Điều trị thoái hóa cột sống cho người cao tuổi

Thoái hóa cột sống (THCS) là một bệnh rất phổ biến, gặp cả ở nam và nữ giới.
Bệnh xuất hiện ở người có độ tuổi từ 35 trở lên, nhưng đặc biệt hay gặp ở
những người cao tuổi. Thoái hóa cột sống là tổn thương mạn tính dạng thoái
hóa của các thân đốt sống và đĩa đệm nằm giữa các đốt sống, cùng các dây
chằng cột sống. Cột sống có 4 đoạn là cột sống cổ, cột sống ngực, cột sống thắt
lưng và đoạn xương cùng cụt. Hai đoạn cột sống hay bị thoái hóa nhất là cột
sống cổ và cột sống thắt lưng, là những vùng linh hoạt nhất của cột sống nhưng
hay phải chịu tải trọng và phải hoạt động nhiều nhất. Đặc điểm tổn thương thoái hóa cột sống
Trong THCS gây tổn thương tất cả các cấu trúc cột sống. Tuy nhiên, đĩa đệm nằm
giữa hai thân đốt sống bị tổn thương đầu tiên. Đĩa đệm giống như một cái gối, tạo
thành từ vỏ xơ bọc nhân nhày bên trong. Đĩa đệm có tác dụng như một bộ giảm
sóc, giảm tải lên đốt sống và làm cho cột sống có thể thực hiện nhiều động tác như
cúi, ngửa, nghiêng, xoay. Đĩa đệm cũng phải hứng chịu nhiều tác động cơ học có
hại như ngã, mang vác nặng, tập thể thao nặng như tạ, thể thao đối kháng, do vậy
từ độ tuổi ngoài 30, đĩa đệm bắt đầu bị thoái hóa. Khi đĩa đệm bị thoái hóa, nhân
nhày sẽ bị mất nước, vòng sợi bao quanh nhân nhày bị rách, đĩa đệm bị thoát vị,
đĩa đệm bị xẹp xuống dưới sức nặng của cơ thể cũng như khi mang vác vật nặng.
Đĩa đệm có thể thoát vị ra phía sau thân đốt sống, gây chèn ép thần kinh, gây đau
và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng đi lại cũng như sinh hoạt hàng ngày của
người bệnh. Thân đốt sống cũng bị ảnh hưởng, bao gồm mâm đốt sống bị xơ, rìa
mâm sống mọc ra các gai xương. Ngoài ra, cả cơ cạnh cột sống cũng bị co cứng,
dây chằng cạnh cột sống cũng bị co kéo quá mức, làm cho cột sống bị biến dạng,
thường bị vẹo về một phía.

Bệnh nhân có tư thế chống đau như lom khom, vẹo cột sống. Đau thắt lưng có thể
khỏi dần sau 1 – 2 tuần.
Thể thứ hai là đau thắt lưng mạn tính, thường xuất hiện ở lứa tuổi trên 40. Đau âm
ỉ vùng thắt lưng, hay bị tái phát. Đau thắt lưng mạn tính do đĩa đệm thoái hóa
nhiều, sức căng phồng đàn hồi kém, chiều cao giảm, do đó giảm khả năng chịu
lực, đĩa đệm có phần lồi ra phía sau kích thích các nhánh thần kinh.
Thể thứ ba là đau thắt lưng, kết hợp với đau thần kinh tọa một bên hay hai bên.
Biểu hiện bệnh là đau cột sống thắt lưng, lan xuống mông, mặt sau ngoài đùi,
khoeo, cẳng chân, có thể lan xuống tận gót chân hay các ngón chân. Như vậy nếu
bạn thấy những cơn đau lưng xuất hiện thường xuyên, dáng đi không bình thường,
vẹo lưng hoặc còng lưng, đi lom khom, kèm cảm giác khó chịu, bực bội thì có thể
bạn đã bị thoái hoá cột sống. Nếu bị thoái hóa cột sống cổ thì đau chủ yếu ở vùng
cổ gáy. Đau có thể lan lên phía sau đầu hay thậm chí đau phía hốc mắt. Bệnh nhân
có thể thấy nuốt khó, thường được hay chẩn đoán nhầm là loạn cảm họng. Khi có
dấu hiệu chèn ép rễ thần kinh cánh tay thì bệnh nhân có thể thấy đau cột sống cổ
lan xuống vai, tay. Cảm giác khó chịu khiến bệnh nhân mất ăn, mất ngủ, gầy sút
và có tâm lý buồn chán, trầm cảm, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và công việc.
Thoái hóa cột sống cổ thường tiến triển thành từng đợt, tuy nhiên nếu để lâu không
được chú ý điều trị có thể để lại các biến chứng đáng tiếc như đau, yếu, tê bì, teo
cơ tay, do tổn thương các rễ thần kinh cổ chi phối cánh tay. Một số bệnh nhân có
thể bị liệt khi bị chèn ép tủy cổ.
Đau thần kinh toạ ở người trẻ thường do tổn thương đĩa đệm, ở người có tuổi có
thể do các căn nguyên khác cuả cột sống thắt lưng cùng (thoái hoá, ung thư
nguyên phát hay di căn cột sống…). Chẩn đoán chủ yếu dựa vào lâm sàng và các
xét nghiệm như chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ hạt nhân, điện cơ đồ…
Điêu trị đau thần kinh toạ, thoái hoá cột sống cho người có tuổi cần phải chú ý
những điểm sau:
- Điều trị nhằm mục đích giảm đau, hạn chế các cơn đau tái phát, và
hận chế sự phát triển của thoái hoá.
- Điều trị cần kết hợp điều trị toàn thân, tại chỗ đau, và điều trị nguyên