ĐÀN GHI TA CỦA LOR-CA
Thanh Thảo MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Hiểu và cảm nhận được vẻ đẹp bi tráng của hình tượng Lor-ca qua mạch cảm xúc
và suy tư đa chiều vừa sâu sắc vừa mãnh liệt của tác giả bài thơ
- Thấy được vẻ đẹp độc đáo trong hình thức thơ mang đậm phong cách tượng
trưng và có trí thức đọc hiểu bài thơ viết theo phong cách hiện đại.

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

+ Thanh Thảo tên khai sinh là Hồ Thành Công, sinh năm 1946. Quê xã Đức Tân,
Huyện Mộ Đức, tỉnh Quãng Ngãi. Tốt nghiệp khoa văn trường đại học Tổng hợp
HN. Tham gia trực tiếp chiến đấu ở chiến trường miền Nam. Từ sau năm 1975,
Thanh Thảo hoạt động văn nghệ và báo chí. Ông là phó chủ tịch Hội đồng thơ Hội
nhà văn Việt Nam, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật Quãng Ngãi.

Tác phẩm chính: Những người đi tới biển (1977 - trường ca). Dấu chân qua Trảng
cỏ (1978 - thơ), Khối vuôn ru bích (1985 - thơ), Từ một đến một trăm (1988 - thơ),
Những ngọn sóng mặt trời (2002 – trường ca).
Ông được nhận Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam 1979 cho tập thơ Dấu chân
qua trảng cỏ.

Thanh Thảo tiêu biểu cho gương mặt thơ trẻ thời chống Mĩ và có nhiều nỗ lực đổi
mới thơ Việt. Thơ Thanh Thảo viết về đề tài nào cũng đều đậm chất triểt lí. Mạch
trữ tình trong thơ ông đều hướng tới những vẻ đẹp của nhân cách: nhân ái, bao
dung, can đảm, trung thực và yêu tự do. Thơ ông dành mối quan tâm đặc biệt cho
những con người sống có nghĩa khí như Cao Bá Quát, Nguyễn Đình Chiểu, Ê-xê-

từ của Lor-ca.

Chủ đề:

Bài thơ miêu tả Lor-ca, một nghệ sĩ tự do có tư tưởng cách tân về nghệ thuật, sống
cô đơn trong khung cảnh chính trị TBN và cái chết oan khuất của ông do thế lực
tàn ác gây ra. Đồng thời thể hiện niềm xót thương của tác giả và những suy tư về
cuộc giải thoát và giã từ của Lor-ca.

II. Đọc hiểu văn bản

1. Người nghệ sĩ tự do Lor-ca

- Lor-ca được miêu tả trên cái nền rộng lớn của văn hoá TBN

+ Áo choàng đỏ gắt: hình ảnh này nhắc tới môn đấu bò tót, một hoạt động văn hoá
khiến TBN nổi tiếng toàn thế giới.

+ Vầng trăng

+ Yên ngựa

+ Cô gái Di-gan

+ Mô phỏng nốt nhạc ghi ta “li-la-li-la-li-la”

Tất cả làm nổi bật không gian văn hoá TBN. Hình tượng Lor-ca nổi bật trên nền
văn hoá đó, làm rõ ca sĩ dân gian. Đó là một ca sĩ đơn độc lang thang “hát nghêu
ngao” cùng “tiếng đàn bọt nước” cùng với “vầng trăng chếnh choáng/ trên yên
ngựa mỏi mòn”


+) Tiếng hát yêu đời, vô tư với hiện thực phũ phàng đến kinh hoàng (áo choàng bê
bết đỏ)

+) Tình yêu cái đẹp với hành động tàn ác, dã man.
+ Nhân cách hoá: “Tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy” có sức ám ảnh

+ Hoán dụ:

+) Tiếng hát để chỉ Lor-ca

+) Tấm “áo choàng bê bết đỏ”: chỉ cái chết

+ So sánh và chuyển đổi cảm giác:

* Tiếng ghi ta nâu, tiếng ghi ta lá xanh, tiếng ghi ta tròn. Mỗi so sánh này cũng
làm nổi bật về tình yêu, cái đẹp, cái chết, nỗi đau trong tư tưởng, khát vọng, tình
cảm của Lor-ca. Cái chết của người nghệ sĩ còn để lại nhiều suy nghĩ. Bọn phát xít
không thể sống được trong bầu không khí dân chủ, khát vọng tự do. Chúng phải
thủ tiêu Lor-ca. Cái chểt của Lor-ca gây lòng căm thù bọn phát xít và lòng thương
cảm người nghệ sĩ dân gian.

3. Nỗi xót thương và suy tư về cuộc giã từ của Lor-ca

- Nỗi niềm xót thương Lor-ca được chuyển hoá thành niềm tin bất tử của tiếng đàn
Lor-ca

Không ai chôn cất
cỏ mọc hoang