Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
Khoa Công Nghệ Xây Dựng
Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai
Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
CƠNG NGHỆ THI CỘNG TẦNG HẦM THEO PHƯƠNG PHÁP TỪ
TRÊN XUỐNG (TOPDOWN)
I. Mơ tả cơng nghệ :
Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, ngành xây dựng cũng dần được
phát triển theo. Khi nói đến xây dựng một cơng trình nào đó, chúng ta vẫn hay
nghĩ đến việc làm chúng từ dưới lên, hay như người ta vẫn nói " Cái móng có
chắc thì ngơi nhà mới vững " là ý chỉ việc xây dựng theo tuần tự như vậy.
Nhưng khoa học ngày càng phát triển, và cơn nghệ dành cho ngành xây dựng
cũng được quan tâm phát triển khơng kém. hàng loạt các thiết bị xây dựng hiện
đại được sản xuất, hàng loạt các phương pháp thi cơng mà trước đến nay
tưởng chừng như khơng thể làm được đã xuất hiện, sự can thiệp của máy móc
thiết bị vào thi cơng xây dựng ngày càng làm giảm sức lao động nặng nhọc cho
con người và tiêu biểu cho các cơng nghệ thi cơng tiên tiến đó là cơng nghệ thi
cơng Top Down ( Top-down construction method ) tức là cơng nghệ thi cơng
phần ngầm của cơng trình nhà, theo phương pháp từ trên xuống, khác với
phương pháp truyền thống: thi cơng từ dưới lên. Trong cơng nghệ thi cơng
Top-down người ta có thể đồng thời vừa thi cơng các tầng ngầm (bên dưới cốt
± 0,00 (cốt ± 0,00 tức là cao độ mặt nền hồn thiện của tầng trệt cơng trình
nhà, đọc là cốt khơng)) và móng của cơng trình, vừa thi cơng một số hữu hạn
các tầng nhà, thuộc phần thân, bên trên cốt khơng (trên mặt đất).
Khoa Công Nghệ Xây Dựng – Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai 2
Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
II. Đặc điểm kỹ thuật thi thi cơng theo phương pháp
(TOPDOWN:
1. Quy tr×nh c«ng nghƯ :
Qu¸ tr×nh thi c«ng theo ph¬ng ph¸p top-down theo tr×nh tù tõng bíc nh sau:
1.1. Giai ®o¹n I : Thi c«ng phÇn cét chèng t¹m b»ng thÐp h×nh

2. Tr×nh tù thi c«ng ph ¬ng ph¸p top-down :
2.1 Giai ®o¹n I:
Thi c«ng ®Ỉt tríc cét chèng t¹m b»ng thÐp h×nh:
Cét chèng t¹m ®ỵc ®ỵc thiÕt kÕ b»ng thÐp h×nh I50 dµi 7.2 m ph¶i ®ỵc ®Ỉt
tríc vµo vÞ trÝ c¸c cäc khoan nhåi ngay trong giai ®o¹n thi c«ng cäc khoan nhåi .
C«ng ®o¹n nµy thùc hiƯn theo bíc sau :
Khoa Công Nghệ Xây Dựng – Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai 4
Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
- Cét thÐp ®ỵc ®Þnh vÞ cè ®Þnh vµo lång thÐp cđa c¸c cäc nhåi sè 1-10. Cèt
ch©n cét thÐp I50 lµ -9.8 m (díi cèt ®¸y dµi 1.5 m). Cét thÐp ®ỵc ®Ỉt t¹i vÞ trÝ
®óng t©m cđa cäc nhåi.
- H¹ lång thÐp vµ tiÕn hµnh ®ỉ bª t«ng cäc nhåi theo ®óng c¸c tr×nh tù thi
c«ng cäc khoan nhåi.
II.2. Giai ®o¹n II :
Thi c«ng dÇm sµn dÇm tÇng hÇm thø 1 ( cèt 3.05m ) –
2.2.1. §µo ®Êt phơc vơ thi c«ng dÊm sµn tÇng hÇm cèt 3.05m:–
ChiỊu s©u cÇn ®µo lµ 1,75m (cèt ®Êt tù nhiªn –1,6 m, cèt ®¸y nỊn tÇng hÇm 1
lµ-3,35m. T¹i ®é s©u nµy chun vÞ cđa têng Barrette lµ rÊt nhá, ë giíi h¹n cho
phÐp kh«ng ¶nh hëng ®Õn chÊt lỵng cđa têng barrette.
Khoa Công Nghệ Xây Dựng – Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai 5
Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
Sư dơng ®µo m¸y kÕt hỵp víi ®µo thđ c«ng, cÇn ®µo hai líp nhng chØ dÞch
chun m¸y mét lÇn. Mçi lng ®µo réng 5m. M¸y ®µo ®i theo ph¬ng däc ®Ĩ bªn
nhµ. Mçi nhÞp gi÷a hai trơc cét ®µo lµm hai lng réng 8,5m, ®Ĩ l¹i phÇn ®Êt s¸t t-
êng Barrete ®Ĩ ®µo b»ng thđ c«ng. TÝnh to¸n m¸y ®µo 90% khèi lỵng ®Êt,cßn 10%
khèi lỵng ®Êt ®ỵc ®µo b»ng thđ c«ng. §Êt tõ m¸y ®µo ®ỵc ®ỉ ngay lªn xe BEN tù
®ỉ vËn chun ra khái c«ng trêng.
2.2.2. Thi c«ng bª t«ng dÇm - sµn tÇng hÇm thø nhÊt- cèt 3.05m– :
Thi c«ng bª t«ng dÇm sµn tÇng hÇm cèt -3,05m bao gåm c¸c c«ng t¸c: l¾p ®Ỉt
v¸n khu«n, ®Ỉt cèt thÐp, ®ỉ bª t«ng dÇm - sµn.

kim läc (nÕu cÇn thiÕt - chi tiÕt xem ë phÇn 5) ®Ị phßng níc ngÇm d©ng cao ¶nh h-
ëng ®Õn qu¸ tr×nh thi c«ng.
Khi thi c«ng phÇn ngÇm trong giai ®o¹n nµy cßn cã thĨ gỈp c¸c m¹ch níc
ngÇm cã ¸p nªn ngoµi viƯc bè trÝ c¸c tr¹m b¬m tho¸t níc cßn chn bÞ c¸c ph¬ng
¸n vËt liƯu cÇn thiÕt ®Ĩ kÞp thêi dËp t¾t m¹ch níc.
- Tiªu níc mỈt b»ng: b»ng hai tr¹m b¬m phơc vơ c«ng t¸c tiªu níc hè ®µo ®ỵc
®Ỉt ngay hai cưa vËn chun trªn sµn tÇng ngÇm thø nhÊt. §Çu èng hót th¶
xng hè thu níc, ®Çu x· ®ỵc ®a ra ngoµi tho¸t an toµn vµo hƯ thèng tho¸t n-
íc thµnh phè . HƯ thèng m¬ng dÉn níc bè trÝ gi÷a c¸c hµng ®µi cäc cã ®é dèc
i= 1% s©u 0,5m híng vÕ c¸c hè thu níc ®ỵc ®µo s©u h¬n cèt ®¸y ®µi 1m. Hè
nµy cã chu vi 1,5 × 1,5 m ®ỵc gia cè b»ng v¸n vµ cét chèng gç , ®¸y hè ®ỵc
®ỉ mét líp bª t«ng m¸c 150 dµy 200mm. Sè lỵng m¸y b¬m cÇn thiÕt ®ỵc x¸c
®Þnh b»ng ph¬ng ph¸p b¬m thư víi 3 trêng hỵp:
+ Mùc níc trong hè mãng h¹ xng rÊt nhanh chøng tá kh¶ n¨ng thiÕt bÞ
b¬m qu¸ lín. Ph¶i h¹n chÕ lỵng níc b¬m ra b»ng c¸ch ®ãng bít m¸y b¬m l¹i sao
cho tèc ®é h¹ mùc níc phï hỵp víi ®é ỉn ®Þnh cđa m¸i ®Êt.
+ Mùc níc trong hè mãng kh«ng h¹ xng chøng tá lỵng níc thÊm h¬n lỵng
b¬m ra. CÇn t¨ng c«ng st tr¹m b¬m.
+ Mùc níc rót xng ®Õn ®é s©u nµo ®ã råi kh«ng h¹ thÊp xng ®ỵc n÷a v×
®é chªnh mùc níc t¨ng.
Do ®Êt nỊn ë tÇng nµy t¬ng ®èi u nªn khi tiªu níc cÇn chó ý hiƯn tỵng bơc
lì do nỊn dßng níc thÊm ngỵc hc hiƯn tỵng níc thÊm qu¸ nhanh lµm l«i cn
c¸c h¹t ®Êt. NÕu biƯn ph¸p tiªu níc kh«ng hiƯu qu¶ th× ph¶i thiÕt kÕ thªm hƯ thèng
h¹ mùc níc ngÇm b»ng hƯ thèng kim läc xung quanh c«ng tr×nh. M¸y b¬m thêng
dïng lµ lo¹i m¸y b¬m li t©m v× chóng thÝch hỵp víi chÕ ®é lµm viƯc thay ®ỉi.
2.4.2. Thi c«ng bª t«ng ®µi gi»ng vµ bĨ ngÇm
Gåm c¸c bíc nh sau :
- Trun cèt xng tÇng ngÇm thø hai .
- Ph¸ ®Çu cäc ®Õn cèt ®¸y ®µi + 0.15 m , vƯ sinh cèt thÐp chê ®Çu cäc vµ cèt thÐp
h×nh c¾m vµo cäc

thi cơng.
Tiến độ thi cơng nhanh: khi đang làm móng và tầng hầm vẫn có thể đồng thời làm
phần trên được để tiết kiệm thời gian, (đương nhiên là phải tăng chi phí gia cường an
tồn phần dưới nhiều hơn, còn nếu "tiết kiệm" tiến độ mà khơng bù lỗ được "chi phí"
tăng do phải gia cường an tồn thì khơng cần làm nhanh, top-down phần ngầm trước
rồi mới làm phần trên như đã thấy ở Hà nội. Sau khi đã thi cơng sàn tầng trệt, có thể
tách hồn tồn việc thi cơng phần thần và thi cơng phần ngầm. Có thể thi cơng đồng
thời các tầng hầm và kết cấu phần thân Qua thực tế 1 số cơng trình cho thấy để có
Khoa Công Nghệ Xây Dựng – Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai 8
Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
thể thi cơng phần thân cơng trình chỉ mất 30 ngày, trong khi mỗi giải pháp chống
quen thuộc mỗi tầng hầm(kể cả đào đất, chống hệ dầm tạm, thi cơng phần BT) mất
khoảng 45 đến 60 ngày, với nhà
có 3 tầng hầm thì thi cơng tử 3 đến 6 tháng. Với nhà có 3 tầng hầm thường tiết kiệm
được thời gian thi cơng từ 5 dấn 6 tháng.
Khơng cần dùng hệ thống chống tạm (Bracsing System) để chống đỡ vách tường tầng
hầm trong q trình đào đất và thi cơng các tầng hầm, khơng phải chi phí cho hệ
chống phụ. Hệ thanh chống tạm này thường rất phức tạp vướng khơng gian thi cơng
và rất tốn kém.
Chống vách đất được giải quyết triệt để vì dùng tường và hệ kết cấu cơng trình có độ
ổn định cao.
Khơng tốn hệ thống giáo chống, copha cho kết cấu dầm sàn vì thi cơng trên mặt đất.
(đối với phương pháp đào truyền thống thì chi phí cho cơng tác chống đỡ và neo khá
cao, kéo dài thi cơng và đòi hỏi các thiết bị tiên tiến.)
Các vấn đề về móng (hiện tượng bùn nền, nước ngầm ), có một điểm lưu ý ở đây là
trong đơ thị thường có nhiều cơng trình cao tầng, nếu thi cơng đào mở (open cut) có
tường vây, móng sâu và phải hạ mực nước ngầm để thi cơng phần ngầm, điều này dẫn
đến việc thường khơng đảm bảo cho các cơng trình cao tầng kề bên (dễ xảy ra hiện
tượng trượt mái đào, lún nứt ), phương án thi cơng Top-down giải quyết được vấn đề
này.

đỡ chịu lực vĩnh viễn của sàn bê tơng này). Sau khi bê tơng dầm, sàn tại cốt khơng đã
đạt cường độ tháo dỡ khn đúc, người ta tiến hành cho máy đào chui qua các lỗ
thang chờ sẵn nêu ở trên, xuống đào đất tầng hầm ngay bên dưới sàn cốt khơng. sau
đó lại tiến hành đổ bê tơng sàn tầng hầm này, ngay trên mặt đất vừa đào, tương tự thi
cơng như sàn tại cốt khơng, rồi tiến hành lắp ghép cốt thép cột tầng hầm, lắp khn
cột tầng hầm và đổ bê tơng chúng.
Cứ làm như cách thi cơng tầng hầm đầu tiên này, với các tầng hầm bên dưới. Riêng
tầng hầm cuối cùng thay vì đổ bê tơng sàn thì tiến hành thi cơng kết cấu móng và đài
móng.
Đồng thời với việc thi cơng mỗi tầng hầm thì trên mặt đất người ta vẫn có thể thi
cơng một hay vài tầng nhà thuộc phần thân như bình thường. Sau khi thi cơng xong
hết các kết cấu của tầng hầm người ta mới thi cơng hệ thống thang bộ và thang máy
lên xuống tầng hầm.
IV.Phạm vi ứng dụng và những vấn đề cần giải quyết thi cơng bằng
phương pháp TOPDOWN:
Cơng nghệ Top-down đã vào Việt Nam được hơn mười năm. Nó vào Tp.HCM
trước Hà nội. Cơng trình đầu tiên là Harbourview - Nguyễn Huệ (1993-1994 - Bachy
Solatance), cơng trình thứ 2 là Saigon Center rồi nhiều cơng trình khác nữa. Ở nước ta
hiện nay trong nam ngồi bắc cũng đã có rất nhiều cơng trình thi cơng theo phương pháp
này các đơn vị thi cơng như : Bachy (Pháp), Tungfeng (Đài loan), Delta (Việt nam),
Longgiang( viêtnam).
Ứng dụng
Nhà cao tầng thường có một vài tầng hầm để làm tầng kĩ thuật, chứa đựng máy móc thiết
bị, hệ thống kĩ thuật và xử lý như: bể nước thơ, hệ thống bơm nước, thiết bị lọc, bể nước
sạch hệ thống bể chứa phế thải và xử lý, hệ thống biến áp và tủ điều khiển, tủ phân phối
điện. Ngồi ra, còn làm kho chứa hàng hóa, vật liệu và gara ơ tơ. Về góc đọ chịu lực tầng
Khoa Công Nghệ Xây Dựng – Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai 10
Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
hầm giúp cơng trình đỡ bớt tải nền đất phía trên đưa trọng tâm cơng trình thấp xuống,
giúp cơng trình chịu lực ngang của gió, bão, động đất tốt hơn. Tuy nhiên việc thi cơng

Khoa Công Nghệ Xây Dựng – Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai 11
Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
- §Êt trong qu¸ tr×nh vËn chun tõ díi lªn ph¶i ®ỵc chÊt lªn xe vµ chuyªn chë
ra khái ph¹m vi c«ng trêng ngay. Tut ®èi kh«ng ®ỵc ®Ĩ ®Êt còng nh xe
chuyªn chë ®i l¹i ngay trªn thµnh hè ®µo hay s¸t têng Barrette.
VI . M ột số hình ảnh thi cơng TOPDOWN:
Khoa Công Nghệ Xây Dựng – Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai 12
Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
Khoa Công Nghệ Xây Dựng – Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai 13
Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
Khoa Công Nghệ Xây Dựng – Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai 14
Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
Khoa Công Nghệ Xây Dựng – Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai 15
Chun đề: Cơng nghệ thi cơng hiện đại
TÀI LIỆU THAM KHẢO
 TS. Đỗ Đình Đức – PGS. Lê Kiều . Kỹ thuật thi cơng. NXB Xây dựng. Năm 2004 (tập 1
& 2).
 Ngơ Quang Trường. Hỏi và đáp các vấn đề kỹ thuật thi cơng xây dựng. NXB ĐHQG
TP.HCM 2006.
 www.ketcau.com
 www.Constructionskills.uk
Khoa Công Nghệ Xây Dựng – Trường ĐH Công Nghệ Đồng Nai 16