CNDVLS là hệ thống quan điểm DVBC về xã hội; là
kết quả của sự vận dụng phương pháp luận của
CNDVBC và phép BCDV vào việc nghiên cứu đời
sống xã hội và lịch sử nhân loại, nhờ đó hoàn thiện
và phát triển những quan điểm của CNDVBC và
phép BCDV; hoàn thiện thế giới quan và phương
pháp luận triết học của chủ nghĩa Mác – Lênin.
-> “Chủ nghĩa Mác mở đường cho việc nghiên
cứu rộng rãi và toàn diện quá trình phát sinh,
phát triển và suy tàn của các hình thái kinh tế -
xã hội” theo quan điểm duy vật.

VI. QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ VỀ
CON NGƯỜI VÀ VAI TRÒ SÁNG TẠO LỊCH SỬ CỦA
QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN

Sản xuất vật chất là quá trình con người
sử dụng công cụ lao động tác động vào
tự nhiên, cải biến các dạng vật chất của
giới tự nhiên nhằm tạo ra của cải vật chất
thoả mãn nhu cầu tồn tại và phát triển
của con người.
Ănghen viết: “Điểm khác
biệt căn bản giữa xã hội
loài người với xã hôi loài
vật là ở chỗ: loài vật may
lắm chỉ hái lượm,trong
khi con người sản xuất”.
Trong mỗi giai đoạn lịch sử, con người
tiến hành sản xuất vật chất với những

 Chính nhờ sản xuất vật chất con người
làm ra lịch sử của mình
Từ việc nghiên cứu vai trò quyết định của
PTSX đối với sự phát triển XH, chủ nghĩa Mác
– Lênin đi kết luận:
LỰC LƯỢNG
SẢN XUẤT
QUAN HỆ
SẢN XUẤT
NGƯỜI – TỰ NHIÊN
NGƯỜI – NGƯỜI
 LLSX như thế nào về tính chất và trình
độ thì nó đòi hỏi QHSX như thế ấy.
 Khi LLSX thay đổi thì QHSX cũng phải
thay đổi theo.
L
A
Q
A
L
A -> B
Q
A -> B
 Nếu QHSX phù hợp với tính chất và
trình độ của LLSX thì nó thúc đẩy LLSX
phát triển;
 Nếu QHSX không phù hợp thì nó kìm
hãm, thậm chí phá vỡ LLSX.
Q
PH

Kết cấu cơ sở hạ tầng của xã hội
bao gồm:
* QHSX thống trị: là QHSX của PTSX
đương thời của xã hội đương thời.
* QHSX tàn dư của xã hội cũ: là
QHSX của những PTSX trước còn tồn đọng lại.
* QHSX mầm mống của xã hội tương
lai: đây là QHSX của PTSX tương lai.
CHNL PHONG KIẾN TBCN
TÀN DƯ
MẦM MÓNG
Là toàn bộ những hệ thống kết cấu
của hình thái ý thức xã hội (chính trị, pháp
quyền, triết học, đạo đức, tôn giáo, nghệ thuật…)
cùng với những thiết chế xã hội tương
ứng (nhà nước, đảng phái, giáo hội, các đoàn thể
xã hội, …) được hình thành trên cơ sở hạ
tầng nhất định.

Trong xã hội có giai cấp , KTTT mang tính giai
cấp, trong đó, nhà nước có vai trò đặc biệt quan
trọng.
 CSHT như thế nào thì KTTT phải như thế
ấy để đảm bảo sự tương ứng.
C
A
K
A
 Khi CSHT thay đổi thì đòi hỏi KTTT cũng
thay đổi theo để đảm bảo sự tương ứng.

- Vì KTTT khi được thiết lập sẽ có tác dụng bảo vệ và là công cụ để phát
triển CSHT cho nên phải chú ý củng cố vững chắc bộ máy KTTT, đặc biệt
là nhà nước.
- Tồn tại xã hội dùng để chỉ phương
diện sinh hoạt vật chất và các điều kiện
sinh hoạt vật chất của xã hội.