NH NG NGUYÊN LÝ Ữ
NH NG NGUYÊN LÝ Ữ
C B N C A CH Ơ Ả Ủ Ủ
C B N C A CH Ơ Ả Ủ Ủ
NGH A MÁC-LÊNIN 2Ĩ
NGH A MÁC-LÊNIN 2Ĩ
Đ tàiề
: Ch ngh a t b n đ c quy n ủ ĩ ư ả ộ ề
là giai đo n phát tri n cao c a ch ạ ể ủ ủ
ngh a t b n t do c nh tranh, mà giai ĩ ư ả ự ạ
đo n t t cùng c a nó là ch ngh a t ạ ộ ủ ủ ĩ ư
b n đ c quy n nhà n c ả ộ ề ướ
GVHD: Ngô Văn An
DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM
DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM
8:
8:
NỘI DUNG
NỘI DUNG
A. CNTB độc quyền là giai đoạn phát triển cao của CNTB
cạnh tranh tự do.
B. CNTB độc quyền nhà nước là giai đoạn phat triển tột
cùng của CNTB
LỜI MỞ ĐẦU
LỜI MỞ ĐẦU

CNTB là một hình thái kinh tế - xã hội phát triển cao của
xã hội loài người, xuất hiện đầu tiên tại châu Âuvà chính
thức được xác lập như một hình thái xã hội tại Anh và
Hà Lan ở TK 18. sau này hình thái chính trị - kinh tế - xã
hội TBCN lan ra khắp châu Âu và thế giới.

thống trị trong nền kinh tếSự phát triển của cạnh tranh, Một mặt buộc
Sự phát triển của cạnh tranh, Một mặt buộc
các nhà TB phải cải tiến kỹ thuật, tăng qui
các nhà TB phải cải tiến kỹ thuật, tăng qui
mô tích lũy. Mặt khác, đã dẫn đến nhiều DN
mô tích lũy. Mặt khác, đã dẫn đến nhiều DN
nhỏ, hoặc bị các đối thủ mạnh thôn tính,
nhỏ, hoặc bị các đối thủ mạnh thôn tính,
hoặc phải liên kết với nhau để đứng vững
hoặc phải liên kết với nhau để đứng vững
trong cạnh tranh. Vì vậy xuất hiện một số xí
trong cạnh tranh. Vì vậy xuất hiện một số xí
nghiệp tư bản lớn nắm địa vị thống trị một
nghiệp tư bản lớn nắm địa vị thống trị một
ngành hay trong một số ngành công nghiệp.
ngành hay trong một số ngành công nghiệp.
 cạnh tranh tự do đẻ ra tập trung sản xuất
và sự tập trung sản xuất này, khi phát triển
tới một mức độ nhất định, lại dẫn đến độc
quyền.
Những đặc điểm kinh tế cơ bản của
Những đặc điểm kinh tế cơ bản của
CNĐQ
CNĐQ
* Đặc điểm 1: tập chung sx và tập chung Tư bản
đến mức tạo thành những tổ chức lũng đoạn
- Thực chất độc quyền là tổ chức liên minh

vào các nước đang phát triển

Hình thức: cho vay, viện trợ huặc đàu tư trực tiếp

Mục đich: để nô dịch và bóc lột kinh tế dẫn đến các
nước nhập khẩu trở thành phụ thuộc cả kinh tế lẫn
chính trị
* Đặc điểm 4: hình thành các khối liên minh TB lũng
đoạn quốc tế phân chia thị trường thế giới

nếu như ở CNTB cạnh tranh tự do, thị trường trong
nước được coi trọng hơn thì đăc biệt trong cntb độc
quyền, thị trường ngoài nước còn có ý nghĩa đặc biệt
quan trọng với các nước đế quốc
* Đặc điểm 5: sự phân chia về lãnh thổ giữa các cường
quốc

Từ sau 1880, những cuộc xâm chiếm lãnh thổ điễn ra
mạnh mẽ

Cuối Tk 19 đầu thế kỉ 20, các nước đế quốc hoàn thành
việc phân chia lãnh thổ thế giới và bước vào đấu tranh
gay gắt để phân chia lại
Quan hệ giữa độc quyền và tự do cạnh
Quan hệ giữa độc quyền và tự do cạnh
tranh trong giai đoạn CNTBĐQ
tranh trong giai đoạn CNTBĐQ
Độc quyền sinh ra từ cạnh tranh tự do (CTTD), ĐQ đối
lập với CTTD. Nhưng sự xuất hiện của ĐQ không làm
thủ tiêu CTTD, trái lại, nó còn làm cho cạnh tranh trở

tư bản độc quyền chuyển thành chủ nghĩa tư bản độc
quyền nhà nước là khuynh hướng tất yếu"
1. Nguyên nhân
- Một là: Sự phát triển của LLSX dẫn đến quy mô
của nền kt ngày càng lớn, tính chất xã hội hoá của
nền kt ngày càng cao đòi hỏi phải có sự điều tiết
của xã hội đối với sản xuất và phân phối
- Hai là: Sự phát triển của phân công lao động xã
hội đã làm xuất hiện một số ngành mà các tổ chức
độc quyền TBTN không thể hoặc không muốn kinh
doanh. Nhà nước tư sản trong khi đảm nhiệm kinh
doanh những ngành đó, thì các tổ chức độc quyền
tư nhân kinh doanh các ngành khác có lợi hơn
- Ba là: sự thống trị của ĐQ đã làm sâu sắc thêm
sự đối kháng giai cấp giữa giai cấp TS và giai
cấp VS, nhân dân lao động. Nhà nước phải có
chính sách để giải quyết những mâu thuẫn đó:
Trợ cấp thất nghiệp, điều tiết thu nhập quốc
dân, phát triển phúc lợi xã hội.
- Bốn là: Sự tích tụ và tập trung TB cao dẫn đến
mâu thuẫn giữa các tổ chức ĐQ với nhau, mâu
thuẫn giữa TBĐQ với các tổ chức kinh doanh
vừa và nhỏ….trở nên gay gắt cần có sự điều
tiết, can thiệp của nhà nước….
2. Bản chất
- CNTBĐQ nhà nước vẫn là CNTB, chịu sự chi phối của
quy luật giá trị thặng dư, mặc dù đã có nhiều thay đổi
so với CNTB thời kỳ canh tranh tự do.
- CNTB ĐQ nhà nước chỉ là một nấc thang mới so với
CNTBĐQ thời kỳ đầu. Nó là sự thống nhất của ba quá

sự xuất hiện ngày càng nhiều những công ty độc quyền
xuyên quốc gia bên cạnh sự phát triển của các xí nghiệp
vừa và nhỏ
Cách mạng khoa học và công nghệ dường như biểu lộ
thành hai xu hướng đối lập nhau nhưng thực ra là thống
nhất với nhau: xu hướng tập trung và xu hướng phi tập
trung hóa.

Vai trò kinh tế và chính trị của tư bản tài chính ngày
càng lớn, không chỉ trong khuôn khổ quốc gia mà còn
ảnh hưởng mạnh mẽ tới các nước khác trên thế giới.
Trùm tài chính không chỉ tăng cường địa vị thống trị về
kt mà còn tăng cường sự khống chế và lợi dụng chính
quyền nhà nước.
+ Chiều hướng xuất khẩu tư bản cũng có những thay đổi
rõ rệt. Trước kia, luồng tư bản xuất khẩu chủ yếu từ các
nước TB phát triển sang các nước kém phát triển
(khoảng 70%). Nhưng từ sau những năm 70 của thế kỷ
XX, 3/4 tư bản xuất khẩu được đầu tư vào các nước
phát triển, mở đầu bằng việc tư bản quay trở lại Tây Âu
+ Cùng với xu hướng quốc tế hoá, toàn cầu hoá đời sống
kinh tế lại diễn ra hiện tượng khu vực hóa, hình thành
ngày càng nhiều liên minh kinh tế khu vực như: Liên
hợp châu Âu (EU), Hiệp hội các nước Đông Nam á
(ASEAN), Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu á - Thái Bình
Dương (APEC) Ngày càng có nhiều nước tham gia vào
các Liên minh Mậu dịch tự do (FTA) hoặc các Liên minh
Thuế quan (CU).
C. Sự biến đổi thích nghi của CNTB hiện nay
C. Sự biến đổi thích nghi của CNTB hiện nay

cho nước ta nhiều cơ hội lớn:
cho nước ta nhiều cơ hội lớn:
- Có điều kiện thuận lợi để tiếp cận thị trường thế giới, thu
hút đầu tư, tiếp thu kỹ thuật, công nghệ tiên tiến và
kinh nghiệm quản lý của các nước tư bản phát triển,
nhằm phát triển lực lượng sản xuất cũng như nền sản
xuất xã hội.
- Đối diện với các cuộc cạnh tranh quyết liệt và điều đó sẽ
thúc đẩy các DN ở nước ta đổi mới, năng động hơn để
tồn tại, phát triển và thúc đẩy người lao động phấn đấu
nâng cao kỹ năng lao động để đáp ứng đòi hỏi của thị
trường lao động.
- Cho phép nước ta cải thiện vị trí của mình khi tham gia
vào việc xác định các quy chế thương mại toàn cầu và
có điều kiện để đấu tranh bảo vệ lợi ích của mình trong
việc giải quyết các tranh chấp thương mại, tránh mọi sự
phân biệt đối xử.