MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ......................................................................................... 2
I. THÂN DÂN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ......................... 3
II. THÂN DÂN TRONG TƯ TƯỞNG CỦA CÁC BẬC TIỀN BỐI
TRƯỚC HỒ CHÍ MINH ........................................................................ 8
III.THÂN DÂN TRONG ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA HIỆN NAY .... 13
IV. LIÊN HỆ BẢN THÂN VỀ TƯ TƯỞNG THÂN DÂN .................. 18
1
LỜI MỞ ĐẦU
Tư tưởng thân dân là tư tưởng "lấy dân làm gốc". Điều này được thể hiện
rõ trong Quan điểm của Khổng Tử và các thế hệ học trò về sau qua câu nói:
"Quân vi khinh, xã tắc thứ chi, dân vi bản", nghĩa là: vua không quan trọng,
xã tắc cũng chỉ là thứ yếu, quan trọng và cơ bản là dân. Thật vậy, một đất
nước thì phải có dân. Dân là người đã xây dựng nên đất nước, là người đã
dùng mồ hôi nước mắt, thậm chí là bằng xương máu của mình để đấu tranh
bảo vệ nó mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng. Và trong thời bình, dân chính là người
lao động sản xuất, phát triển kinh tế cho đất nước. Từ xưa đến nay, bất kỳ một
triều đại nào mà khinh nhờn, bạc đãi dân chúng thì đều có những kết cục thảm
bại. Dựa trên lý lẽ này Nguyễn Trãi đã cùng với Lê Lợi xây dựng lên đỉnh cao
của các triều đại Phong kiến việt Nam và ông đã từng phát biểu: "Có lật
thuyền mới biết sức dân như nước". Các thế hệ đời sau đã tiếp thu những giá
trị tư tưởng của cha ông ta và qua từng thời kì tư tưởng thân dân ngày càng
phổ biến và lớn mạnh trong nhân dân cũng như những người lãnh đạo đất
nước với mục đích dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ và văn
minh. Và trong thời đại ngày nay tư tưởng thân dân vẫn vẹn nguyên giá trị.
2
I. THÂN DÂN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Trên con đường đi tìm con đường đúng đắn cho dân tộc Việt Nam, Hồ
Chí Minh tiếp thu nhiều tinh hoa văn hóa của cả phương Đông và phương
Tây. Những tinh hoa đó đã dần hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh mà đến
ngày nay nó vẫn còn có giá trị rất to lớn đối với dân tộc Việt Nam ta. Người

gần gũi với cuộc sống của dân, mọi suy nghĩ và hành động đều xuất phát từ
nhu cầu và lợi ích của dân, phản ánh đúng tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của
dân.
Trong thư gửi Ủy ban nhân dân các kỳ, tỉnh, huyện và làng, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã viết: “...Nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc, tự
do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì... Chúng ta phải hiểu rằng, các cơ
quan của Chính phủ từ toàn quốc cho đến các làng, đều là công bộc của dân,
nghĩa là để gánh việc chung cho dân, chứ không phải để đè đầu dân như trong
thời kỳ dưới quyền thống trị của Pháp, Nhật. Việc gì lợi cho dân, ta phải hết
sức làm. Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh. Chúng ta phải yêu dân,
kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta”.
Người yêu cầu cán bộ từ Chủ tịch nước trở xuống đều phải là đày tớ trung
thành của nhân dân. Theo Người: “Dân làm chủ thì Chủ tịch, Bộ trưởng, Thứ
trưởng, Ủy viên này khác là làm gì? Làm đày tớ. Làm đày tớ cho nhân dân,
chứ không phải là làm quan cách mạng”. Từ thực tế, Bác đã thẳng thắn phê
phán nhiều cán bộ, kể cả cán bộ cấp cao, khi xuống cấp dưới triển khai công
việc thì khệnh khạng như “ông quan” và nội dung truyền đạt thì rất đại khái,
hình thức, vì vậy mà quần chúng không hiểu và rất sợ đi họp. Đó là bệnh xa
quần chúng, bệnh hình thức, không phải vì lợi ích của quần chúng. Việc đặt ra
chương trình làm việc, kế hoạch hành động, tuyên truyền, nhiều cán bộ cũng
không hỏi xem quần chúng cần cái gì, muốn nghe, muốn biết cái gì, “chỉ mấy
4
ông cán bộ đóng cửa lại mà làm, ngồi ỳ trong phòng giấy mà viết, cứ tưởng
những cái mình làm ra là đúng, mình viết là hay. Nào có biết, cách làm chủ
quan đó, kết quả là “đem râu ông nọ chắp cằm bà kia”, không ăn thua, không
thấm thía, không lợi ích gì cả”.
Người cán bộ phải thể hiện được đầy đủ đức tính cần, kiệm, liêm, chính,
chí công vô tư. Về nhận thức: phải lấy dân làm gốc "ở đời không sợ thiếu chỉ
sợ không công bằng, không sợ nghèo chỉ sợ lòng dân không yên".
- Về hành động: phải hòa mình vào quần chúng nhân dân để hiểu tâm tư

nghĩa là đè đầu cưỡi cổ nhân dân. Bởi vì: “Chế độ ta là chế độ dân chủ, nghĩa
là nhân dân làm chủ. Đảng ta là Đảng lãnh đạo, nghĩa là tất cả các cán bộ, từ
trung ương đến khu, đến tỉnh, đến huyện, đến xã, bất kỳ cấp nào và ngành nào
đều phải là người đày tớ trung thành của nhân dân”. Trong Nhà nước của dân
thì dân là chủ, người dân được hưởng mọi quyền dân chủ, nghĩa là có quyền
làm bất cứ việc gì mà pháp luật không cấm và có nghĩa vụ tuân theo pháp
luật. Nhà nước của dân phải bằng mọi nỗ lực, hình thành được các thiết chế
dân chủ để thực thi quyền làm chủ của người dân. Cũng trên ý nghĩa đó, các
vị đại diện của dân, do dân cử ra, chỉ là thừa ủy quyền của dân, chỉ là “công
bộc” của dân theo ý nghĩa đúng đắn của từ này.
Chính những tư tưởng của Người về vấn đề thân dân đã chỉ đạo cho hoạt
động cách mạng của chúng ta trong việc huy động sức mạnh vật chất và tinh
thần phục vụ cho cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng mối quan hệ đoàn
kết toàn dân. Thời đại Hồ Chí Minh, những giá trị văn hóa chính trị yêu nước,
thương dân, lấy dân là gốc được soi sáng và phát triển rực rỡ, trở thành chân
lý khoa học, kim chỉ nam cho hành động. Thân dân là luôn coi dân là gốc là
đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên. Mỗi cán bộ, đảng viên phải tự đặt
mình vào địa vị của người dân mà mình đại diện để hiểu, suy xét, chia sẻ tâm
6
tư, nguyện vọng, kiến nghị, đề xuất , mong muốn của họ. Có lắng nghe, thấu
hiểu nguyện vọng chính đáng của dân thì đại biểu dân cử mới thực hiện tốt
việc “Việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc gì hại đến cho dân ta
phải hết sức tránh”. Bởi, ta có yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta.
Người dân phải có quyền làm chủ bản thân, nghĩa là có quyền được bảo
vệ về thân thể, được tự do đi lại, tự do hành nghề, tự do ngôn luận, tự do học
tập... trong khuôn khổ luật pháp cho phép. Người dân có quyền làm chủ tập
thể, làm chủ địa phương, làm chủ cơ quan nơi mình sống và làm việc. Người
dân có quyền làm chủ các đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội thông qua bầu
cử và bãi miễn. Đúng như Hồ Chí Minh nói: "Mọi quyền hạn đều của dân".
Cán bộ từ Trung ương đến cán bộ ở các cấp các ngành đều là "đầy tớ" của