Luận văn
Giải pháp phát triển sản xuất
kinh doanh các doanh nghiệp chế
biến lúa gạo của thành phố Cần
Thơ đến năm 2020

1
MỞĐ ẦU
I. LÝDONGHIÊNCỨU
VùngĐBSCLcódiệntíchtựnhiênkhoảng3,97triệuha(chiếmkhoảng12%
diệntíchđấtcủacảnước),dânsốtrên17,7triệungười,chiếmhơn20%dânsốcả
nước,GDPcủavùngchiếmkhoảng27%GDPcủacảnước.Hàngnămtoànvùngsản
xuấthơn50%sảnlượnglúavàhơn90%lượnggạoxuấtkhẩucủacảnước,thuvề
nguồn ngoạitệkhoảng2,7 tỉUSD/năm.Vìvậy,cóthểkhẳngđịnhsảnxuấtvàchế
biếnlúagạolàthếmạnhcủavùngĐBSCL.Sảnxuấtvàchếbiếnlúagạođãgópphần
rấtlớnvàoviệcđảmbảoanninhlươngthựcchođấtnước,làtiềnđềchoquátrình
côngnghiệphóa hiệnđạihóa đấtnướcnóichungvàthànhphốCầnThơnóiriêng.
VớivịtrílàtrungtâmcủavùngĐBSCL,thànhphốCầnThơlànơihộitụcủa
nhiềutuyếngiaothôngthủy,bộvàhàngkhôngquantrọng.Cóhaiconsônglớnlà
sôngTiềnvàsôngHậutrảidàikhắpcáctỉnh,thànhtrongvùng,hệthốngcáccảng
biểnlớnnhấtvùngnhưcảngCáiCui,cảngCầnThơ,đặcbiệtlàcókênhQuanChánh
BốchotàutrọngtảilớnravàosôngHậuđãđượckhởicôngvàonăm2009vàdựkiến
hoànthànhvàonăm2012.Quốclộ1AđitừTP.HCMđếnCầnThơvàđếntỉnhCà
Mau,nơitậncùngcủatổquốc;cáctuyếnquốclộtừCầnThơđiđếncáctỉnhVĩnh
Long, Sóc Trăng, Đồng Tháp, Kiên Giang, An Giang hướng về Phnôm Pênh
(Campuchia);cùngvớiđólàsânbayCầnThơđượcđầutưnângcấpđểtrởthànhsân
bayquốctế,hoànthànhvàđưavàokhaithácđầunăm2011.Vớinhữnglợithếtrên,

Mụctiêuchungcủaluậnánlàkháiquáttổngquanvềhoạtđộngsảnxuấtkinh
doanhlúagạo,cùngvớihệthốnghóacáclýluậnvàthựctiễnđểthấyđượcvaitrò
củacácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạotrongbốicảnhpháttriểnkinhtếcủathànhphố
CầnThơvàtoànvùngĐBSCLhiệnnay.Thôngquanhữngkếtquảđiềutra,luậnán
đánhgiáthựctrạngsảnxuấtkinhdoanhcácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạocủathành
phốCầnThơ,từđóđềxuấtnhữngđịnhhướng,mụctiêuvàxâydựngcácgiảipháp
3
nhằmpháttriểnsảnxuấtkinhdoanhcácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạocủathànhphố
CầnThơđếnnăm2020.
2.Mụctiêucụt hể
Đểgiảiquyếtmụctiêuchung,luậnánnghiêncứubamụctiêucụthểsau:
Thứnhất: Kháiquáttổngquan vềhoạtđộng sảnxuấtkinhdoanh lúagạo,
cùngvớihệthốnghóacáclýluậnvàthựctiễnđểkhẳngđịnhviệcpháttriểnsảnxuất
kinhdoanhcácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạolàphùhợpvớitìnhhìnhthựctiễnvà
quátrìnhhộinhậpkinhtếquốctế,nhấtlàsaukhiViệtNamđãlàthànhviêncủaTổ
chứcthươngmạithếgiới(WTO).
 Thứ hai: Thông qua kết quả điều tra, phân tích thực trạng sản xuất kinh
doanhcácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạothànhphốCầnThơ.Từđó,đánhgiánhững
thànhcôngvàhạnchếcủacácdoanhnghiệptrongthờigianqua.
Thứba:Đềxuấtcácgiảiphápđểpháttriểnsảnxuấtkinhdoanhcácdoanh
nghiệpchếbiếnlúagạocủathànhphốCầnThơđếnnăm2020nhằmgópphầnvào
việcthúcđẩykinhtếxãhội củathànhphốvàcảvùngpháttriểnmộtcáchbềnvững.
III.ĐỐITƯỢNGVÀPHẠMVINGHIÊNCỨU
1.Đốitượngnghiêncứ ucủaluậná n:Làquátrìnhhìnhthànhvàpháttriển
củacácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạoTP.CầnThơ.
2.Phạmv inghiêncứucủaluậnán:Làcácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạo
trênđịabànTP.CầnThơ.Sốliệunghiêncứucủaluậnántậptrungtừnăm2000đến
năm2009,cácgiảiphápđềxuấtsẽđượcápdụngtừnayđếnnăm2020,giaiđoạnmà
nướctađẩymạnhpháttriểncôngnghiệpđểcơbảntrởthànhmộtnướccôngnghiệp
hóa,hiệnđạihóa.

làcácnguyênnhânlàmgiảmtốcđộtăngtrưởngngànhchếbiếnthựcphẩmvàlàm
giảmtỷtrọngcủangànhsovớitổnggiátrịsảnxuấtcôngnghiệptrongcácnăm2003
và2004.Quađóđịnhhướngpháttriểnngànhcôngnghiệpchếbiếnthựcphẩmtrong
thờigiantới,đồngthờiđềxuấtcácgiảiphápnhằmđẩymạnhpháttriểnngànhcho
5
tươngxứngvớivịtrícủangànhtrongtổnggiátrịsảnxuấtcôngnghiệptrênđịabàn
thànhphốHồChí Minh.
Cácnộidungđượcđềcậpđếntrongđềtàinàybaogồm:phântíchthựctrạng
tăngtrưởngngànhCNCBthựcphẩmcủaTP.HCMgiaiđoạn19952004vàđưara
cácsosánhvớicảnướcvàvùngkinhtếtrọngđiểmphíaNam;phântíchthựctrạng
tăng trưởngbảyngànhchếbiến thựcphẩmtrênđịabàn thànhphốnhư:ngànhchế
biếnthịt,chếbiếnthủyhảisản,chếbiếndầuthựcvật,chếbiếnbơ,sữa,sảnxuấtsản
phẩm từ tinh bột(mì ăn liền), sản xuất bánh, kẹo, sản xuất rượu, bia, nước uống
khôngcồn.
Từnhữngphântíchđó,tácgiảđãđềxuấthệthống9giảiphápđểnângcao
nănglựccạnhtranhcủasảnphẩmvàcáckiếnnghịvớiChínhphủ,Bộ,ngànhđểđẩy
mạnhtăngtrưởngbảyngànhchếbiếnthựcphẩmnêutrên.Tuynhiên,đềtàiđãkhông
sửdụngphươngphápphântíchSWOTvàphươngphápchuyêngiađểphântích,để
trêncơsởđóđưaracáchệthốnggiảipháp.Vìđâylàđềtàinghiêncứuvềngành
CNCBthựcphẩmnêntrongđềtàikhôngcónghiêncứuvềchếbiếnlúagạo[20].
Tác giả LêVănGiaNhỏ(2005), trongcôngtrìnhnghiêncứu“Phân tích
ngànhhànglúagạothơm tỉnhLongAnvàlúagạocao  sảntỉnh An Giang”,đã
phântíchhiệuquảkinhdoanhcủacáctácnhânthamgiangànhhànglúagạo,phân
tíchtácđộngchínhsáchcủaChínhphủđếnngànhhànglúagạoxuấtkhẩu,đánhgiá
lợithếsosánhcủabốnnhómmặthànggạoxuấtkhẩu:gạothơmđặcsản,gạochất
lượngcao,gạochấtlượngtrungbìnhvàgạochấtlượngthấp,từđóđềxuấtcácchính
sáchhỗtrợquátrìnhsảnxuất,chếbiếnvàxuấtkhẩugạo.
Kếtquảnghiêncứuđãchứngminhrằng,nôngdânlàđốitượngđạtđượclợi
ích nhiềunhất trong các tác nhân tham gia ngànhhàng lúa gạo. Bên cạnhđó,các
chínhsáchcủaNhànướcliênquanđếnsảnxuất,chếbiếnvàxuấtkhẩugạogầnnhư

chếbiến,xuấtkhẩugạovànhàbánlẻcólợiíchđạtđượctrênmỗikggạothấphơn
nôngdânnhưngdokhôngbịgiớihạntựnhiênvềsảnlượngtiêuthụ,nănglựctốtthì
tiêuthụnhiều,nănglựckhôngtốtthìtiêuthụítchonêntổnglợinhuậnhọcóthểthu
về là rất lớn. Bêncạnh đó,nghiên cứu cũngchỉra rằng, trongtình hình hiện nay
7
chuỗigiátrịgạoxuấtkhẩuhiệuquảhơnchuỗigiátrịgạotiêuthụnộiđịa.Chínhvì
vậy, các doanhnghiệp chếbiến, xuất khẩu gạoquan tâm tìm kiếm hợpđồng xuất
khẩunhiềuhơnlàkhaithácthịtrườngnộiđịa.
Từnhữngphântíchtrên,tácgiảđã đềxuấtcácgiảiphápnângcaochuỗigiátrị
gạocủathànhphốCầnThơ,baogồm:giảiphápnângcaohiệuquảsảnxuấtlúa,giải
phápnângcaohiệuquảcủahoạtđộngchếbiến,phânphốivàgiảiphápnângcaogiá
trịtăngthêmchotoànchuỗi.
Domụctiêunghiêncứucủađềtàilàphântíchchuỗigiátrịgạocủathànhphố
CầnThơchonêntrongphầnphântíchthựctrạngtácgiảkhôngnghiêncứusâuvào
hoạtđộngchếbiến,màchỉtrìnhbàykháiquátlàmcơsởbổsungđểđềxuấtmộtsố
giảiphápnângcaochuỗigiátrị gạo[6].
TácgiảDiệpHoàngSơn(2008),trongcôngtrìnhnghiêncứu“Hoạchđịnh
chiến lược marketing mặt hàng gạo xuất khẩu đồng bằng sông Cửu Long”, đã
phântích,đánhgiácácnộidungnhư:đánhgiátìnhhìnhsảnxuấtlúagạokhuvực
ĐBSCL,phântíchhiệntrạngchếbiếnvàkinhdoanhgạoxuấtkhẩucủacácdoanh
nghiệpđóngtrênđịabàn,tìmhiểutìnhhìnhsảnxuất,tiêuthụgạotrênthếgiớivàxây
dựngchiếnlượcmarketingxuấtkhẩugạo.
KếtquảcủacôngtrìnhnghiêncứuđãchỉrarằngĐBSCLcónhiềutiềmnăng
sảnxuấtlúagạo,đủcungcấpnhucầuanninhlươngthựctrongnướcvàcódưđể
xuất khẩutừ4đến4,5 triệutấngạođếnnăm2015,ViệtNamxếphạngtrêntrung
bìnhsovớicácnướcxuấtkhẩugạo,nhucầutiêuthụgạocủathếgiớitrongthờigian
tớirấtcaonênsẽthuậnlợichoviệcxuấtkhẩugạocủacácdoanhnghiệpViệtNam.
Tuynhiên,sảnxuấtlúaởđâyvẫncònmanhmún,nguồnnguyênliệumangtínhthời
vụcao,hệthốngkhobãidựtrữthiếu,hoạtđộngmarketingtrongcácdoanhnghiệp
kinhdoanhxuấtkhẩugạochưađượcxâydựnghoànchỉnhvànghiêmtúc,hệthống

danhnghiệpchếbiếnlúagạocủaTP.CầnThơxâydựngchiếnlượcpháttriểnsản
9
xuấtkinhdoanhđếnnăm2020.Ngoàira,kếtquảnghiêncứucònlàmtàiliệutham
khảobổích cho cácnghiêncứukhoahọcliênquanđếnlĩnhvựcchếbiến củacác
ngànhhàngkháctrongvùngĐBSCLvàcảnước.
VII.KẾTCẤUCỦA LUẬNÁN
Kếtcấucủaluậnángồm03chương ngoàiphầnmởđầuvàkếtluận:
Chương1:Tổngquanvềhoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhcủacácdoanhnghiệp
chếbiếnlúagạo.
Chương2:Đánhgiáthựctrạngsảnxuấtkinhdoanhcácdoanhnghiệpchếbiến
lúagạocủathànhphốCầnThơtrongthờigianqua.
Chương3:Giảipháppháttriểnsảnxuấtkinhdoanhcácdoanhnghiệpchếbiến
lúagạocủathànhphốCầnThơđếnnăm2020.
Vìthờigianvàtrìnhđộcủanghiêncứusinhcònhạnchếnênluậnánkhông
thểtránhđượcnhữngthiếusótnhấtđịnh,rấtmongđượcsựgópýcủaquýthầycôvà
cácbạn.
10
CHƯƠNG 1
TỔNGQUANVỀHOẠTĐỘNGSẢNXUẤTKINHDOANH
CỦACÁCDOANHNGHIỆPCHẾBIẾNLÚAGẠO
Vớiphươngphápnghiêncứu nêuởphầnmởđầu,chương1sẽtrìnhbàysự
hìnhthànhvàpháttriểncủacácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạo,đặcđiểmhoạtđộng
sảnxuấtkinhdoanh,vaitròcủacácdoanhnghiệpđốivớinềnkinhtếquốcdân,cũng
như những nhân tố ảnh hưởngđến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh
nghiệp.Trongchươngnày,cũngsẽnghiêncứukinhnghiệmpháttriểnsảnxuấtkinh
doanhlúagạocủamộtsốdoanhnghiệptrongnướcvàtrênthếgiớinhằmrútracác
bàihọckinhnghiệmđểcóthểvậndụngchocácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạocủa
thànhphốCầnThơtrongthờigiantới.
1.1.KHÁINIỆMVỀHOẠTĐỘNGSẢNXUẤTKINHDOANH
Trongnềnkinhtếthịtrường,hoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhluôngắnliềnvới

pháttriểnkhoahọckỹthuật,mởrộngquanhệgiaolưuhànghóa,tạorasựphâncông
laođộngxãhộivàcânbằngcơcấusảnxuấttrongnềnkinhtế.
Mụcđíchchủyếuvàbaotrùmcủamọihoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhđólà
lợinhuận.
Từnhữngđặcđiểmcủahoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhnêutrên,cóthểhiểu
kháiniệmhoạtđộngsảnxuấtkinhdoanh:
Hoạtđộngsảnxuấtkinhdoanhlàcáchoạtđộngkin htếtr ongđiềukiệntồn
tạinềnkinhtếthịtrường,gồmtổngthểnhữngp hươngpháp,hìnhthứcvàphương
tiệnmàchủthểkinhtếsửdụngđểthựchiệncáchoạtđộngk inhtếcủamình(bao
gồm quá trình đầutư,sản xuấ t,vậntải,thươngmại, dịch vụ, )trên cơsở vận
dụng quyluậtgiátrịcùngvớicá cquyluậtkhác,nhằmđạtmụctiêuvốnsinhlời
nhiềunhất[1].
12
1.2.SỰHÌNHTHÀNHVÀPHÁTTRIỂNCỦACÁ CDOANHNGHIỆPCHẾ
BIẾNLÚAGẠO
Theochiềudàilịchsử,lúcđầunềnkinhtếcủamỗinướcđềulànềnkinhtếtự
nhiên,mangnặngtínhtựcấp,tựtúc,đasốsốngbằngnghềnông.Ngoàiviệctrồng
trọt,chănnuôi,đánhbắt,khaithácđểcósảnphẩm,ngườinôngdânđãtựmìnhbảo
quản,chếbiến,thậmchítựmìnhchếtạoracảcôngcụlaođộng.Trongdâncưhầu
nhưkhôngcóhoặccórấtítsựphâncônglaođộngxãhộivàsựtraođổisảnphẩm.
Dần dần, lực lượng sảnxuất và năng suất lao động tăng lênxuất hiện sản
phẩmthừavàdonhữngyêucầucủacuộcsốngdẫnđếnnhucầutraođổisảnphẩm
thừađóvớinhau.Traođổitácđộngtrởlạisảnxuấtvàthúcđẩysựphâncôngxãhội.
Sựhìnhthànhcácloạilaođộngsảnxuấtđãlàmchosảnphẩmcủatừngloạilaođộng
đóchuyểnthànhhànghóa,thànhnhữngvậtnganggiávớinhau,dùnglàmvậtphẩm
traođổivớinhauvàhình thànhthị trường.Kinh tếhànghóapháttriển,thị trường
từngbướcmởrộngra,đưađếnchỗngàytăngthêmnhữngngànhcôngnghiệpriêng
biệttáchrakhỏinôngnghiệp.Theođó,CNCBtáchratrởthànhmộtngànhkinhtế
độclập.Ngànhnàycómặtởcáchoạtđộngchếbiếnkhácnhau,tạoranhiềuloạisản
phẩmhànghóađápứngnhiềunhucầukhácnhauvàchínhtừđâyngànhCNCBcác

mặthànglúagạo,cácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạođóngvaitròrấtquantrọng.Có
thểnóisauhơnmộtthếkỷhìnhthànhvàpháttriển,thờigiantớisẽlàgiaiđoạnphát
triểnnhanhchóngcủacácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạo,sựpháttriểnnàysẽtheo
cácxuhướng như:
Cácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạosẽpháttriểntheomôhìnhkhuliênhợp
chếbiếnlúagạođểnângcaochấtlượngsảnphẩmsauchếbiến.Khuliênhợpsẽthực
hiệntấtcảcácchứcnăngtừsấylúachođếnxayxát,chếbiếnvàtồntrữlúagạo.Các
côngnghệđượcsửdụngtrongkhuliênhợpnàylànhữngcôngnghệhiệnđại,đáp
ứngđượccácyêucầuvềtiêuchuẩnchấtlượngsảnphẩmtrongnướcvàquốctế.
Cácdoanhnghiệp sẽgắnkếtvớinôngdânsảnxuấtlúađểxâydựngvùng
nguyênliệuchodoanhnghiệpnhằmổnđịnhsảnxuấtkinhdoanhvàhướngtớiphát
triểnmộtcáchbềnvững.
14
CácdoanhnghiệppháttriểntheohìnhthứcCôngtycổphần;trongđó,nông
dân,cáchợptácxãnôngnghiệpsẽlànhữngcổđôngcủacôngtynhằmgópphầnlàm
nângcaochuỗigiátrịngànhhànglúagạo[28].
1.3.ĐẶCĐIỂMHOẠTĐỘNGSẢNXUẤTKINHDOANHCỦACÁCDOANH
NGHIỆPCHẾBIẾNLÚAGẠO
1.3.1.Quytrìnhchếbiếnlúa gạo
Quytrìnhchếbiếnlúagạohiệnnayđượcthểhiệnởbiểuđồ1.1dướiđây:
Lúa
nguyênliệu
Sàngtạp
chất
Bócvỏ Thùngrê Sàng
phânly
Sàngtách
đá
Cân,
Đónggói

nhưBùiVănNgọ,Sinco,Satake, Thiếtbịchếbiếnlúagạocủacáchãngnàycóđộ
tincậycao,sảnphẩmquachếbiếnđạtnhữngyêucầucơbảnnhưđộxáttrắng,tỷlệ
thóc,tỷlệtấm,độẩm,hạtmàu,độđồngđều,vệsinhvàhạnchếtốithiểutạpchất
trướckhiđónggói.
1.3.2.Nguy ênliệusử dụngtrong cácdoanhng hiệpchếbiếnlúagạo
Nguyên liệu sử dụng trong các doanh nghiệp chế biến lúa gạo gồm có lúa
hàng hóavà gạobánthànhphẩm,dođóđểđảmbảonguồnnguyênliệuổnđịnhthì
vấnđềquyhoạchvùngsảnxuấtlúavàquyhoạchdiệntíchđấttrồnglúacóýnghĩa
rấtquantrọng.
(1) Nguồn nguyên liệu là lúa hàng hóa: Lúa được người nôngdân trồng ở
khắpcáctỉnh,thànhtrongcảnước,vớisảnlượnghàngnămđạtgần40triệutấnvà
vùngĐBSCLlànơisảnxuấtlượnglúahànghóalớnnhấtcủacảnước,vớisảnlượng
hàngnămđạttrên20triệutấn.
Bảng1.1:Sảnlượnglúa cảnămvùngĐBSCLvàcảnướcgiai đoạn2005 2009
ĐVT:Tấn
Nơisảnxuất 2005 2006 2007 2008 2009
1/VùngĐBSCL
2/Cảnước
19.385.620
35.832.900
18.075.036
35.849.500
19.221.771
35.942.700
21.166.627
38.729.800
20.483.400
38.895.500
Nguồn:Tổngcục Thốngkê,2010 [26]
(2) Nguồn nguyên liệu là gạo bán thành phẩm: Gạo bán thành phẩm được

Hiệnnay,cácmáymócvàthiếtbịnàycótrênthịtrườngkháđadạngvềmẫu
mã,tínhnăngsửdụngvàtrìnhđộvềcôngnghệlàkháhiệnđại.Dovậy,đểtạorasản
17
phẩmgạođạtchấtlượngcao,cácdoanhnghiệpcầnphảiquantâmđổimớimáymóc,
thiếtbịvàcôngnghệmộtcáchhợplý.
1.3.4.Laođộngtrongcácdoanhnghiệpchếbiếnlúagạo
Laođộngtrongcác doanhnghiệp chếbiến lúa gạocóthểchialàm03 nhóm
chính:
(1)Nhómcánbộquảnlývàkinhdoan h:Doyêucầuhộinhậpkinhtếquốctế
ngàycàngcao,dođócánbộquảnlývàkinhdoanhphảicótrìnhtrìnhquảnlýcủa
ngườiCEO,phảicóhiểubiếtvềkinhdoanhtrongmôitrườngtoàncầuhóa.Vìvậy,
cácdoanhnghiệpphảithườngxuyênquantâmđếncôngtácđàotạođộingũcánbộ
nàymớiđápứngđượcyêucầucủacôngviệc,chứkhôngthểtuyểndụngmớilàcóthể
sửdụngđượcngay.
(2)Nhómkỹsưkỹthuậtvàcôngnhânkỹthuậtbậccao:Đâylàcáckỹsư,công
nhân kỹthuật bậc cao của cácngành cơ khí,điện, côngnghệ,… nhữngngườinày
thườngđảmđươngcôngtáctạibộphậnkỹthuật,chuyênphụtráchcáccôngviệcvề
cơkhí,điện,vậnhànhvàsửachữacácmáymóc,thiếtbịtrongcácphânxưởngchế
biến. Ngày nay, với yêu cầu đổi mới công nghệ theo hướng hiện đại, đòi hỏi lực
lượnglaođộngnàyphảithườngxuyênđượcđàotạođểnângcaotrìnhđộtaynghề
nhằmtheokịpvớixuhướng pháttriển rất nhanhvềkhoahọc công nghệnhưhiện
nay.
(3)Nhómcôngnhânlaođộngphổthông:Nhữnglaođộngnàythườnglàmcác
côngviệcliênquannhiềuđếnchântaynhưđónggói,bốcxếp,quảnlýkhotàng,bến
bãi,…cáclaođộngnàythườngkhôngđòihỏicaovềtrìnhđộchuyênmôn,chỉyêu
cầucósứckhỏetốt,nhiệttìnhtrongcôngviệc.Côngtácđàocholựclượnglaođộng
nàykháđơngiản,chỉlàđàotạonghiệpvụchocáccôngviệcthườnglàmhàngngày
vàtrongthờigianngắnhạn.
1.3.5.Vốntrongcácdoanhng hiệpchếbiếnlúagạo
Hoạt động sảnxuất kinhdoanh của các doanh nghiệp chế biến lúa gạo phụ

nướcởkhuvựcTrungĐông.
19
Bảng 1.2: Cơ cấu thị trườn g xuất khẩu gạo của doanh nghiệp Việt Nam giai
đoạn2005 2 009
ĐVT:%
Stt Thịtrường
Năm
2005 2006 2007 2008 2009
1 ChâuÁ 49,8 48,9 56,9 74,4 55,2
2 ChâuPhi 43,9 43,3 27,9 15,2 24,3
3 ChâuÂu 5,2 0,7 5,1 6,3 13,1
4 TrungĐông 1,1 6,8 7,1 2,1 4,8
5 ChâuMỹ 0,0 0,0 2,9 0,1 1,4
6 ChâuĐạiDương 0,0 0,2 0,1 1,8 1,2
Nguồn:TrungtâmThôngtinPháttriểnNôngnghiệp Nôngthôn,2010[29]
1.4.VAITRÒCỦA CÁCDOANHNGHIỆPCHẾBIẾNLÚAGẠOĐỐIVỚI
NỀNKINHTẾQUỐCDÂN
1.4.1.Cungcấpvà đảmbảoanninhlư ơngthực
TấtcảngườidânViệtNamđềusửdụnglúagạolàmlươngthựcchính,từgạo
có thể chếbiến thành các sản phẩm khác nhưbột,phở,bún và rấtnhiều loại thực
phẩmkhácđược làmtừgạo. Vìvậy, lúagạođã trở thànhnguồnlương thựcchính
trongđờisốnghàngngàycủamỗingườidân.
ViệtNamtrongnhiềunămliềnđượcxếpvàonhómcácnướcdẫnđầuvềxuất
khẩugạo,luônhoànthànhtốtnhiệmvụđảmbảoanninhlươngthựcquốcgiavàquốc
tế.Cóthểnói,lúagạođóngvaitròrấtquantrọngtrongviệccungcấplươngthựccho
ngườidân,ngoàiracònlàngànhkinhtếtạoranhiềucôngănviệclàmchongườilao
động,đặcbiệtlàlaođộngởnhữngvùngnôngthôn,quađóđãgópphầntíchcựcvào
việc xóa đói giảmnghèo. Trong những năm gầnđây chính sáchphát triểnkinhtế
nôngnghiệp,nôngdânvànôngthôncủaNhànướcluôngắnliềnvớipháttriểnngành
hànglúagạo.

độngnhànrỗiởkhuvựcnôngthôn.Năm2009,sốlaođộngđanglàmviệctrongcác
doanhnghiệpchếbiếnlúagạotrênđịabànTP.CầnThơkhoảng22.000ngànngười,
trongđólaođộngcótrìnhđộchuyênmônthấpchiếmkhoảng70%tổngsốlaođộng
(lựclượnglaođộngnàychủyếuởkhuvựcnôngthôn),vớimứcthunhậpbìnhquân
khoảng2,6triệuđồng/tháng.
Ngoàira,cácdoanhnghiệpcòngópphầnlàmtănggiátrịsảnxuấtcôngnghiệp,
quađóthúcđẩy chuyểndịchcơcấukinhtếởkhuvựcnôngthônvàlàmtăngtỷtrọng
củakhuvựccôngnghiệptrongcơcấukinhtếởđịaphương.
21
1.4.4. Gópphầntạonguồnthungoạitệchođấtnước
Trongnhiều năm liền, sảnphẩm lúa gạo Việt Nam luôn giữ vị trí cao trong
danhsáchcácmặthàngcógiátrịxuấtkhẩulớnnhấtđấtnước,năm2009xuấtkhẩu
gạođứngvịtríthứ5(saudệtmay,dầukhí,dagiày,thủysản)vớikimngạchxuất
khẩuđạtkhoảng2,7tỷUSD.ViệtNamđãtrởthànhnướcxuấtkhẩugạolớnthứhai
thếgiớichỉsauTháiLan,đãgópphầntíchcựcvàoviệcđảmbảoanninhlươngthực
chothếgiớivàlàmchovịthếcủaViệtNamtrênthếgiớingàycàngđượcnângcao.
Bảng1.4:SốlượngvàkimngạchxuấtkhẩugạoViệtNamgiaiđoạn20 05 2009
Chỉtiêu ĐVT Năm
2005
Năm
2006
Năm
2007
Năm
2008
Năm
2009
1. Số lượng gạo xuất
khẩu
Triệu

1.5.1.Nhó m yếutốmôitrườngbênngoài
1.5.1.1.Môitrườngvĩmô
Bấtcứhoạtđộngsảnxuấtnàotrongquátrìnhhoạtđộngcủamìnhcũngchịu
sựtácđộngnhấtđịnhcủamôitrườngvĩmô.Đốivớicácdoanhnghiệpchếbiếnlúa
gạo, các yếu tố môi trường vĩ mô có ảnhhưởng lớnđến sự phát triển củadoanh
nghiệpbaogồmcácyếutốcơbảnnhưsau:
(1)Đườnglối,chủtrươngpháttriểncôngnghiệp:Chínhphủmỗinướcđềucó
đườnglối,chủtrươngpháttriểncôngnghiệpriêngphùhợpvớibốicảnhkinhtếxã
hội và môi trường của mỗi nước, vídụ nhưSingapore lúc đầuhọphát triển công
nghiệpnhẹ,sauđópháttriểncácngànhcôngnghệkỹthuậtcao;NhậtBản,HànQuốc
ngaytừđầucôngnghiệphóahọđãđivàopháttriểncácngànhcôngnghiệpnặng,vì
thếhọ đã cócácngành côngnghiệptầmcỡquốctế nhưsản xuấtthép, côngnghệ
đóngtàu,côngnghệôtô,côngnghệđiệntử…
ỞViệtNam,đườnglốipháttriểncôngnghiệpđượcthựchiệnvàthayđổiqua
nhiềuthờikỳ.Ởthờikỳ1975đến1986thựchiệnchínhsáchưutiênpháttriểncông
nghiệpnặng.Giaiđoạn1986đến1990đãcósựđiềuchỉnhvềđườnglốipháttriển
côngnghiệp,ưutiênpháttriểncôngnghiệpchếbiếnlàchính.Từnăm2001đếnnay,
đangthựchiệnđườnglốicôngnghiệphóahiệnđạihóatheoNghịquyếtĐạihộiIX
và Đại hộiX, nhằmxâydựng nước ta trởthànhnướccôngnghiệp pháttriểntheo
23
hướnghiệnđạivàonăm2020 [13];trongđó,chútrọngpháttriểncôngnghiệpchế
biếnnônglâmthủysản,cácngànhcôngnghiệpsửdụnghàmlượngcôngnghệcao
như: điệntử,côngnghệphầnmềm,côngnghệôtô,…
(2)CácchínhsáchcủaNhà nướcđốivớidoanhnghiệp:Mỗimộtquốcgiađều
cóchínhsáchvềpháttriểnkinhtếriêngcủamình,trongđócóchínhsáchliênquan
đếndoanhnghiệp.Mộtsốnướctrongthờikỳđầuthựchiệnđườnglốicôngnghiệp
hóa,đểthựchiệncácchiếnlượcpháttriểnkinhtếxãhội,họđãthànhlậpnhiềutổng
côngty ởnhiềulĩnhvực,màcáclĩnhvựcnàycóảnhhưởngđếnchínhsáchpháttriển
kinh tếquốc gia nhưnănglượng,dầukhí,viễnthông,… Mộtsốquốc gia khácthì
trongthờikỳđầu,họưutiênchocácdoanhnghiệpnhỏvàvừađểkhaitháctốtcác

1.5.1.2.Môitrườngvimô
Cácyếutốcủamôitrườngvimôđượcthểhiệntheomôhìnhnămtáclựccủa
MichaelE.Porterdướiđây:
Biểuđồ1.2:MôhìnhnămtáclựccủaM ichaelE.Porter(1980)[42]
Nhà
cungcấp
Đốithủ
mớitiềm
năng
Những đốithủcạnh
tranhtrongngành
Cạnhtranhgiữacác
đốith
ủhiệnhữu
Sảnphẩm
thaythế
Khách
hàng