QLRRTT Quảnlýrủirothiêntai
SXKD Sảnxuấtkinhdoanh
TAF QuỹChâuÁ
TKCN Tìmkiếmcứunạn
VCCI Phòngthươngmại,côngnghiệp
UNDP CơquanpháttriểncủaLiênhợpquốc
5

Hàngnăm,ViệtNamphảiđốimặtvớinhiềuloạihìnhthiêntaikhácnhauđặcbiệtlàbãovà
lũ.Nhữngtổnthấtdothiêntaigâyraướctínhtừ1-1,5%GDP,đãtácđộngxấuđếnnhiều
mặtvềpháttriểnkinhtế,xãhộivàmôitrường.Trongbốicảnhbiếnđổikhíhậungàycàng
hiệnhữuởViệtNam,thiêntaiđượcdựbáolàsẽngàycàngkhắcnghiệt,khólường,gia
tăngvềcườngđộvàtầnsuất,khiếnngườidân,doanhnghiệp(DN)vàcácthànhphầnxã
hộikhácphảigánhchịunhữngnguycơvàrủirothiêntailớnhơnbaogiờhết.
NỗlựctừphíaChínhphủvàcộngđồngtrongthờigianquađãđemlạinhữnghiệuquả
nhấtđịnh,nhậnthứcvànănglựccủangườidân,cáccấpchínhquyềnđịaphươngtrong
ứngphóvớithiêntaiđượccảithiện,gópphầngiảmthiểunhữngthiệthạivềngườivàtài
sảnkhithiêntaixảyra.Tuynhiên,nhữngnỗlựcnàydườngnhưkhôngđềcậpđếnmột

DN,phỏngvấnsâu51DNvàcáctổchứcliênquantại3tỉnh.
Tổn thất do thiên tai
ThốngkêsơbộcácthiệthạitrongnhữngnămquachothấyDNđãphảigánhchịunhiều
tổnthấtnặngnềdothiêntaigâyravớinhiềuhìnhthứckhácnhau.
CácDNcóhoạtđộngsảnxuất,kinhdoanhvàcungứngdịchvụtạinhữngvùngcóthiên
taiđềubịthiệthạiởmứcđộnhấtđịnhdothiêntai.Theokếtquảđiềutraquaphiếu,trong
số191DN,có61%(117)DNtừngbịthiệthạidothiêntaigâyratrongvòng5nămtrở
lạiđây,36%sốDNkhôngbịthiệthạivà3%DNkhôngtrảlời.TrongcácDNbịthiệthại
thìmứcđộthiệthạirấtkhácnhau,cụthể5%sốDNbịthiệthạirấtnặngnề(nguycơphá
sảnnếukhôngcónguồnlựchỗtrợ,mấtnhiềunămđểphụchồiDN);30%sốDNbịthiệt
hạinặngnề(ảnhhưởngmạnhđếnhoạtđộngkinhdoanh,bịgiánđoạnkinhdoanhmộtthời
gianđángkểsaukhithiêntai);43%DNthiệthạiítvà22%DNthiệthạikhôngđángkể.
Nhìnchung,tấtcả51DNphỏngvấntại3tỉnh,ởmứcđộtổnthấttừđángkể,nặngnềđến
rấtnặngnề,có52%sốcôngtyphỏngvấnbịtổnthấtvềnhàxưởng,47%côngtybịtổnthất
hànghóavàsảnphẩmvà41%côngtycómáymócthiếtbịbịhỏng.Điềunàychothấy,
cácDNbịảnhhưởngmạnhdothiêntai,trongđónhàxưởng,máymócthiếtbịvàsảnphẩm
hànghóalànhómdễbịtổnthươngnhất.Tuynhiên,mứcđộtổnthấtcủaDNởmỗitỉnhcó
sựkhácbiệt.ĐàNẵngvàNghệAnthiệthạiởmứccao,KhánhHòaởmứcthấphơn.ỞĐà
Nẵng:thiệthạivềnhàxưởng;cóđến57%sốDNbịthiệthạirấtnặngnề,21%bịthiệthại
đángkể.ỞNghệAn:56%DNthiệthạinặngnềvàrấtnặngnề,13%ởmứcđángkể.Trong
khi100%DNởKhánhHòathiệthạikhôngđángkể.
Mức độ sẵn sàng của DN
Các dịch vụ cần cho hoạt động của DN
Hiệntại,vớinguycơbãolũhàngnămvàhoạtđộngcủaDNphụthuộcvàorấtnhiềunhà
cungcấpvàdịchvụbênngoài,nguycơbịgiánđoạnsảnxuấtkinhdoanhcủacácDNtrên
địabànbatỉnhlàrấtlớn.ĐaphầncácDNđềuphụthuộcvàohệthốngđiện,giaothông,
cấpthoátnước,vệsinhmôitrường.
HầuhếtcácDNphỏngvấnđềuphụthuộcvàohệthốnggiaothôngđườngbộ,đườngthủy,
đườngsắt.Có43DN(84%)sửdụngđườnggiaothôngliêntỉnh;38DN(75%)sửdụng
đườnggiaothôngnộitỉnh,12DN(24%)sửdụngđườngsắt,23(45%)DNsửdụngđường

cómộtsốítDNđãhoạtđộngtrên20năm.Trongkhiđó,đasốcácDNkhôngcókếhoạch/
phươngánphòngchốngbão,lũ(24trongsố32DN)đềulànhữngDNcódoanhthuvàsố
lượngcánbộcôngnhânviênthấphơnnhiềusovớinhữngDNđãcókếhoạch/phươngán
nóitrên.Tuynhiên,trongsốDNchưacókếhoạchnàycóđến07DNđãthựchiệnhoạt
độngsảnxuấtkinhdoanhtừ16nămđếntrên20năm.
Phỏngvấn51DNchothấy:hầuhếtcácDNđềuchorằngcáchoạtđộnggiảmnhẹvàứng
phóvớithiêntailàrấtcầnthiết,nhưngchođếntạithờiđiểmkhảosátphầnlớncácDN
vẫnchưacókếhoạchthựchiệncáchoạtđộngnày.Bằngchứngchothấycó59%DNchưa
cóhoạtđộngduytrì,dọndẹpđườngxá;71%DNchưacókếhoạchhướngdẫnsửdụng
đườngvậnchuyểndựphòng;47%DNchưacókếhoạchbảovệthiếtbị,dữliệucầnthiết;
43%DNchưacókếhoạchphâncôngnhiệmvụkhikhẩncấpvà55%DNchưacókếhoạch
phụchồisauthiêntai.
Các dịch vụ cần thiết cho DN trong khi có thiên tai
HầuhếtcácDNđượchỏiđềuchorằngcácdịchvụsauđâylàrấtcầnthiếtchohọkhithiên
taixảyra:Sốđiệnthoạikhẩn,nguồnnănglượngdựphòng,hệthốngthôngtinliênlạcdự
phòng,giaothôngdựphòng,bảovệhệthốngcấpthoátnướcvàbáocáodiễnbiếntìnhhình
phòngchốngbãolũchocơquancóthẩmquyền.Tuynhiên,đasốcáccôngtykhảosátđều
chưacókếhoạchđểtìmkiếmhoặcsửdụngcácloạidịchvụnày,trừtrườnghợpvềdịchvụ
nănglượngdựphòngvới68%đãcókếhoạchchonguồnnănglượngdựphòng(đasốcác
côngtynàymuamáyphátđiện).
TrongkhicácDNNVVchưaquantâmhoặccóquantâmnhưngchưacócácphươngán
QLRRTTthìcácDNlớn,DNNhànướcđãcósựchuẩnbịsẵnsàngứngphóvớithiêntai
8
tốthơnsovớicácDNVVN.ĐasốcácDNlớn,cócổphầncủaNhànướcđềuquantâm
đếnQLRRTTvàđãxâydựngkếhoạchQLRRTT.Mộtmặt,cácDNnàycóđủkhảnăng
vềtàichínhvànhânlựcđểxâydựngvàthựchiện,mặtkháctrướcsứcépcủakháchhàng
hoặccácngânhàng,họphảixâydựngcáckếhoạchnàycoinhưđólàmộttrongnhữngtiêu
chuẩnquantrọngđểđápứngcácđiềukiệncủahợpđồngsảnxuấthayhợpđồngvayvốn.
Ngoàira,đốivớinhữngDNđặcthùtronghệthốngnhànướcnhưDNkinhdoanhvềxăng
dầu,việccómộtkếhoạchQLRRTTnhưvậylàyêucầubắtbuộc.

Trongcôngtácchuẩnbịvàứngphóvớithiêntai,việcmuabảohiểmRRTTlàgiảipháp
cầnthiếtvàtrướcmắtđốivớicácDN,đặcbiệtlàcácDNNVV.Quakhảosátchothấy,nhìn
chungcácDNchưanhậnthứcđượctầmquantrọngcủaviệcmuabảohiểmRRTT(nhất
làtừsaucơnbãoXangsanenăm2006vàBãoKetsananăm2009).Sốliệukhảosátcho
thấysốDNchưamuabảohiểmbãolụtchiếm57%,trongđóNghệAnvới23DNchiếm
9
tới78%chưamuabảohiểm,64%(14)sốDNtạiKhánhHòachưamuabảohiểm.TạiĐà
Nẵng,tỷlệDNđãmuabảohiểmRRTTđạttỉlệcaonhấtcaonhất,chiếm85%trongsố14
DNkhảosát.
Nhu cầu đào tạo
Sốliệuthốngkêquaphiếuđiềutratừ191DNphảnhồichothấycó166DNchiếm87%
sốDN“có”nhucầuđàotạovềQLRRTT;11%sốDN“không”cónhucầu(21DN),sốcòn
lạikhôngtrảlời(4DN).
KếtquảkhảosátnhữngnộidungcầnthiếtđượcđưavàochươngtrìnhđàotạovềQLRRTT
choDNchothấy:
(i) 100%DNcầnđượcđàotạovềcáchthứcxâydựngkếhoạchQLRRTT
(ii) 100%DNcầnđượcđàotạovềphươngthứclồngghépkếhoạchQLRRTTvàokế
hoạchSXKD
(iii) 97%cầnđượcđàotạovềchínhsáchvàphápluậtliênquanđếnQLRRTTtạiViệt
Nam
(iv) 93%cầnđượcđàotạovềđánhgiárủirovàthiệthạidothiêntai
(v) 93%cầnđượcđàotạovềquytrìnhvàcôngcụQLRRTT
(vi) 93%cầnđượcđàotạovềtráchnhiệmxãhộicủaDNtrongcôngtáccứutrợthiên
tai
(vii) 92%cầnđượccungcấpthôngtinvềcáckinhnghiệmthựctiễntốttrongQLRRTT
Kếtquảtươngtựcũngthunhậnđượctừphỏngvấnsâuở51DN,thêmvàođó98%DN
muốnđượcđàotạovềvấnđềkỹthuậtgiacốnhàxưởngvàcơsởhạtầng.
10



andsocialbanks.Theassessmentcontainsthreemainparts:
(1)RisksfacedbySMEsinselectedoodandstormaffectedareas:thesurveyassessed
thetypeofdisastersthatfrequentlycausedamagetobusinessesandthedifferenttypes
andcausesofdamagetobusinessessuchastheinterruptiontosupplyofmaterialsandthe
disruptionofproductionamongothers.
(2)ThestatusofDRMinSMEs:thesurveyassessedtheorganizationalstructure,personnel,
knowledge and understanding of DRM and DRM-related government regulations for
11
businesses,mechanismsforsharingDRMinformationwithinandoutsidetheenterprise,
andexperienceinthemitigationofnaturaldisasters.
(3)DRMtrainingneeds.

Theassessmentindicatedthatmanybusinessesincurredlossescausedbynaturaldisasters,
ofwhichstormandoodsarethemostfrequent.Almost85%ofbusinessesreportedbeing
frequentlyhitbyseasonalstorms,45%byoods,andsome12%bycyclonesandhigh
tide.Thethreeprovincesfaceddifferencetypesofdisasters:inDaNang,allbusinesseshad
beenaffectedbystorms,and50%hadbeenimpactedbyoods;inKhanhHoa,halfwere
affectedbystormsandhalfbyoods;inNgheAn,95%wereimpactedbystormsbutonly
29%byoodsand26%bycyclonesandhightide.
Themail-outsurveyshowedthatmorethan60%ofbusinesseshadincurredlossescaused
bynaturaldisastersinthelastveyears.Ofthosewhosufferedlosses,5%ofthebusinesses
experiencedsuchsignicantdamagethatthebusinessoperationstheyhadbeforethedisaster
werenolongerviableandforcedthemtostartanewbusiness;30%indicatedheavylosses
withfacilitiesandproductsdamaged,businessoperationsaffectedforasignicantperiod;
43%notedonlyslightlosses;and22%referredtolossesincurredasinsignicant.
The in-depth interviews further claried the different kinds of damage suffered by
businesses: 52% lost physical structures including ofce buildings and factories; 47%
identiedlossesofproducts;and41%notedlossesofequipments.Theseguresshowthat
businessesarebadlyimpactedbynaturaldisasters,andtheirmostimportantassetsfrom
physicalstructuressuchasofcebuildingsandfactories,productsandequipmentsarevery

reduction,and16%didnotanswer.
Insum,evenintheareaspronetooodsandstorms,mostofthebusinesseswhoresponded
havenotyetdevelopeddisasterpreparednessandresponseplans.Ofthe51businesses
interviewed,19businessesindicatedthattheydohavesuchaplanbutonlysevenofthem
wereabletoprovidetheirplans.Ofthese19businesses,itisnotablethat15ofthem
arestate-ownenterprisesandonlyfourareprivatecompanies.Almostallofthosewho
haveadisasterpreparednessandresponseplanarelargebusinesses,withaverageannual
turnoverfrom5to65millionUSDandstaffrangingfrom300to6000people.Mostof
thesmallbusinesseswithmuchlowerannualturnoverandnumberofstaffdonothaveany
preparednessandrespondplans,evenifanumberofthemhavebeeninbusinessformany
years.
Morespecically,59%ofthebusinessesintervieweddonotcarryoutregularmaintenance
andclearanceof debrisoffofroadsand pathwaysontheirownpremises;71%donot
havealternativesupplyroutessetup;47%donothaveaplanforprotectingequipments
anddata;43%donothaveaplanforemergencydutyassignmentforstaff;and55%lack
aproductionrecoveryplan.Additionally,mostbusinessesagreedthathotlinenumbers,
alternativepowersources,backupcommunicationssystem,alternativetransportroutes
andvehicles,drainagesystemprotectionandprogressreportingtoresponsibleauthorities
areessentialforenterprisesto haveandtodowhendisastersoccur.However, thevast
majorityof businesseshave notaccessedany ofthe informationprovided bythelocal
authoritiesrelatedtotheoperationsofservicesoractivelyworkwithlocalgovernmentsto
establishmoreactiveguidanceandplansintimesofdisasters.
Cooperation in disaster response among businesses
Most of the interviewed businesses recognized the importance of cooperation among
themselvestocopewithnaturaldisasters,fromsharingresponsibilitiesinemergencies,
tocooperatingwithotherbusinessesinthesamesector,toshareexperiencesondisaster
preparednessandresponse.Thecooperationamongbusinessesinfact,however,isquite
limited,with78%ofbusinessesnotyetinvolvedinsupportingothersinemergencycases
andonlyfewdosobutonlywithintheirownbusinessgroup.
Disaster risk insurance

benetsofDRMplanning.
Asfor DRM trainingcontent,the survey identiedthesekey areas: Vietnam’sDRM-
relatedpoliciesandlaws;DRMproceduresandtools;DRMplanning;howtomainstream
DRM into business andproduction plan;natural disaster riskand damage assessment;
DRMsuccessstories;anddisasterreliefandCorporateSocialResponsibility.
In-depth interviews with businesses revealed similar interests in training content, but
businessrepresentativesalsoindicatedastrongneedforinformationrelatedtobuilding
reinforcementtechniques.
14

TheosốliệuthốngkêcủaViệtNam
1
,bìnhquânmỗinăm,thiêntaiđãlàmchếtvàmấttích
khoảngtrên700người,bịthươnghàngnghìnngười,thiệthạivềkinhtếtừ1,0-1,5%GDP.
Đặcbiệt,năm1997thiêntaiđãcướpđisinhmạngcủa974người,làmnhiềungườibịmất
tích.Trậnlũlịchsửnăm1999ởcáctỉnhDuyênhảimiềnTrungđãlàmchếtvàmấttích899
người.Bãosố6
2
(Xangsane)năm2006làm76ngườichếtvàmấttích,532ngườibịthương
vàgâythiệthạitàisảnlênđến10.400tỷđồng,tươngđương650triệuđôlaMỹ.Cơnbão
số9Ketsana,năm2009làmthiệtmạng163người,có17ngườimấttích,vàgâythiệthại
vậtchấtgần800triệuđô-la.Mặcdù,chưacónghiêncứuvàsốliệucụthểnào,nhưngrất
nhiềuđạidiệncơquanvàchínhquyềnđịaphươngbịảnhhưởngđềuchorằng,nếucông
tácchuẩnbịvàứngphótốt,cóthểgiảmđược50%nhữngthiệthạivềngườivàcủa.Những
thiệthạidobãogâyragầnđâychothấyvẫncònnhiềuviệccầnlàmđểgiảmnhẹthiệthại
vàtổnthấtdothiêntaigâyra.
Theothốngkênăm2009
3
,ViệtNamcóhơn240.000DNnhỏvàvừa(DNNVV),chiếm
gần98%tổngsốDNcảnước.CácDNNVVkhôngchỉđónggópđángkểvàosựpháttriển

 -

Côngtácphòngchống,giảmnhẹvàkhắcphụchậuquảthiêntaiđãđượcChínhphủquan
tâm,đặcbiệttrongbốicảnhbiếnđổikhíhậuhiênnayvàViệtNamđượcxácđịnhlàmột
trongnhữngquốcgiabịảnhhưởngnặngnềnhấtthếgiới.
ViệtNamđãvàđangtíchcựchợptáccótráchnhiệm,cóhiệuquảvớicộngđồngquốctế
tronglĩnhvựcgiảmnhẹthiêntaivàthíchứngvớibiếnđổikhíhậu.ViệtNamđãthamgia
kíkếtvàtổchứcthựchiệnNghịđịnhthưKyotovàCôngướckhungcủaLiênHiệpQuốc
vềBiếnđổikhíhậu,KhunghànhđộngHyogovềgiảmnhẹthiêntai,HiệpđịnhASEAN
vềquảnlíthiêntaivàứngphókhẩncấp(AADMER)vàHướngdẫntuyêntruyềntrong
nướcvềứngphóvàkhắcphụchậuquảbanđầusauthảmhoạ(HướngdẫnIDRL).Trong
sốnhữngđiềuướcquốctếnày,hiệpđịnhAADMERlàđiềuướccóhiệulựcràngbuộcvà
trựctiếpnhấtđốivớilĩnhvựcphòngtránhvàgiảmnhẹthiêntai(PTGNTT).
Hiệnnay,Việtnamcũngcórấtnhiềuvănbảnhướngdẫnvàpháplýcóliênquanđếnlĩnh
vựcQLRRTT.Đángchúýlà,ChiếnlượcQuốcgiavềPhòng,chốngvàgiảmnhẹthiêntai
đếnnăm2020đãđượcChínhphủphêduyệttạiQuyếtđịnhsố172/2007/QĐ-TTgngày
16/11/2007vàChươngtrìnhmụctiêuquốcgiaỨngphóvớibiếnđổikhíhậutạiQuyết
địnhsố158/2008/QĐ-TTgngày02/12/2008.Năm2009,tạiquyếtđịnhsố1002/QĐ-TTg,
ngày13/7/2009,ChínhphủđãphêduyệtĐềán“NângcaonhậnthứccộngđồngvàQuản
lýthiêntaidựavàocộngđồng”nhằmnângcaonhậnthứccủamỗingườidântrongphòng,
ứngphóđểgiảmthiểuđếnmứcthấpnhấtthiệthạivềngườivàtàisảndothiêntaigâynên.
Đâyđượcxemlànhữngnỗlực,quyếttâmcủaChínhphủhuyđộngmọinguồnlựcxãhội,
ngườidântrongcôngtácphòngtránhvàgiảmnghẹthiêntai.
Mặcdù,vănbảnquyphạmphápluậtvềphòngchốngthiêntaicủaViệtNamđượcbổsung
vàhoànthiệnliêntục,nhưngcácvănbảnnàyvẫnrấttảnmạnvàchồngchéo.Đếnnay,
chưacómộtvănbảnquyđịnhtổngthểvềcôngtácphòngngừa,ứngphóvàtáithiếtđối
vớicácloạihìnhthiêntaiởViệtNam.Cácyếutốliênquanđếnthiêntaituycóđượcđề
cậptrongvănbảnnhưngchỉởphạmvihẹpđốivớilĩnhvựcquảnlýcủatừngbộ,ngành.
Sựphântántrongquảnlýnhànướcđốivớithiêntaicóthểdẫntớikhókhăntrongphốihợp
hànhđộngkhixảyrađồngthờinhiềuloạithiêntai,phântánnguồnlựccủanhànước,gây

củaThủtướngchínhphủvềcơchếchínhsáchhỗtrợgiốngcâytrồng,vậtnuôi,thuỷsảnđể
khôiphụcsảnxuấtvùngbịthiệthạidothiêntai,dịchbệnh,khôngđềcậpđếnnhómđốitượng
DNNVV.
Đếnnay,đãcókhoảng17tổchứctrongnước,quốctếvàphichínhphủđãvàđangtriển
khaicáchoạtđộngvềquảnlýthiêntaidựavàocộngđồngở23tỉnh,thànhphố/tổngsố63
tỉnhthànhtrongcảnước(chiếm35%)
5
.CộngđồngDNcó vai trò cực kỳ quan trọng trong
ngăn ngừa thiên tai,bảo vệ nền kinh tế của các quốc gia,cộngđồngvà bản thân, nhưng
cho đến nay chưacóbấtkỳdựánnàohỗtrợDNphòngngừavàứngphóvớithiêntaicho
bảnthânDN.Đãđếnlúccầnphảithayđổicácchínhsáchcủanhànướcnhằmkhuyếnkhích
vàhỗtrợmọicôngdân,cộngđồng,cácthànhphầnkinhtếcùngthamgiavàocôngtác
chuẩnbịlậpkếhoạchứngphóvàkhắcphụchậuquảthiêntai,đưacôngtácnàytrởthành
tráchnhiệmvànghĩavụcủamọithànhphầnkinhtế.


 
KhảosátnhucầuthựctrạngQLRRTTtrongDNlàmcơsởđểxây
dựngchươngtrìnhvàthiếtkếtàiliệunhằmnângcaonănglựcchocácDNvừavànhỏtrong
côngtácnày.
(i)ĐánhgiámứcđộrủirocủacácDNtrênđịabànNghệAn,ĐàNẵng
vàKhánhHòa;nhậnthứccủaDN,mứcđộsẵnsàngvàkhảnăngứngphócủaDN(ii)Xác
địnhnhucầuđàotạovànângcaonănglựccủacácDNNVVvềQLRRTT
5 Hướng dẫn tổ chức thực hiện đề án nâng cao nhận thức cộng đồng và QLTT dựa vào cộng đồng,DMC/Oxfam
HongKong.
17
 
3.2.1.Đốitượng:
Khảosátthựchiệntrênđịabàndựántại3tỉnh:NghệAn,ĐàNẵngvàKhánhHoàthuộc
vùngduyênhảimiềnTrungViệtNam.Khảosátđượctậptrungvào03nhómđốitượng,

đánhgiámứcđộsẵnsàngvànhậnthứccủacácDN,cóthểxácđịnhđượcnhucầuđàotạo
vànângcaonănglựcnhómđốitượngnày.Ngoàira,khảosátcũngtìmhiểuthêmnhucầu
thựctếcủaDNvềnộidung,hìnhthứcvàthờilượngđàotạo(nếuhọcónhucầuđàotạovà
tậphuấn),cáchìnhthứcthôngtinphùhợpcholãnhđạovàngườilaođộngcủaDN.
18
 
Việctổchứcthuthậpthôngtinphụcvụchonghiêncứuđượctiếnhànhđồngthờivớicác
phươngphápnêudướiđây.
3.3.1.Thuthậpvànghiêncứutàiliệucósẵn:
Nhómnghiêncứuđãthuthậpcáctàiliệuđàotạo,cácbáocáoliênquanđếnQLRRTTtrong
vàngoàinước,cácbáocáokinhnghiệmvềphòngchốngrủirothiêntaiđãthựchiệntại
ViệtNam,đặcbiệtlàkhuvựcDuyênhảimiềnTrung,cácvănbảnphápquyliênquanđến
QLRRTTvàứngphóvớibiếnđổikhíhậucủaViệtNamnóichungvàcácchínhsáchvề
QLRRTTliênquanđếnDNtừtrungươngđếnđịaphương.
3.3.2.Bảnghỏi(phiếuđiềutra):
PhiếuđiềutrađượcthiếtkếcósựthamgiarộngrãicủacácđốitácliênquanbaogồmCED,
VCCIvàđặcbiệtcósựđónggópkỹthuậttừphíaQuỹChâuÁ.Nộidungphiếuđiềutratập
trungvàođánhgiáthiệthạitrongvòng5nămquavàcácnguyênnhânchủquanvàđánh
giánhanhnhucầuđàotạovàmứcđộquantâmcủaDNđốivớinộidungQLRRTT(xem
tạiphụlục2).
Nhómkhảosátgửiđi1.000phiếuđiềutrachocácDNtrênđịabànbatỉnh
6
đápứngcác
tiêuchísau:(i)CácDNNVVthườnghạnchếvềnguồnlựcứngphónếuthiêntaixảyra(ii)
CácDNNVVcóvịtrígầnsông,biển(iii)CácDNNVVcóngànhnghềsảnxuất,kinhdoanh
thươngmạiphụthuộcvàothờitiếtkhíhậunhư:sảnxuấtchếbiếnnônglâmthuỷsản,xây
dựng.Trong1000DNnhậnphiếu,chỉcó191DNđiềnđầyđủphiếuvàgửilạiđiềutranày.
7

3.3.3.Phỏngvấnsâu:

nề(nguycơphásảnnếukhôngcónguồnlựchỗtrợ,phảimấtnhiềunămđểphụchồiDN);
29,91%sốDNbịthiệthạinặngnề(ảnhhưởngmạnhđếnhoạtđộngkinhdoanh,bịgián
đoạnkinhdoanhmộtthờigianđángkểsaukhithiêntai);42,74%DNthiệthạiítvà22,22%
DNthiệthạikhôngđángkể.
Kếtquảphỏngvấnsâuchothấy:41,18%DNbịthiệthạivềnhàxưởng,35,30%DNthiệt
hạivềsảnphẩm,hànghoá;25,49%DNthiệthạivềmấtnguồncungứngnguyênliệuvà
19,60%DNthiệthạidocôngnhânnghỉviệcởmứcnặngnềvàrấtnặngnề.
KếtquảphântíchmứcđộthiệthạicủacácDNtrongtừngtỉnhchothấy:ĐàNẵngcósố
lượngDNbịthiệthạidothiêntaiởmứcnặngnềvàrấtnặngnềcaonhấtsovới02tỉnhcòn
lại.Cụthể:Vềnhàxưởng:57,14%DNcómứcđộthiệthạirấtnặngnề;Vềmáymócvà
thiếtbị:42,86%DNcómứcđộthiệthạinặngnềvàrấtnặngnề;vềsảnphẩm,hànghoá:
42,85%DNởmứcnặngnềvàrấtnặngnề;28,57%DNbịthiệthạidogiánđoạnnguồn
cungcấpnguyênvậtliệuvà21,43%DNbịthiệthạinặngnềvàrấtnặngnềdocôngnhân
nghỉviệc.
Tươngtự,tạiNghệAn,kếtquảchothấy:vềnhàxưởngcó56,52%DNbịthiệthạiởmức
nặngnềvàvàrấtnặngnề;vềmáymócthiếtbịcó21,74%ởmứcnặngnềvàrấtnặngnề;
vềsảnphẩm,hànghoácó52,17%DNởmứcnặngnềvàrấtnặngnề;vềmấtnguồncung
cấpnguyênliệu:39,13%DNbịthiệthạiởmứcnặngnềvàrấtnăngnềvà30,43%DNbị
thiệthạinặngnềvàrấtnặngnềdocôngnhânnghỉviệc.
SovớiĐàNẵngvàNghệAn,cácDNtạiKhánhHoàcómứcđộthiệthạithấpnhất.Kếtquả
phỏngvấnchothấykhôngcóDNnàobịthiệthạiởmứcđộnặngnềvàrấtnặngnề.Phần
lớncácDNchỉbịảnhhưởngởmứckhôngđángkể.Cụthể,vềnhàxưởng:100%DNchỉ
bịảnhhưởngkhôngđángkể;vềmáymócthiếtbị:85,71%DNảnhhưởngởmứckhông
đángkểvà14,29%DNảnhhưởngởmứcđángkể;vềhànghoá:92,86%ảnhhưởngởmức
khôngđángkểvà7,14%ởmứcđángkể;vềmấtnguồncungcấpnguyênliệuvàcôngnhân
nghỉviệc:85,71%ởmứckhôngđángkểvà14,29%ởmứcđángkể.KhôngcóDNnàobị
phạtdochậmtiếnđộhợpđồng.
Nhìnchung,tấtcả51DNphỏngvấntại3tỉnh,ởmứcđộtổnthấttừđángkể,nặngnềđến
20
rấtnặngnề.Có52%sốcôngtyđượcphỏngvấnbịtổnthấtvềnhàxưởng;47%côngty

MấtnguồncungNL
DN 8 57.14 2 14.29 0 0.00 4 28.57
NA 13 56.52 1 4.35 4 17.39 5 21.74
KH 12 85.71 2 14.29 0 0 0 0
Côngnhânnghỉ
DN 7 50.00 4 28.57 1 7.14 2 14.29
NA 15 65.22 1 4.35 3 13.04 4 17.39
KH 12 85.71 2 14.29 0 0 0 0
Phạtdochậmtiếnđộ
DN 13 92.86 1 7.14 0 0.00 0 0.00
NA 22 95.65 0 0.00 1 4.35 0 0.00
KH 14 100.00 0 0.00 0 0 0 0
Ghi chú: DN: Đà Nẵng; NA: Nghệ An; KH: khánh Hòa
Thựctếquansátvàtìmhiểuchothấytừtrướcđếnnaynguycơvềbão,lụtởKhánhHòarất
thấp,đồngthờicáckhucôngnghiệpnơitậptrungcácDNthườngđượcbốtríởnhữngnơicó
địahìnhcao,ítchịuảnhhưởngcủalụt.TheoôngNguyễnTháiNhưTrị,ChicụctrưởngChi
21
cụcthuỷlợi,kiêmchánhvănphòngBCHPCBLtỉnhKhánhHoàchobiết:“Mấynămquatrong
khicáctỉnhkhácthuộcmiềnTrungphảichịuthiệthạinặngnềdobãođổbộtrựctiếpvàgây
ralũlụtlớn,nhưngKhánhHoàchỉbịảnhhưởngởmứcđộkhôngđángkể.”Trongkhiđó,Đà
NẵngvàNghệAnlànhữngđịaphươngthườngxuyênbịbãovàlũlụtởcườngđộmạnhvàtần
suấtcao,cộngvớiviệcbốtríDNởcácvịtríxungyếu(gầncảngbiển,dướichânnúi,vùng
trũng)nêncácDNlạicàngdễbịảnhhưởng.
Thựctế,quaphỏngvấnchothấynhiềuDNthiệthạirấtnặngnềdothiêntaigâyra,vídụcơn
bãoXangsanenăm2006đãgâyrathiệthạihàngchụctỉđồngchoCôngtycổphầndượcphẩm
ĐàNẵng(DANAPHA),1,2tỉđồngchoCôngtycổphầnthủysảnNhậtHoàng,haycơnbão
Ketsana2009đãlàmthiệthạigầnnhưtoànbộsảnphẩmvànhàxưởngcủaNhàmáygạch
tuynenướctínhlênđến5tỉđồngcủaCôngtycổphầnThanhThànhĐạttạiNghệAnhayCông
tyTNHHĐạiHoàtạiĐàNẵngchuyênsảnxuấtchếbiếnnguyênliệulàmthứcănchogiasúc
đãbịpháhuỷgầnnhưtoànbộnhàmáy,phảidichuyểnsangđịađiểmkhácđểxâydựnglại

ĐểxácđịnhrõnguycơtừthiêntaiđặcbiệtlàbãolũlàhiệnhữuđốivớicácDNsảnxuất,
kinhdoanhtạinhữngtỉnhthườngxuyêncóthiêntainhưĐàNẵng,NghệAn,nhómkhảo
sátđãtìmhiểukhảnăngduytrìhoạtđộngkinhdoanhcủaDNkhithiêntai(bãolũ)xảyra,
quađóxácđịnhmứcđộrủirovềgiánđoạnkinhdoanhcủaDN.Nguycơngàycànggia
tăngkhiViệtNamlàmộttrongnhữngnướcchịuảnhhưởngmạnhmẽnhấtcủabiếnđổikhí
hậutrênthếgiới.Diễnbiếnthiêntaingàycàngphứctạp,khôngtheoquyluậtnhưtrước
đây,tầnsuấttănglên,cườngđộmạnhhơnrõrệt.Vídụ:Nếunhưtrướcđây,ởĐàNẵng,
mộtcơnbãolớnnăm1964đượcghinhậnthìtrongvòng10nămtrởlạiđâyđãcó21cơn
bãotrựctiếpảnhhưởngđếnĐàNẵng,bìnhquânmỗinămcóđếnhaicơnbão.Vềcường
độcónhữngcơnbãorấtmạnhnhưbãoXangsanenăm2006,vớisứcgiócấp12,giậtcấp
trên13,14.Chínhvìvậy,duytrìkhảnăngkinhdoanhvớitìnhhìnhthiêntaingàynaycàng
trởnênkhókhănhơn.
Khảosátchothấy,mặcdùcáchoạtđộngcủaDNrấtphụthuộcvàohệthốngcungcấpdịch
vụchungcủathànhphốvềgiaothông,điện,viễnthông,cấpthoátnướcvàkhíđốt,nhưng
hầuhếtcácDNvẫnchưacósựchuẩnbịứngphóvàkếhoạchkhắcphụchậuquảvàphục
hồitrướcvàsauthiêntai.Cóthểthấyrõ,nguycơgiánđoạnkinhdoanhcủahầuhếtcác
DNnàytrongtrườnghợpthiêntaikéodàiđãxuấthiệnrõràng,nhấtlàkhihệthốngcung
cấpdịchvụchungvàhệthốnggiaothôngbịảnhhưởng.
Các dịch vụ cần cho hoạt động của DN
HầuhếtcácDNđượcphỏngvấnđềuphụthuộcvàohệthốnggiaothôngđườngbộ,đường
thủy,đườngsắt.Có43DN(84%)sửdụngđườnggiaothôngliêntỉnh;38DN(75%)sử
dụngđườnggiaothôngnộitỉnh,12DN(24%)sửdụngđườngsắt,23DN(45%)sửdụng
đườngthủy.Chỉcó4DN(08%)sửdụngđườnghàngkhông.
100%DNphụthuộcvàođiệnlướisinhhoạtvàsửdụngchovănphòng,trongkhiđócó38
DN(76%)phụthuộcđiệnlướisảnxuất.
100%DNsửdụngvàphụthuộcvàomạngthiếtbịviễnthông(điệnthoại,fax,vàinternet)
trongkhiđóchỉcó1DNlàphụthuộcvàohệthốngthanhtoánđiệntửcủangânhàng(máy
rúttiền,thanhtoánbằngthẻ).
23
Hầuhếtcácdoanhnghiệpđềuphụthuộchệthốngcấpthoátnướccủathànhphốvàcủa

Kếtquảquaphỏngvấnsâu51DNchothấy:hầuhếtcácDNđềuchorằngcáchoạtđộng
giảmnhẹvàứngphóvớithiêntailàrấtcầnthiết,nhưngchođếntạithờiđiểmkhảosátphần
lớncácDNvẫnchưacókếhoạchthựchiệncáchoạtđộngnày.Bằngchứnglà58,82%DN
chưacóhoạtđộngduytrì,dọndẹpđườngxá;70,59%DNchưacókếhoạchhướngdẫnsử
dụngđườngvậnchuyểndựphòng;47,06%DNchưacókếhoạchbảovệthiếtbị,dữliệu
cầnthiết;43,14%DNchưacókếhoạchphâncôngnhiệmvụkhikhẩncấpvà54,90%DN
chưacókếhoạchphụchồisauthiêntai(xembảng2).MộtsốDNchorằng“đãcó”,nhưng
khiđượcđềnghịxembảnkếhoạchthìhọkhôngthểđưarađược,vàtrảlời“chỉnghĩtrong
đầuvàchỉđạotrựctiếp”.