Tiết 9. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
Ca dao dân ca
Những câu hát về tình cảm gia đình
I.Mục tiêu cần đạt:
- Hiểu được ca dao, dân ca
- Nắm được nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao
dân ca qua những bài ca thuộc chủ đề tình cảm gia đình
II.Các bước lên lớp:
1. ổn định
2. Kiểm tra: Thế nào là mạch lạc trong VB?
Nêu các điều kiện để có sự mạch lạc trong VB?
3. Bài mới:

Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
* Ca dao: là những bài thơ
dân gian do ND lao động
sáng tạo nên, phần lớn là thơ
lục bát phản ánh đời sống,
tâm hồn của họ
Hoạt động của trò

* Dân ca: là những bài hát trữ tình
dân gian của mỗi miền quê. Dân ca
có lời thơ là ca dao
> cả 2 đều thuộc thể loại thơ trữ
tình
Nội dung cần đạt
I/ Khái niệm ca dao,
dân ca


- Sử dụng lối ví von quen thuộc của
ca dao, lấy những cái to lớn, mênh
mông, vĩnh hằng của tự nhiên để so
sánh với công cha, nghĩa mẹ. Đây là
những biểu tượng truyền thống của
văn hoá phương Đông, nó là cảm
nghĩ dân gian, dễ hiểu, thấm sâu
- Diễn tả công lao của cha mẹ vô
cùng to lớn, bao la.
- “Cù lao chín chữ” > hình ảnh
quen thuộc nói lên lòng biết ơn sâu
nặng của con đối với cha mẹ, tăng
thêm âm điệu tôn kính, nhắn nhủ,
II/ Tìm hiểu những
bài ca dao
* Bài 1

Bài thơ diễn tả công
lao trời biển của cha
mẹ đối với con và bổn
phận của kẻ làm con
trước công lao to lớn
ấy.
> Bài học về đạo làm
con thật vô cùng sâu
xa, thấm thía


lấy chồng xa quê nhớ mẹ nơi quê
nhà. Đó là nỗi buồn xót xa, sâu lắng,
đau tận trong lòng, âm thầm không
biết chia sẻ cùng ai.
- Buổi chiều là lúc gợi cái tàn lụi, gợi
buồn, gợi tình thương nhớ. Chiều là
thời điểm của sự trở về vậy mà người
con gái vẫn bơ vơ nơi quê người.
- “ngõ sau” vắng lặng, heo hút >
gợi cảnh ngộ cô đơn của thân phận
* Bài 2
Tâm trạng nỗi lòng của
người con gái đi lấy
chồng xa quê, nhớ
thương mẹ già - Nỗi buồn xót xa, sâu
lắng
chiều” > cách nói rất cụ thể về nỗi
đau quặn lòng da diết
H- Đọc bài 3

- Dùng 1 sự vật rất bình thường để
nói lên nỗi nhớ và lòng kính yêu

Nuộc lạt gợi nhớ đến công lao của
ông bà đã xây dựng ngôi nhà
Nuột lạt còn đó mà ông bà đã đi xa
* Bài 3
- Nỗi nhớ và sự kính
yêu đối với ông bà
cha mẹ thì mới biết “ nhớ” ông bà tổ
tiên
H đọc bài ca dao 4
- Cùng chung > điệp 2 lần làm nổi
bật mqh rất thân thiết của anh em
trong gia đình
- So sánh hình ảnh: như thể tay chân.
H/ả mang đậm màu sắc dân gian >
anhem phải biết yêu thương nhau gắn
bó đỡ đần nhau
- Anh em ruột thịt có biết yêu nhau
hoà thuận thì cha mẹ với “vui vầy”,
sống hạnh phúc. * Bài 4 Tình cảm anh em thân
thương trong 1 nhà - Nhắc nhở anh em
phải sống hoà thuận,

ghép
- Đọc Bài đọc thêm: Nhớ công ơn
cha mẹ, nhớ thương mẹ già, biết ơn
ông bà tổ tiên, tình nghĩa anh em là
những tình cảm gia đình, là bài học
đạo lý làm người > tình cảm gia
đình là 1 trong những tình cảm đẹp
của con người VN để chúng ta tự hào
trân trọng .
* Ghi nhớ III/ Luyện tập

BT/SGK