Bi giảng Vật lý đại cơng
Tác giả: PGS. TS Đỗ Ngọc Uấn
Viện Vật lý kỹ thuật
Trờng ĐH Bách khoa H nội
Ch−¬ng 6
nh÷ng tÝnh chÊt tõ cña c¸c chÊt
Khi nằmtrongtừ trường ngoài mọi
chất đềubị từ hoávàtrongchúngcómột
từ trường phụ riêng hay véc tơ c.− từ
0
B
r
'
B
r
Tính chấttừ thể hiện qua việc hút các vậtliệuFe
=> Từ trường tổng hợptrongchấtlà:
'
0
BBB
r
r
r
+=
ThuËn tõ
B>B
0
'
0
BB
r

0
nhiÒu
1. Bảnchấtcủatừ tính:
Các điệntử quay quanh hạt
nhân giống như một dòng điện
tròn và gây ra momen từ
quÜ
®¹o cña ®iÖn tö
mL
P
r
TÇn sè
quay cña
®iÖn tö
r2
v
f
π
=
Dßng do
®iÖn tö
r2
ev
efi
π
==
+
H
mL
P

HÖ sè tõ c¬:
m2
e
L
P
mL
−=
r
r
L
m2
e
P
mL
r
r
−=
•Cácđiệntử có spin vớisố lượng tử
spin m
s
↑ hoặcm
s
↓ các momen spin
tạoracácmomen từ spin quÜ ®¹o:
S
m
e
P
mS
r

VÐct¬tõho¸tổng cộng
VÐct¬tõho¸= m«men
tõ cña ®¬n vÞ thÓ tÝch
V
P
J
V
ami
Δ
=
∑
Δ
r
r
D−íi t¸c dông cña
tõ tr−êng ngoμi
HJ
m
r
r
χ=
0
0
m
BJ
r
r
μ
χ
=

<0
Phần dòng tương ứng dòng
cảm ứng của nguyên tử
e
0
2
L
m4
ZBe
2
1
)eZ(I
π
−=
π
ω−=Δ
-
P
mL
><−=ρ−=πρΔ=Δ=
2
e
0
2
2
e
0
2
2
dtmCU

Zen
0
2
e
2
0
m
<μ><−=χ
Khi đặt trong từ trường ngoài, monen từ của
mạch điệnvàtừ trường tương tác với nhau,
năng lượng tương tác bằng:
B.PW
mm
r
r
−=
VÐct¬tõho¸của nguyên tử
h
r
r
r
e
BBmamSmLma
m2
e
;mP ;PP P =μμ−=+=
B
0
=0, do tác động của nhiệt độ các momen từ
nguyên tử có định hướng hỗnloạnvàtổng của

BB
<
<
μ
)TkB.(nn
BB0
μ
≈
T
C
B
J
Tkn
B
J
B
2
B0m
=== Hay
Trong úC lhng s Curie.
õy l nh lutCurie: t hoỏ t l ngh vi
nhit tuyt i.
4. Từ trờng tổng hợp trong chất nghịch từ v
thuận từ
Phần đóng góp do các mômen quay
theo từ trờng ngoi: cùng chiều với P
m
J'B
0
r

=+=

=

+
)1(
m
HB
0
r
r
=
-Độtừthẩmtỷđối
Véc tơ cảm ứng từ tổng hợp trong các vật liệu
thuận từ v nghịch từ tỷ lệ với véc tơ cảm ứng
từ B
0
trong chân không v bằng

lần B
0
thuận từ
m
.10
6
nghịch từ -
m
.10
6
Nitơ 0,013 Heli 0,063

N
1
N
2
B
S
Cảm ứng từ bão ho, H
C
Lực khử từ, từ d B
d
,
max
l các đại lợng đặc trng cơ bản
Chu trình
từ trễ
Mọi chất sắt từ có tính
từ d: H=0, B
d
0
B
d
Độ từ thẩm tỷ đối phụ
thuộc vo H phức tạp
1
H
J
1
H
)JH(
H

-3
T 0,6T
Thép 1%C 4ữ6.10
-3
T 0,9ữ0,7T
Sắt từ cứng: H
C
lớn
S¾t tõ mÒm B
C
= μ
0
H
C
C¦ tõ d− B
d
μ
max
Fe tinh khiÕt 2,5.10
-5
T 0,2T 280000
Fe+4%Si 3,5.10
-5
T 0,5T 15000
78%Ni+22%Fe 6.10
-6
T 0,5T 80000
ChÊt T
C
(

Biến dạng xoay chiều kích động
sóng siêu âm.
Ferrit từ: Cấu tạo từ các oxýt sắt từ Fe
2
O
3
,
Fe
3
O
4
, MnO Có tính chất nh sắt từ, điện trở
suất cao
->Tổn hao ít, dùng trong các biến áp cao tần, Lõi
ăng ten
Từgiảo: Khi có từ trờng ngoi tác dụng ->Sắt
từ biến dạng:
bd
~ H
~
f>20000H
z
B
0
B
H
DÞch chuyÓn v¸ch miÒn thuËn nghÞch
DÞch chuyÓn v¸ch miÒn kh«ng thuËn nghÞch
Quay m«men tõ ®é
MiÒn tõ V¸ch miÒn