Đất nước
( Trích trường ca Mặt đường khát vọng)
Nguyễn Khoa Điềm
I. Kiến thức cơ bản
1.Trình bày những nét khái quát về tác giả Nguyễn Khoa Điềm?
- Nguyễn Khoa Điềm sinh 1943 tại Huế trong một gia đỡnh trớ thức cú truyền
thống yờu nước và tinh thần cách mạng.
- Năm1955, ông ra Bắc học tại trường học sinh miền Nam.
- Năm 1964, tốt nghiệp Đại học khoa Văn, hoạt động trong phong trào học
sinh, sinh viên thành phố Huế.
- Sau 1975, Nguyễn Khoa Điềm tiếp tục hoạt động chính trị và nghệ thuật ở
Thừa Thiên- Huế. Ông từng là Tổng thư kí Hội nhà văn Việt Nam và đã đảm
nhiệm nhiều chức vụ của Đảng.
- Tác phẩm chính: Đất ngoại ô ( Thơ, 1972), Mặt đường khát vọng( Trường ca
1974), Ngôi nhà có ngọn lửa ấm( Thơ, 1986)
- Là một trong số những nhà thơ tiêu biểu nhất của thế hệ các nhà thơ trẻ
trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ. Thơ Nguyễn Khoa Điềm giàu chất suy
tư và dồn nén xúc cảm, mang màu sắc chính luận.
- Năm 2000, ông được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.
2. Trỡnh by nhng hiu bit c bn ca em v on trớch t nc- Trớch
trng ca Mt ng khỏt vng ca Nguyn khoa im?
- Ra i 1971 trờn chin trờng Bỡnh Tr Thiờn khúi la, và in lần đầu năm
1974, Trng ca Mt ng khỏt vng ó thnh cụng nhim v thc tnh tinh thn
dõn tc ca tui tr ụ th min Nam, giỳp thanh niờn vựng ch tm chim nhn rừ
b mt xõm lc ca quc M, hng v nhõn dõn t nc, ý thc c s
mnh ca th h mỡnh, xung ng u tranh hũa nhp vi cuc chin u ca
ton dõn tc.
- on trớch t nc thuộc chng V ca bn trng ca. õy l chơng
hay nht tp trung nhng suy ngh cm nhn mi m v t nc, ng thi th
hin sõu sc t tng ct lừi ca tỏc phm: t nc l ca nhõn dõn.
3. Vỡ sao cú th núi t tng t nc ca nhõn dõn ó qui t mi cỏch nhỡn

gian. Từ các truyền thuyết vào loại xa xưa nhất của dân tộc ta như Lạc Long Quân và Âu
Cơ, Thánh Gióng, Hùng V¬ng đến truyện cổ tích nh Trầu Cau, đặc biệt là nhiều câu ca
dao, dân ca, của nhiều miền đất nước:
Ví dụ: +“Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn” Là từ câu ca dao:
Tay bưng chén muối đĩa gừng
Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau
+ “Dạy anh biết yêu em từ thuở trong nôi” gợi nhớ đến câu ca dao:
“Yêu Đất nước
( Trích trường ca Mặt đường khát vọng)
Nguyễn Khoa Điềm
I. Kiến thức cơ bản
1.Trình bày những nét khái quát về tác giả Nguyễn Khoa Điềm?
- Nguyễn Khoa Điềm sinh 1943 tại Huế trong một gia đỡnh trớ thức cú truyền
thống yờu nước và tinh thần cách mạng.
- Năm1955, ông ra Bắc học tại trường học sinh miền Nam.
- Năm 1964, tốt nghiệp Đại học khoa Văn, hoạt động trong phong trào học
sinh, sinh viên thành phố Huế.
- Sau 1975, Nguyễn Khoa Điềm tiếp tục hoạt động chính trị và nghệ thuật ở
Thừa Thiên- Huế. Ông từng là Tổng thư kí Hội nhà văn Việt Nam và đã đảm
nhiệm nhiều chức vụ của Đảng.
- Tác phẩm chính: Đất ngoại ô ( Thơ, 1972), Mặt đường khát vọng( Trường ca
1974), Ngôi nhà có ngọn lửa ấm( Thơ, 1986)
- Là một trong số những nhà thơ tiêu biểu nhất của thế hệ các nhà thơ trẻ
trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ. Thơ Nguyễn Khoa Điềm giàu chất suy
tư và dồn nén xúc cảm, mang màu sắc chính luận.
- Năm 2000, ông được nhận Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.
2. Trình bày những hiểu biết cơ bản của em về đoạn trích “Đất nước”- Trích
trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn khoa Điềm?
- Ra đời 1971 trên chiến trường Bỡnh Trị Thiờn khúi lửa, và in lần đầu năm
1974, Trường ca Mặt đường khát vọng đó thành cụng nhiệm vụ thức tỉnh tinh thần

truyền giọng điệu mỡnh cho con tập núi”.
+ Vẻ đẹp tâm hồn dân tộc đó được kết đọng trong kho tàng phong phú, mĩ
lệ của ca dao, dân ca, tục ngữ, truyền thuyết và cổ tích. Bởi vậy Nguyễn Khoa
Điềm đó rất cú lí khi nêu một định nghĩa “Đất nước của ca dao thần thoại” tiếp liền
sau mệnh đề “Đất nước của nhân dân”.
4. Đoạn thơ có sử dụng nhiều chất liệu của văn học dân gian. Hóy nờu một số
vớ dụ cụ thể và nhận xột về cỏch sử dụng chất liệu dõn gian của tỏc giả?
Đoạn thơ đó sử dụng đậm đặc chất liệu văn hóa dân gian trong đó có văn học dân
gian. Từ các truyền thuyết vào loại xa xưa nhất của dân tộc ta như Lạc Long Quân và Âu
Cơ, Thánh Gióng, Hùng Vương đến truyện cổ tích như Trầu Cau, đặc biệt là nhiều câu ca
dao, dân ca, của nhiều miền đất nước:
Vớ dụ: +“Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn” Là từ cõu ca dao:
Tay bưng chén muối đĩa gừng
Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau
+ “Dạy anh biết yờu em từ thuở trong nụi” gợi nhớ đến câu ca dao:
“Yờu em từ thuở trong nụi
Em nằm em khúc anh ngồi anh ru”
+“Biết quớ cụng cầm vàng những ngày lặn lội” được rút từ câu ca dao:
Cầm vàng mà lội qua sụng
Vàng rơi không tiếc, tiếc công cầm vàng.
-> Chất liệu văn học dân gian đó được tác giả sử dụng vào đoạn thơ một
cách linh hoạt và sáng tạo. Không lặp lại hoàn toàn các câu ca dao, dân ca, nhà thơ
thường chỉ dựng một hỡnh ảnh hoặc một phần của cỏc cõu ca đó để đưa vào câu
thơ của mỡnh. Cỏc truyền thuyết và truyện cổ tích cũng được sử dụng theo cách
gợi nhắc tới bằng một hỡnh ảnh hoặc tờn gọi. Tỏc giả vừa đưa người đọc nhập cả
vào môi trường văn hóa, văn học dân gian đồng thời lại thể hiện được sự đánh giá,
cảm nhận được phát hiện của tác giả về kho tàng văn hoỏ tinh thần ấy của dõn tộc.
5. Hãy phát biểu ý kiến cá nhân về trách nhiệm của thế hệ thanh niên hiện nay
với đất nước thông qua đoạn thơ sau:
“ Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình

Em ơi em Đất Nớc là máu xơng của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nớc muôn đời
( Đất Nớc- Trích Mặt đờng khát vọng- Nguyễn Khoa Điềm)
- Nhng cõu th ca Nguyn Khoa im ó phỏt hin mt chõn lớ gin d m
sâu sc v t nc. t nc khụng ch l mt khỏch th ngoi mi chỳng ta
m tn ti ngay trong c th, trong s sng mi ngi. t nc tr nờn ht sc
thiờng liờng m gn gi vi mi ngi. Chõn lớ y mt ln na c tỏc gi nhc
li nh li nhn nh tha thit Em i em, t nc l mỏu xng ca mỡnh. T ú
dn n li nhc nh v trỏch nhim thiờng liờng ca mi ngi vi t nc. Đất
nớc kết tinh, hoá thân trong mỗi con ngời; con ngời phải có tinh thần cống hiến,
có trách nhiệm đối với sự trờng tồn của quê hơng, xứ sở:
Phi bit gn bú v san s
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên đất nước muôn đời”.
- Rót ra bµi häc liªn hÖ thùc tÕ ®èi víi b¶n th©n.