Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
1
Luận Văn
Đề Tài: Chuyên đề kinh tế học
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
2
Mục lục
biện pháp nhằm kiềm chế tốc độ tăng CPI các tháng còn lại nhằm làm cho
CPI 2007 sẽ không vượt quá tốc độ tăng trưởng kinh tế (8,5%). Nhưng, kết
thúc 2007, bên cạnh những thành công, lần đầu tiên sau hơn 10 năm CPI
tháng 12 năm 2007 tăng so với tháng 12 năm trước là hai chữ số: 12,63%, và
Việt Nam đã không thực hiện được chỉ tiêu kế hoạch được Quốc hội thông
qua: “CPI thấp hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế”.
Trong năm 2008 vừa qua tình hình kinh tế nước ta có nhiều biến động
như tình hình lạm phát lên cao vào những tháng đầu năm nhưng chúng ta lại
phải lo lắng về nguy cơ giảm phát vào những tháng cuối năm. Cùng với sụ
biến động của giá cả thì chỉ số giá tiêu dùng trong năm vừa qua cũng liên tục
biến động vào tháng 5 chỉ số này tăng cao nhưng tố độ tăng lại chậm lại khi
chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 ở mức 2,14%, là mức thấp so với những
tháng đầu năm 2008. Diễn biến chỉ số CPI tăng chậm đã mang lại nhiều hy
vọng sáng sủa hơn của kinh tế nửa cuối năm.
CPI dù đã tăng chậm lại trong tháng 6, có thể nói là rất đáng mừng khi các
biện pháp kiềm chế lạm phát của Chính phủ đã phát huy tác dụng, song nhìn nhận
một cách công bằng, thì xu hướng chung từ rất nhiều năm nay là trong tháng 5,
tháng 6, CPI bao giờ cũng tăng chậm điều này cho thấy CPI tăng chậm lại là có yếu
tố khách quan chứ không phải hoàn toàn do tác động của giải pháp chủ quan. Một
phân tích khác cho rằng, cơn sốt lương thực vào tháng này dịu đi so với tháng trước
đã đóng vai trò rất quan trọng trong việc giảm CPI do nhóm hàng lương thực, thực
phẩm chiếm 42,8% trong chỉ số tính giá tiêu dùng. Hơn nữa, tuyên bố của Thủ
tướng về việc giữ ổn định giá điện, nước từ nay đến cuối năm cộng với một số
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
4
biện pháp tiếp tục tăng cung, giảm cầu cũng sẽ ảnh hưởng tích cực đến CPI 6 tháng
cuối năm. Vậy đâu là nguyên nhân chính trong việc làm giảm tốc độ tăng của CPI
vào những tháng cuối năm
CPI bình quân cả năm 2008 tăng 22,97 % so với cùng kỳ năm 2007. Vậy khi
5
PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1. KHÁI NIỆM VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH
CHỈ SỐ GIÁ TIÊU DÙNG (CPI)
Khái niệm
Chỉ số giá tiêu dùng (hay được viết tắt là CPI, từ các chữ tiếng Anh
Consumer Price Index là một chỉ tiêu là chỉ số tính theo phần trăm thống kê
phản ánh xu hướng và mức độ biến động giá cả chung của một số lượng cố
định các loại hàng hoá dịch vụ (được gọi là “rổ” hàng hoá) đã được chọn đại
diện cho tiêu dùng, phục vụ đời sống bình thường của người dân, qua thời
gian.
Đây là chỉ tiêu được sử dụng phổ biến nhất để đo lường mức giá và sự
thay đổi của mức giá chính là lạm phát (một chỉ tiêu khác để phản ánh mức
giá chung là Chỉ số giảm phát tổng sản phẩm trong nước hay Chỉ số điều
chỉnh GDP).
Trước 1998, Việt Nam sử dụng chỉ số giá bán lẻ - RPI). Đên năm 1998
Việt Nam bắt đầu tính toán và sử dụng CPI để phản ánh mức độ tăng giá tiêu
dung, từ đó đến nay, số lượng và quyền số của các mặt hàng trong rổ hàng
hóa để tính CPI được cập nhật và mở rộng 5 năm một lần, thời điểm được
chọn làm năm gốc cũng thay đổi theo: năm gốc 1995 với 296 mặt hàng, năm
2000 là 390 mặt hàng và năm 2005 là 494 mặt hàng. Các mặt hàng trong rổ
hàng hóa CPI hiện được phân chia thành các nhóm, chi tiết theo các cấp: cấp
1: 10 nhóm, cấp 2: 32 nhóm, cấp 3: 86 nhóm, cấp 4: 237 nhóm. Hiện nay số
liệu CPI của Việt Nam được chia làm 3 giai đoạn: 1998-2000, 2001-2005,
2006-nay.
Phương pháp tính chỉ số giá tiêu dùng và cách tính toán chỉ số giá tiêu dùng ở
Việt Nam
1.2.1. Phương pháp tính chỉ số giá tiêu dùng
Để tính toán chỉ số giá tiêu dùng người ta tính số bình quân gia quyền theo
công thức Laspeyres của giá cả của kỳ báo cáo (kỳ t) so với kỳ cơ sở. Để làm
phố trực thuộc Trung ương.
Ở nước ta, quyền số tính chỉ số giá tiêu dùng được sử dụng cố định trong 5
năm và tính cho năm gốc so sánh (đồng nhất với năm cập nhật danh mục mặt
hàng, dịch vụ đại diện). Trong thời kỳ 2006-2010 năm gốc so sánh là năm
2005, do đó giá kỳ gốc theo danh mục mặt hàng, dịch vụ đại diện mới, quyền
số để tính chỉ số giá tiêu dùng đều phải là số liệu của năm 2005.
CPI
t
=
100 x
Chi phí đ
ể mua giỏ hàng hoá thời
kỳ t
Chi phí đ
ể mua giỏ hàng hoá kỳ
cơ sở
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
7
Quyền số năm 2005 được tổng hợp từ kết quả cuộc điều tra Mức sống dân
cư năm 2004 của Tổng cục Thống kê. Ngoài ra, năm 2005 Tổng cục Thống
kê đã tiến hành điều tra mẫu bổ sung tại 10 tỉnh, thành phố để phân chia các
nhóm chi tiêu nhỏ hơn theo yêu cầu tính chỉ số giá tiêu dùng.
Trước đây nước ta áp dụng tính CPI theo công thức Laspeyres tính CPI dài
hạn (kỳ báo cáo so với kỳ gốc) do công thức đó có nhiều ưu điểm như cách
tính dễ hiểu, ngắn gọn. Tuy nhiên nó cũng có một số nhược điểm khi giải
quyết vấn đề như: chọn mặt hàng mới thay thế mặt hàng cũ không còn bán
trên thị trường; hàng thời vụ hoặc hàng thay đổi chất lượng do mọi so sánh
đều phải thông qua một kỳ gốc đã chọn (ví dụ kỳ gốc 2000, kỳ gốc 2005 ).
p
WI
Trong đó:
0
1
0
i
1-t
i
WW
i
t
i
p
p
Trong đó:
0t
8
0t
pi
i
: là chỉ số cá thể mặt hàng i tháng báo cáo so với kỳ gốc 0;
01t
pi
i
: là chỉ số cá thể mặt hàng i tháng trước tháng báo cáo so với kỳ
gốc 0;
1tt
pi
i
: là chỉ số cá thể mặt hàng i tháng báo cáo so với tháng trước;
+ Tính chỉ số giá các vùng kinh tế: Tính CPI khu vực nông thôn và thành
thị của các vùng (8 vùng) từ báo cáo CPI khu vực nông thôn và thành thị của
các tỉnh trong vùng, sau đó tính CPI vùng chung cho cả hai khu vực (8 vùng).
+ Tính chỉ số giá cả nước: Tính CPI khu vực nông thôn và thành thị cả
nước, từ CPI khu vực nông thôn và thành thị của 8 vùng, sau đó tính chỉ số
giá Chung cả nước từ chỉ số giá của hai khu vực.
Công thức tổng quát như sau:
m
2
t
V
I là chỉ số giá vùng 2 kỳ báo cáo so với kỳ gốc;
0t
k
I là chỉ số kỳ báo cáo của tỉnh k so với kỳ gốc;
k là tỉnh tham gia tính chỉ số, m là số tỉnh tham gia tính chỉ số giá;
k
0
W là quyền số cố định của tỉnh k.
Lưu ý: Cấp tỉnh, thành phố tính CPI từ giá bình quân hàng tháng. Cấp
vùng và cả nước tính CPI từ chỉ số giá của các địa phương, không tính trực
tiếp từ giá bình quân vùng hoặc cả nước.
Các vấn đề gặp phải khi tính toán chỉ số giá tiêu dùng.
Do sử dụng giỏ hàng hoá cố định nên khi tính toán CPI có ba vấn đề chính
dẫn đến hạn chế của CPI sau đây:
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
9
CPI không phản ánh được độ lệch thay thế vì nó sử dụng giỏ hàng hoá
cố định. Khi giá cả một mặt hàng này tăng nhanh hơn so với các mặt hàng
khác thì người tiêu dùng sẽ có xu hướng ít tiêu dùng những mặt hàng đã trở
nên quá đắt đỏ mà tiêu dùng nhiều những hàng hoá đỡ đắt đỏ hơn. Yếu tố này
làm CPI đã đánh giá cao hơn thực tế mức giá.
CPI không phản ánh được sự xuất hiện của những hàng hoá mới vì nó
sử dụng giỏ hàng hoá cố định trong khi nếu có hàng hoá mới xuất hiện thì một
đơn vị tiền tệ có thể mua được các sản phẩm đa dạng hơn. CPI không phản
ánh được sự gia tăng sức mua này của đồng tiền nên vì thế lại đánh giá mức
giá cao hơn thực tế.
đồ uống và thuốc lá; đồ dùng cá nhân và vật liệu xây dựng phục vụ việc hoàn
thiện các công trình xây dựng dân dụng.
Trong tháng 2 CPI tăng so với tháng trước. Nhìn chung xu hướng tăng giá
của 2 tháng đầu năm không có biến động bất thường so với xu hướng tăng giá
của 2 tháng đầu các năm 2005 và 2006. So với tháng 01/2007 tăng 2,2%,
nhóm hàng có tốc độ tăng cao nhất là hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 3,5%
(trong đó: lương thực tăng 2,8% và thực phẩm tăng 3,8%); thứ đến là đồ uống
và thuốc lá tăng 2,5; riêng phương tiện đi lại, bưu điện chỉ tăng 0,1%, trong
đó phân nhóm bưu chính viễn thông giá ở mức gần như không thay đổi so với
Tháng
x/2007
Kì gốc
2005
Tháng
x/2006
Tháng
trước
Tháng
12/006
1 109.31
106.45
101.05
101.05
2 111,7
106,5
Tuy nhiên, giá tiêu dùng tháng 3/2007 lại giảm 0,2% so với tháng 2 trước
đó. Trong các nhóm hàng hoá và dịch vụ tiêu dùng, giá lương thực, thực phẩm
tháng 3/2007 giảm 0,4% so với tháng trước và giá phân nhóm bưu chính, viễn
thông tiếp tục giảm. Dù trong tháng 3/2007 CPI giảm hơn so với các tháng
đầu năm nhưng so với tháng 12 năm trước, giá tiêu dùng tháng 3/2007 tăng
3% và tăng ở tất cả các nhóm hàng hóa.
Tình hình giảm giá tiêu dùng trong tháng thay đổi khi giá tiêu dùng tháng
4/2007 tăng 0,5% so với tháng trước và tăng 7,2% so với cùng kỳ năm trước.
So với tháng trước, giá tiêu dùng tháng 4/2007 của hầu hết các nhóm hàng
hóa và dịch vụ tiêu dùng đều tăng, nhưng với các mức độ khác nhau. So với
tháng 12/2006, giá tiêu dùng tháng 4/2007 tăng 3,5% và tăng ở tất cả các
nhóm hàng hóa.
Giá tiêu dùng tháng 5/2007 lại tiếp tục tăng 0,77% so với tháng trước, tăng
4,32% so với tháng 12/2006 và tăng 7,31% so với cùng kỳ năm trước. So với
tháng trước, giá tiêu dùng tăng ở tất cả các nhóm hàng hóa và dịch vụ, trong
đó hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 1,04% (lương thực tăng 0,62%; thực
phẩm tăng 0,95% và ăn uống ngoài gia đình tăng gần 2%, là tác nhân chính
của tăng giá nhóm này cũng như tăng giá chung so với tháng trước). So với
tháng 12/2006, giá tiêu dùng tháng 5/2007 cũng tăng ở tất cả các nhóm nhưng
với mức độ khác nhau So với cùng kỳ năm trước, giá tiêu dùng tháng 5 của
các nhóm có mức tăng cao có xu hướng tương tự như so với tháng 12/2006.
Giá tiêu dùng tháng 6/2007 tăng 0,9% so với tháng trước, tăng 5,2% so
với tháng 12/2006 và tăng 7,8% so với cùng kỳ năm trước. Giá tiêu dùng tăng
do giá của tất cả các nhóm hàng hóa đều tăng với các mức độ khác nhau.
Nhìn chung thì chỉ số giá trong 6 tháng đầu năm 2007 tăng nhẹ và
kết thúc 6 tháng đầu năm 2007 thì giá tiêu dùng 6 tháng đầu năm 2007 này so
với 6 tháng đầu năm trước, giá tiêu dùng bình quân tăng 7%, thấp hơn mức
tăng bình quân 8,6% trong 6 tháng đầu năm 2005 và 7,9% trong 6 tháng đầu
2006 và thấp hơn mức tăng trưởng chung của nền kinh tế.
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
quản lý một số mặt hàng chủ lực, như xăng dầu, sắt thép, xi măng, điện,
than và cũng chịu tác động mạnh của giá thế giới.
Ngoài ra, giá lương thực gia tăng do tác động tăng giá lương thực thế giới tiếp
tục tăng cao; trong nước dịch bệnh trong nông nghiệp tiếp tục diễn biến phức
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
13
tạp; dịch cúm gia cầm bùng phát tại nhiều địa phương làm thiếu cung đẩy giá
thực phẩm lên cao.
Tuy nhiên, với xu hướng tăng giá như 6 tháng đầu năm và các biến động
khó lường về giá trên thị trường quốc tế để việc kiềm chế tốc độ tăng giá thấp
hơn tốc độ tăng trưởng. Thì tổng mức luân chuyển hàng hóa bán lẻ trong 6
tháng đầu 2007 tăng 22,9%, cao hơn mức 19,2% của cùng kỳ năm 2006, thu
nhập của người dân tăng cao cùng với nhu cầu tiêu dùng của xã hội tăng do
đầu tư, khối lượng tiền tệ trong nền kinh tế vẫn có sức ép gia tăng do:
(i) Nhiều khoản chi ngân sách tiếp tục tăng hơn so với những tháng đầu năm;
(ii) Tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước, tín dụng xóa đói, giảm nghèo
tiếp tục được mở rộng.
(iii) luồng vốn nước ngoài vào Việt Nam tiếp tục gia tăng.
Điều này tiếp tục tăng sức ép lên giá cả trong những tháng cuối năm 2007 và
đầu năm 2008.
2.1.2 Chỉ số giá tiêu dùng của 6 tháng cuối năm 2007
Chỉ số giá tiêu dùng 6 tháng cuối năm 2007 so với các kì gốc, với cùng kì
năm gốc và với tháng trước đó (đvt: %):
Tháng
x/2007
Kì gốc
2005
Tháng
x/2006
xu hướng tăng cao hơn tháng 6, tăng cao nhất là nhà ở và vật liệu xây dựng
(+9%), tiếp đến là các nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống ,đồ uống và thuốc lá,
may mặc giày dép mũ nón, phương tiện đi lại, bưu điện
Chỉ số giá tiêu dùng tháng 8 so với tháng trước tuy vẫn còn tăng 0,55%
nhưng đã thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng 0,8-0,9% của những tháng vừa qua.
Đây là kết quả bước đầu của việc biện pháp cấp bách kiềm chế tốc độ tăng giá
thị trường. Trong các nhóm hàng hóa và dịch vụ thì giá lương thực tháng này
so với tháng trước vẫn còn tăng 0,86% và giá thực phẩm tăng 0,92%; tiếp đến
là giá dược phẩm và dịch vụ y tế, đồ uống và thuốc lá. Các nhóm hàng hóa và
dịch vụ còn lại chỉ tăng ở mức thấp, thậm chí giá dịch vụ bưu chính, viễn thông
còn giảm 0,07%.
Tính chung 8 tháng, chỉ số giá tiêu dùng so với tháng 12/2006 đã tăng
6,78%. Nếu so với tháng 8/2006 thì giá tiêu dùng tháng này tăng 8,57% và
tính chung 8 tháng chỉ số giá tiêu dùng tăng bình quân 7,37%/tháng, trong đó
tăng cao nhất vẫn là nhóm hàng lương thực với tốc độ tăng bình quân
14,74%/tháng; nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 10,01%; hàng thực phẩm tăng
7,20%; các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 3,74%-6,40%/tháng.
CPI tháng 9 tăng 0,51% so với tháng trước, thấp hơn mức tăng của tháng 8 và
thấp nhất trong 5 tháng gần đây. Trong tháng 9, ngoài giá lương thực tiếp tục tăng
cao, còn có hai nhóm hàng hóa và dịch vụ khác là: Thực phẩm tăng 1,26%, cao
hơn tốc độ tăng 0,92% của tháng trước và nhóm hàng dược phẩm và dịch vụ y tế
tăng 0,91% so với tốc độ tăng 0,65% của tháng trước. Các nhóm hàng hóa và
dịch vụ còn lại tăng phổ biến 0,3-0,4%, trong đó nhà ở và vật liệu xây dựng tăng
0,43%; giáo dục tăng 0,39%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,25%. Trong
tháng này đã có 2 nhóm hàng hóa và dịch vụ giảm giá, đó là phương tiện đi lại,
bưu điện giảm 0,84%; văn hóa, thể thao giải trí giảm 0,89%. Đáng lưu ý là giá
mũ bảo hiểm tháng này tăng tới 6,43%.
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
15
đó nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 18,92%; nhà ở và vật liệu xây dựng
tăng 17,12%; các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng từ 1,69% đến 7,27%.
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
16
Giá tiêu dùng bình quân năm 2007 so với năm 2006 tăng 8,3%, trong
đó nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 11,16%; nhà ở và vật liệu xây dựng
tăng 11,01%; các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác chỉ tăng 3,18-6,15%.
Theo số liệu Bộ Kế hoạch và Đầu tư công chỉ số giá tiêu dùng (CPI)của tháng
12/2007 tăng tới 2,91% so với tháng 11, nâng tổng mức lạm phát của cả năm
2007 lên tới 12,63%, vượt xa mức tăng trưởng 8,55% và là mức tăng cao kỷ
lục trong suốt 10 năm qua.
b) Nguyên nhân về sự tăng CPI trong 6 tháng cuối năm 2007 là:
Giá tiêu dùng tháng 12 tăng cao bên cạnh nguyên nhân chủ yếu là do giá
lương thực, thực phẩm tăng cao thì việc tăng giá xăng dầu hồi tháng 11 đã
khiến rất nhiều mặt hàng tăng giá theo, trong đó tiêu biểu là nhóm phương
tiện đi lại, bưu điện tăng tới 4,38%.
Nguyên nhân khách quan, của việc giá cả leo thang trong năm 2007 là trình
độ phát triển của nền kinh tế thấp, sức cạnh tranh còn hạn chế, chất lượng,
hiệu quả của nền kinh tế chưa cao, vì thế rất dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố
tác động từ bên ngoài.
Giá thị trường thế giới liên tục tăng cao trong suốt thời gian từ đầu
năm đến nay và vẫn trong xu thế tăng đã kéo giá trong nước tăng theo: Đây là
yếu tố khó tránh khỏi trong điều kiện nền kinh tế nước ta đã hội nhập với kinh
tế thế giới trong điều kiện quy mô của nền kinh tế nhỏ, mặt khác trong rổ
hàng hóa nhập khẩu, tỷ trọng nhập khẩu nguyên liệu quá mà à những mặt
hàng thường bị “sốt” giá, nên mỗi khi những mặt hàng này “sốt” giá thì biến
động giá ấy cũng kéo theo vào thị trường trong nước làm biến động giá trong
nước.
Bên cạnh đó, các yếu tố bất khả kháng như thiên tai diễn biến phức tạp,
2005
Tháng
x/2007
Tháng
trước
Tháng
12/2007
1
124.73 114.11 102.38 102.38
2
129,17 115,67 103,56 106,02
3
133,04 119,39 102,99 109,19
4
135,96 121,42 102,20 111,60
5
141,28 125,20 103,91 115,96
6
144,30 126,80 102,14 118,44
Bảng 3: So sánh tỉ số giá tiêu dùng của 6 tháng đầu năm 2008(đvt:%)
(nguồn: niên giám thống kê)
Trong tháng 1/2008, nhu cầu tiêu dùng tháng giáp Tết nguyên đán tăng mạnh,
cùng với sức mua tăng do tăng lương, tiền thưởng và lượng kiều hối cuối năm
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
18
về nhiều đã ảnh hưởng đến tốc độ tăng giá ở hầu hết các nhóm hàng hoá và
dịch vụ. Giá tiêu dùng cả nước tháng này tăng 2,38% so với tháng trước, trong
đó nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng cao nhất ở mức 3,76%; giá lương
thực tăng 3,35% do giá lúa và giá gạo xuất khẩu tăng; giá thực phẩm tăng
19
thực; phương tiện đi lại, bưu điện; nhà ở và vật liệu xây dựng với các mức
tăng so với tháng trước từ 10,5% - 3,55%; các nhóm hàng hóa và dịch vụ
khác chỉ tăng ở mức 0,3%-1,5%. So với tháng 12/2007, giá tiêu dùng 3 tháng
đã tăng 9,19%, trong đó tăng chủ yếu là hàng lương thực, thực phẩm, nhà ở,
vật liệu xây dựng, phương tiện đi lại, bưu điện. Các nhóm khác tăng phổ biến
từ 0,6% đến 4,4%. Bình quân mỗi tháng trong quí I năm nay, giá tiêu dùng đã
tăng ở mức 16,38% so với quí I năm trước.
Chỉ số giá 4 tháng năm 2008 so với cùng kỳ năm 2007 là 117,61%
Giá tiêu dùng tháng 4/2008 đã tăng thấp hơn mức tăng của các tháng trước
nhưng vẫn còn tăng và nhiều mặt hàng đứng ở mức giá cao. So với tháng
trước, giá tiêu dùng tháng 4/2008 tăng 2,2%. Trong các nhóm hàng hóa và
dịch vụ, tăng mạnh và góp phần đẩy giá lên cao vẫn là giá các nhóm lương
thực; nhà ở và vật liệu xây dựng; phương tiện đi lại, bưu điện và thực phẩm.
So với tháng 12 năm 2007, giá tiêu dùng tháng 4 tăng 11,6%, trong đó hàng
lương thực tăng 25,1%; thực phẩm tăng 15,6%; nhà ở, vật liệu xây dựng tăng
10,8%; phương tiện đi lại, bưu điện tăng 9,8%; các nhóm khác tăng phổ biến
từ 1% đến trên 5%. So với tháng 4 năm 2007, giá tiêu dùng tháng 4 năm 2008
tăng 21,42%. Giá tiêu dùng bình quân 4 tháng đầu năm 2008 tăng 17,6% so
với 4 tháng đầu năm trước. giá cả có dấu hiệu đi xuống chủ yếu là do tác động
tức thời của các biện pháp hành chính Chính phủ đưa ra thời gian qua
Chỉ số giá 5 tháng năm 2008 so với cùng kỳ năm 2007 là 119,09%
CPI tháng 5 tăng 3,91%
Giá cả thị trường đang diễn biến phức tạp. Giá tiêu dùng tháng 5/2008 so với
tháng trước tăng 3,91%, tăng cao nhất trong 5 tháng đầu năm nay, Đây là điều
đáng lo ngại vì tháng có CPI tăng cao nhất thường rơi vào dịp Tết Nguyên
đán (tháng 2, CPI tăng 3,56%). đáng chú ý là chỉ số giá tiêu dùng tăng cao tại các
vùng phía Nam với mức từ 4% đến trên 6% (Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ tăng
4,33%, Tây Nguyên tăng 6,24%, Đông Nam Bộ tăng 4,5%, đồng bằng sông Cửu
Long tăng 5,66%). Như vậy, tính chung trong 5 tháng đầu năm 2008, CPI tăng
năm nhật là trong tháng 5 nhưng sau đó lại tăng chạm lại trong tháng 6 theo
nhận định đó là do:
Những giải pháp kiềm chế lạm phát của Chính phủ đề ra là phù hợp và
đã phát huy tác dụng.
Nền kinh tế 6 tháng đầu năm gặp nhiều khó khăn, nhất là tin đồn về
khủng hoảng tiền tệ xuất hiện thời điểm tháng 4
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
21
Theo xu hướng chung từ rất nhiều năm nay là trong tháng 5, tháng 6,
CPI bao giờ cũng tăng chậm. Điều này cho thấy CPI tăng chậm lại là có yếu
tố khách quan chứ không phải hoàn toàn do tác động của giải pháp chủ quan.
2.2.2. Chỉ số giá tiêu dùng của 6 tháng cuối năm 2008
Chỉ số giá tiêu dùng 6 tháng cuối năm 2008 so với các kì gốc, với cùng kì
năm gốc và với tháng trước đó (đvt: %):
Tháng
x/2008
Kì gốc
2005
Tháng
x/2007
Tháng
trước
Tháng
12/2007
7
145,93 127,04 101,13 119,78
8
148,21 128,32 101,56 121,65
tiêu dùng bình quân 8 tháng năm 2008 so với 8 tháng năm 2007 tăng 22,14%. Giá tiêu dùng tháng 8/2008 tăng 1,56% so với tháng trước, cao hơn mức
tăng 1,13% của tháng 7 do giá xăng dầu tăng cuối tháng 7 đã ảnh hưởng đến
giá tiêu dùng tháng này, trong đó giá nhóm phương tiện đi lại, bưu điện chịu
tác động trực tiếp nên tăng mạnh ở mức 9,07% (Tháng 7 tăng 0,55%), giá của
các nhóm hàng hoá và dịch vụ khác tăng nhẹ. Nhóm hàng hoá và dịch vụ có
giá giảm hoặc tăng thấp hơn mức tăng của tháng trước là: Lương thực giảm,
thực phẩm tăng, tiếp đến là: đồ uống và thuốc, may mặc, mũ nón, giày
dép…So với cùng kỳ năm trước, giá tiêu dùng tháng 8/2008 tăng 28,32%; so
với tháng 12/2007, giá tiêu dùng tháng 8/2008 tăng 21,65%.
Chỉ số giá 9 tháng năm 2008 so với cùng kỳ năm 2007 là: 122,76%.
Giá tiêu dùng bình quân 9 tháng 2008 so với 9 tháng năm 2007 tăng 22,76%.
Giá tiêu dùng tháng 9/2008 tăng 0,18% so với tháng trước, là mức tăng thấp
nhất trong vòng 17 tháng gần đây và cũng là mức tăng thấp nhất so với mức
tăng tháng 9 của các năm từ 2004 đến nay. Giá tiêu dùng tháng 9 tăng chậm
lại là do 2 nguyên nhân chính sau :
Giá trên thị trường thế giới của một số hàng hoá nước ta nhập khẩu đã
giảm và sản xuất nông nghiệp trong nước được mùa.
Do những nỗ lực của các cấp, các ngành trong việc thực hiện 8 nhóm
giải pháp của Chính phủ.
Tuy nhiên, trong 9 tháng vừa qua giá hàng hoá và dịch vụ đã tăng với tốc độ
cao. Giá tiêu dùng tháng 9/2008 so với tháng 12 năm 2007 tăng 21,87%; so
với cùng kỳ năm trước tăng 27,9%.
Chỉ số giá 10 tháng năm 2008 so với cùng kỳ năm 2007 là:123,15. Giá
tiêu dùng bình quân 10 tháng năm 2008 so với 10 tháng năm 2007 tăng
23,15%
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
thuốc lá, may mặc, giày dép và mũ nón, thiết bị và đồ dùng gia đình… So với
cùng kỳ năm trước, giá tiêu dùng tháng 11/2008 tăng 24,22%; so với tháng
12/2007, giá tiêu dùng tháng 11/2008 tăng 20,71%.
Chuyên đề kinh tế học Phân tích CPI năm 2007 & năm 2008
SVTH: Đặng Nguyễn Thiên Hoàng GVHD: Nguyễn Hồng Diễm
24
Chỉ số giá bình quân năm 2008 so với năm 2007 là: 122,97%. Chỉ số
giá tiêu dùng bình quân năm tăng 22,97%.
Giá tiêu dùng tháng 12 năm 2008 so với tháng trước tiếp tục giảm 0,68%,
trong đó các nhóm hàng hoá và dịch vụ có giá giảm là: Hàng ăn và dịch vụ ăn
uống, nhà ở và vật liệu xây dựng, phương tiện đi lại, bưu điện. Giá các nhóm
hàng hóa và dịch vụ khác tăng nhẹ như : May mặc, mũ nón, giày dép.đồ uống
và thuốc lá …
Giá tiêu dùng năm 2008 nhìn chung tăng khá cao và diễn biến phức tạp, khác
thường so với xu hướng giá tiêu dùng các năm trước. Giá tăng cao ngay từ
quý I và liên tục tăng lên trong quý II, quý III, nhưng các tháng quý IV liên
tục giảm (so với tháng trước, tháng 10 giảm 0,19%; tháng 11 giảm 0,76%,
tháng 12 giảm 0,68%) nên giá tiêu dùng tháng 12 năm 2008 so với tháng 12
năm 2007 tăng 19,89%.
b) Nguyên nhân làm giảm tốc độ tăng của CPI nhưng tháng cuối năm.
Mặc dù giá tiêu dùng năm 2008 tăng khá cao, nhưng xu hướng diễn biến theo
chiều hướng tích cực vào các tháng cuối năm là do:
Kết quả thực hiện đồng bộ 8 nhóm giải pháp nhằm kiềm chế lạm phát,
ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững, trong
đó ưu tiên mục tiêu kiềm chế lạm phát với giải pháp thắt chặt tiền tệ là
nguyên nhân cơ bản giữ cho lạm phát thấp hơn 20%. Điều này cũng khẳng
định những giải pháp mà Chính phủ đề ra là hoàn toàn đúng hướng, kịp thời
và đạt kết quả tích cực, giá tiêu dùng đã giảm dần từ tháng 10 năm 2008.
Giá dầu thô và giá nhiều loại nguyên liệu hàng hoá khác trên thị trường
thế giới nước ta nhập khẩu với khối lượng lớn cũng đã giảm mạnh vào những
2.3.2. Những nguyên nhân làm tốc độ tăng giảm lại trong những tháng
cuối năm:
Nguyên nhân của tốc độ tăng có chiều hướng giảm một phần phản ánh đúng
chu kỳ cùng thời điểm mọi năm cũng giảm do cao điểm về nhập khẩu cho sản
xuất và chi tiêu cho đời sống đã rơi vào những tháng đầu năm.
Do việc áp dụng chính sách thắt chặt tiền tệ trong nước, những biện pháp
kiềm chế lạm phát của Chính phủ đã phát huy tác dụng. Hơn nữa, tuyên bố
của Thủ tướng về việc giữ ổn định giá điện, nước cộng với một số biện pháp
tiếp tục tăng cung, giảm cầu lý lo ảnh hưởng tích cực CPI 6 tháng cuối năm.
Kinh tế toàn cầu suy thoái và biến động giảm giá trên thị trường thế giới cũng
được coi là nguyên nhân quan trọng của diễn biễn đi xuống này.
Giá lương thực thực phẩm giảm mạnh do cả nước được mùa lớn không gây
sức ép lên giá lương thực như tháng trước và cơn sốt lương thực tháng này dịu