Marketing địa phương - Chiến lược cho du lịch Nghệ An
Nghệ An là tỉnh có nhiều lợi thế về phát triển du lịch, như: đặc biệt là tiềm năng
du lịch tự nhiên và nhân văn rất lớn, có thể kể đến bãi biển Cửa Lò từ lâu vốn đã
nổi tiếng với phong cảnh đẹp và nguồn hải sản phong phú, vườn quốc gia Pù Mát,
khu di tích Kim Liên - nơi lưu giữ những kỉ niệm thời thơ ấu của Chủ tịch Hồ Chí
Minh vĩ đại, danh nhân văn hoá thế giới, các di tích lịch sử văn hoá khác như đền
Hồng Sơn, đền thờ Mai Hắc Đế… và hệ thống lễ hội đặc sắc gắn liền với các địa
điểm tâm linh đền, chùa. Với những ưu thế to lớn đó, Nghệ An cần chú trọng xây
dựng chiến lược marketing địa phương nhằm thu hút khách du lịch đến với tỉnh
nhà.
Nghệ An là tỉnh có nhiều lợi thế về phát triển du lịch, như: đặc biệt là tiềm
năng du lịch tự nhiên và nhân văn rất lớn, có thể kể đến bãi biển Cửa Lò từ
lâu vốn đã nổi tiếng với phong cảnh đẹp và nguồn hải sản phong phú, vườn
quốc gia Pù Mát, khu di tích Kim Liên - nơi lưu giữ những kỉ niệm thời thơ ấu
của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, danh nhân văn hoá thế giới, các di tích lịch
sử văn hoá khác như đền Hồng Sơn, đền thờ Mai Hắc Đế… và hệ thống lễ hội
đặc sắc gắn liền với các địa điểm tâm linh đền, chùa. Với những ưu thế to lớn
đó, Nghệ An cần chú trọng xây dựng chiến lược marketing địa phương nhằm
thu hút khách du lịch đến với tỉnh nhà.
1. Marketing địa phương - một chiến lược hiệu quả trong phát triển du lịch
Marketing địa phương là một thuật ngữ dùng để chỉ việc tập hợp các chương
trình hoạt động hỗ trợ được địa phương thực hiện nhằm cải thiện khả năng cạnh
tranh của địa phương và phát triển kinh tế.
Trong trường hợp này, địa phương được xem như là một "sản phẩm" và
marketing là một hoạt động quảng bá hình ảnh, xây dựng thương hiệu để mang sản
phẩm này đến với công chúng. Giống như marketing sản phẩm, nhưng “sản phẩm”
(địa phương) ở đây phải được hiểu là đất đai, thổ nhưỡng, vị trí, địa lý, lịch sử, văn
hoá, kinh tế… và cả con người của vùng đất đó. Sản phẩm địa phương có đặc tính
là hiếm, không dịch chuyển, không trùng lặp và tính đặc thù rất cao. Bởi vậy, nó
đòi hỏi cách tiếp thị cũng phải độc đáo, linh hoạt và khác biệt. Marketing địa
phương chính là nắm vững nhu cầu của khách hàng và có những chiến lược lâu dài,

Nghệ An là một tỉnh có tiềm năng du lịch rất lớn, có hệ thống tài nguyên du lịch
phong phú bao gồm cả tài nguyên du lịch tự nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn.
Đầu tiên phải kể đến du lịch biển với các bãi biển đẹp nổi tiếng như Cửa Lò, Cửa
Hội, Diễn Châu… Xa hơn nữa là khu dự trữ sinh quyển thế giới Tây Nghệ An với
vườn quốc gia Pù Mát, khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống rộng 91.113ha thuộc địa
phận của 3 huyện: Anh Sơn, Con Cuông và Tương Dương. Đây là khu rừng
nguyên sinh có giá trị nghiên cứu khoa học và bảo tồn đa dạng sinh học nằm trong
định hướng phát triển loại hình du lịch sinh thái. Không những thế, Nghệ An còn
là nơi đã diễn ra rất nhiều sự kiện lịch sử có ý nghĩa to lớn đối với dân tộc do vậy
hệ thống di tích lịch sử, văn hoá, khảo cổ còn tồn tại cho đến ngày nay khá dày đặc.
Tính đến năm 2004, có gần 1.000 di tích lịch sử văn hoá được nhận biết, trong đó
có 131 di tích lịch sử, văn hoá đã được công nhận cấp quốc gia. Một số di tích
danh thắng nổi tiếng như: Khu di tích Kim Liên, Làng Vạc, hang Thẳm Ồm, Khu
di tích Mai Hắc Đế, đền Cuông… Gắn liền với các khu di tích đó là một hệ thống
lễ hội phong phú diễn ra hàng năm đã thu hút được một lượng lớn khách du lịch từ
các địa phương lân cận cũng như khắp cả nước. Bên cạnh đó, các làng nghề truyền
thống cũng là một tiềm năng du lịch còn bỏ ngỏ của Nghệ An. Hiện nay, tỉnh có
rất nhiều làng nghề nổi tiếng như: chế biến mộc dân dụng và mỹ nghệ, mây tre đan,
dệt thổ cẩm, đóng mới và sửa chữa tàu thuyền vỏ gỗ ở các huyện Nghĩa Đàn, Nghi
Lộc, Quỳnh Lưu, Yên Thành, Con Cuông, Thanh Chương, Quế Phong. Đặc biệt
khi nói về tiềm năng du lịch Nghệ An thì không thể không kể đến thành phố Vinh.
Đây là đầu mối giao thông quan trọng giữa hai miền Bắc - Nam hấp dẫn du khách
bởi một quần thể khu du lịch với những nét đặc trưng tiêu biểu của một đô thị xứ
Nghệ. Đến với thành phố Vinh, du khách có thể tham gia vào nhiều loại hình du
lịch như: du lịch lịch sử văn hoá, du lịch nghiên cứu, du lịch sinh thái, nghỉ
dưỡng
Với những tiềm năng du lịch to lớn như vậy, Nghệ An hoàn toàn có thể trở
thành một địa điểm du lịch hấp dẫn và đem lại nguồn lợi to lớn. Tuy nhiên, du lịch
Nghệ An còn có những hạn chế nhất định về nhiều mặt. Trước hết, du lịch Nghệ
An chưa tạo ra được nét riêng của mình. Bằng chứng là tiềm năng du lịch của

%
Tương
ứng
Lượt
khách
%
Tương
ứng
Lượt
khách
%
Tương
ứng
Lượt
khách
%
Tương
ứng
Lượt
khách
%
Tương
ứng
Khách
quốc
tế
44.093

2,8
65.729


100 2.377.225

100 2.740.000

100
Nguồn: Sở Văn hoá - Thể thao - Du lịch Nghệ An

Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm về khách du lịch đạt 22,08%. So sánh
tỷ trọng khách du lịch quốc tế và nội địa trên địa bàn cho thấy khách du lịch quốc
tế đạt 3,4% tổng số khách đến Nghệ An là còn quá thấp. Và trong đó chỉ mới chủ
yếu là khách từ các nước lân cận như Lào, Thái Lan, Campuchia và một số Việt
kiều từ các nước Châu Âu về, chưa thu hút được nguồn khách quốc tế từ các nước
phát triển trên thế giới. Nguyên nhân là do điều kiện cơ sở hạ tầng, công tác tuyên
truyền quảng cáo, cũng như chất lượng dịch vụ các sản phẩm du lịch chưa đáp ứng
được nhu cầu cao và các đòi hỏi khắt khe của đối tượng khách này.
Tuy vậy, cũng có những dấu hiệu khả quan, qua nghiên cứu hiện trạng cho thấy
doanh thu của các công ty du lịch đạt cao, năm sau cao hơn năm trước từ cả 2
nguồn khách du lịch quốc tế và nội địa, nhưng doanh thu từ khách du lịch nội địa
chiếm tỷ trọng lớn hơn. Cụ thể: doanh thu năm 2000 đạt 135,316 tỷ đồng, năm
2001 đạt 144,076 tỷ đồng; năm 2002 đạt 172,043 tỷ đồng , năm 2004 đạt 266,811
tỷ đồng và tăng lên 385,396 tỷ đồng vào năm 2005; năm 2006 đạt 419,502 tỷ đồng
là năm cao nhất trong thời gian nghiên cứu. Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng
năm là 19,5% năm.
Ngành du lịch đã đóng góp vào tổng sản phẩm GDP của tỉnh khá: năm 2000 đạt
12,3 triệu USD tương đương 135,3 tỷ đồng, năm 2005 đạt được 330 tỷ đồng tương
đương 30 triệu USD. Sự đóng góp của du lịch trong tổng GDP của tỉnh ngày càng
tăng cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của lĩnh vực du lịch trên địa bàn tỉnh
Nghệ An.
Nguồn nhân lực cho ngành du lịch còn rất hạn chế. Hiện nay ngành kinh doanh

về việc phê duyệt Đề án phát triển du lịch biển, đảo Nghệ An đến năm 2020.
Theo đó, mục tiêu phát triển du lịch biển, đảo Nghệ An đến năm 2020 là: Đẩy
nhanh phát triển du lịch biển, đảo trở thành một ngành kinh tế chủ lực của kinh
tế biển và ven biển; Phấn đấu đến năm 2020, du lịch Nghệ An đón 4,5 triệu lượt
khách, trong đó khách quốc tế đạt 235.000 lượt người; Doanh thu du lịch đến
năm 2020 đạt 1.600 tỷ đồng, trong đó doanh thu từ khách du lịch quốc tế
đạt 233 tỷ đồng; Thu hút trên 30.000 lao động trực tiếp trong ngành du lịch
(trong đó 100% lao động đều được đào tạo chuyên nghề về du lịch, trên 40% có
tay nghề cao và chuyên sâu) và tạo việc làm cho 60.000-70.000 lao động gián
tiếp ngoài xã hội.
Với tầm nhìn và mục tiêu đó thì việc xây dựng một chiến lược marketing địa
phương tổng thể, chi tiết nhằm thu hút khách du lịch đến Nghệ An là một sách
lược đúng đắn và cần thiết. Chiến lược marketing cần tập trung vào những vấn đề
sau:
a. Xây dựng chiến lược marketing hình tượng địa phương
Hình tượng của một địa phương có thể định nghĩa là "Tổng hợp các ý tưởng,
lòng tin, dấu ấn mà khách hàng cảm nhận về địa phương đó. Hình tượng thể hiện
cô đọng một tập những đồng hành (associations) của địa phương đó" (Kotler &
ctg.2002:229). Khi xây dựng một hình tượng địa phương phải đảm bảo các nguyên
tắc: 1. Hình tượng phải có tính thuyết phục khách hàng mục tiêu, nghĩa là có giá
trị và tạo được niềm tin cho họ (một hình tượng có giá trị khi nó phù hợp với
thực
trạng của địa phương đó và khách hàng phải tin tưởng tuyệt đối vào nó); 2.
Hình tượng phải đơn giản nhưng hấp dẫn và mang tính phân biệt cao cần phải
phân biệt với hình tượng của các địa phương cạnh tranh.
Marketing hình ảnh địa phương là bước đầu tiên trong việc tuyên truyền cho
các đối tượng mục tiêu là khách du lịch về hình ảnh của tỉnh mình như là một nơi
lý tưởng để du lịch, nghỉ ngơi và chiêm ngưỡng các thắng cảnh. Để tạo được ấn
tượng cho mọi người thì cần phải xây dựng một hình ảnh địa phương thật an toàn,
hấp dẫn và độc đáo. Ví dụ, ở Nghệ An có các lợi thế vừa có du lịch biển, lại có du

cần chú trọng đến các điểm vui chơi giải trí để giữ chân khách như casino, vũ
trường hiện đại, các khách sạn sang trọng, khu resort cao cấp, đặc biệt là các loại
hình du lịch về đêm có khả năng làm tăng thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của
khách như là khu phố mua sắm, ẩm thực, các điểm vui chơi giải trí. Ẩm thực địa
phương hiện nay còn nghèo nàn, mới chỉ có cháo lươn Vinh là món được nhiều
người biết đến và muốn thưởng thức khi đến Nghệ An, cần phát triển thêm nhiều
món ăn thành thương hiệu như cam Vinh, xôi, các món ăn mặn mang đậm đà
hương vị xứ Nghệ như nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn. Ngoài ra cần chú
trọng phát huy nội lực văn hóa truyền thống để tạo ra những sản phẩm du lịch có
sức trường tồn như các lễ hội dân gian, hát phường vải, văn hóa ẩm thực để gia
tăng thêm sức hấp dẫn với khách du lịch. Đến với Nghệ An, du khách có thể chèo
thuyền dọc sông Lam, nghe hát phường vải, thưởng thức cu đơ, uống nước chè
xanh xứ Nghệ cũng là một nét độc đáo cần được khai thác. Thêm vào đó, phát
triển du lịch hướng về miền Tây Nghệ An để khám phá những nét văn hoá của các
tộc người như là Thái, Thổ, Mông, Khơ Mú, Ơ Đu cũng là một nét đặc trưng của
du lịch Nghệ An cần được phát huy.
c. Chiến lược marketing cơ sở hạ tầng
Nghệ An là một đầu mối giao thông quan trọng của cả nước, có mạng lưới
giao thông phát triển và đa dạng, có đường bộ, đường sắt, đường sông, sân bay
và cảng biển được hình thành và phân bố khá hợp lý theo các vùng dân cư và
các trung tâm hành chính, kinh tế. Hệ thống giao thông thuận tiện với con
đường huyết mạch Bắc - Nam chạy qua trung tâm thành phố là một trong
những yếu tố lớn để thu hút khách du lịch.
Ngoài ra, Nghệ An đã đầu tư xây dựng được hệ thống khách sạn, nhà nghỉ rộng
khắp phục vụ cho khách du lịch. Theo thống kê của Sở Văn hóa - Thể thao - Du
lịch Nghệ An thì đến nay, có gần 300 cơ sở khách sạn, nhà nghỉ với tổng số 5.802
buồng, 12.084 giường nghỉ. Trong đó có 7 khách sạn được xếp hạng 3 sao, 13
khách sạn được xếp hạng 2 sao và 2 khách sạn được xếp hạng 1 sao, với gần 850
phòng đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng du lịch sẵn có.

Việc tuyên truyền vận động nhân dân có ý thức giữ gìn bảo vệ môi trường sống,
bảo vệ môi trường du lịch có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển du lịch bền
vững. Đồng thời, sự thân thiện, cởi mở, hòa đồng của con người địa phương chính
là một trong những yếu tố hàng đầu khiến cho du khách quyết định có muốn quay
trở lại với địa phương nữa hay không.
Những tiềm năng sẵn có, cộng với cơ sở hạ tầng đang ngày càng hoàn thiện, sự
chung sức của cộng đồng và một chiến lược marketing địa phương hiệu quả sẽ là
những điều kiện cần và đủ để Nghệ An trở thành một địa điểm du lịch hấp dẫn và
là sự lựa chọn tối ưu của du khách nội địa cũng như khách quốc tế khi đến Việt
Nam. Để làm được đều này đòi hỏi sự quan tâm của các cấp, các ngành và tất cả
mọi người dân sống trên địa bàn tỉnh Nghệ An./.