Báo cáo chuyên đề
về an toàn lao
động
LỜI NÓI ĐẦU
Đối với các ngành trong lĩnh vực kỹ thuật (cơ khí, điện, xây dựng dân dụng, xây
dựng công trình cầu cống, khai thác mỏ than, công nghệ khai thác dầu và khí,…), trong
quá trình lao động sản xuất có rất nhiều tai nạn lao động đáng tiếc xảy ra. Tùy vào điều
kiện lao động của từng ngành mà gây ra tai nạn lao động khác nhau như: chấn thương,
nhiễm độc nghề nghiệp và bệnh nghề nghiệp. Các tai nạn lao động này đã gây nguy hại
nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng của người lao động. Nguyên nhân gây ra các tai
nạn lao động này là do con người không đảm bảo an toàn lao động trong lao động sản
xuất. Như vậy, để phòng tránh các tai nạn lao động trên cũng như đảm bảo sức khỏe và
tính mạng của người lao động thì chúng ta phải giải quyết tốt vấn đề an toàn lao động.
Vậy thì đối với sinh viên học các ngành kĩ thuật, chúng ta cần phải hiểu biết những kiến
thức về an toàn lao động này. Vì vậy sau khi học xong môn học an toàn lao động, để nắm
hiểu vấn đề sâu hơn,hiệu quả hơn thì em đã soạn cho mình một bài “báo cáo chuyên đề
về an toàn lao động” bám sát nội dung yêu cầu chung của thầy giáo giảng dạy và tham
khảo kiến thức từ môn học an toàn lao động và các môn học chuyên ngành đã được học.
Nội dung bài báo cáo này của em tập trung tìm hiểu kĩ về hai chuyên đề, đó là:
1. Chuyên đề Ecgônômi bao gồm: khái niệm về Ecgônômi, Ecgônômi nói chung,
Ecgônômi trong ngành cơ khí chế tạo máy,…
2. Chuyên đề an toàn lao động cho nhóm máy công cụ bao gồm: khái niệm nhóm
máy, biện pháp phòng ngừa chung, phân tích các hình ảnh minh họa tai nạn lao
động,…
Vì nội dung chương trình học nhiều nhưng thời gian nghiên cứu ít và sự hiểu biết
còn hạn chế về kiến thức chuyên ngành nên không thể tránh khỏi những thiếu sót trong
bài báo cáo. Rất mong thầy giáo góp ý kiến phê bình. Sau cùng em xin chân thành cảm
ơn thầy giáo đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quan trọng về chuyên
ngành và cung cấp đầy đủ nội dung cần thiết về môn học để em hoàn thành bài báo cáo
chuyên đề về an toàn lao động này.
Đà Nẵng, ngày 14 tháng 11 năm 2012

sáng, tiếng ồn, rung động, độ thông thoáng,… Ngoài ra các yếu tố về tâm lý, xã hội, thời
gian và tổ chức lao động đều ảnh hưởng trực tiếp đến tinh thần của người lao động.
3. Nhân trắc học Ecgônômi với chỗ làm việc:
Người lao động phải làm việc trong tư thế gò bó, ngồi hoặc đứng trong thời gian
dài, thường bị đau lưng, đau cổ và căng thẳng cơ bắp. Hiện tượng bị chói lóa do chiếu
sáng không tốt làm giảm hiệu quả công việc, gây mệt mỏi thị giác và thần kinh, tạo nên
tâm lí khó chịu. dưới đây là hình ảnh minh họa về nội dung này:
Hình 1-1: Lực tác động lên cột sống trong các tư thế nâng vật nặng
Sự khác biệt về chủng tộc và nhân chủng học cần được chú ý, khi nhập hay chuyển giao
công nghệ của nước ngoài có sự khác biệt về cấu trúc văn hóa, xã hội, có thể dẫn đến hậu quả
xấu. Chẳng hạn người châu Á nhỏ bé phải làm việc với máy móc, phương tiện được thiết kế cho
người châu Âu to lớn,… Các hình ảnh dưới đây sẽ minh họa cho nội dung này:
Hình 1-2: Các tư thế làm việc không hợp lí do cấu trúc công nghệ của máy móc nhập khẩu
gây ra.
class="bi x8 y48 w2 h7"
Nh ân trắc học
Ecgônômi với mục
đích nghiên cứu
những tương quan
giữa người lao
động và các phương
tiện lao động với yêu cầu đảm bảo sự thuận tiện nhất cho người lao động khi làm việc để có thể
đạt được năng suất lao động cao nhất và đảm bảo tốt nhất sức khỏe cho người lao động.
- Những nguyên tắc Ecgônômi trong thiết kế hệ thống lao động:
Các đặc tính thiết kế các phương tiện kỹ thuật hoạt động cần phải tương ứng với
khả năng con người dựa trên nguyên tắc sau:
+ Cơ sở nhân trắc học, cơ sinh, tâm sinh lý và những đặc tính khác của người lao
động.
+ Cơ sở về vệ sinh lao động, về an toàn lao động.
+ Các yêu cầu về thẩm mỹ kỹ thuật.

Hiện nay Ecgônômi đang được chú ý và quan tâm đúng mức, đó là:
Ngày 26/11/2006, Hội khoa học kĩ thuật An toàn và Vệ sinh Lao động Việt Nam
Phối hợp với Cục An toàn Vệ sinh Lao động, Viện Bảo hộ lao động tổ chức hội thảo với
chủ đề “Ecgônômi với an toàn và vệ sinh lao động” với sự tham gia của đại diện đông
đảo các viện, trường, cơ quan nghiên cứu, cơ quan quản lí.
(Nguồn: />Chuyên đề 2: NHÓM MÁY CẮT KIM LOẠI
1. Giới thiệu về nhóm máy cắt kim loại:
Máy cắt kim loại được dùng để gia công các chi tiết kim loại bằng cách cắt bớt kim
loại thừa, để sau khi gia công có hình dáng gần đúng yêu cầu (gia công thô) hoặc thỏa
mãn hoàn toàn yêu cầu đặt hàng với độ chính xác nhất định về kích thước và độ bóng cần
thiết của bề mặt gia công (gia công tinh).
a) Phân loại máy cắt kim loại:
Máy cắt kim loại gồm nhiều chủng loại và rất đa dạng trong từng nhóm máy,
nhưng có thể phân loại chúng dựa trên các đặc điểm sau:
- Tùy thuộc vào quá trình công nghệ đặc trưng bởi phương pháp gia công, dạng
dao, đặc tính chuyển động v.v …, các máy cắt được chia thành các máy cơ bản: tiện,
phay, bào, khoan – doa, mài và các nhóm máy khác như gia công răng, ren vít v.v …
- Theo đặc điểm của quá trình sản xuất, có thể chia thành các máy vạn năng,
chuyên dùng và đặc biệt. Máy vạn năng là các máy có thể thực hiện được các phương
pháp gia công khác nhau như tiện, khoan, gia công răng v.v … để gia công các chi tiết
khác nhau về hình dạng và kích thước. Các máy chuyên dùng là các máy để gia công các
chi tiết có cùng hình dáng nhưng có kích thước khác nhau. Máy đặt biệt là các máy chỉ
thực hiện gia công các chi tiết có cùng hình dáng và kích thước.
- Theo kích thước và trọng lượng chi tiết gia công trên máy, có thể chia máy cắt
kim loại thành các máy bình thường (<10.000kG), các máy cỡ lớn (<30.000kG), các máy
cỡ nặng (<100.000kG) và các máy rất nặng (>100.000kG).
- Theo độ chính xác gia công, có thể chia thành máy có độ chính xác bình thường,
cao và rất cao.
b) Các chuyển động và các dạng gia công điển hình trên máy cắt kim loại:
Trên máy cắt kim loại, có hai loại chuyển động chủ yếu: chuyển động cơ bản và

- chuyển động qua lại của bàn
(chuyển động chính); chuyển động di chuyển của dao theo chiều ngang bàn (chuyển động
ăn dao).
Hình 2-1: Các dạng gia công kim loại trên các máy cắt gọt kim loại.
a) Tiện b) Khoan c) Phay d) Mài e) Bào
2. Nguyên nhân gây ra tai nạn lao động trong quá trình cắt gọt:
Trong máy công cụ, máy tiện chiếm tỉ lệ cao (40%) vì máy tiện được sử dụng khá
phổ biến vì vậy nguyên nhân gây chấn thương đối với máy tiện là do tốc độ cao, phoi ra
nhiều và liên tục, phoi ra thành dây dài, quấn và văng ra xung quanh, phoi có nhiệt độ
cao, phoi vụn có thể bắn vào người đứng ở phía đối diện người đang gia công.
Khi khoan, mũi khoan lắp không chặt có thể văng ra, bàn gá kẹp phôi không chặt
làm cho vật gia công bị văng ra.
Khi mài nếu đứng không đúng vị trí, khi đá mài vỡ có thể văng ra ngoài, tay cầm
không chắc hoặc khoảng cách ngắn làm cho đá mài có thể tiếp xúc vào tay công nhân.
Các cơ cấu truyền động trong các máy công cụ nói chung như bánh răng, dây cu
roa,… cũng có thể gây ra tai nạn. Áo quần công nhân không đúng cỡ, không gọn gàng, có
thể bị quấn vào máy và gây nên tai nạn.
Những hình ảnh minh họa các tai nạn lao động xảy ra trong đời sống sản xuất thật:
Hình 2-2: Đầu và phần trên cơ thể của người công nhân bị bẻ gãy do mặc áo lỏng
lẻo bị quấn vào mâm cặp máy tiện đang chuyển động quay.
Nguồn: /> Hình 2-3: Tay trái bị chấn thương do máy phay gây ra.
Nguồn /> Hình 2-4: Ngón tay trỏ bị đứt do dao máy bào cắt.
Nguồn />Hình 2-5: Máy mài góc nhúng vào chân.
Nguồn: documentingreality.com
3. Những giải pháp để phòng tránh:
a) Biện pháp phòng ngừa chung:
Hướng dẫn cho công nhân cách sử dụng máy thành thạo. Phải chọn vị trí đứng gia công
cho thích hợp với từng loại máy. Phải mang dụng cụ bảo hộ lao động, ăn mặc gọn gàng, đeo
kính bảo hộ.
Trước khi sử dụng máy phải kiểm tra hệ thống điện, tiếp đất, siết chặt các bulông

tiết, dao cắt người ta chọn loại dao bẻ phoi hoặc chọn thông số hình học của dao hợp lý.
Ví dụ: Khi tiệntheps C45 hoặc thép hợp kim 20Cr với tốc độ cắt
100 300v = ÷
m/ph, nếu
chọn thông số hình học của dao sau:
45 , 10 , 5
o o o
β α γ
= = − = −
sẽ có tác dụng bẻ phoi tốt.
- Kỹ thuật an toàn đối với máy phay:
Đối với máy phay, tốc độ cắt gọt nhỏ hơn máy tiện song cũng cần hết sức lưu ý vấn đề
an toàn.
Các đầu vít trên bàn phay, đầu phân độ và những chỗ có thể vướng phải được che
chắn tốt. Khi tháo lắp dao phay cần có gá kẹp chuyên dùng. Khi dao đang chạy không
được đưa tay vào vùng dao hoạt động.
Cơ cấu phanh hãm bánh đà của máy phay phải hoạt động tốt, nhạy và đảm bảo an
toàn.
- Kỹ thuật an toàn trên máy khoan:
Đối với máy khoan, khi gá lắp mũi khoan phải kẹp chặt mũi khoan và đảm bảo
đồng tâm với trục chủ động.
Các chi tiết gia công phải được kẹp chặt trực tiếp hoặc qua giá đỡ với bàn khoan.
Tuyệt đối không được dùng tay để giữ chi tiết gia công và không được dùng găng tay khi
tiến hành khoan.
Khi phoi ra bị quấn vào mũi khoan hoặc đồ gá mũi khoan, không được dùng tay
trực tiếp tháo gỡ phoi khoan.
- Kỹ thuật an toàn đối với máy mài:
Đá mài gồm những hạt mài kết dính lại bằng các chất kết dính (như bakelit, gốm,
…) nên chịu kéo kém. Đá mài cứng nhưng dòn, dễ bị vỡ, không chịu được rung động và
tải trọng va đập. Độ ẩm của đá mài cũng ảnh hưởng nhiều đến độ bền của đá.

tĩnh hoặc cân bằng động.
Khi đường kính đá mài giảm và khoảng cách giữa đá và bích kẹp nhỏ hơn
3mm thì phải thay đá mới. Đá mài khi làm việc phải có bao che chắn, khe hở
giữa đá và mặt bên phải nằm trong khoảng 10÷15mm, vật liệu che chắn không được quá
mỏng và phải làm theo tiêu chuẩn qui định, góc mở của vỏ che chắn chọn sao cho nhỏ nhất để tránh
gây tai nạn.
Công nhân đứng máy không được đứng ở phía không có bao che chắn. Khi mài thô, mài nhẵn
bằng phương pháp khô thì yêu cầu phải có máy hút bụi.
- Kỹ thuật an toàn đối với máy bào:
Tất cả các máy bào đều không chế khoảng hành trình của đầu bào. Trong khi máy
chạy không được qua lại trước hành trình chuyển động của máy. Các thiết bị phải có đầy
đủ các cơ cấu an toàn. Những cụm kết cấu có chuyển động lui tới trên máy bào giường
hay bào ngang phải bố trí vị trí vươn xa nhất của bộ phận đó di chuyển quay vào tường,
cách tường tối thiểu 0,5m hoặc cách mép đường vận chuyển tối thiểu 1m.
Phải bao che các cơ cấu bánh răng, thanh răng, cơ cấu dịch chuyển. Trong khi máy
đang chạy tuyệt đối không gá lắp điều chỉnh vật gia công.