MỘT SỐ CÂU HỎI BỆNH VIÊM GAN
* Tôi bị viêm gan B, điều trị bằng Adefovir và Lamivudin từ 24-4-2008 đến
nay, đã hai lần xét nghiệm sinh học phân tử, đều cho kết quả < 250x10 mũ 0
copies/ml huyết tương. Xin hỏi tôi đã khỏi bệnh chưa? Có còn cần uống thuốc nữa
không? (Phạm Văn Thụy, 59 tuổi, phamvanthuy52@ )
- TS.BS Phạm Thị Lệ Hoa - phó chủ nhiệm bộ môn Nhiễm Đại học Y
Dược TP.HCM: Bệnh viêm gan B của bạn đang điều trị bằng Adefovir và
Lamivudin. Đây là 2 loại thuốc ức chế sao chép của virut. Vì vậy HBV-DNA dưới
250 copies/ml là đang có đáp ứng virut tốt chứ chưa có ý nghĩa là khỏi bệnh. Bạn
cần tiếp tục dùng thuốc cho đến khi mất HBeAg và có antiHBe. Bác sĩ điều trị sẽ
theo dõi và quyết định thời điểm có thể nên điều trị an toàn để tránh tái phát.
* Tôi đã chích ngừa viêm gan siêu vi C được khoảng 4 năm. Xin hỏi bao lâu
thì tôi có thể đi xét nghiệm và chích ngừa lại. Xin cảm ơn! (Nguyễn Thành Minh,
28 tuổi, minh @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Rất tiếc, câu hỏi của bạn chưa chính xác! Hiện nay,
trên toàn thế giới chưa có thuốc chủng ngừa bệnh viêm gan siêu vi C, vì vậy tôi
không biết bạn chích ngừa ở đâu? Tuy nhiên, nếu bạn muốn làm xét nghiệm tầm
soát bệnh viêm gan siêu vi C bạn có thể đến nhiều trung tâm hoặc bệnh viện trong
thành phố để xác định bệnh viêm gan của bạn.
* Mẹ tôi bị viêm gan siêu vi B mạn tính từ năm 2008 và bắt đầu điều trị,
uống thuốc Lamuvidin từ đó. Cứ sau 3 tháng đi xét nghiệm và đếm virus. Số virus
không quá 2000, men gan ổn định. Từ tháng 11-2009, mẹ tôi bắt đầu ngưng thuốc
và đều tái khám khoảng 3 tháng/lần. Tình hình đến nay đều ổn định. Xin hỏi bác sĩ,
sắp tới mẹ tôi nên điều trị thế nào? Khi có điều gì bất thường tôi phải làm sao? Xin
chân thành cảm ơn. (Nguyễn Lê Trà, 24 tuổi, tra.nguyen@ )
- TS.BS Phạm Thị Lệ Hoa - phó chủ nhiệm bộ môn Nhiễm Đại học Y
Dược TP.HCM: Mẹ của bạn được điều trị viêm gan B mạn với Lamivudine và đã
được ngưng thuốc từ tháng 11-2009. Thông thường bác sĩ cho bệnh nhân ngưng
điều trị khi có bằng chứng miễn dịch kiểm soát được virút tức là đạt được mất
HBeAg và có kháng thể antiHBs, đồng thời virút trong máu ở mức thấp (thông
hạn chế tình trạng bùng phát siêu vi.
* Trường hợp bị viêm gan siêu vi B do quá thờ ơ việc kiêng rượu bia dẫn
đến xơ gan thì việc nhận biết dấu hiệu xơ gan là như thế nào và phương thức điều
trị ra sao? (huy, 22 tuổi, huyho_ht@ )
- BS Trần Nguyên Hà: Trường hợp đã bị nhiễm viêm gan siêu vi B mà
bệnh đang tiến triển lại còn thờ ơ với việc kiêng rượu bia thì trước sau cũng sẽ dẫn
đến bệnh lý xơ gan.
Như đã nói ở trên, bệnh xơ gan hay còn gọi là bệnh chai gan là trường hợp
lúc đó gan không còn hoạt động như bình thường nữa mà các tế bào gan bị xơ đi,
không tống được những chất độc còn đọng lại trong cơ thể, khiến cho người bệnh
cảm thấy mệt mỏi, ăn không tiêu, trướng bụng, thậm chí có cổ trướng mà từ
chuyên môn gọi là báng bụng.
Xơ gan là một yếu tố nguy cơ cao gây ung thư gan nguyên phát đứng sau
HBV ở các nước nằm trong vùng dịch tế học, là yếu tố nguy cơ đứng hàng đầu ở
các nước giàu như Mỹ, Pháp, Canada. Như ở Mỹ thì trong số các bệnh nhân chết vì
xơ gan do rượu khi được mổ tử thi, người ta thấy khoảng 10 cho đến 55 trường hợp
có ung thư gan.
Ngược lại người ta thấy có xơ gan kèm theo từ 60-80% trường hợp ung thư
gan. Tức là nguy cơ ung thư gan trên bệnh nhân xơ gan là rất cao, gấp 40 lần người
2
không bị xơ gan, nhưng chỉ từ 3-4% bệnh nhân xơ gan tiến triển thành ung thư gan
mỗi năm.
Các loại xơ gan được xác định có khả năng gây ung thư gan là xơ gan do
viêm gan, do rượu, do nhiễm sắc tố sắt. Như vậy, vừa bị viêm gan siêu vi B lại kèm
thêm uống rượu bia quá độ sẽ gia tăng nguy cơ xơ gan và ung thư gan rất nhiều.
* Bệnh viêm gan siêu vi B chữa được không? Nói là chữa được nhưng sao
lại bị tái lại? Mẹ bị viêm gan siêu vi B khi mang thai sinh ra con có bị viêm gan
siêu vi B như mẹ không? (Tran Thi Thuan, 23 tuổi,
manhtrangcuoirung_7777_ngoc@ )
- TS.BS Phạm Thị Lệ Hoa: Việc điều trị bệnh viêm gan siêu vi nhằm mục
3
Về những dấu hiệu nào để biết mình bị ung thư gan, đa số trường hợp triệu
chứng đầu tiên thường là đau tức hoặc khó chịu ở dười bờ sườn phải. Đôi khi, đau
lói ra sau lưng hoặc lên vai, đau vùng chấn thủy xảy ra khi bướu to và ở thùy bên
trái. Khởi đầu thường là triệu chứng đau âm ỉ nhưng đôi khi cũng có những
cơn đau đột ngột, cấp tính do bướu vỡ gây xuất huyết nội. Các triệu chứng khác
như trướng bụng, sụt cân, mệt mỏi, chán ăn, rối loại tiêu hóa
Bác sĩ khám sẽ thấy gan to là triệu chứng rất thường gặp - từ 50-90% trường
hợp ung thư gan. Có nước trong bụng - có từ khoảng 30-60% trường hợp. Sốt, suy
kiệt, vàng da, nổi những gân máu ớ da vùng bụng Sau đó, bác sĩ sẽ làm những xét
nghiệm để khẳng định thêm như siêu âm vùng bụng, thử một loại protein phôi thai
(AFP) hoặc bác sĩ có thể chọc hút bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn của siêu âm để
xem trên kính hiển vi loại tế bào ung thư hay không. Các xét nghiệm khác bác sĩ có
thể làm thêm như chụp CT vùng bụng cũng như các xét nghiệm về chức năng hoạt
động của gan.
* Điều trị viêm gan siêu vi B bằng thuốc Tây hay thuốc Nam sẽ tốt hơn? Nếu
uống thuốc Tây thì thời gian là bao lâu thì hết bệnh? (LÊ ĐÌNH LONG, 29 tuổi,
ledinhlong1982@ )
- ThS ThS.Bs Lê Thị Tuyết Phượng: Hiện nay việc điều trị viêm gan siêu
vi B có các loại thuốc chính thức được FDA công nhận gồm các loại thuốc uống
diệt siêu vi và Interferon, Peg - Interferon. Tuy nhiên chỉ định và chọn lựa loại
thuốc nào tùy từng trường hợp cụ thể phải được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa.
Một vài loại thuốc hỗ trợ có thể sử dụng nhưng hiệu quả chưa được ghi nhân rõ
ràng.
Thời gian điều trị viêm gan siêu vi B mạn khó xác định cụ thể, tùy vào từng
trường hợp. Tuy nhiên ít nhất là phải vài năm. Trong quá trình điều trị bệnh nhân
không được tự ý ngưng thuốc nếu không có chỉ định của bác sĩ, nếu không sẽ gây
tình trạng bùng phát siêu vi và kháng thuốc gia tăng tỉ lệ tổn thương gan, xơ gan,
ung thư gan
* Ba tôi năm trước có bị viêm gan siêu vi B hay C gì đó, chỉ biết là phải
ghi là: 271000 CSBT/ngưỡng 300 copies/ml. Vậy số VR của em là/ml máu hay
toàn bộ trong cơ thể. Xin cảm ơn. (NGÔ LỢI, 38 tuổi, LOIDOOR@ )
- TS.BS Phạm Thị Lệ Hoa: Baraclude là loại thuốc có hoạt lực chống siêu
vi B mạnh. Tuy nhiên trên người đã sử dụng Lamivudin và bị kháng thuốc thì hiệu
quả không cao. Khi đang điều trị trên 6 tháng mà mật độ siêu vi trên
100000copies/ml có thể nghi ngờ là đáp ứng virut kém, nếu em dùng thuốc liên tục
đúng thời điểm trong ngày (cùng thời điểm và cách xa bữa ăn), không có bị gián
đoạn. Em không nên tự điều trị mà cần được theo dõi và quyết định trị liệu của bác
sĩ chuyên khoa.
Hiện nay trên thị trường có Entecavir với rất nhiều biệt dược khác nhau, là
loại thuốc tương đương sinh học như Baraclude, có giá thành thấp hơn.
* Người bị viêm gan B mạn tính thì cần làm gì để giữ sức khoẻ tốt? Ăn uống
như thế nào? Tập thể thao các môn gì? Uống thêm thuốc gì để bồi bổ cho gan?
Cảm ơn. (Nguyễn thị kim Chi, 30 tuổi, nhoc_ot_0503@ )
- Ths. BS Lê Thị Tuyết Phượng: Người bị nhiễm siêu vi B mạn tính cần
lưu ý các vấn đề sau:
+ Theo dõi và tuân theo sự chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa.
+ Hạn chế tối đa các chất kích thích như rượu bia các loại nước có gas, các
loại hóa chất, các loại phụ gia thực phẩm.
+ Hạn chế chất béo động vật.
+ Tập thể dục đều đặn.
+ Không sử dụng bất ký loại thuốc gì nếu không có chỉ định của bác sĩ đặc
biệt các loại thuốc giảm đau, thuốc an thần, thuốc ngủ
5
Hiện nay có vài nghiên cứu ghi nhận sử dụng cà phê, chocolate đen có thể
tốt cho những người có bệnh lý gan, hạn chế tỷ lệ dẫn đến xơ gan.
* Có phải bệnh viêm gan B gây nên ung thư gan không? (Nguyễn Minh Đại,
38 tuổi, conho.nguyenminh@ )
- BS Trần Nguyên Hà: Ung thư gan là một trong những bệnh phổ biến nhất
và có thể gặp mọi nơi trên thế giới, nhất là ở các nước đang phát triển. Người ta
+ Cấp tính: có thể khỏi bịnh hoàn toàn và tạo được kháng thể miễn dịch suốt
đời. Việc điều trị trong giai đoạn cấp đa số chỉ cần nghỉ ngơi và các biện pháp hỗ
trợ thích hợp.
6
+ Mạn tính:
Dạng không hoạt động chỉ cần theo dõi định kỳ chưa cần điều trị đặc trị.
Dạng hoạt động tùy từng trường hợp bác sĩ sẽ lựa chọn thuốc điều trị đặc trị
uống (Lamivudin, adefovir, entercavir, tenofovir, ) hoặc chích (Interferon hoặc
Peg - interferon). Thời gian điều trị tùy từng trường hợp cụ thể nhưng thường phải
kéo dài từ một đến vài năm thậm chí một số trường hợp phải điều trị suốt đời.
* Kháng thể kháng siêu vi C gây viêm gan tồn tại trong máu bao lâu? Kháng
thể này có khả năng giúp cơ thể tránh tái nhiễm siêu vi C hay không? Vì sao trong
bệnh viêm gan thì hay có Ferritine máu cao? Xin cảm ơn. (Nguyễn Quốc Hội, 40
tuổi, quoc @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Đối với các trường hợp nhiễm viêm gan siêu vi C,
kháng thể Anti-HCV xuất hiện khoảng 3 tháng sau khi tiếp xúc với siêu vi C và tồn
tại trong nhiều năm. 10-15% người nhiễm có kháng thể Anti-HCV nhưng không có
siêu vi C trong máu. Muốn hạn chế khả năng tái nhiễm, cách tốt nhất là không tiếp
xúc với siêu vi C qua các đường: máu và các phẩm vật của máu, các vật dụng bén
nhọn có dính máu, quan hệ tình dục không an toàn.
Đối với những trường hợp bệnh gan có nồng độ Ferritine trong máu cao
thường có liên quan đến đáp ứng không tốt với điều trị và có thể liên quan phần
nào đến biến chứng.
* Tôi là nam giới, năm nay 23 tuổi. Theo kết quả xét nghiệm tôi nhiễm cả
siêu vi B lẫn siêu vi C. Hiện nay tôi vẫn đi khám bệnh định kỳ, và theo như lời các
bác sĩ thì do chức năng gan tôi vẫn bình thường nên chỉ theo dõi chứ không đặc trị.
Tôi lo lắng, muốn các bác sĩ tư vấn là có cách nào để sau này lấy vợ, vợ và con tôi
sẽ không bị lây bệnh từ tôi không? Xin chân thành cảm ơn. (Một bạn nam giấu tên,
23 tuổi, nhanqu @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Đối với việc lây nhiễm viêm gan siêu vi C qua các
ở mức độ cao thì cũng không cần thiết phải chủng ngừa.
* Thưa Ts. BS Phạm Thị Lệ Hoa. Trước đây khoảng 2 tháng tôi có đi xét
định lượng viêm gan B, C tại bệnh viện Thống Nhất TP.HCM, kết quả định lượng
cho thấy tôi bị nhiễm viêm gan siêu vi C(344coppies/100coppies).
Sau đó khoảng 1 tháng tôi có định lượng lại lần 2 tại Trung tâm Á Châu TP.
HCM, kết quả không phát hiện mẫu bệnh viêm gan siêu vi C (ngưỡng phát hiện
của máy đo là 300 coppies). Xin hỏi, như vậy tôi có bị nhiễm viên gan C không?
Nếu có thì điều trị thế nào? Thời gian và chi phí ra sao? Xin cảm ơn. (Nguyễn
Thanh Bình, 34 tuổi, thanhbinhtnxp@ )
- TS.BS Phạm Thị Lệ Hoa: Bệnh nhân nhiễm virut viêm gan C với HCV-
RNA dương tính được xem là nhiễm siêu vi có hoạt tính. Nếu có kèm men gan
tăng cần được cân nhắc điều trị để tránh biến chứng. Trong vòng 6 tháng sau khi
nhiễm viêm gan C có 40 đến 70% trường hợp tự đào thải được virut và biến mất
HCV-RNA trong máu. Tuy nhiên dấu ấn antiHCV ở trong máu vẫn còn dương tính
và không có ý nghĩa virut còn hoạt tính và không cần phải điều trị.
Hiện nay có nhiều kỹ thuật xét nghiệm HCV-RNA với ngưỡng phát hiện
khác nhau. Xét nghiệm lần 1 là 344Copies/ml là ở mức thấp, vì vậy có thể không
phát hiện được nếu sử dụng kỹ thuật với ngưỡng là 300copies/ml. Như vậy bạn có
nhiễm virut viêm gan nhưng có thể đang đào thải được virut. Bạn có thể xét
nghiệm kiểm tra HCV-RNA sáu tháng sau để bảo đảm kết quả xét nghiệm âm tính.
* Chào BS Trần Nguyên Hà cho hỏi thăm giữa triệu chứng đau dạ dày và
ung thư gan khác nhau ở chỗ nào? Sao có những người đau dạ dày cũng bị đau nơi
vùng bụng giống như đau ung thư gan? (Nguyễn Hữu Lộc, 44 tuổi,
nhloc1667@ )
- BS Trần Nguyên Hà: Bạn có thể tham khảo ở các phần trả lời trên về triệu
chứng ung thư gan. Ung thư gan thường có triệu chứng đau ở bờ sườn bên phải, khi
bướu ở gan lớn hoặc ở vị trí thùy bên trái của gan thì người bệnh có thể đau ở vị trí
8
như đau dạ dày. Đặc biệt ung thư gan ở thời kỳ đầu thường không đau hoặc chỉ đau
mông lung, âm ỉ vì gan ít có dây thần kinh cảm giác. Khi bệnh đã nặng, bướu to
* Tôi năm nay 21 tuổi. Cách đây 9 tháng, tôi đi xét nghiệm viêm gan siêu vi
B tại viện Pasteur và kết quả là dương tính nhưng bác sĩ không cho thuốc, nói là
chỉ theo dõi, sau 6 tháng sau thì xét nghiệm lại.
Vào ngày 18-2 vừa rồi, tôi đi xét nghiệm lại và kết quả là dương tính
910,4(HBeAg, S/Co<1)và bác sĩ vẫn không cho thuốc uống. Tôi muốn hỏi là với
tình trạng như vậy tôi có cần điều trị thuốc không? Và tôi đang ở giai đoạn nào của
bệnh, nên làm gì để bệnh không chuyển biến xấu hơn? (Diễm, 21 tuổi,
diembluesky@ )
9
- Ths. BS Lê Thị Tuyết Phượng: Bạn bị nhiễm siêu vi B nhưng ở dạng
không hoạt động nên chỉ cần theo dõi chưa cần điều trị đặc trị. Trong trường hợp
của bạn cần lưu ý các vấn đề sau:
Vẫn phải khám và theo dõi định kỳ mỗi 3 đến 6 tháng.
Hạn chế những thói quen hoặc sử dụng những thực phẩm không tốt cho gan
(bạn tham khảo ở các câu trả lời khác có liên quan).
Khi lập gia đình và dự định có thai bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ
chuyên khoa để có những tư vấn thích hợp, hạn chế sự lây nhiễm cho bạn đời và
con cái sau này.
Lưu ý những hành vi có thể lây nhiễm cho những người xung quanh đặc biệt
không sử dụng chung những vật phẩm có khả năng dính máu như: cắt móng tay,
dao cạo, bàn chải đánh răng với người khác.
Phải báo cho bác sĩ biết tình trạng nhiễm siêu vi B của bạn đặc biệt khi thực
hiện một vài thủ thuật như nhổ răng để bác sĩ lựa chọn những phương pháp hạn
chế ảnh hưởng đến gan của bạn và hạn chế sự lây nhiễm cho người xung quanh.
* Theo tôi được biết Viêm gan C type 1 rất khó điều trị. Hiện nay một số
nước đã ứng dụng phương pháp Plasmapheresis để hỗ̉ trợ điều trị cho các bệnh
nhân này và mang lại hiệu quả rất khả quan, không biết các bác sĩ có quan tâm vối
phương pháp này? (Nguyen thang Long, 37 tuổi, longth @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Theo hiểu biết của chúng tôi, phác đồ điều trị tốt
nhất hiện nay đối với bệnh viêm gan siêu vi C là phối hợp PEG-INTERFERON
Như vậy tại VN, tỉ lệ nhiễm HCV không cao. Tuy nhiên, khi bị nhiễm HCV
cần phải được điều trị đúng mức vì nguy cơ ung thư gan ở người bị nhiễm HCV
cao hơn HBV.
* Khi đến giai đoạn
ung thư gan là bó tay phải
không bác sĩ? (nguyen thi
mao, 78 tuổi,
haiannguyenvanan@ )
- BS Trần Nguyên
Hà: Tùy theo giai đoạn của
bệnh mà tiên lượng của
người bị bệnh ung thư gan có
khác nhau. Nếu phát hiện
sớm bướu còn nhỏ và không
có bệnh lý gan khác đi kèm
như xơ gan thì phẫu thuật là
phương pháp có thể điều trị
tận gốc.
Nếu không phẫu thuật
được, thì cũng có những
phương pháp khác để điều trị
như là TOCE, TACE, phẫu
thuật đông lạnh, diệt bướu
bằng sóng cao tần cũng có
ích cho một số trường hợp
thích hợp. Ngoài ra mới đây
người ta còn điều trị ung thư
gan giai đoạn trễ bằng thuốc
sinh học hay còn là liệu
pháp nhắm trúng đích.
- Ths. BS Lê Thị Tuyết Phượng: Baraclude là thuốc điều trị đặc trị viêm
gan B, thời gian điều trị và chỉ định ngưng điều trị không chỉ dựa vào HBV_DNA,
men gan mà còn, dựa vào HbeAg, antiHbe và HbsAg, antiHbs. Do vậy việc chỉ
định ngưng điều trị bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ đang điều trị cho bạn để có
câu trả lời chính xác nhất.
* Tôi bệnh viêm gan C, trị bằng Pegasys và uống Ribavirin nhưng không
đáp ứng. Nay tôi đọc trên mạng thấy có loại thuốc Telaprevir, Boceprevir (Mỹ) vậy
tôi có nên dùng không? Nếu được thì trị bao lâu? (Trần văn phương bình dương,
1957 tuổi, phongba @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Qua những hội nghị quốc tế gần đây, hai loại thuốc
trên có thể phối hợp với điều trị chuẩn (pegasys+ ribavirin ) cho kết quả khả quan
hơn. Tuy nhiên, những loại thuốc này chưa được tung ra trên thị trường quốc tế và
VN.
* Vợ tôi bị nhiểm viêm gan siêu vi B trước khi có thai, nay con trai tôi 1
tuổi. Con tôi có bị nhiễm viêm gan không? Tôi đã chích thuốc ngừa viêm gan, xét
nghiệm đã có kháng thể. Vậy tôi có bị lây nhiễm viêm gan từ vợ không (vợ chồng
tôi quan hệ tình dục bình thường)? (Nguyễn Văn Cang, 36 tuổi, vancang1205@ )
12
- TS.BS Phạm Thị Lệ Hoa: Bạn đã được chích ngừa và có kháng thể nên
không còn lo ngại bị lây nhiễm siêu vi B. Nếu khi mang thai vợ bạn có HBeAg
dương tính thì có thể truyền siêu vi B cho con. Tuy nhiên hiện nay tất cả các bé
sanh từ mẹ bị nhiễm siêu vi B đều được chích văcxin và dùng HBIg ngay sau
sanh để được bảo vệ trong tháng đầu đời. Con trai của bạn cần được xét nghiệm
HBsAg và antiHBs sau 18 tháng để bảo đảm việc chủng ngừa theo chương trình
tiêm chủng mở rộng là hiệu quả và có kháng thể bảo vệ.
* Tôi uống rượu nhiều có phải là nguyên nhân chính dẫn đến bệnh viêm gan
siêu vi không? (paul, 23 tuổi, quocuy @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Bia rượu gây nên hậu quả nhiều mặt và nhiều nơi
trên cơ thể của bạn chứ không hẳn chỉ riêng ở gan. Siêu vi gây viêm gan là nguyên
nhân khác. Nếu cùng lúc bị viêm gan siêu vi và uống quá nhiều bia rượu sẽ gây ra
13
* Cách đây 2 năm tôi đi xét nghiệm máu và phát hiện HBsag , bác sỹ nói
chưa cần điều trị, 6 tháng sau đến tái khám. Tuy nhiên, vì nghĩ có điều trị cũng
không khỏi nên 2 năm qua tôi không đi khám lại. Hằng ngày tôi vẫn tập thể dục
đều đặn, ăn ngủ rất tốt liệu như vậy có đẩy lùi được bệnh. Tôi sắp lấy vợ (vợ đã
tiêm ngừa viêm gan B, C) vậy viêm gan có ảnh hưởng đến tinh trùng hoặc khả
năng có con không?. Cảm ơn bác sỹ.(Phi, 29 tuổi, cub @ )
- Ths. BS Lê Thị Tuyết Phượng: Như đã trả lời ở các câu trả lời khác có
liên quan, người mang virus viêm gan B mạn không hoạt động có thể vẫn chuyển
sang dạng hoạt động gây viêm gan mạn, xơ gan, ung thư gan.
Viêm gan siêu vi B được gọi là tên giết người thầm lặng, vì diễn biến rất âm
thầm không biểu hiện triệu chứng gì chỉ đến khi có biến chứng nặng nề thì mới
biểu hiện rõ gây khó khăn và giảm hiệu quả điều trị. Vì vậy, bắt buộc bạn phải theo
dõi định kỳ từ 6-12 tháng.
Nếu vợ bạn đã chích ngừa viêm gan B và có đủ kháng thể bảo vệ thì sẽ
không bị lây nhiễm từ bạn.
Nhiễm viêm gan B ở dạng không hoạt động sẽ không ảnh hưởng đến tinh
trùng hoặc khả năng có con, tuy nhiên nếu viêm gan mạn hoặc xơ gan thì sẽ có ảnh
hưởng.
* Xét nghiệm HBsAg: NEG;S/Co=0.14 ( so với csbt NEG: S/Co<1)); Anti-
HBs: 102 ( so với csbt: <10 mUI/ml); Anti - HCV : NEG:S/Co = 0.17 ( so với csbt
NEG: S/Co<1). Tôi không có thói quen thường dùng rượu, bia, tuy nhiên làm việc
khá căng. Xin các bác sĩ chuyên gia cho biết tôi có nguy cơ viêm gan ( A , B , C )
không? Các bác sĩ có thể cho tôi biết hướng điều trị tình trạng gan của tôi hiện nay
(tôi hiện dùng thuốc VieGan_B , Bididi theo toa thuốc BHYT của bệnh viện).
Dùng viên Omega3 có tác dụng trong trị gan nhiễm mỡ không. Xin cảm ơn. (Vũ
Đức Hòa, 48 tuổi, vuduchoa @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Với kết quả xét nghiệm của bạn, may mắn là bạn
không bị nhiễm phải siêu vi B mà đã có kháng thể chống được siêu vi B (không
cần thiết phỉ chích ngừa nữa), không bị nhiễm viêm gan siêu vi C. Bạn lại không có
3. Những loại thuốc nào hỗ trợ cầm cự hoặc tốt hơn nữa là trị được dứt bệnh
loại viêm gan này?
4. Chi phí điều trị hết bao nhiêu? Và thời gian điều trị là khoảng bao lâu?
Tôi xin cám ơn các bác sĩ đã tư vấn!
(Nguyễn Cường, 28 tuổi, truongan @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Ở nước ta cũng như trên thế giới, phác đồ điều trị
tốt nhất cũng không mang lại kết quả 100%. Tuy nhiên, đối với viêm gan siêu vi C,
điều trị thành công là khi sau 6 tháng ngưng thuốc (thời gian điều trị tùy thuộc vào
type siêu vi C) mà không tìm thấy siêu vi C trong máu của bệnh nhân.
Những trường hợp này, tỉ lệ tái phát sau 5 năm không vượt quá 1%, vì vậy
có thể được xem là hết bệnh. Những loại thuốc hỗ trợ chỉ giải quyết phần nào triệu
chứng và dĩ nhiên là không giải quyết được nguyên nhân gây bệnh. Về chi phí, tùy
thuộc vào các loại thuốc điều trị, thời gian điều trị cũng như mức độ bệnh.
* Tôi bị nhiễm viêm gan siêu vi B đã lâu, tuy nhiên HBeAg âm tính, SGOT
<40 nhưng SGPT thì 57. Nếu tôi không lầm SGPT cao là do viêm gan B gây nên.
Xin bác sĩ cho biết tôi có nên bắt đầu điều trị hay không? Chi phí có cao và khả
năng hết bệnh và thời gian điều trị là như thế nào? (có thể chích ngừa được
không?). Xin chân thành cảm ơn! (Nguyễn Quốc Khải, 30 tuổi,
nguyenquockhai @ )
- TS.BS Phạm Thị Lệ Hoa: Nhiễm siêu vi viêm gan B với HBeAg dương
tính có nghĩa virut còn hoạt tính và cần được giám sát để điều trị. Trong quá trình
15
theo dõi SGPT tăng trên 80 U/L (loại trừ tăng do các nguyên nhân khác) mà
HBeAg còn dương tính sau nhiều lần xét nghiệm lặp lại là có chỉ định điều trị đặc
hiệu.
Ở người châu Á có 40 - 50% bệnh nhân viêm gan B nhưng HBeAg âm tính.
Trường hợp này HBV-DNA được sử dụng như dấu ấn thể hiện hoạt tính của virut
nếu mật độ HBV-DNA vẫn còn trên 100000Copies/ml. Bạn có men gan tăng nhẹ
nên cần được khảo sát HBV-DNA và điều trị nếu kết quả cho thấy virut còn hoạt
tính và có tổn thương gan tiến triển.
được theo dõi để bảo đảm không có tổn thương gan do virut tái hoạt. Cũng có
trường hợp không có biểu hiện tổn thương gan với men gan không tăng nhưng vẫn
diễn biến đến ung thư gan.
16
Ông cần theo dõi định kỳ ở một đơn vị khám chuyên khoa để xét nghiệm
siêu âm bụng, ALT, HBsAg, HBeAg và AFP mỗi 6 tháng, HBV-DNA (mỗi 12
tháng). Ngoài ra cũng cần theo một chế độ dinh dưỡng khỏe mạnh, ít chất béo, hạn
chế bia rượu, không lạm dụng chất bột, đường và kiểm soát tốt cân nặng để tránh
tổn thương gan do nhiễm mỡ.
* Tôi bị bệnh viêm gan C 20 năm nay. Thời gian gần đây, men gan của tôi
cao gấp 5 lần so với bình thường, bác sĩ theo dõi cho uống thuốc nhưng không
giảm. Xin hỏi, như vậy bệnh có phải là giai đoạn cuối hay không? Có cách nào
điều trị khỏi không? Xin cảm ơn bác sĩ. (nguyen van tan, 41 tuổi, khon_ten @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Theo ý kiến chúng tôi, đã đến lúc bạn phải vào bệnh
viện để xác định mức độ và giai đoạn bệnh, từ đó, các bác sĩ sẽ hướng dẫn những
biện pháp và phương cách điều trị phù hợp cho bạn. Đừng quá bi quan, hãy cố
gắng lên!
* Tôi bị bệnh viêm gan B đã hơn 2 năm, trị hoài không khỏi. Xin hỏi, bệnh
này thời gian bao nhiêu lâu thì chuyển qua ung thư và tử vong? (Huỳnh chí Trung,
30 tuổi, Trungcd98@ )
- BS Trần Nguyên Hà: Không phải bệnh viêm gan B nào cũng chuyển qua
ung thư gan và tử vong như bạn nghĩ. Bạn chớ quá lo lắng, nên kiên trì đi khám
bệnh và tuân thủ theo việc điều trị cũng như thiết lập cho mình một chế độ ăn uống,
lối sống thích hợp thì sẽ không sao cả.
Nhiều người vẫn bị viêm gan đấy thôi, quan trọng là sống với bệnh viêm gan
như thế nào cho đúng, hạn chế tối đa khả năng biến chứng của nó. Chúc bạn may
mắn!
* Các bác sĩ cho tôi hỏi bệnh viêm gan siêu vi B có lây qua đường ăn uống
không? Nếu ăn ở chung phòng với người bi bệnh này thì nguy cơ lây lan như thế
nào? Tôi xin cảm ơn! (nguyễn văn thi, 24 tuổi, nguyenvanthi @ )
em trai thứ 3 thì không. Cô ruột tôi mất năm 34 tuổi vì bị xơ gan. Xin hỏi đó có
phải là di truyền không? (nguyễn thi thùy anh, 28 tuổi, doigiohu@ )
- Ths. BS Lê Thị Tuyết Phượng: Bạn cần phải làm những việc sau đây
trước khi mang thai:
+ Khám và xin tư vấn về tình trạng nhiễm siêu vi B của bạn hiện đang ở giai
đoạn nào có cần điều trị hay không (phải được tư vấn bởi bác sĩ chuyên khoa gan
mật).
+ Ăn uống đầy đủ các chất dinh dưỡng, không sử dụng các loại thuốc nếu
không có sự chỉ định của bác sĩ.
+ Chích ngừa viêm gan siêu vi A, và các vacxin khác nếu chưa được miễn
nhiễm.
+ Khi có thai phải theo dõi và kiểm tra sức khỏe định kỳ.
+ Khi sinh em bé phải chích ngừa siêu vi B ngay cho em bé trong vòng 24
giờ đầu sau sinh.
Viêm gan siêu vi B mạn tính có khoảng 20% ở dạng hoạt động, có khả năng
diễn tiến xơ gan, ung thư gan.
Viêm gan siêu vi B không di truyền, chỉ lây nhiễm qua 3 đường: đường máu,
đường tình dục, đường mẹ truyền cho con.
* Em bị viêm gan B. Gần đây em thấy người mệt mỏi và nóng, tính tình hay
cáu gắt, đặc biệt vùng lưng phía sau cứ nóng từng hồi liên tục rất khó chịu đối với
nhân viên văn phòng. Có phải những dấu hiệu đó cho thấy bệnh gan B ngày càng
nặng hơn không? (nguyễn văn minh, 28 tuổi, minhqn_0410@ )
- Ths. BS Lê Thị Tuyết Phượng: Viêm gan siêu vi B được mệnh danh là kẻ
giết người thầm lặng, vì vậy muốn biết bệnh có diễn tiến hay không, có biến chứng
18
gì hay chưa phải được khám và làm xét nghiệm. Bạn nên đến bác sĩ chuyên khoa
gan mật để được khám và tư vấn thêm.
* Tôi phát hiện bị VGSV B khoảng 6 năm nay và không điều trị bằng thuốc
gì. Tôi vừa xét nghiệm có kết quả như sau: SGOT : 22 , SGPT : 28 HbsAg ( ) ,
Anti Hbs (-) Anti Hbc total( IgG): ( ) HbeAg (-) , Anti Hbe ( ) HBV-DNA < 2000
thêm chưa được công nhận chính thức thay thế cho sinh thiết gan. Tùy từng trường
hợp, thông thường lượng virus lớn hơn hay bằng 100.000 copy/ml máu kèm theo
tăng men gan có thể được xem xét điều trị.
Tuy nhiên trong trường hợp tổn thương gan nhiều, xơ gan, nhiễm virus đột
biến, đang sử dụng một vài loại thuốc ức chế miễn dịch, nam lớn tuổi, gia đình có
tiền căn ung thư gan có thể chỉ định sớm hơn.
19
* Bệnh viêm gan siêu vi B có thể chữa khỏi được không? Khi nào thì cần
thiết nhập viện và khi nào chuyển qua giai đoạn xơ gan? (nguyễn văn cường, 25
tuổi, cuongsp @ )
- BS Trần Nguyên Hà: Chỉ bị nhiễm viêm gan siêu vi B mà không bị viêm
gan thì không cần phải điều trị. Có một số loại thuốc để điều trị viêm gan siêu vi B
nhưng kết quả cũng còn hạn chế. Tốt nhất là phòng ngừa và nên có chế độ ăn uống
dinh dưỡng thể dục hợp lý. Một điều nữa là hạn chế lây bệnh cho những người
khác trong gia đình.
Giai đoạn đầu của bệnh xơ gan thì không cần nhập viện. Khi xơ gan tiến
triển thì tùy theo trường hợp người bệnh phải nhập viện để bác sĩ xử trí.
* Cha tôi bị viêm gan siêu vi B và đã chuyển sang ung thư gan đang điều trị.
Trên cơ sở đó tôi có đi xét nghiệm kiểm tra có bị nhiễm siêu vi B hay không để
chích ngừa. Kết quả kiểm tra bác sĩ bảo tôi đã bị nhiễm siêu vi B, tuy nhiên đã bị
kháng thể xem như đã được chích ngừa. Tôi chưa hiểu rõ về hiện trạng này. Kính
nhờ bác sĩ giải thích thêm về vấn đề này. (Lưu Văn Thắng, 32 tuổi, luuwin @ )
- BS Trần Nguyên Hà: Bạn đã rất đúng khi đi xét nghiệm kiểm tra có
nhiễm siêu vi B hay không để chích ngừa. Vì xét nghiệm cho thấy bạn có bị nhiễm
viêm gan siêu vi B (mang siêu vi trùng viêm gan B trong máu). Xét nghiệm này
mang tên HBsAg. Một xét nghiệm khác để nhận biết bạn đã được phòng vệ với
HBV là xét nghiệm mang tên anti-HBs nên không cần phải chích ngừa.
* Em có người nhà có triệu chứng mệt mỏi, chán ăn, ăn không thấy ngon, sụt
cân, đi tiểu nhiều. Khi đi khám bệnh, làm các xét nghiệm được chẩn đoán là viêm
gan siêu vi B nhưng ở trạng thái ngủ. Người nhà có dùng thuốc Tây y nhưng không
vẫn khỏe, men gan không cao. Xin chương trình tư vấn, cám ơn. (Đỗ văn chung, 59
tuổi, dochung1952@ )
- TS.BS Phạm Thị Lệ Hoa: Như vậy bạn vẫn còn nhiễm siêu vi viêm gan
B. Nếu ngừng điều trị mà men gan vẫn không tăng thì bạn có thể tiếp tục theo dõi
cho đến khi sinh đủ số con mong muốn trước khi bắt đầu trị liệu chống virut viêm
gan B. Trong thời gian không điều trị bạn vẫn cần theo dõi định kỳ để bảo đảm
không có tổn thương gan. Tuy nhiên người nhiễm viêm gan B trên 40 tuổi, hoặc có
tiền sử gia đình bị bệnh gan mãn (xơ gan, ung thư gan) thì cần theo dõi để trị liệu
tích cực hơn.
* Nếu tôi không chích ngừa viêm gan thì có tác hại gì không? Nếu phải, tôi
phải chích ngừa viêm gan ở đâu? Và phải chích bao nhiêu mũi tất cả? (gia bảo, 29
tuổi, baoyen @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Nếu không chích ngừa thì có thể bị mắc bệnh. Nếu
có nhu cầu, bạn có thể đến các trung tâm y tế dự phòng ở quận huyện hoặc viện
Pasteur để được hướng dẫn, tư vấn cụ thể.
* Em bị viêm gan B nhưng bác sĩ ở viện Pasteur nói không phải điều trị bằng
thuốc, chỉ cần uống nuớc nhiều và cứ 6 tháng đi xét nghiệm lại. Như vậy có khỏi
viêm gan B? Khi em mang thai con em có bị nhiễm viên gan B hay không? Nếu có
phải làm thế nào? Xin cảm ơn. (nguyễn quỳnh, 27 tuổi, nguyenquynh03vn@ )
- Ths. BS Lê Thị Tuyết Phượng: Nếu bác sĩ đã khẳng định bạn không phải
điều trị thuốc nghĩa là bạn đang ở dạng nhiễm siêu vi B không hoạt động, tỷ lệ khỏi
siêu vi B có nhưng rất thấp. Khi mang thai con bạn vẫn có khả năng nhiễm siêu vi
B nên bạn phải được tư vấn cụ thể về trình trạng nhiễm siêu vi B của bạn và cách
hạn chế lây nhiễm cho con trước khi mang thai.
* Bị nhiễm gan siêu vi B, điều trị Đông - Tây y kết hợp có hết được
không? Tôi nghe nói uống thực phẩm chức năng "Tinh dầu thông đỏ của Hàn
Quốc" kết hợp vời trà túi lọc Tâm Lan trị được viêm gan siêu vi B. Đề nghị bác sĩ
tư vấn (ĐỗThị Lan, 25 tuổi, lankta @ )
- BS Trần Nguyên Hà: Như đã trả lời ở các câu hỏi liên quan, tùy theo tình
trạng của gan mà nên có chế độ ăn uống thích hợp. Các thuốc bắc, thuốc nam, thảo
76. Trong điều trị từng quý có xét nghiệm, bác sĩ trả lời là âm tính. Xin hỏi, tại sao
điều trị âm tính rồi mà men gan vẫn cao? Nay bác sĩ dặn 3 tháng tái khám một
lần. Bác sĩ cho tôi vài lời khuyên. (Phạm Thế Pháp, 1974 tuổi, phapphuyen@ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Sau thời gian điều trị 1 năm, kết quả âm tính (không
còn tìm thấy siêu vi C nữa) thì có thể ngưng thuốc. Tuy nhiên, vào thời điểm này,
không bắt buộc các xét nghiệm về gan phải trở về bình thường. Vì vậy, cần được
theo dõi thường xuyên. Bạn yên tâm, theo lời hướng dẫn của bác sĩ điều trị, giữ gìn
sức khỏe, chú ý ăn uống hợp lý. Nếu sau 6 tháng ngưng thuốc và không tìm được
siêu vi C trong máu, có thể bạn sẽ khỏi bệnh. Các bất thường khác cần được theo
dõi để có biện pháp điều trị hợp lý.
22
* Tôi bị nhễm viêm gan B khoảng 10 năm. Khoảng 3 năm nay men gan bình
thường, Hbeag âm tính. Như vậy có phải tôi bị viêm gan B ma5n tính không? (tri,
30 tuổi, tri_batri)
- Ths. BS Lê Thị Tuyết Phượng: Viêm gan B mạn tính dựa vào kết
quả sinh thiết gan. Nếu không sinh thiết gan được, viêm gan B được gọi là mạn
tính khi thời gian nhiễm virus kéo dài trên 6 tháng.
* Em có tiêm ngừa viêm gan siêu vi A cho 2 đứa con (12 tuổi và 4 tuổi ), vậy
sau khi các cháu đã tiêm được 2 mũi có được miễn dịch suốt đời không? Nếu
không thì khi nào mới tiêm lại.(Thu Nga, 36 tuổi, thungast2011 @ )
- Ths. BS Lê Thị Tuyết Phượng: Chích ngừa viêm gan siêu vi A không tạo
được miễn dịch suốt đời, có thể phải nhắc lại sau 1 đến 2 năm.
* Tôi có chích ngừa viêm gan siêu vi B được 3 mũi (mũi đầu tiên, 1 tháng
sau, sáu tháng sau), còn mũi nhắc lại thì đến 2 năm sau mới tiêm nên qua thời gian
lâu tôi đã quên. Vậy cho tôi hỏi, tôi có thể tiêm nhắc lại tiếp tục không? Tiêm bao
nhiêu mũi nữa hay phải tiêm lại từ đầu?(ỐC, 26 tuổi, ocbuu @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Trường hợp của bạn nên đến một trung tâm chuyên
khoa để được tư vấn rõ ràng hơn. Theo ý kiến chúng tôi, bạn nên làm xét nghiệm
kiểm tra kháng thể Anti-HBs, nếu nồng độ kháng thể này cao trên 10 đơn vị quốc
tế/lít thì bạn không cần thiết phải chích ngừa bổ sung. Nếu như nồng độ kháng thể
không? Nay bé đã được 27 tháng tuổi nhưng ăn uống kém, cân nặng chỉ 10,5kg.
Xin cảm ơn. (Kieu Oanh, 34 tuổi, kieuoanhle77@ )
- Ths. BS Lê Thị Tuyết Phượng: Bạn nên đưa bé đi xét nghiệm HbsAg và
antiHbs để xác định tình trạng miễn nhiễm siêu vi B của bé.
* Tôi bị viêm gan siêu vi C mạn, đã chích Peg và uống riabivin dược 1 năm.
Bác sĩ có hẹn 6 tháng sau xét nghiệm lại. Vậy trong thới gian này tôi có phải ăn
uống kiêng chất Fe như lúc chích thuốc (như không ăn thịt bò, rau xanh, nấm đông
cô, hải sản )? Tôi có thể uống thêm thuốc bổ để bớt mất máu do chích thuốc lúc
trước ko? Cám ơn BS (NGUYỄN THỊ TRÚC, 58 tuổi, honghai @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Theo những thông tin mà bạn cung cấp, chúng tôi
không biết rõ type siêu vi C mà bạn đã bị nhiễm cũng như những đáp ứng siêu vi
trong thời gian điều trị và những biến chứng do thuốc (có thể) xảy ra. Trong thời
gian chờ đợi để làm xét nghiệm kiểm tra 6 tháng sau khi ngưng thuốc, bạn vẫn có
thể ăn uống bình thường, không cần thiết phải kiêng khem quá nhiều. Những thức
ăn như: thịt bò, rau xanh, nấm đông cô, hải sản chỉ cần giảm đối với những
trường hợp có tăng sắt hoặc Ferritin.
Nếu sau 6 tháng ngưng thuốc và không tìm thấy siêu vi trong máu mới được
coi là khỏi bệnh.
* Em có người thân bị viêm gan siêu vi B, đã điều trị gần 10 năm, trong 2
năm gần đây khi xét nghiệm điều âm tính với bệnh nhưng bác sĩ vẫn chưa cho tiêm
ngừa. Em muốn biết khi nào bệnh nhân mới có thể tiêm ngừa được? (Nguyễn Thị
Minh Thư, 23 tuổi, minhthu1903@ )
- BS Trần Nguyên Hà: Nếu đã nhiễm siêu vi B mà các xét nghiệm đều âm
tính với bệnh, có nghĩa cơ thể đã có kháng thể và không cần phải tiêm ngừa.
* Tôi bị viêm gan B mạn tính, hiện đang điều trị bằng thuốc tiêm
"PEGASYS 180", đã tiêm được 12 mũi, xét nghiệm thấy tiểu cầu giảm xuống 45,
người mệt mỏi, chán ăn. Xin hỏi, có tiếp tục phác đồ cũ được không? Cần dùng
thêm thuốc gì? Có cần làm các xét nghiệm gì khác? Xin cảm ơn. (Lê Huy Hiệp, 46
tuổi, lehuyhiep1965@ )
- TS.BS Phạm Thị Lệ Hoa: Pegasys là loại thuốc trị liệu viêm gan B theo
bị nhiễm vi rút đến khoảng 20-30 năm sau sẽ bị ung thư. Vậy xin bác sĩ cho biết
làm thế nào để biết tôi bị nhiễm khi nào và hiện nay tiến triển của bệnh tới đâu,
mức độ nào? Nghe nói có thuốc chích nhưng rất tốn kém và rất nhiều tác dụng phụ.
Vậy hiện nay có thuốc nào rẻ và ít tác dụng phụ không vì kinh tế tôi cũng khó khăn
và thể trạng yếu vì tôi có nhiều bệnh khác. (HÀ THỊ ĐÔNG PHƯƠNG, 50 tuổi)
- BS Trần Nguyên Hà: Bạn chỉ bị nguy cơ cao dẫn đến ung thư gan chứ
không phải chắc chắn. Bạn nên đến bệnh viện để được bác sĩ khám cho bạn cũng
như bạn nên trao đổi với bác sĩ về tình trạng và hoàn cảnh của bạn để bác sĩ có
hướng xử trí thích hợp. Mong bạn kiên trì!
* Tôi đi khám sức khỏe định kỳ (2010), kết quả cho biết tôi đã bị viêm gan
C, số lượng siêu vi vượt mức cho phép khoảng 30%, lúc đó tôi đang mang thai 6
tháng. Xin hỏi BS như vậy con tôi có nguy cơ bị lây nhiễm không? Nếu có phải
làm sao? Hiện giờ bé được 7 tháng tuổi.(Trần CẩmTú, 27 tuổi, camtu @ )
- BS Nguyễn Hữu Chí: Tỉ lệ lây nhiễm viêm gan siêu vi C từ mẹ sang con
tương đối thấp (dưới 5%). Vì vậy, con bạn hi vọng sẽ không bị nhiễm bệnh. Nhưng
25