PHÒNG GD&ĐT THỊ XÃ LONG KHÁNH
Đơn vị: Trường Hồ Thị Hương
Mã số:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
PHƯƠNG PHÁP ĐỀ PHÒNG VÀ CÁCH XỬ LÝ MỘT SỐ BỆNH
THƯỜNG GẶP TRONG TẬP LUYỆN VÀ THI ĐẤU THỂ DỤC THỂ
THAO TRONG TRƯỜNG HỌCNgười thực hiện: NGUYỄN VĂN KHẢI
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục
Phương pháp dạy học bộ môn: Thể dục
Phương pháp giáo dục
Lĩnh vực khác: Huấn luyện thể thao
Có đính kèm:

Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học: 2011 - 2012
1
SƠ LƯỢC LÍ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên : NGUYỄN VĂN KHẢI
2. Ngày tháng năm sinh : 12-5-1987
3. Nam (nữ) : Nam
4. Địa chỉ : Đắclua – Tân Phú - Đồng Nai
5. Điện thoại : ( CQ) : 0613876561 - (Di động) : 01225774006
6. Fax: E-mail: [email protected]
7. Chức vụ : Giáo viên
8. Đơn vị công tác : Trường THCS Hồ Thị Hương
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO

các em học sinh rất năng động và muốn thể hiện mình, đôi khi không tuân thủ theo
nguyên tắc tập luyện nên thường gặp phải các bệnh lý trong khi tập luyện cũng như đi
tham gia thi đấu các môn thể thao.
Xuất phát từ những vấn đề đó tôi đi đến nghiên cứu đề tài:
“ Phương pháp đề phòng và cách xử lý một số bệnh thường gặp trong tập
luyện và thi đấu thể dục thể thao trong trường học ”
II. THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ
TÀI
1. Thuận lợi
- Đơn vị trường hiện nay có tương đối đầy đủ các phương tiện để phục vụ
cho tập luyện và thi đấu thể thao. Sân bãi rộng rãi, cây xanh bóng mát tạo điều
kiện tương đối tốt cho việc tập luyện thể dục thể thao.
3
- Đối với xã hội hiện nay, đa số các em được chăm sóc sức khỏe rất tốt từ
khi còn nhỏ. Vì thế các em đã có sẵn một nền tảng sức khỏe để tập luyện và chơi
các môn thể thao.
- Lứa tuổi học sinh trung học cơ sở là lứa tuổi quá độ và là giai đoạn rất
nhạy cảm, có sự phát triển đặc biệt mạnh mẽ, linh hoạt của các đặc tính nhân
cách. Các em sẽ tiếp thu nhanh các kiến thức gần gũi mình nhất và thường gặp.
2. Khó khăn
- Thực trạng hiện nay giáo viên chuyên môn còn thiếu cho nên phải phân
công cho một số giáo viên dạy các bộ môn khác (chéo ban) giảng dạy môn thể
dục nên cũng có ảnh hưởng tới việc tổ chức tập luyện, phương pháp tập luyện
chưa khoa học, dẫn đến lượng vận động và cách tập luyện chưa phù hợp với giới
hạn sinh lý cho phép của cơ thể các em.
- Các em luôn mong muốn thử sức mình, muốn khẳng định mình theo các
phương hướng khác nhau, nên hành vi của các em phức tạp và mâu thuẫn không
tuân theo phương pháp tập luyện đúng khoa học.
3. Số liệu thống kê
- Kết hợp với y tế trường học và trong quá trình giảng dạy thu thập số liệu

chứng hạ
đường
huyết
0 0% 3/72 4,16% 2/102 1,2% 5,36%
- Say
nắng
0 0% 0 0% 0 0% 0%
Với tỉ lệ 87,4 % học sinh thường mắc phải các bệnh như vậy. Đây là điều cấp
thiết cần có các biện pháp phòng ngừa để nhằm mục đích nâng cao sức khỏe cho
học sinh đồng thời biết cách xử lý nếu gặp phải.
III. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lí luận
- Bác Hồ của chúng ta là một tấm gương sáng trong phong trào tập luyện
TDTT cho mọi người dân Việt Nam, Bác thường xuyên tập luyện võ thuật và
nhiều môn thể thao khác nhằm tăng cường sức khỏe.
Từ ngày đầu Cách mạng Tháng Tám, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất quan tâm
chăm lo sức khỏe của toàn dân, Người thường nói: “ mỗi một người dân mạnh
khỏe góp phần cho cả nước mạnh khỏe”, “ Dân cường thì nước thịnh. Tôi
mong đồng bào bào ta ai cũng gắng tập thể dục. Tự tôi ngày nào cũng tập.”
- Điều 41 Hiến pháp nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam năm 1992
cũng nêu rõ: “Việc dạy và học thể dục là bắt buộc trong nhà trường”.
- Mục đích của tập luyện thể dục thể thao là gì? Là để rèn luyện sức khỏe nâng
cao thành tích trong tập luyện và thi đấu. Tập luyện thể dục thao mà dẫn đến các
bệnh thì nó lại đi ngược lại với mục đích đề ra. Cho nên vấn đề được đặt ra là gì?
Tập luyện thể thao nâng cao sức khỏe, nâng cao thành tích trong thi đấu mà không
để lại bệnh, không gây ảnh hưởng đến học tập, lao động và sức khỏe đó là vấn đề rất
cần thiết.
- Đối với bản thân tôi là một giáo viên được đào tạo chính quy thì vấn đề
5
phòng tránh các bệnh có thể tránh cho học sinh trong tập luyện và thi đấu thể dục thể

thông lên não ít khiến não thiếu Oxy đột ngột gây ngất và mất tri giác trong thời
gian ngắn.
Ví dụ trong môn điền kinh như: Chạy cự ly ngắn 60m, 100m ta thấy người tập
có triệu chứng như, khi người tập (học sinh) chạy về đích dừng lại đột ngột mất
tri giác, choáng, cảm thấy toàn thân vô lực, hóa mắt, chống mặt, ù tai, buồn nôn.
Mặt tái xanh, vã mồ hôi, chân tay lạnh. Tim đập chậm yếu, nhịp thở chậm, đồng
tử mắt co lại.
+ Khi gặp trường hợp như thế ngay lặp tức đưa người tập (học sinh) vào nơi
thoáng mát (mùa hè). Đặt người tập nằm ngửa, chân cao hơn đầu, gối đầu thấp,
nới lỏng quần áo để máu dễ lưu thông, dùng động tác xoa đẩy từ cẳng chân lên
đùi để đẩy máu về tim kết hợp bấm huyệt Nhân trung, Bách hội, dũng tuyền làm
cho tỉnh lại (như hình 1). Nếu ngừng thở, ngừng tim phải hà hơi thổi ngạt và xoa
bóp tim ngoài lồng ngực. Khi đã hồi tĩnh có thể lau người bằng nước ấm, cho
uống nước đường nóng.
Hình 1.
+ Giải pháp phòng ngừa: Trong khi tập luyện hoặc thi đấu giáo viên (HLV) phải
luôn nhắc nhở người tập (học sinh) khi về tới đích không nên dừng lại đột ngột
mà phải tiếp tục chạy với tốc độ giảm dần, hít thở sâu nhịp nhàng trong khoảng
thời gian thích hợp giúp hệ tuần hoàn và hô hấp được hồi phục rồi mới đi bộ và
dừng lại.
Một bệnh nữa mà chúng ta cũng thường gặp nhất trong học đường khi tập luyện
hay thi đấu thể dục thể thao đó là:
7
- Đau bụng trong tập luyện: là một loại chứng bệnh thường gặp nhất trong quá
trình tập luyện ở một số môn thể thao như: chạy bền, chạy cự ly trung bình, chạy
dài, maratong,
+ Nguyên nhân: Một vài nhân tố có liên quan như do tập luyện không đầy đủ,
trình độ tập luyện thấp, chuẩn bị khởi động không tốt, không kỹ, sức khỏe không
đảm bảo, mệt mỏi, tinh thần căng thẳng; các hoạt động kết hợp hít thở không
nhịp nhàng; ăn uống không hợp lí Tốc độ và cường độ vận động tăng quá

Nếu bị chuột rút dưới nước cần phải nhanh chóng đưa nạn nhân lên bờ, sau đó
mới xử lí.
Hình 3
Gải pháp phòng ngừa: Cần khởi động kỹ các cơ, khớp trước khi vận động.
Không vận động lớn khi cơ thể mệt mỏi. Tập luyện nơi thời tiết bình thường
- Hội chứng hạ đường huyết của người tập (học sinh).
Trong tập luyện thể dục thể thao, khi cơ bắp phải co rút mạnh sẽ tiêu hao rất
nhiều năng lượng và nguồn năng lượng đó chủ yếu lấy từ việc ôxy hóa đường. Vì
vậy khi hoạt động với cường độ vận động lớn, thời gian dài thì lượng glucoza
trong cơ thể bị tiêu hao rất nhiều và rất dễ sinh ra hiện tượng hạ đường huyết.
Ví dụ như trong các môn chạy cự li dài, chạy bền khi thấy người tập (học
sinh) có biểu hiện: bủn rủn chân tay, chóng mặt, toát mồ hôi, sắc mặt tái nhợt.
9
Nếu nặng thấy co giật toàn thân, nói năng không lưu loát, hôn mê. Sau khi chuẩn
đoán đúng là hạ đường huyết thì nhanh chóng đưa vào nơi yên tĩnh, nằm nghỉ,
chú ý mặc ấm. Cho uống nước đường, nước chè đường nóng nhiều lần. Nếu hôn
mê có thể bấm vào các huyệt: Nhân trung, bách hội, dũng tuyền, và đưa đi bác
sĩ.
Giải pháp phòng ngừa: Những người mới tham gia tập luyện, ốm yếu, bệnh tật
hoặc người bị đói không nên tham gia tập luyện trong thời gian dài và cường
động vận động lớn. Trước khi tập luyện hay thi đấu có thể uống ít nước đường.
- Trong thực tế việc tập luyện thể dục thể thao phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố
thời tiết. Yếu tố này ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe của người tập. Bệnh Say
nắng (cảm nắng) cũng là bệnh thường gặp trong tập luyện và thi đấu thể dục thể
thao.
+ Nguyên nhân và cơ chế dẫn đến bệnh:
Cảm nắng: là loại bệnh cấp tính phát sinh trong môi trường khí hậu nóng bức,
độ ẩm không khí cao làm cản trở quá trình thải nhiệt của cơ thể theo 3 con
đường: truyền nhiệt, bức xạ, bốc hơi nước. Vận động trong điều kiện đó cơ thể
sản sinh nhiệt lượng cao lại thải nhiệt kém làm thân nhiệt tăng có khi tới 40 –

hoạt động thể dục thể thao.
Do vậy mỗi giáo viên hay huấn luyện viên thể thao ngoài việc có kiến thức
chuyên môn vững vàng, cần nắm vững được cách đề phòng và cách xử lý các
bệnh thường gặp trong tập luyện cũng như thi đấu thể thao. Đây cũng là yêu cầu
tất yếu và là nhiệm vụ thường xuyên của mỗi giáo viên trong giờ lên lớp.
IV. KẾT QUẢ
Qua các vấn đề được nêu trên thì chúng ta cũng nhận thấy rằng việc biết
cách đề phòng và xử lí một số bệnh trong tập luyện và thi đấu thể dục thể thao là
rất quan trọng nó góp phần rất lớn đến việc giảng dạy của giáo viên cũng như
việc học tập của học sinh. Nếu chúng ta thực hiện tốt cách đề phòng và xử lí một
số bệnh trong tập luyện và thi đấu thể dục thể thao tốt cho người tập (học sinh)
thì chúng ta sẽ có được những giờ dạy tốt nhất.
Và qua công tác giảng dạy trong trường nhờ áp dụng triệt để các biện pháp và
lồng ghép hướng dẫn học sinh cách đề phòng và xử lí một số bệnh thường gặp
trong thể thao thì đạt một số kết quả:
11
Tên bệnh Kết quả sau khi áp dụng ở một số khối lớp
K6; K7; K9.
Khối
6
Tỉ lệ
%
Khối
7
Tỉ lệ % Khối
9
Tỉ lệ
%
Tổng
%

đấu thể dục thể thao. Trang bị cho các em kiến thức để phòng tránh bệnh cho
12
chính bản thân mình và giúp đỡ sơ cứu cho mọi người nếu gặp phải những bệnh
này.
- Cho nên qua qua đề tài này tôi rút ra được kinh nghiệm cho bản thân và
cũng áp dụng cho toàn thể giáo viên dạy thể dục tại trường. Chúng ta hãy thực
hiện một giờ dạy tốt giúp các em tránh được các bệnh trong thể thao nói riêng và
cuộc sống nói chung. Giúp các em nâng cao được sức khỏe tạo sự tự tin cho bản
thân khi tham gia hoạt động thể dục thể thao.
VI. KẾT LUẬN
- Qua suốt quá trình nghiên cứu để viết ra đề tài này tôi đã nhận thấy rằng
việc đề phòng và xử lý một số bệnh trong tập luyện thể dục thể thao là một nhiệm
vụ quan trọng mà mỗi chúng ta và các giáo viên thể dục nói chung đều rất quan
tâm và muốn thực hiện được vấn đề trên.
- Tuy nhiên để mở rộng và triển khai vấn đề trên, đến toàn thể giáo viên
không dạy đúng chuyên môn cũng như tới học sinh thì tôi cũng có ý kiến đề xuất
đối với các cấp quản lí như sau:
+ Mở các lớp bồi dưỡng, tập huấn để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp
vụ cho giáo viên thể dục.
+ Kết hợp với y tế trường học, lồng ghép vào chương trình giáo dục kĩ năng
sống cho học sinh để đề phòng được các bệnh trong thể dục thể thao nói riêng và
trong cuộc sống nói chung.
VII. TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách thể dục giáo viên các khối THCS – Nhà xuất bản Giáo Dục - năm 1992.
2 . Phương pháp nghiên cứu khoa học Giáo Dục – PGS_PTS Phạm Viết Chương
– nhà xuất bản Giáo Dục.
3. Sinh lý học TDTT - Lưu Quang Hiệp - NXB TDTT - năm 1993.
4. Lí luận và phương pháp thể dục thể thao – Nhà xuất bản thể dục thể thao Hà
Nội - năm 2000.
5. Y học TDTT - Nhà xuất bản TDTT Hà nội - năm 2000.