Nghệ thuật cắm hoa của Ikebana
Nghệ thuật Ikebana-Nhật Bản
By Thu Trang
Người Nhật không chỉ trồng ra nhiều loại hoa đẹp mà họ có truyền
thống cắm hoa nghệ thuật rất phát triển. Cũng như trà đạo hay
các văn hóa truyền thống khác, nghệ thuật cắm hoa truyền thống
của Nhật bản (Ikebana) có tính nghệ thuật rất cao và tinh túy.
Người Nhật Bản nổi tiếng về nghệ thuật cắm hoa trên thế giới.
Trong khi tại nhiều quốc gia khác, mọi người ưa thích hình thể và
màu sắc của các bông hoa thì đặc điểm của nghệ thuật cắm hoa
Nhật Bản là sự chú trọng vào đường nét. Một cành hoa tuy tầm
thường nhưng phải được xếp đặt thế nào để tạo nên một đường chảy
xuôi phối hợp với tính tự nhiên, như vậy đòi hỏi sự hiểu biết của
người cắm hoa về cách mọc tự nhiên của vật liệu hoa lá, cũng như
tấm lòng yêu thiên nhiên của người đó trong mọi giai đoạn tăng
trưởng của hoa lá cành.
1. Ý nghĩa và nội dung của Nghệ thuật Ikebana
Ikebana ra đời vào 14 thế kỷ trước, được nghĩ ra để tượng trưng
cho một số quan niệm triết học của Phật Giáo tại Nhật Bản. Tuy
nhiên, thời gian trôi dần qua, năng khiếu riêng của người Nhật đã
làm cho nghệ thuật cắm hoa mất dần đi ý nghĩa tôn giáo ban đầu,
và rồi đặc tính về thiên nhiên trong cách cắm hoa được nhấn
mạnh.
Trong cách cắm hoa, cần tới sự hiểu biết về dòng thời gian và
người nào có con mắt phân biệt có thể dễ nhận ra được điều này.
Việc cắm hoa phải biểu hiện được thời gian, tháng, mùa, cũng như
sự tăng trưởng liên tục của vật liệu sử dụng. Thí dụ:
1
Quá khứ: dùng hoa nở hết, trái cây khô hay lá cây khô.
Hiện tại: dùng hoa nở nửa chừng hay lá cây hoàn hảo.
Tương lai: dùng nụ hoa, nụ lá để hứa hẹn sự tăng trưởng sắp tới.

vào là một vài bụi cây con hay bụi hoa nhỏ mọc tự nhiên ở dưới nền.
Người Nhật Bản ít khi dùng loại lá hay loại hoa đã nở hết tầm cỡ, bởi vì các hoa lá
được cắm vào lúc nở rộ nhất sẽ mau héo tàn, rủ xuống, diễn tả sự suy tàn hay chấm
dứt. Các cành cây có lá lớn hay các bụi cây nhiều lá cũng không được dùng đến, mà nụ
lá, nụ hoa được ưa thích hơn. Lý do của điều này là vì trong khi ở trạng thái nụ, vẻ
đẹp của cành hoa không bị che khuất và trong khi dùng các nụ, người ngắm hoa có
được niềm vui là ngắm nhìn chúng nở ra từ từ, chậm chạp… Như vậy Nghệ Thuật
Cắm Hoa phải mang theo ý nghĩa phát triển liên tục trong đời sống và phải diễn tả
sinh lực của cuộc sống.
Nghệ thuật cắm hoa Nhật Bản đặt căn bản trên màu sắc, đường nét, sự nhịp nhàng
2
hài hòa để cố gắng diễn tả cách tăng trưởng của hoa. Trong khi người Tây phương
luôn luôn nhấn mạnh vào các màu sắc và số lượng của vật liệu, hướng sự chú tâm vào
vẻ đẹp của các bông hoa thì người Nhật Bản lại đặt nặng về các đường nét của cách
xếp đặt, lối bố cục, và họ đã phát triển nghệ thuật cắm hoa bao gồm cả cành, cuống,
lá cũng như hoa.
__________________
If you live where there then why?
3
3. Tri
ế
t Lý ti
ề
m
ẩ
n trong ngh
ệ
thu
ậ
t c

ứ
ng, nhóm th
ứ
hai
nghiêng v
ề
m
ộ
t bên so v
ớ
i nhóm chính và nhóm th
ứ
ba ng
ượ
c l
ạ
i, nghiêng v
ề

phía đ
ố
i so v
ớ
i nhóm th
ứ
hai. Thêm vào đó, ba đ
ườ
ng nét chính trong bình hoa
hay l
ẵ

t là cành hoa t
ượ
ng tr
ư
ng cho “Tr
ờ
i” (shin). Đây là
đ
ườ
ng trung tâm c
ủ
a toàn th
ể
bình hoa, l
ẵ
ng hoa, vì th
ế
ng
ườ
i ta đã ch
ọ
n cành
hoa nào m
ạ
nh nh
ấ
t làm công vi
ệ
c này. Ti
ế

ng phát tri
ể
n, bung ra t
ừ
đ
ườ
ng trung tâm. Chi
ề
u cao c
ủ
a cành
th
ứ
b
ằ
ng 2/3 chi
ề
u cao c
ủ
a cành chính, l
ạ
i có ph
ầ
n h
ơ
i nghiêng v
ề
cành chính.
Cành th
ứ

ớ
i phía g
ố
c c
ủ
a hai cành kia. T
ấ
t c
ả
ba
ph
ầ
n l
ạ
i đ
ượ
c c
ộ
t ch
ặ
t vào m
ộ
t b
ộ
ph
ậ
n gi
ữ
và l
ạ

ng cách b
ố
c
ụ
c khéo léo c
ủ
a ba ph
ầ
n chính k
ể
trên đ
ượ
c coi là quan tr
ọ
ng
nh
ấ
t.
Trong khi c
ắ
m hoa, ng
ườ
i ta đ
ặ
t chi
ế
c khay đ
ự
ng t
ấ

n h
ơ
n thì d
ễ
c
ắ
m h
ơ
n, nh
ư
ng đ
ể
có th
ể
d
ễ
nh
ậ
n ra
cách b
ố
c
ụ
c thì nên đ
ặ
t bình hoa xa h
ơ
n m
ộ
t chút. Bình hoa c

ố
ng và
ả
nh h
ưở
ng mang l
ạ
i s
ẽ
khác khi bình hoa sau này l
ạ
i đ
ượ
c bày trên
cao.
__________________
If you live where there then why?
4
4. Nghệ thuật bảo dưỡng Hoa khi trưng bày
Hình d
ạ
ng và c
ỡ
l
ớ
n c
ủ
a bình hoa hay đ
ĩ
a c

ng c
ụ
c
ắ
m
hoa.
Sau khi các v
ậ
t li
ệ
u c
ắ
m hoa đã đ
ượ
c ch
ọ
n l
ự
a, b
ướ
c k
ế
t
ớ
i là t
ỉ
a b
ớ
t. Các cành
hay các hoa, dù cho đã m

p m
ộ
t cách ngh
ệ
thu
ậ
t. Vì
th
ế
chúng c
ầ
n đ
ượ
c t
ỉ
a b
ớ
t tr
ướ
c khi và trong khi các cành đ
ượ
c t
ậ
p h
ợ
p l
ạ
i v
ớ
i

t là c
ắ
t cu
ố
ng hoa trong n
ướ
c (mizukiri). Ph
ươ
ng
th
ứ
c này tránh cho cành hoa không b
ị
c
ắ
t ngoài không khí làm kém đi s
ự
hút
n
ướ
c. V
ề
ph
ươ
ng th
ứ
c hóa h
ọ
c, m
ộ

t
ố
t.
Các bông hoa và cành lá c
ầ
n đ
ượ
c x
ế
p đ
ặ
t ch
ắ
c ch
ắ
n, v
ữ
ng vàng và thăng
b
ằ
ng, b
ằ
ng cách u
ố
n cành d
ự
a ch
ắ
c vào ph
ầ

b
ẻ
g
ẫ
y.
S
ự
phát tri
ể
n l
ị
ch s
ử
c
ủ
a ngh
ệ
thu
ậ
t c
ắ
m hoa Nh
ậ
t B
ả
n đã đi qua các th
ể
c
ơ


ậ
t đ
ặ
t ra b
ở
i
các tr
ườ
ng phái này có th
ể
khác nhau v
ề
quan ni
ệ
m, v
ề
ý t
ưở
ng, v
ề
ph
ươ
ng
pháp… vì v
ậ
y mà có nhi
ề
u lo
ạ
i tr

ộ
t ch
ậ
u Bonsai nh
ư
ý ho
ặ
c m
ộ
t bình hoa, l
ẵ
ng hoa mang đ
ậ
m tính ngh
ệ
thu
ậ
t
không ph
ả
i chuy
ệ
n đ
ơ
n gi
ả
n. Sau đây là m
ộ
t vài m
ẫ

c m
ộ
t l
ẵ
ng hoa nh
ư
th
ế
.
Theo E-city
__________________
If you live where there then why?
5
6
__________________
If you live where there then why?
7
Tấm hình nầy bạn nhìn từ xa, bạn cảm tưởng như là 1 cô gái đang lẵng
lơ trên cành hoa
Rất đẹp
__________________
If you live where there then why?
Đây là 1 loại bình bông của Ikebana
8
__________________
If you live where there then why?
9