Báo cáo khoa học:
Tình trạng nhiễm cầu trùng của gà ở một số địa điểm
thuộc các tỉnh phía bắc và phác đồ phòng trị
Tạp chí KHKT Nông nghiệp, Tập 1, số 2/2003 118

Tình trạng nhiễm cầu trùng của gà ở một số địa điểm thuộc
các tỉnh phía bắc và phác đồ phòng trị
Eimeria infection in chicken in some northern provinces of Vietnam
Phan Lục
1
, Bạch Mạnh Điều
2
, Phan Tuấn Dũng
3

Summary
An investigation was made in 7 districts of Hanoi, Hatay and Hoabinh provinces to
determine the incidence of Eimeria infection in chicken. A total of 10 740 fecal samples

giống: BE, AA, ISA( gà hớng thịt):
Goldline, Hyline, Brownick (gà hớng
trứng); Tam hoàng, Roderi, Lơng Phợng

1
Bộ môn Ký sinh trùng, KHoa Chăn nuôi Thú y
2
Viện Chăn nuôi
3
Sở Giáo dục Hà Nội

Ai Cập (gà kiêm dụng); gà Ri, gà Mía (gà
nội); tại 7 huyện thuộc các tỉnh Hà Nội,
Hoà Bình, Hà Tây.
Thử nghiệm 6 phác đồ điều trị bệnh cầu
trùng (Ryley, 1973) bằng các loại thuốc
với các liều lợng nh sau:
Baycox : 0,007g/1kg P;
Esb3 : 1g/1 lít nớc;
Coccistop : 1g/1lít nớc;
Ancoban : 1,5g/1 lít nớc
Salinomycin: 60ppm
Rigecoccin: 400ppm trộn với thức ăn
Các loại thuốc trên đều đợc dùng điều
trị liên tục trong 3 ngày liền cho gà (đ
đợc gây nhiễm cầu trùng lúc 7 ngày
tuổi), với liều >6000 non nang/ gam theo
các phác đồ sau:
Phác đồ 1: điều trị khi gà 5,6,7 ngày tuổi.
Phác đồ 2: Điều trị khi gà 6,7,8 ngày tuổi

Hớng thịt Hớng trứng Kiêm dụng

Địa điểm
Số gà
nghiên
cứu
(con)
Tỷ lệ
nhiễm
(%)
Số gà
nghiên
cứu
(con)
Tỷ lệ
nhiễm
(%)
Số gà
nghiên
cứu
(con)
Tỷ lệ
nhiễ
m
(%)
Số gà
nghiên
cứu
(con)
Tỷ lệ


360 24,72

Hà Tây

Quốc Oai 1560 26,79

360 32,2 360 25,37

480 26,26

360 24,16

Hoài Đức 1500 27,47

345 32,75 350 25,72

460 26,52

345 25,0
Ba Vì 1240 27,26

285 32,12 310 25,73

360 26,66

285 25,26

Hoà Bình


(n=260)
Hớng thịt 31,15 24,61 20,00
Hớng trứng 30,26 26,28 20,77
Kiêm dụng 30,00 25,00 21,02
Nội 29,00 26,66 21,79
Tổng 30,13 25,64 20,09

tình trạng nhiễm cầu trùng của gà 12
1

3.2. Biến động nhiễm cầu trùng theo
tuổi gà
Kết quả ở bảng 2 cho thấy:
Gà ở mọi lứa tuổi đều bị nhiễm cầu
trùng. ở lứa tuổi dới 2 tháng, gà có tỷ lệ
nhiễm cầu trùng cao hơn (30,13%). Gà bắt
đầu thải non nang lúc 10-14 ngày tuổi, ở
lứa tuổi càng cao, tỷ lệ nhiễm cầu trùng
của gà càng giảm. Gà tuổi trên 4 tháng, tỷ
lệ nhiễm là 20,09%.
Tỷ lệ nhiễm cầu trùng của các giống gà
cùng lứa tuổi, chênh lệch không đáng kể.
3.3. Hiệu lực của các phác đồ điều trị
Kết quả ở bảng 3 đ cho thấy:
Khi điều trị bệnh cầu trùng gà theo
phác đồ 3, cả 6 loại thuốc đều làm giảm
tỷ lệ gà ốm và chết đến mức thấp nhất;

gà nuôi theo hớng thịt có tỷ lệ nhiễm cao
nhất (32,08%), gà kiêm dụng nhiễm
26,95%, gà nội nhiễm 25,51%, gà hớng
trứng nhiễm 25,14%.
- Gà dới 2 tháng tuổi nhiễm cầu trùng
cao nhất (30,13% ), tuổi gà càng cao, tỷ lệ
nhiễm càng giảm.
Để điều trị bệnh cầu trùng của gà có
hiệu quả, cần dùng Baycox (0,007g/1kg
P), hoặc dùng Coccistop (1g/1lít nớc),
Ancoban (1,5g/1lít nớc) cho gà uống 3
ngày vào đúng lúc gà 8, 9,10 ngày tuổi
(ngay sau khi bị nhiễm mầm bệnh).

Tài liệu tham khảo
Donal, P. (1996), Coccidiosis (2), World
poultry, pp.35-36.
Phan Lục, Bạch Mạnh Điều (2001). "Tình
hình nhiễm cầu trùng ở một số gia cầm
nhập nội và hiệu quả của vacxin phòng cầu
trùng gà". Tạp chí Thú Y, số 1/2001.
Ryley, J.R. (1973), Chemotherapy of chicken
Coccidiosis. Adv. Phamacol chemotherapy,
11,pp.221-293.
Dơng Công Thuận (1973), "Bệnh cầu trùng
gà trong chăn nuôi gà công nghiệp", Tạp
chí KH Thú y, tr.43-47.
Hồ Thị Thuận (1985), "Điều tra và điều trị
bệnh cầu trùng tại một số trại gà công
nghiệp", Công trình nghiên cứu khoa học-

đồ
ố
m
(%)
Chết
(%)
ố
m
(%)
Chết
(%)
ố
m
(%)
Chết
(%)
ố
m
(%)
Chết
(%)
ố
m
(%)
Chết
(%)
ố
m
(%)
Chết